Cuộc chiến tình báo trên mạng xã hội

Lợi dụng mạng xã hội để triển khai các hoạt động tình báo mạng đang trở thành một xu hướng phổ biến của các cơ quan tình báo nhiều nước. Từ tổ chức Hezbollah của đất nước Liban ở Trung Đông cho đến các cường quốc thế giới như Mỹ, Trung Quốc đều đang túc trực trên các trang mạng xã hội. Thậm chí còn có sự “cạnh tranh” trong hoạt động gián điệp mạng giữa các cường quốc.

Cuộc đấu trên LinkedIn

Nói về việc lợi dụng mạng xã hội để làm gián điệp thì lâu nay Mỹ và châu Âu là những “tay chơi” chuyên nghiệp. Cục tình báo trung ương (CIA) và Cơ quan An ninh quốc gia (NSA) của Mỹ và cơ quan tình báo tín hiệu GCHQ của Anh đều đã xây dựng xong lực lượng tác chiến trên các trang mạng xã hội.

Chiêu thức chung của điệp viên các cơ quan này là sử dụng tài khoản giả đăng ký trên các mạng xã hội để tham gia vào các diễn đàn nhằm tìm kiếm, phát hiện thông tin, dữ liệu tình báo. Thông thường, NSA, CIA hay GCHQ đều tuyên bố mục tiêu của hoạt động gián điệp trên mạng xã hội là để tìm kiếm, phát hiện các phần tử khủng bố và ngăn chặn âm mưu khủng bố thông qua việc theo dõi các cuộc trò chuyện giữa chúng.

Cùng phương thức hoạt động như trên, tình báo Trung Quốc cũng “có mặt” trên các trang mạng xã hội, và thậm chí còn hoạt động mạnh hơn. Cuối tháng 8-2018 vừa qua, quan chức tình báo mạng hàng đầu nước Mỹ William Evanina đã lên tiếng trên báo chí cáo buộc Trung Quốc đã có những hoạt động “quá quyết liệt” trên mạng xã hội LinkedIn (thuộc sở hữu của Tập đoàn Microsoft).

Các chiến binh Hồi giáo Hezbollah.
Các chiến binh Hồi giáo Hezbollah.

Evanina cho rằng, các điệp viên Trung Quốc đã tạo nhiều tài khoản “giả” trên mạng LinkedIn để thực hiện các hoạt động gián điệp, bao gồm việc tiếp xúc cùng lúc với hàng ngàn thành viên LinkedIn nhằm mục đích “chiêu mộ” họ làm điệp viên cho mình. Ông cho rằng, tình báo Trung Quốc đã sử dụng chiêu bài “hối lộ” hoặc vẽ ra các cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn để chiêu mộ rất nhiều “cộng tác viên” trên LinkedIn, cũng như các trang mạng xã hội khác.

Chẳng hạn, các học giả, nhà khoa học thì được đề nghị trả tiền cho các bài báo khoa học chuyên ngành, và sau đó sẽ là yêu cầu cung cấp các bí mật kinh tế, khoa học kỹ thuật,… Evanina cho rằng, mạng xã hội LinkedIn nên làm theo cách khóa các tài khoản “giả” được cho là có liên quan đến các cơ quan tình báo của một số nước.

Một điển hình theo kiểu chiêu dụ tình báo trên mạng xã hội LinkedIn là vụ việc cựu điệp viên CIA Kevin Mallory bị phát hiện và truy tố hồi tháng 6-2018 với tội danh “âm mưu làm gián điệp cho Trung Quốc”.

Là một người thông thạo tiếng Hoa, Mallory tiếp xúc một điệp viên Trung Quốc đóng giả làm chuyên gia tuyển nhân tài thông qua mạng xã hội LinkedIn vào tháng 2-2017. Thời điểm đó, Mallory lại gặp khó khăn về tài chính nên dễ dàng rơi vào bẫy. Mặc dù nhận biết được đối tác là điệp viên của tình báo Trung Quốc, nhưng Mallory vẫn chấp nhận bán các thông tin bí mật quốc phòng mà mình có được.

