Cuộc chạy đua công nghệ trên thị trường tên lửa đẩy

Ngày 25-9, tên lửa đẩy Ariane 5 do châu Âu chế tạo đã được phóng lên từ vùng lãnh thổ Guiana thuộc Pháp lần thứ 100, một dấu mốc mang tính biểu tượng cho hãng chế tạo Arianespace. Tuy nhiên, vị trí thống trị của Ariane 5 đang bị đe dọa BỞI hệ thống tên lửa đẩy Falcon của Cơ quan vũ trụ Mỹ SpaceX có giá thành hấp dẫn.

95 lần thành công và 5 lần thất bại của Ariane 5

Tên lửa đẩy Ariane 5 mang theo 2 vệ tinh viễn thông đã được phóng lên từ sân bay vũ trụ Kourou trên đảo Guyana thuộc Pháp lúc 22 giờ 38 phút, giờ GMT ngày 25-9 (tức 5 giờ 38 phút, giờ Hà Nội, ngày 26-9). Nửa giờ sau khi được phóng lên, vệ tinh Horizons 3 đã tách khỏi tên lửa đẩy. Vài phút sau đó, đến lượt vệ tinh Azerspace-2/Intelsat 38 cũng tách ra, bay vào quỹ đạo.

Tên lửa đẩy Ariane 5 mang theo hai vệ tinh được phóng thành công ngày 25-9 vừa qua. Ảnh: Reuters.
Tên lửa đẩy Ariane 5 mang theo hai vệ tinh được phóng thành công ngày 25-9 vừa qua. Ảnh: Reuters.

Tên lửa Ariane do hãng Arianespace SA chế tạo. Đây là một công ty đa quốc gia ở châu Âu được thành lập vào năm 1980 với tư cách là nhà cung cấp dịch vụ khởi động thương mại đầu tiên trên thế giới.

Theo AFP, tên lửa Ariane ra đời cách đây gần 40 năm và đã thay đổi qua 5 phiên bản khác nhau. Trước Ariane 5, tên lửa Ariane 4 đã có 15 năm phục vụ với 114 lần phóng, trong đó chỉ có ba lần thất bại. Dù thành công, song hãng chế tạo Arianespace đã quyết định ngừng sản xuất thế hệ tên lửa này, vì nó chỉ mang được những vệ tinh viễn thông nặng tối đa 5 tấn - quá nhỏ đối với những nhu cầu thương mại hiện nay.

Ariane 5 hiện tại đã được triển khai từ năm 1987 và đến năm 1996 bắt đầu cất cánh. Tính tới thời điểm này, tên lửa Ariane 5 đã có cả thảy 5 "thành viên" nhờ quy trình cải tiến liên tục của nhà sản xuất. Đó là các phiên bản G, G+, GS, ECA và gần đây nhất là ES. Ariane 5 ES từng được phóng lên 8 lần kể từ năm 2008. Trong khi đó, Ariane 5 ECA thực hiện 62 lần phóng lên quỹ đạo kể từ năm 2002.

Trong suốt 22 năm qua, tên lửa Ariane đã phóng tổng cộng 100 lần, trong đó 95 lần thành công và 5 lần thất bại. Ngay trong lần phóng đầu tiên vào ngày 4-6-1996 tại căn cứ Kourou, tên lửa Ariane 5 đã bị phá hủy chỉ sau khi phóng lên được 37 giây mà nguyên nhân sau đó được xác định là do lỗi kỹ thuật. Lần phóng thứ hai của Ariane 5 vào ngày 30-10-1997 cũng được xem là thất bại khi tên lửa được phóng lên không chạm tới quỹ đạo như kế hoạch.

Ngoài hai lần thất bại đầu tiên, Ariane 5 còn gặp thất bại trong những chuyến bay thương mại vào năm 2001, 2002 và 2018. Trong lần phóng ngày 12-7-2001, các nhà điều tra xác định không có lỗi kỹ thuật hay lỗi của phi công trong thất bại của Ariane 5. Sự cố tai nạn phát sinh trong giai đoạn khởi động tầng trên cùng của tên lửa, khiến một động cơ ngừng hoạt động sớm, đẩy hai vệ tinh trị giá nhiều triệu USD đi chệch quỹ đạo. Còn ngày 11-12-2002, chuyến bay đầu tiên của Ariane 5 ECA đã kết thúc trên biển Đại Tây Dương do động cơ Vulcain 2 gặp sự cố không thể hoạt động được.

