Đại dịch kích hoạt sự thích ứng

COVID-19 được ví như một sự kiện "thiên nga đen" đưa thế giới vào giai đoạn cách ly xã hội, thậm chí phong tỏa quốc gia, để đảm bảo sự sống còn của mỗi cá nhân. Tuy nhiên, một số nghiên cứu mới đây nhận định, chính những "bóng ma" kiểu COVID-19 lại đang mở ra những xu hướng mới giúp các tổ chức và doanh nghiệp thay đổi, từ đó tăng khả năng chống đỡ trước các đại dịch hay khủng hoảng tương tự trong tương lai.

Từ thực trạng không mấy khả quan

Dịch hạch kinh hoàng những năm 1300 thay đổi cách thức sử dụng lao động và đem lại sự phát triển cho một số ngành như nước hoa, xây dựng hay kiến trúc. Dịch SARS giai đoạn 2002-2004 đã trở thành chất xúc tác cho sự lên ngôi của Alibaba, đưa tập đoàn thương mại điện tử này lên thống trị thị trường bán lẻ châu Á nhờ nỗi sợ di chuyển ra khỏi "vùng an toàn" của người dân.

Tương tự, khủng hoảng tài chính 2008 đã "kích hoạt" ý tưởng chia sẻ phòng Airbnb trong bối cảnh người dân cần tìm kiếm giải pháp thắt chặt hầu bao khi thu nhập suy giảm.

Bệnh viện thông minh hoạt động dựa trên nền tảng IoT và AI.
Bệnh viện thông minh hoạt động dựa trên nền tảng IoT và AI.

Hiện nay, COVID-19 cũng đang tạo nên điều tương tự khi giới quan sát nhận ra một số dấu hiệu thay đổi sẽ tạo nên xu hướng có ảnh hưởng lâu dài, định hình các hoạt động kinh doanh trong thời gian tới. Trong bối cảnh này, chính các doanh nghiệp và người lao động sẽ tham gia "chu trình bình thường hoá" thời hậu COVID. Điều này xuất phát từ thực tế COVID-19 làm gián đoạn các chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi hệ thống bán lẻ đứng trước thách thức khan hiếm thuốc men, nhu yếu phẩm và cả... giấy vệ sinh.

Sức tàn phá của COVID-19 bao trùm mọi lĩnh vực của nền kinh tế, "hạ gục" GDP của từng quốc gia, gây ra các hệ luỵ suy thoái nghiêm trọng đòi hỏi rất nhiều thời gian để phục hồi. Trong khi đó, người lao động phải làm việc tại nhà, đồng thời chịu ảnh hưởng tâm lý nặng nề. Gia tăng cách ly, hạn chế tiếp xúc xã hội hay giới hạn phạm vi di chuyển vô hình trung khiến tinh thần mỗi người có thể trở nên u ám hơn trước.

Cơ hội "cộng sinh"

Xuất phát từ thực trạng các chuỗi cung ứng toàn cầu dường như thiếu kết nối an toàn và mong manh trước đại dịch, nhiều ý kiến dự đoán chúng sẽ tìm cơ hội "cộng sinh" để tạo nên hệ sinh thái "đề kháng tốt" trước khủng hoảng. COVID-19 xảy ra, nguy cơ mất kiểm soát nguồn cung nguyên vật liệu cho sản xuất hay tiêu thụ sản phẩm là rất rõ. 

Trung Quốc là ví dụ điển hình, khi mà việc công xưởng của thế giới phải thu mình trước SARS-CoV-2 đã đánh thẳng vào nhiều nền kinh tế vốn có nhiều hoạt động sản xuất phụ thuộc vào "nguồn cung" Trung Quốc.

Sự yếu thế của hoạt động kinh doanh bị phơi bày, đặt ra yêu cầu các chuỗi cung ứng nguyên vật liệu sản xuất cần độc lập hơn, phối hợp linh hoạt với nhau và theo dõi chặt chẽ đường đi của dòng nguyên liệu và sản phẩm qua các quốc gia, châu lục cũng như từng đơn vị cung cấp. 

