Công nghệ cứu mạng binh sĩ trên chiến trường

Binh sĩ ngày nay có tỷ lệ sống sót tốt hơn trong suốt chiều dài lịch sử chiến tranh, nhưng có một sự thật: 90% binh sĩ bị thương trên chiến trường thường có nguy cơ chết trước khi được chuyển đến bệnh viện. Mời bạn đọc cùng theo dõi bài viết của TS Gareth Evans khi ông cung cấp những tiến bộ công nghệ đã cứu mạng binh sĩ.

Trung tướng Nadja Y. West, là bác sĩ phẫu thuật tổng quát của quân đội Mỹ, người đứng đầu lực lượng quân y Mỹ, nhận xét: "Các thương binh ngày hôm nay sẽ có tỷ lệ sinh tồn tốt hơn trong lịch sử chiến tranh. Khoảng 92% binh sĩ bị thương ở các chiến trường Iraq và Afghanistan đều sống sót.

Ở Việt Nam, tỷ lệ sống sót của thương binh Mỹ chỉ khoảng 75% và trong các cuộc xung đột khác thì tỷ lệ sống còn thấp hơn. Nhưng cơ hội cho thương binh Mỹ quay trở về nhà an toàn không còn hồ nghi gì nữa là đã được cải thiện, sự thật hiển nhiên là thế.

Các binh sĩ Mỹ đang cấp cứu giữ tính mạng cho đồng đội bị thương bằng Chiến thuật chăm sóc chống tử thương (TCCC hay TC3).
Các binh sĩ Mỹ đang cấp cứu giữ tính mạng cho đồng đội bị thương bằng Chiến thuật chăm sóc chống tử thương (TCCC hay TC3).

Trong thực tế, số các binh sĩ bị thương, không phải ai cũng sống sót. Có đến 90% tử trận ngay trên chiến trường trước khi họ kịp được chuyển đến một cơ sở điều trị y tế (MTF). Có 2 nhân tố giữ vai trò then chốt trong việc làm thay đổi vấn đề, đó là chuyện gì đã xảy ra trong vài giây phút đầu tiên của chấn thương, và mức độ chăm sóc trên cáng chuyển đến bệnh viện. Nếu đồng đội của người lính và bác sĩ được đào tạo thích hợp và họ có sẵn dụng cụ tiêu chuẩn trên tay thì cơ hội cứu sống thương binh sẽ đặc biệt cải thiện cao.

Chiến thuật chăm sóc chống tử thương

Lần đầu tiên được giới thiệu vào giữa thập niên 1990 bởi cộng đồng y tế  của Các lực lượng tác chiến đặc biệt Mỹ, Chiến thuật chăm sóc chống tử thương (TCCC hay TC3) đã nhanh chóng trở thành tiêu chuẩn vàng cho việc chăm sóc chiến trường tiền bệnh viện, được áp dụng triệt để bởi các thành viên NATO và các quốc gia Đồng Minh của Mỹ.

Với TCCC, có một triết lý hoạt động hiệu quả cao đã được thiết kế nhằm tối ưu hóa các biện pháp can thiệp và sự sẵn sàng của các thiết bị được yêu cầu để giảm thiểu cái chết cho binh sĩ.

Dụng cụ đo lường nồng độ glucose trong máu của bác sĩ quân y Mỹ.
Dụng cụ đo lường nồng độ glucose trong máu của bác sĩ quân y Mỹ.

TCCC là một khái niệm nền tảng gồm nơi và làm thế nào để các thiết bị cứu sinh quan trọng được triển khai kịp thời, cùng một bộ dụng cụ y tế đa năng để có thể cứu trị tổng quát cho binh sĩ. Nó cũng tạo ra một cuộc cách mạng về loại công nghệ y khoa mà ngày nay đang được áp dụng vào chiến trường.

Theo ông Kevin Wheeler, giám đốc y khoa của nhà cung cấp giải pháp an toàn Survitec, thì TCCC là tất cả các trang bị cho nhân viên quân sự với những dụng cụ mà họ cần để chăm sóc cho đồng đội, trao cho họ việc huấn luyện cần thiết để có thể hỗ trợ chính xác và thành công, cũng như chăm sóc hiệu quả và tức thì.