Sau thời gian đầu gặp một số khó khăn, Ariane 5 đã hoàn thành tốt sứ mệnh của mình với 95 lần phóng thành công, đưa tổng cộng 207 vệ tinh lên quỹ đạo, trong đó có hệ thống vệ tinh dẫn đường Galileo của châu Âu. Bên cạnh đó, tên lửa này còn vận chuyển được tàu vận tải không người lái lớn nhất hiện nay là ATV cho Trạm không gian quốc tế (ISS).

Nâng cấp để theo kịp cuộc đua

Trong bối cảnh cuộc cạnh tranh khốc liệt trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, đặc biệt là các tên lửa đẩy của Mỹ, hãng chế tạo Arianespace dự kiến sẽ phát triển Ariane 6 thay thế Ariane 5. Phiên bản mới này dự kiến ra mắt trong khoảng thời gian 2020-2023 và có chi phí chế tạo ước tính thấp hơn 40%. 

AFP cho biết, tổng số vốn đầu tư cho chương trình phát triển tên lửa đẩy Ariane 6 sẽ vào khoảng 3,8 tỷ euro. Ariane 6 có hai phiên bản với hệ thống tháo lắp: Loại nhẹ với 2 động cơ đẩy và loại hạng nặng với 4 động cơ. Ariane 6 sẽ đáp ứng được các nhu cầu chuyên biệt phóng vệ tinh nghiên cứu khoa học, máy thăm dò không gian, nhu cầu thương mại thông dụng như phóng vệ tinh viễn thông, truyền hình, dự báo thời tiết... Sự phát triển của Ariane 6 cũng nhằm đón trước những phát triển của thị trường với việc đưa các vệ tinh có khối lượng lớn hơn lên không gian. Ước tính, giá thành một lần phóng Ariane 6 với 2 vệ tinh cùng lúc sẽ ở trong khoảng 12 triệu USD.

Chiến lược này được Arianespace đưa ra nhằm đối trọng với dòng tên lửa đẩy Falcon 9 hay Falcon Heavy của Tập đoàn SpaceX. Tháng 2-2017, Tập đoàn SpaceX đã phóng thành công tên lửa Falcon 9 từ sân bay vũ trụ Kennedy sau hai lần phóng thất bại vào năm 2015 và 2016. Đây là sự mở đầu của giai đoạn mới cho các hoạt động của Mỹ trong không gian. Tên lửa đẩy hai tầng Falcon 9, vốn được thiết kế để mang theo các vệ tinh, đã đưa tàu vũ trụ Dragon vào quỹ đạo rất mau chóng sau khi phóng.

Mới đây, SpaceX đã cho ra mắt Falcon Heavy, loại tên lửa mạnh nhất thế giới và mạnh gấp đôi những tên lửa hiện nay, theo International Business Times. Theo ông Elon Musk, Chủ tịch Tập đoàn SpaceX, tên lửa Falcon Heavy dùng cho tàu vũ trụ Apollo 11 ở Cape Canaveral, Florida.

Các chuyên gia nhận định rằng, trong 2 năm liên tiếp, SpaceX đã vượt xa nhà chế tạo châu Âu Arianespace về số lượng các vụ phóng vệ tinh. Mới đây, Công ty thám hiểm Mặt Trăng tư nhân Ispace của Nhật Bản đã ký thỏa thuận với Tập đoàn SpaceX về việc phóng tàu vũ trụ thám hiểm Mặt Trăng. Do đó, nâng cấp Ariane 5 lên phiên bản Ariane 6 là việc làm cấp thiết để Arianespace có thể cạnh tranh được với SpaceX trong lĩnh vực phóng vệ tinh thương mại đang nở rộ hiện nay.

Yên Bình

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.