Đàm phán chiến tranh mạng thất bại do bất đồng quan điểm Đông-Tây

Tiến trình đàm phán Nhóm chuyên gia chính phủ (GGE) do Liên Hiệp Quốc (LHQ) chủ trì đã đột ngột chấm dứt hồi tháng 6-2017 mà không đạt được bất cứ thỏa thuận nào. Lý do được cho là giữa các quốc gia ở hai bên chiến tuyến cũ (Chiến tranh lạnh) không thể có được tiếng nói chung về một số vấn đề mấu chốt của thỏa thuận.

Phía Đông bao gồm Nga, Trung Quốc, Cuba và một số quốc gia cùng chí hướng không chấp nhận các điều kiện do phương Tây đưa ra, trong đó có việc mang các quy định hiện hành trong luật pháp quốc tế áp dụng cho không gian ảo. Một lý do đơn giản là vì các điều kiện đó nếu được chấp nhận sẽ xác lập quyền kiểm soát của phương Tây trên không gian ảo, đồng thời biến nó thành mặt trận mới để phương Tây chạy đua vũ trang.

Sau khi đàm phán thất bại, các quốc gia hai bên “chiến tuyến” đã đổ lỗi cho nhau gây ra bế tắc. Michele Markoff, trưởng đoàn đàm phán Mỹ tham gia GGE đã hằn học chỉ trích nhưng không nêu đích danh Nga, Trung Quốc sau khi các điều kiện, yêu cầu của Mỹ và các đồng minh đặt ra bị từ chối. Phát biểu tại một hội nghị về an ninh mạng tại Israel sau khi đàm phán của LHQ đổ vỡ, quan chức an ninh cao cấp Nga Oleg Khramov cáo buộc các nước phương Tây đã cố tình gây ra bế tắc trong cuộc đàm phán.

Một phiên họp GGE tại trụ sở LHQ ở New York.
Một phiên họp GGE tại trụ sở LHQ ở New York.

“Đàm phán về sự cần thiết áp dụng các quy tắc ứng xử trong không gian ảo vẫn chỉ là nói suông. Vì thế, xem như tất cả chúng ta đều phải quay lại từ đầu” - ông Khramov nói.

Tiến trình đàm phán GGE nhằm mục tiêu thiết lập một khung pháp lý để điều hành, quản lý an ninh mạng, trong đó vấn đề chiến tranh mạng được quan tâm hàng đầu và đặt làm trọng tâm đàm phán. Tiến trình đàm phán GGE bắt đầu diễn ra từ năm 2004, với sự tham gia của các lãnh đạo cấp cao về an ninh và giới chuyên gia an ninh mạng đến từ 25 quốc gia công nghệ hàng đầu thế giới, bao gồm cả các cường quốc thế giới như Nga, Anh, Mỹ, Trung Quốc, Cuba,...

Trong tiến trình đàm phán, các chuyên gia đã hầu như đạt được sự đồng thuận đối với một số vấn đề chủ chốt, như các nguyên tắc luật quốc tế, kể cả Hiến chương LHQ nên được áp dụng cho không gian mạng.

Tuy nhiên, khi đụng chạm đến việc áp dụng Hiến chương LHQ, các bên đã không thể thống nhất ý kiến. Các bên lấn cấn bởi Điều 51 của Hiến chương LHQ có nêu rằng “không gì có thể ngăn cản quyền tự vệ của cá nhân hay tập thể” khi bị tấn công vũ trang. Khi mang quy định này áp dụng vào không gian ảo, nhiều vấn đề phức tạp hơn sẽ phát sinh. Rất khó xác định ranh giới giữa hiện thực đời sống và không gian ảo khi xác định của “quyền tự phòng vệ” và sự đồng nhất hóa giữa khái niệm tấn công vũ trang và tấn công mạng.

Các bên cũng không thể thống nhất với nhau trong việc xác định ai sẽ chịu trách nhiệm trong trường hợp xảy ra một vụ tấn công mạng từ nước ngoài. Xác định các tin tặc có sự hậu thuẫn của nhà nước hay không là một việc cực kỳ khó khăn. Ví dụ như trong các cáo buộc cho đến nay đối với các vụ tấn công mạng nhằm vào máy chủ email của đảng Dân chủ và các cá nhân trong ban vận động tranh cử của bà Hillary Clinton cũng chỉ mang tính phỏng đoán và được gắn động cơ chính trị hơn là được chứng minh thực tế. Đó là câu chuyện thường ngày của thời đại công nghệ thông tin và chiến tranh mạng.

Quan chức an ninh Nga Oleg Khramov.
Quan chức an ninh Nga Oleg Khramov.

