Cuộc sống hai mặt của điệp viên KGB cuối cùng ở Mỹ

Jack Barsky, công dân CHDC Đức sống ở thành phố Jena, trải qua 20 năm làm gián điệp cho tình báo Liên Xô ở Mỹ, có đến 3 gia đình riêng lẻ ở cả hai quốc gia và sống với cuộc sống 2 mặt trước khi bị bắt giữ. Cuộc săn lùng Jack Barsky - người được cho là điệp viên KGB cuối cùng trên đất Mỹ - đã kết thúc vào một ngày tháng 5/1997.

Khi Jack Barsky (tức Albrecht Dittrich) bị bắt giữ, cuộc Chiến tranh lạnh đã kết thúc từ lâu và Liên Xô cũng không còn tồn tại. Có lẽ điệp viên KGB cuối cùng này sẽ mãi sống trong thầm lặng nếu như không bị Vasili Mitrokhin, cũng là một cựu điệp viên KGB đào thoát sang Anh năm 1992, tố giác và sau đó hàng ngàn điệp viên KGB đang hoạt động khắp thế giới cũng bị tiết lộ.

Câu chuyện bắt đầu với một nhà hóa học trẻ tuổi đầy triển vọng tên là Albrecht Dittrich sống ở thành phố Jena, CHDC Đức. Anh ta có một điểm yếu: luôn muốn được nổi bật trong đám đông. Khi KGB tiếp cận người thanh niên này vào năm 1970, anh ta bị hấp dẫn trước ý tưởng sẽ trở thành điệp viên cho Liên Xô ở phương Tây.

Ở Berlin, Dittrich được học mọi thứ - chữ viết bí mật, mã Morse và cách "cắt đuôi" khi bị theo dõi. Sau đó, Dittrich được đến Moscow trải qua 2 năm huấn luyện thành điệp viên. Ngày 8/10/1978, Albrecht Dittrich (lúc đó 29 tuổi) đến thành phố Chicago, Mỹ với  6.000USD trong túi cùng với giấy khai sinh tên là Jack Barsky - tên một cậu bé đã chết năm 1955, lúc 10 tuổi.

Jack Barsky (phải) và Joe Reilly.
Jack Barsky (phải) và Joe Reilly.

Một nhân viên ở Đại sứ quán Liên Xô tại Washington chú ý đến cái tên Barsky trong một nghĩa trang và có được bản sao giấy khai sinh của cậu bé này. Kế hoạch của KGB là tìm cho Barsky một hộ chiếu nhờ vào giấy khai sinh để đến Mỹ sinh sống trong lốt một doanh nhân đồng thời có được thật nhiều bạn bè là chính khách hay nhân vật có thế lực trong xã hội.

KGB cũng muốn "Barsky" thiết lập mối quan hệ với Zbigniew Bzerzinski - lúc đó là cố vấn an ninh cho Tổng thống Lyndn B. Johnson - để lấy lòng tin và sau đó theo dõi người này.

Jack Barsky bắt đầu làm việc ở New York. Sau một thời gian, anh có được số an sinh xã hội - bước đầu tiên chuẩn bị để trở thành công dân Mỹ. Barsky làm quen với máy tính và sau đó là lập trình viên cho một công ty bảo hiểm.

Khi có ai hỏi anh ta đến từ đâu thì câu trả lời là từ New Jersey. Còn nếu có người thắc mắc về âm sắc trong giọng nói thì Barsky trả lời rằng anh ta có mẹ là người Đức! Barsky giấu những bức ảnh và vi phim tại một nơi bí mật trong khu công viên ở vùng ven thành phố để người của KGB bí mật đến lấy.

Vào mỗi thứ năm hằng tuần, lúc 21h15, Barsky ngồi ở nhà bật radio sóng ngắn để nhận thông điệp từ trụ sở KGB ở Moscow. Một lần, Barsky nhận nhiệm vụ tìm kiếm một điệp viên KGB phản bội ở Canada, và lần khác được yêu cầu đánh giá ý kiến của người Mỹ về cuộc chiến tranh của Liên Xô ở Afghanistan.

