Cuộc chạy đua khám phá vùng tối Mặt Trăng

Cách đây không lâu, vụ hạ cánh lịch sử của tàu vũ trụ Trung Quốc mang tên Hằng Nga 4 lên vùng tối của Mặt Trăng chưa từng được khám phá đã mở ra một chương mới trong cuộc thám hiểm Mặt Trăng của con người.

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) phải nghiêng mình kính nể và gọi đây là một thành tựu ấn tượng khởi đầu cho nhân loại. "Bàn thắng" quá tuyệt vời của người Trung Quốc đánh dấu cuộc chạy đua vũ trụ đã trở lại. Cuộc đua vốn đã chững lại sau Chiến tranh Lạnh của "thỏ" Liên Xô và "rùa" Mỹ giờ đây xuất hiện thêm một nhân tố bí ẩn với năng lượng dồi dào của một siêu cường mới nổi.

Thành tựu và tranh cãi

Do đặc tính tự quay quanh trục của Mặt trăng, nên chỉ có một mặt hướng về phía Trái Đất, và vùng tối là mặt không bao giờ được nhìn thấy từ Trái Đất. Theo lý giải, cái tên "vùng tối" xuất phát từ một chương trình truyền hình đặc biệt của Walt Disney vào năm 1955, nói về việc phía bên kia của Mặt Trăng luôn tối và việc các phi hành gia tương lai thả pháo sáng. Song thuật ngữ "vùng tối" chỉ thực sự xuất hiện vào năm 1973 với album đầy mê hoặc của nhóm nhạc người Anh Pink Floyd với tựa đề "The Dark Side of the Moon" (Vùng tối của Mặt Trăng).

Việc tàu Hằng Nga 4 đáp xuống vùng tối của Mặt Trăng đưa Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên thám hiểm khu vực này. Hình ảnh do tàu thăm dò Hằng Nga 4 chụp lại cho thấy địa hình vùng tối là lớp đất đá màu xám bất tận, đầy hố thiên thạch và hoàn toàn không giống bất kì vùng đất nào trên Trái Đất. Tuy nhiên, nhiều nhà thiên văn học khẳng định, vùng tối của Mặt Trăng không phải lúc nào cũng tối, nhưng nó ở rất xa. Họ cho rằng, khu vực nơi tàu vũ trụ của Trung Quốc hạ cánh là ở phần xa, chứ không phải vùng tối.

Có ý kiến nhận định, Trung Quốc không phải là quốc gia đầu tiên cho cả thế giới quan sát vùng tối của Mặt Trăng. Những bức ảnh chân thật đầu tiên đến từ một tàu thủ công của Liên Xô cũ vào năm 1959. Các phi hành gia tàu Apollo 8 của NASA đã nhìn thấy nó lần đầu tiên trong một nhiệm vụ quay quanh Mặt Trăng 50 năm trước. Ngoài ra, Trung Quốc không hoàn toàn tự thực hiện nhiệm vụ Hằng Nga 4. Các nhà khoa học Hà Lan cũng đóng góp vào quá trình xây dựng thiết bị dò tín hiệu tần số thấp, trong khi phía Đức giúp sản xuất thiết bị đo phóng xạ trên bề mặt Mặt Trăng, còn Thụy Điển cung cấp máy dò nguyên tử.

Dù còn một số tranh cãi nhưng sự kiện Hằng Nga 4 là bước tiến kĩ thuật lớn bởi đòi hỏi các tín hiệu điều khiển từ mặt đất phải được vệ tinh chuyển tiếp tới tàu thăm dò, do phần lớn Mặt Trăng đã chắn hết sóng điện từ khi các tàu này tiến vào vùng tối. Khu vực mà tàu thăm dò Trung Quốc đáp xuống được cho là xa nhất và cổ xưa nhất trên Mặt Trăng.

