Cuộc đua lên mặt trăng ngày càng nóng

Trung Quốc công bố kế hoạch đưa các phi hành gia lên Mặt trăng vào năm 2030 trong bối cảnh Mỹ sẵn sàng thực hiện sứ mệnh đầu tiên trong chương trình thám hiểm Mặt Trăng Artemis gồm 3 giai đoạn của mình.

Trung Quốc đang có kế hoạch đưa các phi hành gia lên Mặt trăng vào năm 2030. Theo sát mục tiêu đầy tham vọng do Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Mỹ (NASA) đặt ra là đưa các phi hành gia quay trở lại Mặt trăng vào năm 2025 - sau chuyến thám hiểm cuối cùng của NASA vào năm 1972, Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC) đã công bố kế hoạch để thực hiện được sứ mệnh đó vào năm 2030.

a2.jpg -0
Khoang chứa các mẫu vật thu thập được từ Mặt Trăng của tàu thăm dò Hằng Nga 5 đáp xuống khu tự trị Nội Mông của Trung Quốc Nguồn Our Space).

Phiên bản cập nhật của tên lửa Trường Chinh 5 - được gọi là CZ-5DY - sẽ có lực đẩy gấp 2,64 lần so với Trường Chinh 5 được sử dụng trong sứ mệnh Mặt trăng gần đây nhất của Trung Quốc nhằm thu thập mẫu trên Mặt trăng vào tháng 12-2020.

Một nhà báo nổi tiếng của Trung Quốc phụ trách chuyên mục không gian nói rằng công nghệ vũ trụ của Trung Quốc thực sự đang tụt hậu so với Mỹ, nhưng trong thập kỷ qua, khoảng cách này đã được thu hẹp từ nửa thế kỷ xuống chỉ còn vài năm.

Năm 2018, Trung Quốc và Mỹ bước vào một cuộc đua gay gắt mới trong không gian. Tháng 12-2018, Trung Quốc đã phóng tàu vũ trụ Hằng Nga 4 và tàu này đáp xuống Mặt trăng vào tháng 1-2019. Vào cuối năm 2020, tàu Hằng Nga 5 được tên lửa Trường Chinh 5 đưa lên vũ trụ, đã thành công đưa các mẫu thu thập trên Mặt trăng trở lại Trái đất.

Tên lửa Trường Chinh 5, có lực đẩy 1.060 tấn, có thể mang trọng tải 25 tấn lên quỹ đạo Trái đất tầm thấp và 8 tấn lên quỹ đạo chuyển giao Trái đất-Mặt trăng. Tên lửa này có biệt danh là “Fat Five” vì nó trông khá cồng kềnh với 8 động cơ YF-100 và 2 động cơ YF-77.

Theo truyền thông Trung Quốc, thiết kế của YF-100 có nguồn gốc từ RF-120, do KB Pivdenne của Ukraine sản xuất vài thập kỷ trước. Khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991, Trung Quốc đã mua 2 động cơ RF-120 và một số động cơ RD-170 từ công ty này. Kể từ năm 2000, Trung Quốc tiếp tục mua lại từ Ukraine các công nghệ giá rẻ của Liên Xô cũ, bao gồm động cơ phản lực, tàu sân bay và tên lửa vũ trụ. Ngày 21-12-2021, các quan chức Trung Quốc và Ukraine trong một cuộc họp trực tuyến đã cho thông qua hàng chục dự án hợp tác khoa học cho năm 2022 và 2023.

Trong khi truyền thông toàn cầu đang rất chú ý đến vụ phóng tàu vũ trụ trong chương trình Artemis 1 của NASA, vốn đã bị hoãn lại đến 2 lần chỉ trong vòng 5 ngày do phát hiện ra sự cố, truyền thông Trung Quốc đang tích cực đưa tin về chương trình thám hiểm Mặt trăng năm 2030 của nước này.

Các bài báo của Trung Quốc đã trích dẫn bình luận hôm 20-8 của Ma Ying - nhà thiết kế tên lửa của CASC: “Một tên lửa thế hệ mới sẽ có khả năng đưa người Trung Quốc lên Mặt trăng vào khoảng năm 2030. Tên lửa đẩy hạng nặng này sẽ có khả năng mang theo trọng tải 50 tấn lên quỹ đạo chuyển giao Trái đất - Mặt trăng để hỗ trợ các hoạt động thám hiểm Mặt trăng”.

