(Đọc tập thơ “Góc địa đàng” của Bùi Tuấn Minh, NXB Hội Nhà văn, 2022) 

Còn một chữ tình...

Mỗi người tìm đến văn chương với những lí do và những con đường khác nhau, nhưng hình như cái đích tìm đến thì khá giống nhau, đó là được sống, đào sâu trong những suy tưởng của chính mình, để có những góc riêng của mình và gửi đến người đọc những gì mình muốn nói.

Đọc những sáng tác của Bùi Tuấn Minh thấy rất rõ điều đó, những suy nghĩ về quê hương, đất nước, thế cuộc, gia đình, bạn bè... đều chất chứa, trĩu nặng tình yêu thương và trăn trở. Nếu ai chưa gặp Bùi Tuấn Minh ở ngoài đời thì hãy đọc qua sáu mươi tám bài thơ trong tập thơ mới nhất có tên "Góc địa đàng" này của anh, sẽ thấy rõ một Bùi Tuấn Minh sâu sắc, chân thành và đa mang.

received_1110889053194502.jpeg -0

"Níu chẳng nỡ, bỏ không đành
Còn ta cứ mãi lỡ xanh với mùa
"

(Viết cho mình)

"Ngỡ rằng qua một cuộc say
Tưởng quên mà vẫn còn đầy trong nhau
"

(Mưa bóng mây)

"Lang thang chạm phải tháng tư
Thương bông hoa gạo còn dư cuối mùa
"

(Cuối trời còn lại bông hoa)

Khi đọc những bài thơ của Bùi Tuấn Minh chúng ta sẽ thấy rất rõ một điều, thơ anh bài nào cũng có một câu chuyện ở trong đó, cũng chính vì điều này mà tôi đã mạo muội nói với Bùi Tuấn Minh là anh hãy thử sức với truyện ngắn, với văn xuôi và bước đầu anh đã có thành tựu với truyện ngắn. Và truyện ngắn cũng đã mở ra thêm một cánh cửa để anh có nhiều "đất" hơn mà thể hiện, mà gửi gắm những điều mình muốn nói.

Ngoài đời Bùi Tuấn Minh là một người nghĩa tình, chỉnh chu và khá "nghiêm nghị" có lẽ là do hơn 20 năm làm việc trong môi trường giáo dục của ngành Công an. Nhưng cũng chính nhờ những yếu tố và đức tính ấy mà thơ anh chắc còn đằm sâu trong mỗi người đọc, bởi xét cho đến tận cùng đó là những đức tính căn bản nhất, là nên móng để xây dựng cho mọi mối quan hệ được tốt đẹp và bền chặt.

Bước vào con đường sáng tác nghệ thuật, mỗi người tham gia thì đều chọn cho mình mỗi con đường đi để cố gắng không giẫm trùng, không lẫn vào những dấu chân của người đi trước. Chính vì thế nên mới có những tìm tòi sáng tạo, cách tân đổi mới. Có người thì đổi mới từ bên trong nhưng cũng có người chọn cách tân về hình thức bên ngoài. Người viết nghĩ rằng muốn cách tân đổi mới gì chẳng ai cấm, nhưng hãy đi cho tận cùng dân tộc thì chắc chắn sẽ gặp nhân loại. Và hình như Bùi Tuấn Minh đang làm theo hướng đó.

Đi qua từng câu chuyện Bùi Tuấn Minh gởi vào trang thơ, độc giả lại bắt gặp từ cái riêng đến sự phổ quát dần dà dày lên theo mỗi tác phẩm. "Góc địa đàng" - nhà thơ như thổ lộ cùng bạn yêu thơ: Đây là nơi trú ngụ an lành của chính mình. Sau những gieo neo thác ghềnh cuộc người, ai rồi cũng chọn lấy cho mình một chốn an nhiên để nghĩ và ngẫm. Người viết cũng thế, có khác chăng là nếp nghĩ và nét ngẫm nó tồn tại đầy ẩn ức và trào dâng thành câu chữ. Bùi Tuấn Minh chọn cách giải thoát những điều mình giữ trong lòng bằng cách trải nó ra cho mọi người cùng chiêm nghiệm. Những câu thơ gai góc xộc thẳng vào bản ngã con người như sự đánh động về những giá trị ẩn sâu mà mỗi chúng ta đôi lúc quên hẫng.

"Đó là khi Adam nhìn thấy Eva
Giữa đôi chân họ bắt đầu có ý thức
Loài người cãi nhau cái gọi là phàm tục
Mà chẳng ai chịu khép chân ở một góc địa đàng
"

(Loài Người)

20220904_083123.jpg -0
Bìa tập thơ “Góc địa đàng” của Bùi Tuấn Minh.

