Cuộc chạy đua vũ khí AI

Sự phát triển vượt bậc của khoa học công nghệ đang giúp con người biến những điều không tưởng thành sự thực. Trong bối cảnh này, trí thông minh nhân tạo (AI) được dự báo sẽ trở thành công cụ chính của nhiều quốc gia trong lĩnh vực quân sự.

Nếu như trong quá khứ, chiến thắng thường đến từ vũ khí có hỏa lực mạnh thì hiện nay AI có khả năng giúp tạo ưu thế chiến trường cũng như đóng vai trò thiết yếu trong các hoạt động quân sự tương lai.

Cạnh tranh gay gắt

Giới quan sát nhận định, cuộc đua ứng dụng AI vào quân sự đang diễn ra rất gay gắt. Là cường quốc quân sự và trí thông minh nhân tạo, Mỹ giới thiệu công nghệ Skyborg, tích hợp AI cùng công nghệ tự vận hành, đang được thử nghiệm trên các phương tiện bay không người lái kích cỡ nhỏ nhưng tốc độ cao và linh hoạt như XQ-58A Valkyrie, BQM-167 Skeeter và QF-16. 

Skyborg còn liên quan đến AI hỗ trợ phi công trong các tình huống không chiến, hứa hẹn sẽ được áp dụng chính thức vào hàng loạt chương trình vũ khí tương lai của Mỹ.

AI được dự báo sẽ trở thành công cụ chính trong lĩnh vực quân sự, giúp tạo nên ưu thế chiến trường cho nhiều quốc gia.
AI được dự báo sẽ trở thành công cụ chính trong lĩnh vực quân sự, giúp tạo nên ưu thế chiến trường cho nhiều quốc gia.

Nhằm khẳng định ưu thế số 1 thế giới, Lầu Năm Góc đã cam kết chi tới 10 tỷ USD cho nghiên cứu và ứng dụng AI vào quân sự. Động thái này giúp Mỹ triển khai các hệ thống vũ khí và phương tiện tự hành với số lượng lớn ở các khu vực mà Washington cho rằng có vai trò chiến lược như biển Đông hay Trung Đông. Ngoài ra, Mỹ cũng tăng tốc kế hoạch xây dựng những hạm đội không người lái như UAV XQ-58A và tàu ngầm Sea Hunter, hay âm thầm nâng cao khả năng hiệp đồng tác chiến giữa máy bay chiến đấu F-22 và F-35.

Trong khi đó, đối thủ Nga công khai thử nghiệm máy bay không người lái (UAV) S-70 Hunter và máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 SU-57, đều được trang bị năng lực tàng hình mạnh mẽ trong khi tận dụng triệt để AI để tạo nên công nghệ ePilot. 

Một số ý kiến tiết lộ thế hệ máy bay không người lái mới có thể thay thế bộ đội, liên kết với nhau tạo nên đội quân bay thực hiện nhiều nhiệm vụ chiến đấu khi được trang bị vũ khí hiện đại như súng ngắn Vepr-12, trở thành các cỗ máy tiêu diệt khủng bố.

Rõ ràng, Nga đang thể hiện tham vọng với trí thông minh nhân tạo, khi tuyên bố chi gấp ba ngân sách quốc phòng cho AI trong năm 2020. Quốc gia này sẵn sàng cho những cuộc tấn công bằng vũ khí AI, có ý định xây dựng các đội quân robot để tự động hóa hoàn toàn chiến trường. 

Nhiều ý tưởng về vũ khí tự hành được tiết lộ, như vũ khí tích hợp não bộ mô phỏng não người, cho phép lựa chọn mục tiêu và tự ra quyết định, hay robot tự sát làm nhiệm vụ tiếp cận kẻ thù và phát nổ để phá hủy các công sự của kẻ thù.

