“Cưỡi sóng” AI

Những khái niệm chưa kịp mới đã… cũ!

Những năm gần đây trên thị trường người ta nghe thấy nhắc đến nhiều hơn khái niệm “Outsourcing”, hiểu đơn thuần là “thuê ngoài”, dễ gợi sự liên tưởng đến các mảng như quảng cáo, tư vấn hay gia công phần mềm, dịch vụ riêng lẻ. Lấy ví dụ, nhiều doanh nghiệp Mỹ có xu hướng thuê ngoài mảng phần mềm từ các công ty ở Ấn Độ và Trung Quốc. Doanh nghiệp “xe ôm” công nghệ như Grab cũng là ví dụ điển hình của ngành này.

Nguồn doanh thu chủ yếu của Grab đến từ dịch vụ vận chuyển. Tất cả hoạt động marketing cũng hướng tới khách hàng là người dùng dịch vụ. Grab là một công ty vận chuyển, và vì thế, họ đang “outsourcing” - thuê ngoài phần hoạt động cốt lõi.

Nói cách khác, không phải doanh nghiệp nào cũng có đủ kinh nghiệm, nhân lực và chiến lược để thực hiện toàn bộ các công việc, chiến dịch hay hoạt động nào đó. Vì vậy họ sẽ tìm đến một giải pháp là nhờ đến sự trợ giúp của các công ty, các kênh “thuê ngoài”.

Cụ thể về thuê ngoài hơn là hoạt động thuê đơn vị bên ngoài tham gia vào các công việc trong doanh nghiệp, thực hiện nhiệm vụ thay cho đội ngũ nhân viên nội bộ, thuê những người có chuyên môn triển khai các định hướng chiến lược đã đề ra khi nguồn nhân lực hạn hẹp.

Cơ bản hiện nay có nhiều loại hình thuê ngoài khác nhau như: thuê ngoài có chuyên môn bao gồm quản trị kinh doanh, kế toán, pháp lý; thuê công nghệ thông tin bên ngoài, chuyên hỗ trợ công ty về mảng công nghệ thông tin (IT) và kỹ thuật số như cập như quản lý mạng, duy trì bảo mật…; thuê ngoài đa ngành, có thể kết hợp tất cả các lĩnh vực và là loại hình phù hợp với các công ty hay doanh nghiệp lớn… Phổ biến nhất trên thị trường hiện nay là thuê nhân lực ngoài nhằm cung cấp nhân lực cho doanh nghiệp trong việc xử lý công việc.

Không phải tự nhiên xu hướng “thuê ngoài” lại ngày càng phát triển như vậy. Trong giai đoạn khủng hoảng, doanh nghiệp thắt chặt chi tiêu giảm bớt nhân sự, cắt giảm hoặc hợp nhất các bộ phận… những điều ảnh hưởng rất lớn đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Khai thác lao động bán thời gian hay lựa chọn “thuê ngoài” là một giải pháp rất hữu hiệu để giải bài toán ngân sách.

Một nguyên nhân khác, quan trọng nhất, là từ nhu cầu và năng lực của doanh nghiệp. Nguồn nhân lực công nghệ chất lượng cao, nhất là trong bối cảnh hiện nay với chuyển động công nghệ liên tục là thách thức lớn. Do đó nhiều công ty công nghệ đã chuyển sang thuê ngoài nhân sự công nghệ thông tin để đảm trách các công việc liên quan tới dữ liệu lớn và bảo mật mạng với mục đích tiết kiệm tiền lương, bảo hiểm, và giải phóng sự phụ thuộc vào nhân viên nội bộ. Tất nhiên, lợi thế chính của giải pháp này vẫn nằm ở chỗ có thể tận dụng tối đa kỹ năng, kiến thức từ bên ngoài nhằm mang lại lợi thế cạnh tranh cho các doanh nghiệp, tăng tính linh hoạt nhằm đáp ứng điều kiện thương mại và kinh doanh.

Ngoài vấn đề chi phí, thuê ngoài còn có một khía cạnh tích cực khác là thúc đẩy sự phát triển vượt trội của tổ chức. Nhu cầu  của các doanh nghiệp về quản lý dựa trên nền tảng công nghệ hiện nay là đặc biệt lớn, nhất là về thông tin nhân sự, tiền lương, số liệu,… Những phần mềm “thuê ngoài” là lựa chọn tuyệt vời thay thế các phương pháp quản lý, tính toán và lưu trữ thủ công. Tất nhiên, việc tự cung tự cấp là gần như không thể, và ở đây thị trường các nhà cung cấp phần mềm quản lý luôn dồi dào với các lựa chọn “thuê” hoặc “mua”.

Khởi nguồn xu thế mới

Sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ mới đang đem đến cho ngành “thuê ngoài” một xu thế mới, mà nếu biết tận dụng và phát triển tiềm năng rất có thể sẽ là vô tận.