Các chuyên gia tin rằng, một nền tảng khổng lồ hậu COVID-19 sẽ được hình thành dựa trên năng lực công nghệ sẵn có bao gồm mạng 5G, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và chuỗi khối. Người tiêu dùng sẽ đóng vai trò mắt xích quan trọng, cùng với các đơn vị phân phối, thông qua những hệ thống cung ứng "thép" trong mạng lưới thương mại điện tử toàn cầu. Ngoài ra, mô hình xe tự động và thiết bị bay không người lái trở thành những "người vận chuyển" thông minh.

Thành phố IoT

Sự càn quét khủng khiếp của COVID-19 buộc các chính phủ phải vào cuộc với tốc độ khẩn trương chưa từng có. Các bệnh viện dã chiến ở Vũ Hán được hoàn thiện trong 10 ngày, trang bị các dụng cụ hiện đại nhất khi Trung Quốc bước vào đỉnh dịch. Hay Hàn Quốc đã tận dụng điện thoại thông minh để theo dõi di chuyển của người nhiễm bệnh nhằm cảnh báo cho cộng đồng theo thời gian thực. Từ đây, không ít chuyên gia nhận định, tình thế sẽ trở nên dễ dàng hơn nếu thành phố thông minh được mở rộng.

Trên thực tế, chưa đến 1% tổng số thành phố lớn trên thế giới đang thử nghiệm mô hình thành phố IoT, với tham vọng ứng dụng công nghệ trong chẩn đoán và điều trị bệnh. 

Những bài học rút ra từ đại dịch COVID-19 cho thấy, chính phủ nên đầu tư vào các thành phố nhỏ có tiềm năng ứng dụng IoT, song song với chiến lược bệnh viện thông minh để phản ứng nhanh chóng trước những sự kiện "thiên nga đen". Sự phối hợp của các ông lớn công nghệ, công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực đô thị thông minh và chính phủ là điều kiện tiên quyết để hiện thực hoá tham vọng thành phố IoT của tương lai.

Việc phát triển bệnh viện thông minh dựa trên nền tảng bốn trụ cột. Đầu tiên là công nghệ chuỗi khối, cho phép lưu trữ lượng dữ liệu bệnh án khổng lồ và chia sẻ nhanh chóng trong quá trình khám chữa bệnh với độ bảo mật rất cao. Tiếp đó là kỹ thuật phát triển dược phẩm chính xác dựa vào dữ liệu lớn và nghiên cứu về gen dưới sự hỗ trợ của AI. Ngoài ra, cũng cần nhắc đến phục hồi chức năng ứng dụng thực tế ảo, hay kiểm soát sức khoẻ từ xa nhờ việc thu thập dữ liệu qua các thiết bị thông minh cho phép đo nhịp tim cùng những dấu hiệu sinh tồn khác.

Hỗ trợ sức khoẻ tâm thần

Nhiều ý kiến cảnh báo nguy cơ "choáng" trước sự thay đổi về điều kiện làm việc và học tập vì COVID-19. Học trực tuyến hay làm việc từ xa, tại nhà dần trở thành một xu thế trong suốt khoảng ba tháng qua. COVID-19 đã và đang tác động đến tinh thần của mỗi người, khiến các doanh nghiệp và trường học phải đau đầu tìm giải pháp khắc phục. Vì vậy, một số công ty khởi nghiệp đang nhắm đến lĩnh vực hỗ trợ sức khoẻ tâm thần thông qua nền tảng kỹ thuật số.

Đơn cử như Humu, cái tên đình đám do một cựu nhân viên Google sáng lập, với mục đích giúp nhân viên tìm thấy sự tự do và hạnh phúc, giảm mệt mỏi căng thẳng để làm việc năng suất hơn. Humu phát triển dựa trên sự kết hợp của thành tựu khoa học máy tính, những nghiên cứu hàng thập kỷ về hành vi con người và cả... tình yêu.

Trong khi đó, Github và Automatic cung cấp các ứng dụng cho phép tạo môi trường giao tiếp và chia sẻ kinh nghiệm, giúp nhân viên giảm bớt cảm giác cô đơn và nặng nề khi "gánh" deadline một mình tại nhà. Nhiều tổ chức khác bao gồm Braive và Moment Pebble chuyên hỗ trợ các gói dịch vụ tư vấn tâm lý, cùng ứng dụng sức khoẻ tâm thần, hướng đến mục tiêu xử lý khủng hoảng và cố vấn chiến lược làm việc từ xa hiệu quả...

Nguyễn Tuyết (tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.