Công nghệ mới giúp phá vụ án chỉ từ 15 tế bào

Thông thường, các chuyên gia pháp y cần khoảng 4.000 tế bào DNA để có thể giám định một mẫu DNA, tuy nhiên vào ngày 22-7-2021, phòng thí nghiệm Othram đã giúp cảnh sát Las Vegas, Mỹ phá giải một vụ án mạng xảy ra năm 1989 chỉ bằng vỏn vẹn… 15 tế bào DNA. Đây là hiện tượng chưa từng có trong lịch sử khoa học pháp chứng hiện đại.

Tìm ra thủ phạm vụ giết người sau 30 năm

Ngày 1-6-1989, cô bé Stephanie đi bộ một mình tới trường nhưng sau khi giáo viên báo cho bố em biết em  không đến lớp, ông Isscson đã báo cảnh sát. Cảnh sát Las Vegas ngay lập tức tiến hành tìm kiếm nạn nhân và sau vài ngày, họ tìm thấy thi thể nạn nhân ở một bãi đất trống.

Bà Murga giải thích rằng những mẫu DNA thu thập được tại hiện trường và trên cơ thể nạn nhân đã được xét nghiệm nhiều lần trong 30 năm vừa qua tuy nhiên do công nghệ trong quá khứ chưa được hiện đại, những lần giám định này cũng không mang lại kết quả gì.

Vụ án chỉ thực sự tiến triển vào năm 2021 sau khi nhà hoạt động xã hội Justin Woo đóng góp một khoản tiền từ thiện khá lớn để hỗ trợ cảnh sát Los Angeles lật lại những vụ án mạng chưa tìm ra thủ phạm. Nhờ sự giúp đỡ của Woo, cảnh sát Los Angeles đã có thể thuê phòng thí nghiệm Othram sử dụng những phương pháp kĩ thuật tối tân nhất nhằm xác minh chủ nhân mẫu DNA để lại trên thi thể nạn nhân.

Chỉ trong 7 tháng, Othram đã hoàn thành nhiệm vụ kéo dài suốt 30 năm qua bằng một phương pháp giải trình tự gen thế hệ mới; được biết đây cũng chính là cách cảnh sát California bắt giữ tên sát nhân hàng loạt Joseph James DeAngelo năm 2018. Đầu tiên, các nhà khoa học sẽ “nuôi béo” mẫu DNA ít ỏi, và khi đã có đủ lượng tế bào DNA cần thiết, họ sẽ đối chiếu DNA với các mẫu trong kho dữ liệu quốc gia cho đến khi tìm thấy một mẫu khớp.

Quá trình đối chiếu gen sẽ tiếp tục trong nhiều tháng để các chuyên gia có thể vẽ ra một cây phả hệ và cuối cùng, họ tìm thấy những người thân có quan hệ rất gần với chủ nhân mẫu DNA họ cần tìm. Khi đã đến bước này, cảnh sát sẽ vào cuộc để khai thác người thân của kẻ tình nghi và từ đó truy tìm tung tích của chúng.

3 năm trước khi sát hại Stephanie, thủ phạm Darren Roy Marchand đã từng bị bắt khi mới 20 tuổi do bị tình nghi siết cổ một phụ nữ địa phương tên Nanette Vanderberg; tuy nhiên hắn được trả tự do vì không đủ chứng cứ. Darren có tiền sử bị tâm thần và hắn đã tự sát năm 1995.

Nhưng đây chỉ là 1 trong 15 vụ án mà phòng thí nghiệm non trẻ Othram giúp cảnh sát tìm ra hung thủ trong 3 năm vừa qua.

Ông David Mittelman vốn là một nhà khoa học danh tiếng và ông đã từng làm việc 5 năm trong dự án Hệ gen người - một nghiên cứu trải dài từ năm 1990 đến năm 2003 với mục tiêu giải mã bản đồ gen của con người. Sau khi dự án kết thúc, nhà khoa học này bắt đầu nhận ra những dịch vụ mà ngành nghề của mình có thể cung cấp như giúp cha mẹ xác định đột biến gen ở thai nhi, giúp cơ quan hành pháp phá án hoặc hỗ trợ khách hàng tìm người thân…

Năm 2018, ông Mittleman thành lập Othram và quyết định sử dụng kiến thức khoa học của mình để phá án. Hiện tại khách hàng của Othram chủ yếu là các sở cảnh sát toàn quốc có nhu cầu điều tra các vụ án nhiều năm chưa có lời giải. 

