Cuộc chạy đua vũ khí AI

Sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ đang giúp con người biến những điều không tưởng thành sự thực. Trong bối cảnh này, trí thông minh nhân tạo (AI) được dự báo sẽ trở thành công cụ chính của nhiều quốc gia trong lĩnh vực quân sự.

Nếu như trong quá khứ, chiến thắng thường đến từ vũ khí có hỏa lực mạnh thì hiện nay AI có khả năng giúp tạo ưu thế chiến trường cũng như đóng vai trò thiết yếu trong các hoạt động quân sự tương lai.

Cạnh tranh gay gắt

Giới quan sát nhận định, cuộc đua ứng dụng AI vào quân sự đang diễn ra rất gay gắt. Là cường quốc quân sự và trí thông minh nhân tạo, Mỹ giới thiệu công nghệ Skyborg, tích hợp AI cùng công nghệ tự vận hành, đang được thử nghiệm trên các phương tiện bay không người lái kích cỡ nhỏ nhưng tốc độ cao và linh hoạt như XQ-58A Valkyrie, BQM-167 Skeeter và QF-16. 

Skyborg còn liên quan đến AI hỗ trợ phi công trong các tình huống không chiến, hứa hẹn sẽ được áp dụng chính thức vào hàng loạt chương trình vũ khí tương lai của Mỹ.

AI được dự báo sẽ trở thành công cụ chính trong lĩnh vực quân sự, giúp tạo nên ưu thế chiến trường cho nhiều quốc gia.
AI được dự báo sẽ trở thành công cụ chính trong lĩnh vực quân sự, giúp tạo nên ưu thế chiến trường cho nhiều quốc gia.

Nhằm khẳng định ưu thế số 1 thế giới, Lầu Năm Góc đã cam kết chi tới 10 tỷ USD cho nghiên cứu và ứng dụng AI vào quân sự. Động thái này giúp Mỹ triển khai các hệ thống vũ khí và phương tiện tự hành với số lượng lớn ở các khu vực mà Washington cho rằng có vai trò chiến lược như biển Đông hay Trung Đông. Ngoài ra, Mỹ cũng tăng tốc kế hoạch xây dựng những hạm đội không người lái như UAV XQ-58A và tàu ngầm Sea Hunter, hay âm thầm nâng cao khả năng hiệp đồng tác chiến giữa máy bay chiến đấu F-22 và F-35.

Trong khi đó, đối thủ Nga công khai thử nghiệm máy bay không người lái (UAV) S-70 Hunter và máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 SU-57, đều được trang bị năng lực tàng hình mạnh mẽ trong khi tận dụng triệt để AI để tạo nên công nghệ ePilot. 

Một số ý kiến tiết lộ thế hệ máy bay không người lái mới có thể thay thế bộ đội, liên kết với nhau tạo nên đội quân bay thực hiện nhiều nhiệm vụ chiến đấu khi được trang bị vũ khí hiện đại như súng ngắn Vepr-12, trở thành các cỗ máy tiêu diệt khủng bố.

Rõ ràng, Nga đang thể hiện tham vọng với trí thông minh nhân tạo, khi tuyên bố chi gấp ba ngân sách quốc phòng cho AI trong năm 2020. Quốc gia này sẵn sàng cho những cuộc tấn công bằng vũ khí AI, có ý định xây dựng các đội quân robot để tự động hóa hoàn toàn chiến trường. 

Nhiều ý tưởng về vũ khí tự hành được tiết lộ, như vũ khí tích hợp não bộ mô phỏng não người, cho phép lựa chọn mục tiêu và tự ra quyết định, hay robot tự sát làm nhiệm vụ tiếp cận kẻ thù và phát nổ để phá hủy các công sự của kẻ thù.