Vào tháng 9 năm 2017, công ty Survitec đã tung ra Hệ thống chăm sóc tiền bệnh viện (PCS) bao gồm các thiết bị y khoa tiền bệnh viện tối tân, nguồn thiết bị đến từ 44 công ty chăm sóc y tế hàng đầu, chúng được đóng gói và sẵn sàng cho việc sử dụng thực địa, cũng như được tối ưu hóa qua các giai đoạn khác nhau của TCCC như chăm sóc qua hỏa hoạn, chiến thuật chăm sóc thực địa và chiến thuật di tản.

Ông Kevin Wheeler, người từng có nhiều chuyến công tác trị bệnh cho binh lính Mỹ ở các chiến trường Iraq và Afghanistan khẳng định: "PCS là một giải pháp cốt lõi cuối cùng để tiến tới một cách tiếp cận tích hợp toàn diện".

Mô-đun mở rộng và các dụng cụ hiện đại

Công ty Survitec đã trình làng một cái mô-đun có khả năng mở rộng. Mỗi mô-đun trong hệ thống được thiết kế bởi một nhóm chuyên gia có nhiều kinh nghiệm về chăm sóc quân y và tay nghề cứu hộ để tối ưu hóa nhu cầu sử dụng, tốc độ chăm sóc và linh động thiết bị.

Ông Kevin Wheeler giải thích: "Chúng tôi đã chuẩn hóa hệ thống PCS vì một vài lý do. Trước nhất, nó giảm bớt gánh nặng đào tạo bằng việc có tính phổ biến và nhất quán của các mô-đun. Điều này cũng hỗ trợ cho việc tái cung cấp, vì thế người sử dụng sẽ biết khi nào thì họ cần bộ dụng cụ, tất cả chúng đều cùng NSN (mã Số cung cấp của NATO). Các bộ dụng cụ có thể được phân phối mà không cần phải độc đáo theo một số cách riêng nào cả. Đây chỉ là một minh họa, nhưng chúng tôi có thể tiếp cận bất kỳ khi nào có thể".

Hệ thống chăm sóc tiền bệnh viện (PCS) của công ty Survitec mang lại sự tích hợp toàn diện cho chữa trị thương binh.
Hệ thống chăm sóc tiền bệnh viện (PCS) của công ty Survitec mang lại sự tích hợp toàn diện cho chữa trị thương binh.

PCS bao gồm một loạt các kịch bản chấn thương khác nhau, bao gồm chiến thuật chăm sóc thực địa, chiến thuật di động, khai thác, chiến thuật chăm sóc di tản, chăm sóc duy trì nạn nhân, chăm sóc bệnh binh hàng loạt, các vấn đề môi trường, hoạt động hải quân và hóa chất, sinh học, bức xạ và các dạng môi trường hạt nhân (CBRN).

Mỗi chiến thuật đều có những thách thức đặc biệt riêng và theo tài liệu của công ty Survitec thì các mô-đun được tạo ra là nhằm "khôi phục toàn diện sức chiến đấu của bệnh binh mà không cần phải đụng tới tiêu chuẩn bệnh viện".

Mô-đun chăm sóc thực địa cung cấp khả năng di động để quản lý ngay tức thời hỗ trợ y tế đầu tiên cho người lính tại thời điểm họ vừa bị thương trên chiến trường hay dưới làn đạn; trong khi bộ dụng cụ Linh động chiến thuật lại có thể khiến cho bệnh nhân được chuyển qua những địa hình gồ ghề trong những chặng đường dài.

 Bộ dụng cụ cứu hộ thương vong và thương vong hàng loạt lại bao gồm các nguyên vật liệu y khoa cần thiết nhằm đảm chắc chữa trị cho nhiều bệnh nhân trong suốt liên tục 72 tiếng đồng hồ.