Các cơ quan an ninh Anh và Đức cũng từng cảnh báo công dân mình về việc tình báo Trung Quốc sử dụng mạng xã hội LinkedIn để tuyển mộ họ làm điệp viên. Nhưng việc ông Evanina lên tiếng cảnh báo về hoạt động tình báo trên mạng và chỉ đích danh một mạng xã hội của Mỹ, đồng thời công khai đưa ra yêu cầu công ty này có hành động cụ thể là một điều không bình thường. LinkedIn là một trong những mạng xã hội hàng đầu thế giới, với số lượng thành viên lên đến 575 triệu, thuộc hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Riêng tại Mỹ, số lượng thành viên là 150 triệu. Vì vậy, đây được xem là mảnh đất khá hấp dẫn cho hoạt động tình báo.

Paul Rockwell, giám đốc phụ trách an ninh mạng của LinkedIn xác nhận rằng công ty đã có làm việc với các cơ quan an ninh Mỹ về vấn đề “gián điệp Trung Quốc”. Đầu tháng 10, trang mạng xã hội này đã loại bỏ gần 40 tài khoản giả có các nỗ lực tiếp cận các thành viên LinkedIn có quan hệ với các tổ chức chính trị khác nhau. Tuy nhiên, các tài khoản giả này không chắc chắn là của tình báo Trung Quốc. Về vấn đề này, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng đã lên tiếng bác bỏ cáo buộc của Mỹ.

Israel, Iran và Hezbollah

Tại điểm nóng Trung Đông, cuộc chiến tình báo cũng diễn ra khá sôi nổi, không chỉ trên mạng xã hội. Thượng tuần tháng 10-2018, Cơ quan tình báo tín hiệu BIS của Cộng hòa Séc đã phát hiện và vô hiệu hóa một số máy chủ đặt tại nước này. Theo BIS, các máy chủ này bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 2017, được một nhóm điệp viên thuộc tổ chức Hezbollah ở Liban sử dụng cho nhiều hoạt động khác nhau.

BIS cho biết, các máy chủ đặt tại Séc được gọi là “máy chỉ huy”, được sử dụng để tải về các chương trình ứng dụng trên điện thoại di động có chứa mã độc. Mục tiêu của hoạt động gián điệp mạng từ các máy chủ này chủ yếu là người dùng điện thoại di động ở khu vực Trung Đông, ngoài ra còn có một số mục tiêu ở Đông và Trung Âu. Theo phân tích của BIS, các mục tiêu tấn công chủ yếu là người Israel, đặc biệt là nam giới.

Những kẻ tấn công sử dụng các tài khoản giả trên mạng xã hội để tiếp cận mục tiêu, sử dụng những hình ảnh các “mỹ nhân” lả lơi, khêu gợi để thu hút mục tiêu. Sau vài câu trao đổi qua lại trên mạng xã hội, mục tiêu có thể bị thuyết phục và sẽ tải về các trình ứng dụng dành cho điện thoại di động để họ có thể tiếp tục liên lạc với các “mỹ nhân” trên mạng xã hội. Họ không hề biết rằng khi cài đặt trình ứng dụng vừa tải về, điện thoại di động của họ đã tự động bị cài đặt phần mềm gián điệp, từ đó cho phép các hacker của Hezbollah dễ dàng thu thập mọi thông tin từ chiếc điện thoại. Thậm chí chiếc điện thoại còn có thể trở thành một thiết bị gián điệp từ xa hiệu quả cho kẻ điều khiển nó.

Giám đốc BIS Michal Koudelka cho biết, trong quá trình theo dõi, phát hiện và xử lý đóng sập các máy chủ gián điệp của Hezbollah, cơ quan của ông phát hiện một máy chủ gián điệp Hezbollah còn được đặt tại một số nước châu Âu và thậm chí cả Mỹ.

Quốc Vương (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.