Cuộc chiến tình báo trên mạng xã hội

Lợi dụng mạng xã hội để triển khai các hoạt động tình báo mạng đang trở thành một xu hướng phổ biến của các cơ quan tình báo nhiều nước. Từ tổ chức Hezbollah của đất nước Liban ở Trung Đông cho đến các cường quốc thế giới như Mỹ, Trung Quốc đều đang túc trực trên các trang mạng xã hội. Thậm chí còn có sự “cạnh tranh” trong hoạt động gián điệp mạng giữa các cường quốc.

Cuộc đấu trên LinkedIn

Nói về việc lợi dụng mạng xã hội để làm gián điệp thì lâu nay Mỹ và châu Âu là những “tay chơi” chuyên nghiệp. Cục tình báo trung ương (CIA) và Cơ quan An ninh quốc gia (NSA) của Mỹ và cơ quan tình báo tín hiệu GCHQ của Anh đều đã xây dựng xong lực lượng tác chiến trên các trang mạng xã hội.

Chiêu thức chung của điệp viên các cơ quan này là sử dụng tài khoản giả đăng ký trên các mạng xã hội để tham gia vào các diễn đàn nhằm tìm kiếm, phát hiện thông tin, dữ liệu tình báo. Thông thường, NSA, CIA hay GCHQ đều tuyên bố mục tiêu của hoạt động gián điệp trên mạng xã hội là để tìm kiếm, phát hiện các phần tử khủng bố và ngăn chặn âm mưu khủng bố thông qua việc theo dõi các cuộc trò chuyện giữa chúng.

Cùng phương thức hoạt động như trên, tình báo Trung Quốc cũng “có mặt” trên các trang mạng xã hội, và thậm chí còn hoạt động mạnh hơn. Cuối tháng 8-2018 vừa qua, quan chức tình báo mạng hàng đầu nước Mỹ William Evanina đã lên tiếng trên báo chí cáo buộc Trung Quốc đã có những hoạt động “quá quyết liệt” trên mạng xã hội LinkedIn (thuộc sở hữu của Tập đoàn Microsoft).

Các chiến binh Hồi giáo Hezbollah.
Các chiến binh Hồi giáo Hezbollah.

Evanina cho rằng, các điệp viên Trung Quốc đã tạo nhiều tài khoản “giả” trên mạng LinkedIn để thực hiện các hoạt động gián điệp, bao gồm việc tiếp xúc cùng lúc với hàng ngàn thành viên LinkedIn nhằm mục đích “chiêu mộ” họ làm điệp viên cho mình. Ông cho rằng, tình báo Trung Quốc đã sử dụng chiêu bài “hối lộ” hoặc vẽ ra các cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn để chiêu mộ rất nhiều “cộng tác viên” trên LinkedIn, cũng như các trang mạng xã hội khác.

Chẳng hạn, các học giả, nhà khoa học thì được đề nghị trả tiền cho các bài báo khoa học chuyên ngành, và sau đó sẽ là yêu cầu cung cấp các bí mật kinh tế, khoa học kỹ thuật,… Evanina cho rằng, mạng xã hội LinkedIn nên làm theo cách khóa các tài khoản “giả” được cho là có liên quan đến các cơ quan tình báo của một số nước.

Một điển hình theo kiểu chiêu dụ tình báo trên mạng xã hội LinkedIn là vụ việc cựu điệp viên CIA Kevin Mallory bị phát hiện và truy tố hồi tháng 6-2018 với tội danh “âm mưu làm gián điệp cho Trung Quốc”.

Là một người thông thạo tiếng Hoa, Mallory tiếp xúc một điệp viên Trung Quốc đóng giả làm chuyên gia tuyển nhân tài thông qua mạng xã hội LinkedIn vào tháng 2-2017. Thời điểm đó, Mallory lại gặp khó khăn về tài chính nên dễ dàng rơi vào bẫy. Mặc dù nhận biết được đối tác là điệp viên của tình báo Trung Quốc, nhưng Mallory vẫn chấp nhận bán các thông tin bí mật quốc phòng mà mình có được.

Các cơ quan an ninh Anh và Đức cũng từng cảnh báo công dân mình về việc tình báo Trung Quốc sử dụng mạng xã hội LinkedIn để tuyển mộ họ làm điệp viên. Nhưng việc ông Evanina lên tiếng cảnh báo về hoạt động tình báo trên mạng và chỉ đích danh một mạng xã hội của Mỹ, đồng thời công khai đưa ra yêu cầu công ty này có hành động cụ thể là một điều không bình thường. LinkedIn là một trong những mạng xã hội hàng đầu thế giới, với số lượng thành viên lên đến 575 triệu, thuộc hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Riêng tại Mỹ, số lượng thành viên là 150 triệu. Vì vậy, đây được xem là mảnh đất khá hấp dẫn cho hoạt động tình báo.