Dễ thấy, nhiều quyết định trong cuộc sống hàng ngày của con người hiện nay được phó thác cho trí tuệ nhân tạo (AI), và các doanh nghiệp cũng đang cuốn vào vòng xoáy ấy, thậm chí là trong cả các mảng hoạt động quan trọng.

AI là một nhánh của khoa học máy tính, là việc mô phỏng hành vi thông minh trên hệ thống máy tính, là khả năng của một cỗ máy bắt chước hành vi của sinh vật thông minh nhất trên hành tinh - con người. Xã hội càng phát triển, các cỗ máy trang bị AI ngày càng đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn cho con người. Trong các ngôi nhà là robot hút bụi thông minh quét sạch sàn nhà của chúng ta; và trên những con đường, những chiếc ôtô thông minh không chỉ hướng dẫn chúng ta đi đúng làn đường, mà thậm chí có thể tự lái.

Trong các công ty, doanh nghiệp, AI cho phép tự động hóa các hoạt động thường ngày, giải phóng sức lao động của nhân viên để họ dành thời gian đảm nhận các nhiệm vụ quan trọng và sáng tạo hơn. AI góp phần giảm thiểu và thậm chí ngăn chặn hoàn toàn những sai sót đơn giản mà con người dễ mắc phải. Máy móc với sự hỗ trợ của AI không bị mất tập trung, không cần nghỉ ngơi, đòi tăng lương hay bị căng thẳng, chúng hoạt động nhanh nhẹn, nhất quán và chính xác, giờ này qua giờ khác, ngày này qua ngày khác.

“Thuê ngoài” AI, nói cách khác là việc sử dụng các công cụ AI để phục vụ phần nào hoạt động, đã trở thành một xu hướng mới trong những năm gần đây, thậm chí được xem là cách mạng hóa cách các doanh nghiệp sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo. Các công ty tận dụng nguồn bên ngoài làm công cụ chiến lược để sử dụng sức mạnh của AI do sự phát triển nhanh chóng về khả năng và sự phức tạp ngày càng tăng của việc triển khai AI. Với chiến lược này, các doanh nghiệp có thể có được công nghệ AI tiên tiến, thu hút kiến thức bên ngoài và đẩy nhanh quá trình chuyển đổi kỹ thuật số.

Tờ “The Economic Times” gần đây đã tiến hành các phân tích cho thấy nhiều doanh nghiệp tư vấn AI ghi nhận xu hướng tăng mạnh trong mối quan tâm của khách hàng và sự phổ biến của ứng dụng AI trong các ngành nghề. Đáng chú ý, xu hướng tăng các yêu cầu về ý tưởng, khái niệm, các công nghệ mới trở nên đặc biệt rõ ràng kể từ ChatGPT xuất hiện. Hãng thống kê Latent View Analytics cũng nhận thấy số lượt tương tác của khách hàng về các trường hợp sử dụng AI nói chung tăng gấp 5 lần trong giai đoạn gần đây.

Điều đó cho thấy các sản phẩm của công nghệ AI có thị trường tiềm năng và các công ty đang háo hức khám phá các ứng dụng của công nghệ mới này. Tất cả hoạt động tiếp thị, bán hàng, dịch vụ khách hàng và tạo sản phẩm đều có thể vận dụng công nghệ AI.

Phân tích dữ liệu là một ứng dụng “thuê ngoài” nổi bật của công nghệ AI. Các doanh nghiệp tận dụng dữ liệu bên ngoài được AI cung cấp để có được thông tin chi tiết có giá trị từ lượng dữ liệu khổng lồ, cho phép họ đưa ra quyết định có thể là những hướng đi mới. Lập kế hoạch chiến lược và vận hành hoạt động kinh doanh thông minh được cải thiện nhờ các thuật toán do AI xử lý và phân tích lượng dữ liệu khổng lồ một cách hiệu quả hơn.

Hỗ trợ và dịch vụ khách hàng là một ứng dụng quan trọng khác của AI. Trợ lý ảo hay các chatbot có thể cải thiện dịch vụ khách hàng và quản lý các hoạt động phụ trợ. Những cỗ máy thông minh này có thể trả lời các câu hỏi của người tiêu dùng suốt ngày đêm, không chịu sự tác động của cảm xúc, bối cảnh hay các yếu tố khác, dành nguồn lực con người cho các nhiệm vụ thích hợp hơn.

“Thuê ngoài” AI đặc biệt có giá trị trong lĩnh vực an ninh mạng. Các tổ chức sử dụng công nghệ AI để xác định và ngăn chặn các mối đe dọa trực tuyến, tạo ra các giải pháp bảo mật tinh vi. Các hệ thống này có thể liên tục giám sát mạng, phát hiện hoạt động đáng ngờ và thực hiện hành động phòng ngừa tương ứng.