Trước đây, hầu như mọi cuộc tấn công mạng xảy ra ở Anh, Mỹ và một số nước đều được quy cho tình báo mạng Trung Quốc gây ra. Năm 2016, khi xảy ra loạt vụ tấn công mạng trong cuộc bầu cử tổng thống, cáo buộc lại được quy cho người Nga.

Cách đây vài tháng, thế giới từng giật mình khi trang WikiLeaks tung ra loạt hồ sơ mật của cơ quan tình báo CIA trong đó tiết lộ cơ quan này đã xây dựng được nhiều công cụ gián điệp mạng và đã sử dụng chúng để thực hiện nhiều vụ tấn công gián điệp mạng nhắm vào không chỉ các quốc gia đối thủ mà ngay cả trong nội bộ đồng minh.

Rồi tháng 4-2017, các nhóm tin tặc hàng đầu thế giới đã tung lên mạng Internet hàng trăm công cụ gián điệp mạng mà họ lấy cắp được từ kho vũ khí chiến tranh mạng của Cơ quan An ninh quốc gia (NSA) của Mỹ. Đến tháng 5-2017, một trong các công cụ nguy hiểm đó đã bị các tin tặc nghi là của CHDCND Triều Tiên lợi dụng phát triển thành virus tống tiền WannaCry lây lan hệ thống máy tính khắp thế giới.

Nhưng ngay cả vụ WannaCry, giới chức an ninh mạng thế giới cũng chỉ dừng lại ở giới hạn “nghi ngờ” tin tặc phát tán WannaCry là người của Triều Tiên nhằm mục đích giúp quốc gia này “kiếm tiền” nuôi chương trình tên lửa và hạt nhân.

Sự tranh cãi xung quanh việc xác lập khung pháp lý chiến tranh mạng cũng phản ánh mối bận tâm chung của thế giới về vấn đề triển khai thiết bị bay không người lái (máy bay điều khiển từ xa). Trong hàm nghĩa tự phòng vệ (self-defence), đại diện Cuba Miguel Rodriguez phát biểu tại phiên họp GGE cuối cùng hồi tháng 6-2017 rằng, việc công nhận “quyền tự phòng vệ” theo Hiến chương LHQ trên không gian mạng sẽ dẫn đến tình trạng quân sự hóa không gian mạng và “hợp thức hóa những hành động đơn phương nhân danh tự phòng vệ”, trong đó bao gồm việc áp dụng các biện pháp trừng phạt và cả hành động quân sự của các quốc gia tự tuyên bố mình là “nạn nhân” của tấn công mạng.

Công nghệ hiện đại cho phép các quốc triển khai lực lượng tấn công điều khiển từ xa, từ đó càng làm gia tăng khả năng xảy ra xung đột vũ trang nhân danh “tự phòng vệ” theo Hiến chương LHQ.

Quốc Vương (tổng hợp)

Các tin khác

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Khi những băng đảng địa phương vươn vòi bạch tuộc ra toàn cầu

Chiến dịch Hard Ball được Mỹ và các đồng minh phương Tây đồng loạt triển khai vào những ngày đầu tháng 7/2026 nhằm vào một mạng lưới tội phạm xuyên quốc gia có nguồn gốc từ vùng Punjab, Ấn Độ đã gây tiếng vang lớn. Không chỉ là một chiến công của lực lượng hành pháp, đây còn là hồi chuông cảnh báo về một xu thế đáng ngại về cách các băng nhóm tội phạm địa phương vươn ra toàn cầu.

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Mở cơ hội làm lại cuộc đời cho người vị thành niên phạm tội

Do thiếu sự chăm sóc, dạy dỗ của cha mẹ, một số đứa trẻ đã tụ tập thành từng nhóm, học theo phim ảnh ngoài luồng, game lậu và những clip xấu trên mạng xã hội… đặt những loại hung khí như mác, kiếm, dao phóng lợn để thủ thân và khi mâu thuẫn xảy ra thì lập tức ra tay phủ đầu. Nhiều đứa trẻ phạm pháp khi bị cơ quan chức năng xử lý, giáo dục... thì gia đình mới vỡ òa chuyện con cái mình hư hỏng.

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Đại tá KGB giải mật những phi vụ đình đám…

Năm 1985 - Năm gián điệp (Year of the Spy) được truyền thông Mỹ dùng trong thời Chiến tranh Lạnh, sau khi FBI (Cục Điều tra Liên bang Mỹ) bắt giữ hàng loạt điệp viên hoạt động cho Liên Xô. Cuộc phỏng vấn dưới đây của cựu Đại tá tình báo KGB Viktor Cherkashin với tạp chí trực tuyến Lưu trữ lịch sử gián điệp Nga (EHA) đã “giải mật” phần nào những vụ scandal này.