Paul Rockwell, giám đốc phụ trách an ninh mạng của LinkedIn xác nhận rằng công ty đã có làm việc với các cơ quan an ninh Mỹ về vấn đề “gián điệp Trung Quốc”. Đầu tháng 10, trang mạng xã hội này đã loại bỏ gần 40 tài khoản giả có các nỗ lực tiếp cận các thành viên LinkedIn có quan hệ với các tổ chức chính trị khác nhau. Tuy nhiên, các tài khoản giả này không chắc chắn là của tình báo Trung Quốc. Về vấn đề này, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng đã lên tiếng bác bỏ cáo buộc của Mỹ.

Israel, Iran và Hezbollah

Tại điểm nóng Trung Đông, cuộc chiến tình báo cũng diễn ra khá sôi nổi, không chỉ trên mạng xã hội. Thượng tuần tháng 10-2018, Cơ quan tình báo tín hiệu BIS của Cộng hòa Séc đã phát hiện và vô hiệu hóa một số máy chủ đặt tại nước này. Theo BIS, các máy chủ này bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 2017, được một nhóm điệp viên thuộc tổ chức Hezbollah ở Liban sử dụng cho nhiều hoạt động khác nhau.

BIS cho biết, các máy chủ đặt tại Séc được gọi là “máy chỉ huy”, được sử dụng để tải về các chương trình ứng dụng trên điện thoại di động có chứa mã độc. Mục tiêu của hoạt động gián điệp mạng từ các máy chủ này chủ yếu là người dùng điện thoại di động ở khu vực Trung Đông, ngoài ra còn có một số mục tiêu ở Đông và Trung Âu. Theo phân tích của BIS, các mục tiêu tấn công chủ yếu là người Israel, đặc biệt là nam giới.

Những kẻ tấn công sử dụng các tài khoản giả trên mạng xã hội để tiếp cận mục tiêu, sử dụng những hình ảnh các “mỹ nhân” lả lơi, khêu gợi để thu hút mục tiêu. Sau vài câu trao đổi qua lại trên mạng xã hội, mục tiêu có thể bị thuyết phục và sẽ tải về các trình ứng dụng dành cho điện thoại di động để họ có thể tiếp tục liên lạc với các “mỹ nhân” trên mạng xã hội. Họ không hề biết rằng khi cài đặt trình ứng dụng vừa tải về, điện thoại di động của họ đã tự động bị cài đặt phần mềm gián điệp, từ đó cho phép các hacker của Hezbollah dễ dàng thu thập mọi thông tin từ chiếc điện thoại. Thậm chí chiếc điện thoại còn có thể trở thành một thiết bị gián điệp từ xa hiệu quả cho kẻ điều khiển nó.

Giám đốc BIS Michal Koudelka cho biết, trong quá trình theo dõi, phát hiện và xử lý đóng sập các máy chủ gián điệp của Hezbollah, cơ quan của ông phát hiện một máy chủ gián điệp Hezbollah còn được đặt tại một số nước châu Âu và thậm chí cả Mỹ.

Quốc Vương (tổng hợp)

Các tin khác

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Kế hoạch an ninh chưa từng có cho World Cup 2026 của người Mỹ

Khi trái bóng Trionda chính thức lăn trên sân vào ngày 11/6/2026, World Cup lớn nhất trong lịch sử, trải dài trên 16 thành phố thuộc 3 quốc gia Bắc Mỹ, với 48 đội tuyển và 104 trận đấu đã chính thức khai mạc. Với tư cách là quốc gia chủ nhà chính đăng cai tới 78 trận đấu, nước Mỹ đã chuẩn bị một kế hoạch an ninh lớn chưa từng có để bảo vệ an toàn cho sự kiện lần này.

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

“Con mắt ma” của CIA trên bầu trời Liên Xô

Trong Chiến tranh lạnh, có những vũ khí không cần khai hỏa vẫn làm rung chuyển thế giới. U-2 là một trường hợp như vậy. Nó không mang bom, không tên lửa, không được thiết kế để giao chiến trên không. Thứ nguy hiểm nhất là máy ảnh, cảm biến và độ cao tưởng như ngoài tầm với của phòng không Liên Xô.