AI cho phép các doanh nghiệp đưa ra quyết định tốt hơn nhờ khả năng phân tích, tổng hợp dữ liệu tốt - yếu tố góp phần quan trọng cho các quyết định đúng đắn. Những nhà phân tích con người dù thông minh và chuyên nghiệp tới đâu cũng có thể gặp khó khăn khi phân tích lượng dữ liệu khổng lồ trong một khoảng thời gian ngắn. Tuy nhiên, đây là một nhiệm vụ mà các thiết bị và phương tiện thông minh thực hiện xuất sắc. Chúng có thể xử lý một lượng lớn dữ liệu, xác định xu hướng và theo dõi các hình mẫu, dự đoán kết quả trong tương lai và đề xuất, khuyến nghị các hành động phù hợp. Cùng với học máy, AI đang không ngừng cải thiện, nâng cao năng suất. AI có thể cắt giảm thời gian hoàn thành một số nhiệm vụ mà con người cần phải bỏ ra, do đó hiệu quả thu về có thể cao hơn trong thời gian ngắn hơn.

Những “con sóng” dồn

Những tiềm năng của AI thực tế cũng làm dấy lên không ít lo ngại về nguy cơ bị lấn át hay thất thế, đặc biệt là với các doanh nghiệp, cá nhân cung cấp dịch vụ thuê ngoài trong lĩnh vực công nghệ thông tin. AI có khả năng thay thế họ hoàn toàn không?

Hoạt động “thuê ngoài” trước hết phát triển mạnh mẽ vì có thể giảm đáng kể chi phí vận hành, đầu tư... Nhưng khi tự động hóa quy trình phát triển hơn, một mối đe dọa rất thực tế là các công ty thuê ngoài trong ngành kỹ thuật số sẽ dần mất đi lợi thế chi phí ban đầu này bởi robot và AI có thể làm việc đó rẻ hơn.

Có lẽ điều này đánh dấu sự kết thúc của ngành IT thuê ngoài truyền thống? Song cũng có thể báo trước một kỷ nguyên mới cho hoạt động thuê ngoài trong lĩnh vực này hiệu quả hơn, phát triển hơn. Các dịch vụ bên thứ ba có thể thu được nhiều lợi ích từ những cơ hội mới nổi này.

Cũng như trong tất cả các ngành nghề, AI đang giúp các doanh nghiệp “tự động hóa” các nhiệm vụ đơn giản và lặp lại, rút ngắn quy trình thời gian, tối ưu các hoạt động mang tính thông lệ và giúp họ đưa ra quyết định hiệu quả hơn. Tất nhiên, tăng năng suất và hiệu quả đồng thời sẽ giúp giảm chi phí. Đây là điều các nhà cung cấp dịch vụ bên thứ ba đã nhận thức được và bắt đầu ứng dụng AI để tăng cường lực lượng lao động, cho phép nhân viên tập trung vào các nhiệm vụ có giá trị cao hơn. Lấy lại ví dụ đơn giản ở việc sử dụng các chatbot AI để cung cấp dịch vụ khách hàng. Ở đây, AI sẽ phụ trách xử lý các thông tin đầu vào và con người chỉ cần can thiệp khi cần giải đáp các câu hỏi phức tạp và xử lý các trường hợp ngoại lệ.

AI không phải mối đe dọa, AI là cơ hội với các hoạt động, mô hình thuê ngoài toàn cầu, nhất là trong các ngành kỹ thuật số. AI đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ các dịch vụ có giá trị gia tăng thấp, định hướng theo số lượng lớn sang các dịch vụ cao cấp hơn, phức tạp và sáng tạo hơn như thuê ngoài quy trình tri thức (KPO) hay thuê ngoài công nghệ thông tin (ITO). AI cũng là cánh cửa mở ra vườn ươm cho các công ty khởi nghiệp, với nguồn nhân lực, cơ sở vật chất dồi dào, đa kết nối và xa hơn nữa.

Nhà vật lý lý thuyết nổi tiếng Stephen Hawking từng cảnh báo: “Sự phát triển hoàn chỉnh của trí tuệ nhân tạo có thể đánh dấu sự kết thúc của loài người… Nó sẽ tự phát triển và tự thiết kế lại với tốc độ ngày càng tăng. Con người, bị giới hạn bởi quá trình tiến hóa sinh học chậm chạp, không thể cạnh tranh và sẽ bị thay thế”. Một nhận định đáng lo ngại, song nếu biết nhìn nhận, nắm bắt thời cơ và tận dụng tốt “con sóng” AI đang ập đến, kịch bản đen tối có thể sẽ khép lại để chúng ta mở ra những kỷ nguyên mới rực rỡ hơn.