Vì thế, những gì mà tàu thăm dò khám phá ra có thể giúp con người có cái nhìn sâu hơn về nguồn gốc và sự phát triển của Mặt Trăng. Giới quan sát cho rằng, vùng tối có thể giàu khoáng sản. Nếu bước tiếp theo trong phát triển vũ trụ là phát triển nguồn lực trên Mặt Trăng thì sứ mệnh Hằng Nga 4 có thể giúp Trung Quốc có vị thế tốt hơn các quốc gia khác.

Cuộc chạy đua mới

Mặc dù khám phá vũ trụ chậm vài chục năm nhưng Trung Quốc nhanh chóng bắt kịp và có thể thách thức vị thế vượt trội của Mỹ trong lĩnh vực này. 20 năm đầu thế kỷ 21, nỗ lực thám hiểm vũ trụ của Trung Quốc tiến bộ với tốc độ chóng mặt. Năm 2003, Trung Quốc trở thành một trong ba nước (sau Mỹ và Nga) phóng thành công tàu vũ trụ chở người. Trung Quốc tiếp tục gửi đi tàu không người lái thăm dò quỹ đạo Mặt Trăng vào năm 2007, rồi một robot thăm dò vào năm 2013. Năm 2018, Trung Quốc phóng nhiều tên lửa vào quỹ đạo nhất thế giới.

Cuộc đua mới trên đường đến Mặt Trăng liên quan đến những lợi ích cùng các cơ hội kinh doanh tiềm năng.
Cuộc đua mới trên đường đến Mặt Trăng liên quan đến những lợi ích cùng các cơ hội kinh doanh tiềm năng.

Điều nổi bật là các tham vọng khám phá Mặt Trăng và vũ trụ của Trung Quốc luôn luôn lớn dần theo thời gian. Ví dụ như tham vọng về một cơ sở nghiên cứu của Trung Quốc trên Mặt Trăng hay phát hiện hệ thống hỗ trợ sự sống bằng tái tạo sinh học để đảm bảo con người có thể sống và tồn tại trên Mặt Trăng. Trung Quốc còn có nhiều kế hoạch táo bạo hơn trong tương lai, như đưa phi hành gia lên Mặt Trăng vào năm 2030.

Với tham vọng hiện diện đầu tiên ở những khu vực giàu tài nguyên, năng lực đưa tàu đổ bộ thành công xuống vùng tối của Mặt Trăng sẽ cho phép Trung Quốc đặt ra luật chơi ngoài vũ trụ, đồng thời đánh dấu giai đoạn gay cấn mới của cuộc đua không gian giữa Bắc Kinh và Washington. Giới quan sát nhận định, cuộc đua mới giữa Mỹ và Trung Quốc trên đường đến Mặt Trăng phần lớn được thúc đẩy bởi chính trị, bởi động cơ thực sự liên quan đến những lợi ích từ vệ tinh này cùng các cơ hội kinh doanh tiềm năng.

Chính phủ Mỹ gần đây cũng công bố một kế hoạch đầy tham vọng muốn "chiếm đóng" Mặt Trăng. Giai đoạn đầu tiên sẽ bao gồm việc NASA xây dựng một trạm không gian LOP, nằm trong quỹ đạo Mặt Trăng, tạo tiền đề cho các dự án xây dựng cố định trong tương lai.

Chưa hết, Tổng thống Donald Trump đã ký vào một bản ghi nhớ ủy quyền cho Bộ Quốc phòng Mỹ thành lập Bộ chỉ huy Không gian Mỹ, nhằm phát triển học thuyết về không gian, chiến thuật, kỹ thuật và quy trình cho phép bảo vệ Mỹ trong kỷ nguyên mới. Việc thành lập Bộ chỉ huy Không gian được coi là thay đổi cách tiếp cận với cuộc chiến trong không gian của Bộ Quốc phòng Mỹ bằng việc tập trung các hoạt động trong không gian của quân đội Mỹ vào một nơi cố định để chống lại các mối đe dọa tiềm tàng tới từ Trung Quốc.

Hồng Hạnh (tổng hợp)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.