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Đại tá tình báo trong vai giám đốc hãng phim

Với tiêu đề Lights, Camera, Covert Action (Ánh sáng, máy quay và hoạt động bí mật) đăng trên tạp chí Lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) trực tuyến Nga, tác giả, Đại tá KGB Stanislav Lekarev đã kể về những năm tháng hoạt động bí mật của ông tại Vương quốc Anh dưới vai giám đốc điều hành hãng phim SovExportFilm những thập niên 70 thế kỷ trước.

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Nga ngăn chặn chiến dịch nghe lén điện thoại lớn nhất của tình báo Phương Tây

Trong thế kỷ XXI, những bí mật của chúng ta liên tục bị săn lùng bằng các phương tiện điện tử. Vì vậy, yêu cầu thận trọng trong phát ngôn và chia sẻ thông tin ngày càng trở nên cấp thiết. Trao đổi với phóng viên Báo “Luận chứng tuần”, Đại tá Sergey Matveev, chuyên gia an ninh mạng từng công tác tại Cơ quan An ninh Liên bang Nga, đã chia sẻ một số ý kiến về những nguy cơ mà thời đại kỹ thuật số đang đặt ra. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.

Lỗ hổng của nước Anh

Lỗ hổng của nước Anh

Hai lá đơn từ chức được gửi đi gần như đồng thời của hai bộ trưởng đứng đầu lực lượng quân đội Anh hôm 11/6/2026 vừa qua không chỉ bộc lộ những bất đồng trong chính phủ. Nghiêm trọng hơn, nó đã phơi bày một lỗ hổng an ninh nghiêm trọng đe dọa vị thế của Anh trên bản đồ thế giới.

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Số phận người phụ nữ ám sát hụt Tổng thống Gerald Ford

Ngày 15/1/1976, bồi thẩm đoàn tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California đã kết án tù chung thân đối với Sara Moore. Bản án có thể được xem là quá nghiêm khắc, bởi vì Moore không giết ai, mà chỉ thực hiện một vụ ám sát bất thành. Tuy nhiên, mục tiêu của bà ta là Tổng thống Hoa Kỳ Gerald Ford.

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Bí mật về tàu ngầm Mỹ đắt giá nhất Thế chiến II

Ngày 10/2/1942, tàu ngầm Mỹ US Trout (SS-202) đã đánh chìm hai tàu vận tải của Nhật Bản. Thoạt nhìn, điều này dường như chẳng có gì đặc biệt, bởi trong suốt cuộc chiến ở Thái Bình Dương, có hàng trăm cuộc tấn công tương tự. Tuy nhiên, cuộc tấn công lần này được thực hiện bởi một tàu ngầm đang chở trên khoang một kho báu trị giá hàng triệu USD.

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

60 con thuyền trong bóng tối và sai số chết người của tình báo Ottoman

Từ Công đồng Trent đến vùng biển Lepanto, tình báo Ottoman thế kỷ XVI từng len qua những lối mà châu Âu ít nghi ngờ nhất: áo giáo sĩ, thương nhân, hải tặc, người cải đạo, tù binh được thả. Nhưng một đế chế có thể thu được rất nhiều tin tức mà vẫn thua, nếu thông tin khi về đến trung tâm quyền lực bị che khuất bởi nỗi sợ nói thật.

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Đằng sau vụ bắt giữ nhân sự quốc phòng tại Ba Lan

Vụ bắt giữ một nhân sự trong lĩnh vực quốc phòng tại Ba Lan công bố hôm 30/5/2026 đang đặt ra những câu hỏi về mức độ an toàn của thông tin chiến lược, nhất là trong bối cảnh chuỗi cung ứng quân sự ngày càng trở nên nhạy cảm.

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

“Trạm rửa tiền” của Mafia trong vỏ bọc cửa hàng kem

Giữa miền Tây nước Đức, một cửa hàng kem Ý trở thành tâm điểm của chiến dịch truy quét mafia lớn nhất châu Âu. Không phải vì những tiếng súng hay một vụ giết người công khai, mà vì một thứ tinh vi hơn nhiều: dòng tiền mua bán ma túy từ Nam Mỹ được hợp thức hóa qua những doanh nghiệp bề ngoài rất bình thường.

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

AI và cuộc chiến quyền kiểm soát

Một cuộc kiểm thử đối với chatbot AI đã làm dấy lên những lo ngại mới về nguy cơ công nghệ này có thể bị lợi dụng để tiếp cận và phổ biến các tri thức liên quan đến vũ khí sinh học.