Dễ dàng nhận thấy ở thơ Bùi Tuấn Minh luôn đau đáu tấc dạ về những điều lệ thường hàng ngày mỗi người đều trải qua. Không chỉ là câu chuyện của gia đình mà lan rộng ra xã hội, thế cuộc và tình người. Thơ Bùi Tuấn Minh luôn ẩn hiện những hình ảnh nhỏ nhưng đắt, tựa thể sự tìm tòi sáng tạo nào đó của anh cũng khơi nguồn từ mọi thứ thân gần xung quanh. Cảm xúc thơ có lẽ vì thế mà dạt dào và đầy đặn sự rung chạm.

Thơ không chỉ là câu chữ trải ra trên giấy, thông điệp ẩn chứa trong từng câu chữ mới chính là điều một nhà thơ hướng đến. Bùi Tuấn Minh khéo léo chọn thông điệp nhân văn, tích cực và sáng màu khiến thơ anh dễ dàng thấu cảm và bình dị, nấn ná trong lòng người đọc. Những câu thơ không trôi đi theo từng trang sách được lật qua, mà ít nhiều vẫn mang mác nhớ, vẫn nhẩn nha thuộc, như khi ta uống một chén trà ngon vậy, dẫu đôi khi cả bài dài chỉ nhặt ra dăm ba câu, nhưng chỉ cần như thế đó đã là điều đáng trân quý với một người làm thơ. Những người làm thơ luôn biết ước mơ, những ước mơ ấy vốn dĩ chỉ có thơ mới gói ghém đủ đầy và cũng chỉ có thơ mới kí thác được trọn vẹn lời lòng của họ.

"Tôi sẽ viết những lời từ đáy mắt
Những ngôn từ chỉ nói được bằng thơ
"

(Giấc mơ)

 Sáu mươi bài thơ này là sáu mươi cung bậc tình cảm, sáu mươi câu chuyện nhà thơ kể với chúng ta mà dấu ấn sâu đậm nhất vẫn là bùn bãi sông hồ của quê hương ruộng đồng Bắc bộ, là trái tim giàu lòng trắc ẩn của tác giả. Đó là lời nói, nết ăn, nết ở, cách cư xử giữa người với người, giữa con người với thiên nhiên, giữa nhà thơ với những điều diễn ra trước mắt, nhưng kết lại cuối cùng còn một chữ TÌNH. Và tôi gọi đó là thơ.

Nguyễn Thế Hùng

Các tin khác

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Nhà văn Hoàng Thế Sinh: Đứng để viết và viết để đứng

Ở Hoàng Thế Sinh, điều gây ấn tượng không nằm ở danh xưng, mà ở một phẩm chất lặng lẽ: sự tử tế. Sự tử tế ấy không cần tuyên bố, không cần phô bày, nhưng hiện diện trong cách sống, cách đối đãi và thấm dần vào từng trang viết. Nó tạo nên một nền đạo đức âm thầm nhưng bền bỉ, giúp văn chương của ông không trượt vào cảm tính dễ dãi, cũng không rơi vào sự lạnh lẽo của quan sát thuần túy.

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Thơ hậu hiện đại có gì mới?

Trong các nhà thơ Việt đương đại, Lê Vĩnh Tài (SN 1966, hội viên Hội Văn nghệ Đắk Lắk, đã in 6 tập thơ và trường ca) là một gương mặt tạo được dấu ấn riêng bởi một kiểu viết giàu tính thể nghiệm hậu hiện đại, dữ dội trong liên tưởng, phức hợp trong giọng điệu, và đặc biệt là có ý thức rất rõ về việc làm mới thi pháp thơ.

Một giọng thơ nặng ân tình

Một giọng thơ nặng ân tình

Phó giáo sư - Tiến sĩ - Nhà lý luận phê bình văn học Ngô Văn Giá đã viết rất chân thành: “Ở chốn Kinh Bắc hiện nay, Tô Hoàn vẫn là một nhà thơ có uy tín, có vị trí trên văn đàn, có đóng góp vào đời sống thơ ca Việt Nam đương đại”.

Phận liễu xưa nay...

Phận liễu xưa nay...

Nguyễn Thị Lê Na đã cùng với phái yếu, phái đẹp tích cực góp công vào kiến thiết một dòng văn chương mang gương mặt nữ trên văn đàn Việt Nam đương đại.

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

“Những người lính của làng” - Bản hợp xướng đẹp & buồn

Tập trường ca “Những người lính của làng” của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều vừa được Nha xuất bản Hội Nhà văn ấn hành là một dấu ấn khá đặc biệt. Ở đó, hình tượng người lính không còn được khắc họa đơn tuyến như biểu tượng anh hùng thuần túy, mà trở thành một thực thể đa chiều - vừa bi tráng, vừa mong manh, vừa mang nỗi đau riêng tư, vừa hòa vào số phận dân tộc.