Cuộc đua vũ khí AI càng nóng hơn khi xuất hiện "tay chơi" mới nổi Trung Quốc. Bắc Kinh đã đưa ra một lộ trình hướng tới mục tiêu trở thành nước dẫn đầu thế giới về AI vào năm 2030, nhấn mạnh tầm quan trọng của đội quân bay và sử dụng AI để tự xác định rồi loại bỏ mục tiêu địch. 

Rất ít thông tin về chiến lược vũ khí tự hành của Bắc Kinh được tiết lộ, chỉ biết rằng Trung Quốc đã đưa ra kế hoạch phát triển tàu ngầm hạt nhân được trang bị vi mạch tự điều chỉnh hay robot siêu nhỏ có thể cấy vào mạch máu người. Nhìn chung, Trung Quốc muốn chứng minh không hề thua kém Mỹ và Nga, đồng thời cảnh báo các quốc gia nên suy nghĩ kỹ trước khi muốn mạo hiểm đọ sức với Trung Quốc.

Con dao hai lưỡi

Giới quan sát cho rằng, sự can thiệp của trí thông minh nhân tạo vào hoạt động quân sự đã và đang tạo nên một cuộc đua vũ trang AI ẩn chứa nhiều biến động. Việc các loại vũ khí, vốn vẫn chịu sự lập trình và điều khiển của con người, trở nên thông minh hơn nhờ AI được dự báo sẽ mở ra kỷ nguyên tự động phác thảo chiến lược, bên cạnh việc tự đánh giá hiệu quả chiến đấu. 

Theo đó, AI được dùng trong các thuật toán phức tạp giúp tên lửa hành trình và máy bay không người lái phát hiện mục tiêu ở cách xa hàng dặm, hay ngược lại, dùng trong những hệ thống theo dõi và đánh chặn tên lửa và máy bay không người lái.

Điều này rõ ràng có thể giúp hạn chế tối đa thiệt hại về binh lực, ảnh hưởng sâu rộng đối với cách bố cục chiến tranh hiện đại. 

Thế nhưng, giới quan sát bày tỏ lo ngại về các động thái tích hợp AI vào các hệ thống sát thương hàng loạt, dần biến cuộc chiến thành nơi phô diễn những vũ khí cực kỳ đáng sợ. Nguy hiểm hơn, vũ khí AI được lập trình để giết chóc, có thể dễ dàng gây ra thương vong lớn, nên dễ bị quân khủng bố thao túng lợi dụng để sát hại dân thường. 

Như vậy, quân sự hóa AI đẩy nhanh quá trình phát triển các vũ khí giết người tự động, từ đó làm dấy lên các vấn đề đạo đức và dần bộc lộ những mối đe dọa còn nguy hiểm hơn cả vũ khí hạt nhân, có thể dẫn tới chiến tranh Thế giới thứ 3.

Việc thiếu các quy tắc quốc tế liên quan đến sự phát triển và ứng dụng AI trong lĩnh vực quân sự cũng gây nhiều quan ngại trong bối cảnh tồn tại chênh lệch lớn ở trình độ công nghệ giữa các quốc gia. 

Từ đây, giới chuyên gia khẳng định cần hoạch định chính sách phù hợp để kiểm soát AI cũng như theo dõi các loại vũ khí có khả năng tự tấn công, trong khi vẫn giữ được những yếu tố tích cực mà công nghệ AI mang lại. Đồng thời, cần nhanh chóng thiết lập bộ quy tắc dựa trên nhận thức về đạo đức chung của nhân loại nhằm đánh giá tính hiệu quả việc sử dụng các hệ thống vũ khí này trong khu vực và quốc tế. 

Điều đáng chú ý là, trong bất cứ hoàn cảnh nào thì con người (chứ không phải máy móc) là nhân tố cuối cùng đưa ra quyết định, có tác dụng định hướng cho mọi nghiên cứu AI và chế tạo vũ khí. Nếu máy móc kiểm soát lại chính người tạo ra nó, viễn cảnh về những cuộc chiến khủng khiếp hoàn toàn có thể xảy ra...

Nam Hồng (tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.