Theo Ma Ying, CASC cũng đang đầu tư vào các công nghệ cho phép tái sử dụng các tên lửa đẩy để giảm chi phí cho các dự án vũ trụ trong tương lai. Ông cũng cho biết các công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ được sử dụng để tối ưu hóa sức mạnh của tên lửa.

Một số phương tiện truyền thông cho rằng chuyến thám hiểm Mặt trăng đầu tiên có phi hành gia của Trung Quốc sẽ được thực hiện bằng tên lửa Trường Chinh 9 – tên lửa có lực đẩy 5.000 tấn, có thể mang trọng tải 140 tấn vào quỹ đạo Trái đất tầm thấp và 50 tấn lên quỹ đạo chuyển giao Trái đất-Mặt trăng.

Tên lửa Trường Chinh 9 dự kiến sẽ được thử nghiệm vào năm 2028 hoặc 2029. Tờ “Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng” cho biết CASC vừa thông báo động cơ sẽ được sử dụng để phóng tên lửa Trường Chinh 9 vừa trải qua một cuộc thử nghiệm thành công hôm 5-9. Động cơ tên lửa này có thể tạo ra một lực 25 tấn - gấp hơn 2 lần lực đẩy được tạo ra bởi RL10, động cơ tên lửa do Mỹ sản xuất và được kỳ vọng sẽ đưa các phi hành gia Mỹ trở lại Mặt trăng sau hơn nửa thế kỷ.

Nhật báo Khoa học và Công nghệ, một tờ báo chính thức do Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc điều hành, ngày 29-7 đã đề xuất một lựa chọn khác nếu tên lửa Trường Chinh 9 không thể sẵn sàng cho sứ mệnh lên Mặt trăng vào năm 2030.

Trích dẫn một nguồn tin giấu tên từ CASC, bài báo này nói rằng Trung Quốc sẽ sử dụng tên lửa CZ-5DF, tên lửa có khả năng mang theo một tàu vũ trụ nặng 25 tấn cùng các phi hành gia lên Mặt trăng. Theo phương án đó, tên lửa này sẽ có 21 động cơ YF-100, so với cấu hình “Fat Five” gồm 8 động cơ YF-100 và 2 động cơ YF-77 nhỏ hơn.

Theo truyền thông Trung Quốc, ngoài YF-100, Trung Quốc cũng có thể tìm cách mua các động cơ RF-180 tiên tiến từ Nga, mặc dù các cuộc đàm phán về một thỏa thuận như vậy rất phức tạp. Tuy thế, các biện pháp trừng phạt của Mỹ cũng có thể cản trở tham vọng Mặt trăng của Trung Quốc.

Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) của Bộ Thương mại Mỹ vào ngày 24-8 đã bổ sung thêm 7 thực thể của Trung Quốc vào Danh sách các thực thể bị trừng phạt, trong đó có 4 viện nghiên cứu của CASC. Hồi đầu năm, nhiều viên nghiên cứu khác của CASC cũng đã bị BIS trừng phạt.

Đồng thời, Mỹ đang hành động quyết đoán hơn để giành được lợi thế trong không gian. Tháng 2-2019, Phó Tổng thống Mỹ khi đó đồng thời cũng là Chủ tịch Hội đồng Không gian Quốc gia Mike Pence đã thúc giục NASA đưa các phi hành gia Mỹ lên Mặt trăng vào năm 2024.

NASA sau đó đã tăng tốc chương trình Artemis của mình và thậm chí còn lên kế hoạch xây dựng một trạm vũ trụ Mặt trăng được gọi là Gateway.

Về phần mình, truyền thông Trung Quốc cho biết việc NASA bắt đầu sứ mệnh lên Mặt trăng là quá sớm. Theo kế hoạch của NASA, Artemis 2 sẽ đưa 4 phi hành gia lên quỹ đạo của Mặt trăng và quay trở lại vào năm 2024. Artemis 3, được hỗ trợ bởi hệ thống hạ cánh có người lái (HLS) của SpaceX, dự kiến đưa các phi hành gia đáp xuống Mặt trăng vào năm 2025.

Khánh An (Tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.