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Thiếu tướng tình báo Nga và công lao trong chiến dịch OLJ

Operation Long Jump (Chiến dịch Nhảy xa) hay OLJ do Đức Quốc xã khởi xướng nhằm ám sát đồng thời ba lãnh đạo Đồng minh trong Thế chiến II, J. Stalin (Liên Xô), W.Churchill (Thủ tướng Anh) và Tổng thống Mỹ Roosevelt tại Hội nghị Tehran 1943 đã thất bại do sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan phản gián Đồng minh, đặc biệt là của tình báo Liên Xô.

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

30 năm săn lùng “Bố già cuối cùng”

Sau gần 30 năm lẩn trốn, Matteo Messina Denaro, trùm mafia bị truy nã gắt gao nhất nước Ý, bị bắt vào đầu năm 2023. Nhưng việc sa lưới của “bố già cuối cùng” không đồng nghĩa với sự kết thúc của Cosa Nostra, băng đảng mafia ở đảo Sicily, Ý. Đằng sau ông ta là cả một hệ sinh thái tài chính, chính trị và văn hóa im lặng đã giúp mafia Sicily tồn tại, thích nghi và tiếp tục vận hành trong thế kỷ XXI.

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Ngăn chặn tội phạm sử dụng công nghệ cao “nhập khẩu”

Sau khi Cảnh sát Vương quốc Campuchia tập trung đánh mạnh các “tập đoàn” tội phạm sử dụng công nghệ cao do người nước ngoài cầm đầu, một số đối tượng tìm cách chuyển đến các quốc gia lân cận để hoạt động. Để phòng ngừa, ngăn chặn các đối tượng tìm cách nhập cảnh trái phép vào các tỉnh thành trong nước lén lút hoạt động, Ban giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh đã chỉ đạo cho các đơn vị nghiệp vụ vào cuộc và đã phát hiện, triệt phá nhiều ổ nhóm lừa đảo qua mạng, khởi tố 8 vụ án với 26 bị can về tội “Tổ chức, môi giới cho người khác ở lại Việt Nam trái phép”.

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

26 năm trả tiền thuê nhà để giữ hiện trường

Suốt 26 năm sau khi vợ bị sát hại tại căn hộ ở thành phố Nagoya, Nhật Bản, người chồng âm thầm trả tiền thuê nhà để giữ nguyên hiện trường vụ án, một quyết định tưởng chừng vô vọng nhưng cuối cùng lại giúp ông chứng kiến ngày hung thủ lộ diện sau hơn một phần tư thế kỷ trốn tránh công lý.

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Bẫy tuyển dụng trá hình dưới vỏ bọc tư vấn

Đằng sau những lời mời gọi tưởng như thuần túy nghề nghiệp là một phương thức tiếp cận ngày càng tinh vi: dựng lên các công ty tư vấn, công ty nhân sự hoặc tổ chức nghiên cứu không có thực để mở đường cho việc thu thập thông tin.

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại và cuộc truy đuổi liên lục địa

Hai chiếc điện thoại bị thu giữ trong một vụ án ma túy tại một thị trấn nhỏ của Thụy Điển cuối năm 2023 đã dẫn các điều tra viên lần theo dấu vết của một mạng lưới tội phạm xuyên ba châu lục, hoạt động từ Bắc Âu tới Đông Nam Á và Australia.

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Cuộc mặc cả 24 tỷ USD và bài toán của Iran

Phát biểu mới đây của cố vấn lãnh đạo tối cao Iran Mohsen Rezaei rằng một thỏa thuận với Mỹ chỉ có thể đạt được nếu Washington giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa đã mở ra một câu hỏi lớn hơn: Iran đang có bao nhiêu tiền bị giữ ở nước ngoài, vì sao họ không thể lấy lại, và số tiền đó có thể giúp hồi sinh một nền kinh tế đang kiệt sức?

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Tranh cãi về việc bổ nhiệm tân giám đốc Mossad

Việc bổ nhiệm người đứng đầu các cơ quan an ninh ở Israel hiếm khi diễn ra mà không có những cuộc đấu đá hậu trường. Tuy nhiên, quá trình phê chuẩn Thiếu tướng Roman Hofman vào chức vụ giám đốc Cơ quan tình báo Mossad đã trở thành một cuộc đối đầu pháp lý chưa từng có tiền lệ. việc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề cử ông đã gây chia rẽ trong giới lãnh đạo cấp cao của đất nước.

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Nghi án lộ tài liệu mật tại Phủ Tổng thống Pháp

Cơ quan công tố Pháp đang điều tra một số quân nhân và cá nhân dân sự bị nghi thiết lập cấu trúc hoạt động dưới dạng công ty tư nhân nhằm khai thác, trao đổi trái phép thông tin mật và trang bị quân sự.

