Công nghệ đang tái định hình chiến tranh hiện đại

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ máy bay không người lái và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản cách thức tiến hành chiến tranh trên toàn cầu. Nhiều quốc gia đang tăng tốc phát triển công nghệ tự động hóa nhằm thích ứng với cục diện an ninh mới.

Thay đổi cục diện chiến trường

Những chuyển đổi trong công nghệ đang từng bước tái định hình cách thức vận hành của chiến tranh hiện đại, trong đó nổi bật là sự kết hợp giữa máy bay không người lái (drone) và trí tuệ nhân tạo (AI).

Công nghệ đang tái định hình chiến tranh hiện đại -0
Máy bay không người lái đang làm thay đổi cục diện chiến tranh hiện đại nhờ chi phí thấp, giảm thiểu rủi ro cho con người và khả năng tác chiến chính xác, linh hoạt.

Chỉ trong vòng 3 năm trở lại đây, việc ứng dụng máy bay không người lái trong tác chiến đã gia tăng đáng kể. Từ nhiệm vụ trinh sát, giám sát cho tới các đợt tấn công có độ chính xác cao, drone đang dần trở thành phương tiện tác chiến phổ biến của nhiều lực lượng quốc phòng trên thế giới. Thực tế cho thấy, việc đưa drone vào huấn luyện và thực tế chiến trường không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn giảm thiểu rủi ro cho binh sĩ trong môi trường chiến đấu thực tế.

Đáng chú ý, một số mẫu drone hiện nay có thể mang theo khối lượng nhỏ chất nổ, thực hiện các nhiệm vụ tấn công cảm tử, hoặc vận hành theo mô hình bầy đàn với khả năng tự động phối hợp. Khác với các thế hệ trước, drone hiện nay được tích hợp thêm trí tuệ nhân tạo, giúp tự động hóa nhiều công đoạn trong quá trình vận hành. AI hỗ trợ từ việc nhận diện đối tượng, định vị mục tiêu, cho đến hỗ trợ ra quyết định tác chiến, cho phép thiết bị phản ứng nhanh hơn trong môi trường phức tạp, đặc biệt là trong những tình huống đòi hỏi xử lý trong thời gian rất ngắn.

Một số hệ thống đang được thử nghiệm thậm chí cho phép drone hoạt động theo nhóm, tự động chia sẻ dữ liệu và phân chia nhiệm vụ mà không cần sự điều khiển trực tiếp từ người vận hành. Trong các cuộc diễn tập quân sự gần đây, nhiều lực lượng quốc phòng lớn trên thế giới đã tích cực tích hợp drone và trí tuệ nhân tạo vào quy trình huấn luyện nhằm đánh giá hiệu quả thực tế trên chiến trường mô phỏng. Theo thông tin từ Bộ Quốc phòng Mỹ, Lầu Năm Góc hiện đang đẩy nhanh các chương trình thử nghiệm công nghệ mới, trong đó có việc ứng dụng AI để hỗ trợ chỉ huy, điều phối tác chiến và nâng cao năng lực ra quyết định trong các tình huống phức tạp.

Không chỉ dừng lại ở các nhiệm vụ tấn công, drone và công nghệ tự động hóa còn được triển khai cho nhiều chức năng khác như thu thập thông tin tình báo, giám sát biên giới, hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn hay bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ cũng kéo theo nhiều thách thức. Giới chuyên gia an ninh quốc phòng cảnh báo, việc các thiết bị bay không người lái có giá thành thấp, dễ sản xuất và có thể được triển khai trên diện rộng đang tạo ra sức ép lớn đối với hệ thống phòng thủ truyền thống. Chi phí để phát hiện, đánh chặn và vô hiệu hóa một thiết bị drone nhỏ gọn thường cao hơn nhiều lần so với chi phí chế tạo ra nó. Điều này đặt ra bài toán cân bằng nguồn lực mới trong chiến lược phòng thủ quốc gia.

Cuộc đua công nghệ quốc phòng

Tại Liên hợp quốc, các cuộc thảo luận liên quan đến quản lý vũ khí tự hành đã được khởi động từ năm 2014, nhưng đến nay các bên vẫn chưa đạt được đồng thuận về giới hạn áp dụng đối với công nghệ này. Một số quốc gia kêu gọi xây dựng các quy định nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu rủi ro ngoài ý muốn và ngăn chặn nguy cơ vũ khí tự động hóa vượt khỏi tầm kiểm soát. Ngược lại, một số nước khác cho rằng cần duy trì không gian linh hoạt để tiếp tục nghiên cứu và phát triển công nghệ phục vụ mục tiêu quốc phòng trong bối cảnh môi trường an ninh đang thay đổi nhanh chóng.

Một trong những lo ngại lớn hiện nay là khả năng công nghệ lan rộng ra ngoài giới hạn quản lý chính thức. Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ các hệ thống tự động rơi vào tay các nhóm phi nhà nước, hoặc bị sử dụng ngoài khuôn khổ quân đội chính quy. Thực tế cho thấy, nhiều thiết bị dân dụng có thể dễ dàng được chuyển đổi thành công cụ tấn công, gây khó khăn cho công tác kiểm soát và phòng ngừa nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia.

Bên cạnh đó, vấn đề an ninh mạng cũng được đặt lên hàng đầu khi tích hợp trí tuệ nhân tạo vào các hệ thống vũ khí. Nếu một thiết bị tự động hóa bị tin tặc chiếm quyền điều khiển, hậu quả có thể rất nghiêm trọng, đặc biệt trong bối cảnh tác chiến thực tế hoặc trong các kịch bản khủng hoảng an ninh.

Hiện nay, các quốc gia có nền công nghệ quốc phòng tiên tiến như Mỹ, Anh, Trung Quốc, Israel đang đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ trọng yếu: phát triển các công nghệ tác chiến thế hệ mới và xây dựng những nguyên tắc vận hành có trách nhiệm trong lĩnh vực tự động hóa quân sự. Một số trung tâm nghiên cứu quốc phòng quốc tế đã ban hành các hướng dẫn tạm thời về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong quân sự, nhấn mạnh tiêu chí giữ yếu tố con người trong vòng kiểm soát đối với những quyết định liên quan đến tính mạng con người hoặc an ninh quốc gia.

Giới chuyên gia nhận định, trong thập kỷ tới, cuộc đua công nghệ trong lĩnh vực quốc phòng sẽ tiếp tục là xu thế chủ đạo, đồng thời kéo theo những thách thức an ninh mới mà các quốc gia cần chuẩn bị kỹ lưỡng. Việc duy trì sự cân bằng giữa phát triển công nghệ vì mục đích an ninh với trách nhiệm kiểm soát, minh bạch và quản trị rủi ro công nghệ là yêu cầu cấp thiết.

Khi thế giới bước sâu hơn vào kỷ nguyên số hóa quốc phòng, việc thúc đẩy cơ chế hợp tác quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng các khung pháp lý phù hợp giữ vai trò then chốt. Đây không chỉ là chìa khóa để hạn chế nguy cơ xung đột ngoài ý muốn, mà còn là nền tảng giúp duy trì ổn định an ninh toàn cầu trong bối cảnh chiến tranh hiện đại đang dần định hình theo những cách thức chưa từng có tiền lệ.

Trần Minh

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.