Cuộc chiến tình báo trên mạng xã hội

Lợi dụng mạng xã hội để triển khai các hoạt động tình báo mạng đang trở thành một xu hướng phổ biến của các cơ quan tình báo nhiều nước. Từ tổ chức Hezbollah của đất nước Liban ở Trung Đông cho đến các cường quốc thế giới như Mỹ, Trung Quốc đều đang túc trực trên các trang mạng xã hội. Thậm chí còn có sự “cạnh tranh” trong hoạt động gián điệp mạng giữa các cường quốc.

Cuộc đấu trên LinkedIn

Nói về việc lợi dụng mạng xã hội để làm gián điệp thì lâu nay Mỹ và châu Âu là những “tay chơi” chuyên nghiệp. Cục tình báo trung ương (CIA) và Cơ quan An ninh quốc gia (NSA) của Mỹ và cơ quan tình báo tín hiệu GCHQ của Anh đều đã xây dựng xong lực lượng tác chiến trên các trang mạng xã hội.

Chiêu thức chung của điệp viên các cơ quan này là sử dụng tài khoản giả đăng ký trên các mạng xã hội để tham gia vào các diễn đàn nhằm tìm kiếm, phát hiện thông tin, dữ liệu tình báo. Thông thường, NSA, CIA hay GCHQ đều tuyên bố mục tiêu của hoạt động gián điệp trên mạng xã hội là để tìm kiếm, phát hiện các phần tử khủng bố và ngăn chặn âm mưu khủng bố thông qua việc theo dõi các cuộc trò chuyện giữa chúng.

Cùng phương thức hoạt động như trên, tình báo Trung Quốc cũng “có mặt” trên các trang mạng xã hội, và thậm chí còn hoạt động mạnh hơn. Cuối tháng 8-2018 vừa qua, quan chức tình báo mạng hàng đầu nước Mỹ William Evanina đã lên tiếng trên báo chí cáo buộc Trung Quốc đã có những hoạt động “quá quyết liệt” trên mạng xã hội LinkedIn (thuộc sở hữu của Tập đoàn Microsoft).

Các chiến binh Hồi giáo Hezbollah.
Các chiến binh Hồi giáo Hezbollah.

Evanina cho rằng, các điệp viên Trung Quốc đã tạo nhiều tài khoản “giả” trên mạng LinkedIn để thực hiện các hoạt động gián điệp, bao gồm việc tiếp xúc cùng lúc với hàng ngàn thành viên LinkedIn nhằm mục đích “chiêu mộ” họ làm điệp viên cho mình. Ông cho rằng, tình báo Trung Quốc đã sử dụng chiêu bài “hối lộ” hoặc vẽ ra các cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn để chiêu mộ rất nhiều “cộng tác viên” trên LinkedIn, cũng như các trang mạng xã hội khác.

Chẳng hạn, các học giả, nhà khoa học thì được đề nghị trả tiền cho các bài báo khoa học chuyên ngành, và sau đó sẽ là yêu cầu cung cấp các bí mật kinh tế, khoa học kỹ thuật,… Evanina cho rằng, mạng xã hội LinkedIn nên làm theo cách khóa các tài khoản “giả” được cho là có liên quan đến các cơ quan tình báo của một số nước.

Một điển hình theo kiểu chiêu dụ tình báo trên mạng xã hội LinkedIn là vụ việc cựu điệp viên CIA Kevin Mallory bị phát hiện và truy tố hồi tháng 6-2018 với tội danh “âm mưu làm gián điệp cho Trung Quốc”.

Là một người thông thạo tiếng Hoa, Mallory tiếp xúc một điệp viên Trung Quốc đóng giả làm chuyên gia tuyển nhân tài thông qua mạng xã hội LinkedIn vào tháng 2-2017. Thời điểm đó, Mallory lại gặp khó khăn về tài chính nên dễ dàng rơi vào bẫy. Mặc dù nhận biết được đối tác là điệp viên của tình báo Trung Quốc, nhưng Mallory vẫn chấp nhận bán các thông tin bí mật quốc phòng mà mình có được.