Biến tướng ăn xin đường phố

Biến tướng ăn xin đường phố

Núp bóng dưới danh nghĩa “khối nghỉ hè” đi làm thêm, những đứa trẻ đang lang thang ăn xin, bán vé số ở các khu phố, chợ đêm luôn có cha mẹ hoặc một tổ nhóm phía sau điều khiển và chỉ đạo. Đồng tiền kiếm được trên thân xác và sức lao động của trẻ em trở thành nỗi nhức nhối chưa có lời giải trong nhiều năm nay…

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Nước Pháp và những “cánh cửa số” quên chưa khóa

Hàng chục triệu dữ liệu gắn với giấy tờ định danh - hộ chiếu, căn cước, thẻ cư trú - được rao bán công khai trên một diễn đàn tội phạm mạng hôm 16/4. Người rao bán ẩn danh sau tài khoản “breach3d” tuyên bố dữ liệu lấy từ ANTS, cơ quan chính phủ phụ trách cấp thẻ căn cước, hộ chiếu, thẻ cư trú, giấy phép lái xe và đăng ký xe tại Pháp. Ít ngày sau, Bộ Nội vụ Pháp xác nhận vụ việc và mở điều tra. Vụ việc không phải là một hiện tượng đơn lẻ, mà nối vào chuỗi sự cố an ninh mạng nhằm vào các cơ sở dữ liệu công của Pháp từ cuối năm 2025.

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trung Đông và Bắc Phi cùng hợp tác chống tội phạm mạng

Trong một thế giới mà tội phạm mạng không còn biên giới, việc đối phó với chúng đòi hỏi sự chung tay toàn cầu. Khu vực Trung Đông và Bắc Phi (MENA), nơi ghi nhận mức tăng chóng mặt của các cuộc tấn công mạng, vừa chứng kiến một chiến dịch hợp tác chưa từng có trong lịch sử: Chiến dịch Ramz.

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Vẫn sôi động “chợ đen” động vật hoang dã

Núp bóng dưới các tên gọi “hội sinh vật cảnh, CLB giải cứu, nhóm yêu động vật...” nhưng thực tế, phía sau đó là cảnh buôn bán, trao đổi động vật hoang dã bằng các mật danh, từ lóng. Sự bùng nổ các khu “chợ ảo” bán hàng thật, không chỉ tiếp tay tận diệt muông thú mà còn tiềm ẩn hiểm họa lây lan dịch bệnh...

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Đốt cả sự nghiệp trên làn khói trắng

Khi vụ việc ca sĩ Miu Lê còn đang phả hơi nóng hầm hập trên các phương tiện thông tin đại chúng, giới giải trí lại rúng động bởi việc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh bắt quả tang ca sĩ Long Nhật (Đinh Long Nhật) và Sơn Ngọc Minh đang tàng trữ và sử dụng trái phép chất ma túy.

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Vén màn thủ đoạn buôn lậu vàng xuyên biên giới

Trong dòng người qua lại tấp nập nơi cửa khẩu biên giới Tây Nam, những chiếc xe chở cá, xe đông lạnh, những hành khách mang theo vài món nữ trang hay các kiện hàng điện tử tưởng chừng vô hại vẫn ngày ngày nối nhau vào nội địa. Nhưng, phía sau vẻ bình thường ấy lại là những mắt xích của các đường dây buôn lậu vàng xuyên quốc gia với quy mô hàng trăm, hàng nghìn tỷ đồng...

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Vẽ giấc mơ đổi đời bằng mai mối lấy chồng ngoại

Những lời quảng cáo như “lấy chồng nước ngoài đổi đời”, “sang xứ người sống sung sướng”, “không phải lao động vất vả vẫn có cuộc sống giàu sang” đang xuất hiện ngày càng nhiều trên mạng xã hội. Đằng sau những viễn cảnh hào nhoáng ấy là nguy cơ mua bán người, bóc lột sức lao động, bạo hành và nhiều bi kịch đau lòng của các cô gái trẻ nhẹ dạ cả tin.

“Tín dụng đen” biến tướng

“Tín dụng đen” biến tướng

Khi hụi (họ, biêu, phường) chuyển lên không gian mạng, niềm tin không còn được kiểm chứng bằng sự gần gũi hay danh dự cá nhân, mà bằng những hình ảnh, lời quảng cáo hoặc lượt tương tác trên mạng xã hội. Điều này khiến nhiều người tin tưởng mù quáng, thậm chí bán nhà đất, cầm cố tài sản, vay nặng lãi để tham gia. Từ chơi hụi online, họ rơi vào cái bẫy của “tín dụng đen”...