Đối với những ai chiến đấu ở chiến trường xa mà bị thương thì bộ dụng cụ Tiếp Huyết được thiết kế đặc biệt, nhằm cung cấp một phương pháp an toàn để vận chuyển máu cho phép thương binh được truyền máu toàn bộ trước khi họ nhập viện, nhằm tránh mất nhiều máu hậu chấn thương mà thường là căn nguyên gây nên sự đột tử hàng loạt của binh sĩ trên chiến trường.

Hệ thống PCS còn có bộ trích xuất cho phép cứu hộ và phục hồi binh sĩ; bộ dụng cụ CBRN cho phép chăm sóc các bệnh nhân bị ảnh hưởng mà không gây rủi ro ngộ độc cho nhóm chăm sóc trên máy bay hay trong xe cứu hộ. Một số mô-đun còn được chế tạo không thấm nước dùng cho các nhu cầu hải quân.

Chính sách đào tạo

Tất nhiên các thiết bị tốt nhất trên thế giới sẽ ít được sử dụng nếu không trải qua bàn tay đào tạo nhằm vận hành hiệu quả nó. Để đáp ứng nhu cầu này, có các khóa huấn luyện bao gồm mọi thứ từ việc làm quen mô-đun và các khóa học được thiết kế để dạy cho những người không chuyên về y tế cho đến việc quản lý để cứu mạng bệnh nhân, hay các chiến thuật nguy cấp, hoặc tại những khu vực xa xôi hẻo lánh, đúng với các kỹ năng chiến thuật tiên tiến.

Mô-đun cứu hộ không thấm nước của tập đoàn Survitec dùng để trị bệnh cho lính Hải quân.
Mô-đun cứu hộ không thấm nước của tập đoàn Survitec dùng để trị bệnh cho lính Hải quân.

Ông Kevin Wheeler giải thích: "Việc đào tạo được tiến hành tại nơi sống của khách hàng để giảm chi phí và khâu hậu cần. Rất rẻ và dễ dàng để phái đi một nhóm những cá nhân được đào tạo phục vụ một lúc cho 40 thương binh. Khóa đào tạo thường là đào tạo bậc cao đối với việc sử dụng các bộ dụng cụ và trang thiết bị theo lối "người trước chỉ bày người sau". Cách tiếp cận này cho phép người dùng phát triển các chuyên môn hữu cơ của họ, rồi thì phổ biến nó thông qua các chuỗi lệnh, thông qua các khóa học nội bộ hay đại loại.

Công ty Survitec chỉ mới chính thức công bố hệ thống PCS tại triển lãm DSEI hồi tháng 9 năm 2017 ở London, nhưng dường như đã làm khuấy động nhiều sự quan tâm. Cơ quan vật liệu quốc phòng Na Uy (NDMA) gần đây đã ký một hợp đồng chính thức với công ty Thụy Điển là Promoteq AB mà Survitec đóng vai trò là nhà thầu phụ nhằm xây dựng cỗ máy tích hợp (SI) trị giá 18 triệu USD trong thời gian 3 năm.

Ông Kevin Wheeler bật mí rằng một số quốc gia nằm ở vùng Scandinavia khác cũng đang thể hiện sự quan tâm đến lĩnh vực này và xa hơn ông nói rằng Tập đoàn Survitec đang để lại dấu ấn toàn cầu và hoàn toàn có ý định sẽ tận dụng chuỗi cung ứng toàn cầu của họ cho việc phát triển khả năng xa hơn nữa.

Ông Wheeler nhấn mạnh: "Chúng tôi là một công ty tư duy và sáng tạo hàng đầu, chúng tôi đang tìm các cơ hội để cải thiện các sản phẩm và dịch vụ của mình. Đội ngũ y khoa của chúng tôi - những người đã có kinh nghiệm xông pha trận mạc - cho phép chúng tôi thiết kế các giải pháp và mang lại cho khách hàng những sự hỗ trợ và giải pháp đáng tin cậy nhất. Vì lẽ đó, chúng tôi nghĩ rằng các giải pháp của mình được thiết kế để thỏa mãn tối đa nhu cầu của người dùng, cũng như kinh nghiệm và kiến thức của họ".

Nguyễn Thanh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.