Các cơ quan an ninh Anh và Đức cũng từng cảnh báo công dân mình về việc tình báo Trung Quốc sử dụng mạng xã hội LinkedIn để tuyển mộ họ làm điệp viên. Nhưng việc ông Evanina lên tiếng cảnh báo về hoạt động tình báo trên mạng và chỉ đích danh một mạng xã hội của Mỹ, đồng thời công khai đưa ra yêu cầu công ty này có hành động cụ thể là một điều không bình thường. LinkedIn là một trong những mạng xã hội hàng đầu thế giới, với số lượng thành viên lên đến 575 triệu, thuộc hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Riêng tại Mỹ, số lượng thành viên là 150 triệu. Vì vậy, đây được xem là mảnh đất khá hấp dẫn cho hoạt động tình báo.

Paul Rockwell, giám đốc phụ trách an ninh mạng của LinkedIn xác nhận rằng công ty đã có làm việc với các cơ quan an ninh Mỹ về vấn đề “gián điệp Trung Quốc”. Đầu tháng 10, trang mạng xã hội này đã loại bỏ gần 40 tài khoản giả có các nỗ lực tiếp cận các thành viên LinkedIn có quan hệ với các tổ chức chính trị khác nhau. Tuy nhiên, các tài khoản giả này không chắc chắn là của tình báo Trung Quốc. Về vấn đề này, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng đã lên tiếng bác bỏ cáo buộc của Mỹ.

Israel, Iran và Hezbollah

Tại điểm nóng Trung Đông, cuộc chiến tình báo cũng diễn ra khá sôi nổi, không chỉ trên mạng xã hội. Thượng tuần tháng 10-2018, Cơ quan tình báo tín hiệu BIS của Cộng hòa Séc đã phát hiện và vô hiệu hóa một số máy chủ đặt tại nước này. Theo BIS, các máy chủ này bắt đầu đi vào hoạt động từ năm 2017, được một nhóm điệp viên thuộc tổ chức Hezbollah ở Liban sử dụng cho nhiều hoạt động khác nhau.

BIS cho biết, các máy chủ đặt tại Séc được gọi là “máy chỉ huy”, được sử dụng để tải về các chương trình ứng dụng trên điện thoại di động có chứa mã độc. Mục tiêu của hoạt động gián điệp mạng từ các máy chủ này chủ yếu là người dùng điện thoại di động ở khu vực Trung Đông, ngoài ra còn có một số mục tiêu ở Đông và Trung Âu. Theo phân tích của BIS, các mục tiêu tấn công chủ yếu là người Israel, đặc biệt là nam giới.

Những kẻ tấn công sử dụng các tài khoản giả trên mạng xã hội để tiếp cận mục tiêu, sử dụng những hình ảnh các “mỹ nhân” lả lơi, khêu gợi để thu hút mục tiêu. Sau vài câu trao đổi qua lại trên mạng xã hội, mục tiêu có thể bị thuyết phục và sẽ tải về các trình ứng dụng dành cho điện thoại di động để họ có thể tiếp tục liên lạc với các “mỹ nhân” trên mạng xã hội. Họ không hề biết rằng khi cài đặt trình ứng dụng vừa tải về, điện thoại di động của họ đã tự động bị cài đặt phần mềm gián điệp, từ đó cho phép các hacker của Hezbollah dễ dàng thu thập mọi thông tin từ chiếc điện thoại. Thậm chí chiếc điện thoại còn có thể trở thành một thiết bị gián điệp từ xa hiệu quả cho kẻ điều khiển nó.

Giám đốc BIS Michal Koudelka cho biết, trong quá trình theo dõi, phát hiện và xử lý đóng sập các máy chủ gián điệp của Hezbollah, cơ quan của ông phát hiện một máy chủ gián điệp Hezbollah còn được đặt tại một số nước châu Âu và thậm chí cả Mỹ.

Quốc Vương (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.