Cuộc đua vũ khí AI càng nóng hơn khi xuất hiện "tay chơi" mới nổi Trung Quốc. Bắc Kinh đã đưa ra một lộ trình hướng tới mục tiêu trở thành nước dẫn đầu thế giới về AI vào năm 2030, nhấn mạnh tầm quan trọng của đội quân bay và sử dụng AI để tự xác định rồi loại bỏ mục tiêu địch. 

Rất ít thông tin về chiến lược vũ khí tự hành của Bắc Kinh được tiết lộ, chỉ biết rằng Trung Quốc đã đưa ra kế hoạch phát triển tàu ngầm hạt nhân được trang bị vi mạch tự điều chỉnh hay robot siêu nhỏ có thể cấy vào mạch máu người. Nhìn chung, Trung Quốc muốn chứng minh không hề thua kém Mỹ và Nga, đồng thời cảnh báo các quốc gia nên suy nghĩ kỹ trước khi muốn mạo hiểm đọ sức với Trung Quốc.

Con dao hai lưỡi

Giới quan sát cho rằng, sự can thiệp của trí thông minh nhân tạo vào hoạt động quân sự đã và đang tạo nên một cuộc đua vũ trang AI ẩn chứa nhiều biến động. Việc các loại vũ khí, vốn vẫn chịu sự lập trình và điều khiển của con người, trở nên thông minh hơn nhờ AI được dự báo sẽ mở ra kỷ nguyên tự động phác thảo chiến lược, bên cạnh việc tự đánh giá hiệu quả chiến đấu. 

Theo đó, AI được dùng trong các thuật toán phức tạp giúp tên lửa hành trình và máy bay không người lái phát hiện mục tiêu ở cách xa hàng dặm, hay ngược lại, dùng trong những hệ thống theo dõi và đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái.

Điều này rõ ràng có thể giúp hạn chế tối đa thiệt hại về binh lực, ảnh hưởng sâu rộng đối với cách bố cục chiến tranh hiện đại. 

Thế nhưng, giới quan sát bày tỏ lo ngại về các động thái tích hợp AI vào các hệ thống sát thương hàng loạt, dần biến cuộc chiến thành nơi phô diễn những vũ khí cực kỳ đáng sợ. Nguy hiểm hơn, vũ khí AI được lập trình để giết chóc, có thể dễ dàng gây ra thương vong lớn, nên dễ bị quân khủng bố thao túng lợi dụng để sát hại dân thường. 

Như vậy, quân sự hóa AI đẩy nhanh quá trình phát triển các vũ khí giết người tự động, từ đó làm dấy lên các vấn đề đạo đức và dần bộc lộ những mối đe dọa còn nguy hiểm hơn cả vũ khí hạt nhân, có thể dẫn tới chiến tranh Thế giới thứ 3.

Việc thiếu các quy tắc quốc tế liên quan đến sự phát triển và ứng dụng AI trong lĩnh vực quân sự cũng gây nhiều quan ngại trong bối cảnh tồn tại chênh lệch lớn ở trình độ công nghệ giữa các quốc gia. 

Từ đây, giới chuyên gia khẳng định cần hoạch định chính sách phù hợp để kiểm soát AI cũng như theo dõi các loại vũ khí có khả năng tự tấn công, trong khi vẫn giữ được những yếu tố tích cực mà công nghệ AI mang lại. Đồng thời, cần nhanh chóng thiết lập bộ quy tắc dựa trên nhận thức về đạo đức chung của nhân loại nhằm đánh giá tính hiệu quả việc sử dụng các hệ thống vũ khí này trong khu vực và quốc tế. 

Điều đáng chú ý là, trong bất cứ hoàn cảnh nào thì con người (chứ không phải máy móc) là nhân tố cuối cùng đưa ra quyết định, có tác dụng định hướng cho mọi nghiên cứu AI và chế tạo vũ khí. Nếu máy móc kiểm soát lại chính người tạo ra nó, viễn cảnh về những cuộc chiến khủng khiếp hoàn toàn có thể xảy ra...

Nam Hồng (tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.