Albrecht Dittrich năm 1967 ở thành phố Jena, CHDC Đức.
Albrecht Dittrich năm 1967 ở thành phố Jena, CHDC Đức.

Không chỉ ở Mỹ, Barsky còn có cuộc sống thứ 2 ở Đức. Barsky cưới Gerlinde ở CHDC Đức năm 1980 và có cậu con trai đặt tên là Matthias. Cứ 2 năm một lần, vào kỳ nghỉ hè, Barsky về Berlin với Gerlinde. Ở Mỹ, Barsky còn quen biết một phụ nữ nhập cư từ Guyana tên là Penelope. Hai người cưới nhau năm 1986 và có 2 đứa con tên là Chelsea và Jessie.

Cũng trong năm 1986, Barsky về Đông Đức thăm hai mẹ con Gerlinde và Matthias lần cuối cùng. Barsky bay đến Moscow chuyển giao tài liệu cho KGB rồi sử dụng các hộ chiếu giả để trở về New York qua các ngả Belgrade (Nam Tư cũ), Vienna, Rome và Mexico.

Trong lá thư cuối cùng gửi cho mẹ, Barsky thông báo kế hoạch về thăm bà ở thành phố Zwickau, CHDC Đức nhưng không có thời gian. Trong khi đó, người mẹ vẫn tin tưởng con trai mình làm công việc khoa học tại sân bay vũ trụ Baikonur của Liên Xô ở Kazakhstan vì đó là câu chuyện mà Barsky thường nói với gia đình mình và bạn bè ở Đức.

KGB yêu cầu Barsky quay trở về CHDC Đức vì cho rằng vai trò gián điệp của ông ta đã bị lộ. Nhưng Barsky không muốn như thế với lý do phải ở lại Mỹ để trị bệnh. Cuối năm 1988, một sĩ quan KGB ở New York gặp Barsky và nói rằng nếu ông ta không trở về CHDC Đức thì sẽ gặp "chuyện xấu".

Cựu gián điệp Jack Barsky cùng với vợ Shawna hiện nay và con gái Trinity.
Cựu gián điệp Jack Barsky cùng với vợ Shawna hiện nay và con gái Trinity.

Bất chấp, Jack Barsky vẫn quyết định ở lại Mỹ. Sau khi ly hôn với Penelope, Barsky cưới người vợ thứ 3 là Shawna, người gốc Jamaica và sinh cô con gái Trinity nay đã 4 tuổi. Năm 2014, tức 36 năm sau khi lần đầu đặt chân đến nước Mỹ, Barsky trở thành công dân Mỹ.

Có lẽ điệp viên KGB cuối cùng này sẽ mãi sống trong thầm lặng nếu như không bị Vasili Mitrokhin, cũng là cựu điệp viên KGB tố giác và sau đó tiết lộ danh tính hàng ngàn điệp viên KGB khác đang hoạt động khắp thế giới.

Trong 3 năm, đặc vụ Joe Reilly - người làm việc suốt 23 năm trong đơn vị phản gián thuộc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) - bí mật theo dõi người có tên Barsky này.

Sau khi bị bắt giữ, Barsky thú nhận tất cả với Reilly, thậm chí tiết lộ cả mã Morse dùng để chuyển thông điệp mật về cho KGB cũng như các kỹ thuật huấn luyện điệp viên của tình báo Liên Xô. Nhưng chỉ một tuần sau đó Barsky được thả vì không còn giá trị cho FBI.

Barsky được tiếp tục sống ở Mỹ và hiện nay đặc vụ săn gián điệp và cựu điệp viên KGB đã trở thành bạn của nhau, họ vui vẻ chơi golf với nhau vào mỗi cuối tuần. Jack Barky nay đã 65 tuổi và đang sống ở một vùng ngoại ô ở Mỹ.

Thục Miên (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.