Ông David Mittelman, giám đốc phòng thí nghiệm Othram.
Ông David Mittelman, giám đốc phòng thí nghiệm Othram.

Đoàn tụ với em gái nhờ kho DNA

Công nghệ của Othram cũng đã giúp một gia đình đoàn tụ với người con xấu số tại New Jersey. Khi sắp qua đời tại một bệnh viện ở Bắc Jersey, Mỹ vào năm 2000, bà Aurelia Torres vẫn gắng gượng khuyên nhủ con trai cả Luis Colon tìm kiếm Evelyn - cô con gái út đã bỏ nhà ra đi cuối năm 1976, khi mới 15 tuổi. 

Vào đầu năm 1977, cả gia đình nhận được một bức thư của Evelyn cho biết cô đang sống chung với bạn trai và đã hạ sinh một bé trai khoẻ mạnh. Họ lập tức đến báo cảnh sát, nhưng cảnh sát địa phương nói rằng bức thư cho thấy Evelyn chủ động bỏ đi, hiện vẫn còn sống và khoẻ mạnh, vậy nên họ sẽ không tiến hành điều tra.

Từ đó trở đi, bà Torres vẫn chờ đợi và nỗ lực dò la tung tích của cô con gái cưng. Có lẽ sự thật sẽ khiến bà vô cùng đau lòng: cuộc đời Evelyn đã mãi mãi dừng lại ở tuổi 15 vì em bị giết hại chỉ vài ngày sau khi bà Torres được gặp con lần cuối.

Tại nghĩa trang hạt Carbon, Philadelphia có một ngôi mộ của một người mẹ vô danh và đứa con sơ sinh xấu số. Tháng 5-2021, gia đình của Evelyn nhận được tin đó chính là ngôi mộ của em và đứa con chưa kịp chào đời.

Con trai của anh Luis là Luis Jr. đã nộp mẫu DNA của mình cho 2 kho dữ liệu gen khổng lồ là 23andMe.com và FamilyTreeDNA.com nhằm tìm kiếm người cô Evelyn và những người em họ, thế nhưng cậu không ngờ cái cậu nhận được lại là một cuộc điện thoại từ sở cảnh sát Pennsylvania thông báo DNA của cậu bé có liên quan đến một vụ án mạng để ngỏ. Trước đó, Trung tâm Tìm kiếm trẻ em mất tích Mỹ đã hợp tác với Othram để lật lại những vụ án có nạn nhân là thiếu niên và Othram đã tìm ra người thân của Evelyn nhờ đối chiếu mẫu DNA của nạn nhân với các mẫu trong 2 kho dữ liệu.

Luis Sierra, người bạn trai đã dụ dỗ Evelyn bỏ nhà ra đi, đã bị bắt vì tội giết hại cô gái trẻ vào tháng 4-2021. Lúc đầu, hắn ta khẳng định mình không hề quen biết Evelyn nhưng cuối cùng Luis cũng phải thừa nhận mình chính là hung thủ và cũng chính là kẻ đã mạo danh Evelyn viết thư về trấn an gia đình nạn nhân năm 1977.

Từ năm 1976 đến năm 1983, thi thể hai mẹ con Evelyn nằm lại trong một nhà xác ở Philadelphia. Khi nhà xác hết chỗ vào năm 1983, một mục sư và một số cảnh sát đã cử hành tang lễ cho hai nạn nhân, rồi cho chôn cất họ ở nghĩa trang hạt Carbon.

Anh Luis cũng rất day dứt về việc mẫu DNA của mình cuối cùng lại đưa đến tin buồn cho cả gia đình về cái chết thê thảm của Evelyn và con gái.

Gia đình nạn nhân đã đặt tên em bé sơ sinh xấu số là Emily Grace, và hiện họ đã gây quỹ thành công để xây cho hai mẹ con một ngôi mộ mới.

Huyền Thi

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.