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Cây bút "giải phẫu nội tâm"

Tuy là đồng nghiệp và đồng hương Quảng Bình, nhưng mãi đến năm 2018, tôi mới được gặp và quen biết Nguyễn Hương Duyên, cây bút nữ văn xuôi "7x đời chót" đang làm Trưởng ban Thư ký tòa soạn tạp chí Nhật Lệ của Hội VHNT ở quê nhà.

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

"Ước vọng xanh" - tập thơ học đường giành Huy chương Vàng Dickens

Trong những ngày đầu năm 2026, giới văn chương Việt Nam, đặc biệt là vùng đất "sen bùi nhãn ngọt" Hưng Yên, đón nhận tin vui: Đại tá Công an - nhà thơ Văn Diên (hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) đã chính thức được vinh danh Giải thưởng Văn học Quốc tế 2025 với Huy chương Vàng Dickens cho tập thơ thiếu nhi "Green Wishes" (Ước vọng xanh).

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Trưa hè nhớ bát “chè hai”

Một bữa nắng như chảo lửa nung cháy xứ Quảng, tôi ghé nhà bạn ở vùng trung du phía Tây Thăng Bình, nơi con sông Rù Rì chảy qua. Loáng thoáng trong câu chuyện quanh mâm giỗ, bà ngoại bạn thở than với mấy người già quê: “Trời ni mà có bát nước chè hai uống cái ực thì sướng phải biết!”.

Như thế nào là nghệ thuật?

Như thế nào là nghệ thuật?

Nghệ thuật (Tiếng Anh: Art), nếu chiết tự theo Hán Việt, đó là nuôi dưỡng, làm phát triển tài năng bên trong (tài nghệ) bằng các kỹ thuật, phương pháp. Sản phẩm nghệ thuật là hình thức hiện ra - kết quả của quá trình nuôi dưỡng tài năng cùng với các phương pháp biểu hiện tốt nhất có thể. Hiểu trên phương diện thực tế: nghệ thuật là sự biểu đạt thẩm mỹ thông qua các phương tiện/ chất liệu (ngôn ngữ, âm thanh, màu sắc, hình ảnh, hình khối, vũ đạo…).

Biết đủ để định vị bản thân

Biết đủ để định vị bản thân

Một sáng Chủ nhật thảnh thơi, tôi lại đem cuốn sách cũ ra đọc. Tiếng là những sách cũ, giấy đã sờn và rách gáy nhưng chữ nghĩa cổ nhân ngẫm ra thật thú vị. Trong "Đạo đức kinh", Lão Tử viết: "...Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đài, khả dĩ trường cửu". Nghĩa là: Biết thế nào là đủ thì không nhục, biết lúc nào nên ngừng thì không nguy, may có thể sống lâu được".

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Nhà báo Hồ Quang Lợi: Viết bằng cả trái tim

Gần nửa thế kỷ cầm bút, 11 đầu sách đã xuất bản, 9 Giải thưởng Báo chí quốc gia - đó là những con số biết nói về một hành trình sáng tạo bền bỉ của nhà báo Hồ Quang Lợi. Nhưng, có lẽ, điều khiến độc giả nhớ nhất ở ông không chỉ là nhà báo với những bài bình luận quốc tế sắc sảo, mà còn trong tư cách nhà văn qua những trang viết chân dung đầy nhân văn về những con người "làm nên thời đại".

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

Đặng Thùy Tiên - “con ngựa” trên thảo nguyên Pu Ta Leng

“Nơi tôi sống, núi rừng trùng điệp, màu xanh cây cối đã thành quen mắt. Từ khi tôi còn là một đứa trẻ bé tí theo mẹ đi chợ, những hoa văn thổ cẩm đã theo vào mắt tôi, cùng tôi khôn lớn”, nhà văn trẻ Đặng Thùy Tiên giới thiệu về mình. Nơi “núi rừng trùng điệp” ấy chính là thị trấn Tam Đường, nay là xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

Nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung - ân nghĩa quê nhà

“Rộn ràng, rộn ràng hạnh phúc đang tràn dâng/ Nôn nao lâng lâng xao xuyến đến ngập lòng...” - nhạc sĩ Nguyễn Duy Trung “chào sân” bằng bài hát vui vui. Không cần guitar đệm nhạc, chỉ có nhịp vỗ tay đã thấy rộn lên như trong một hội hôn. Hát xong, người nhạc sĩ đến từ miệt Sen hồng Đồng Tháp cúi đầu chào khán giả. Sau tràng pháo tay khích lệ, anh hát tiếp: “Nhớ không em! trò chơi đám cưới ngày xưa/ Tóc cô dâu thả suông kết bông mười giờ/ bên chú rể lưng trần, che lộng vàng lá chuối/ Xây tổ ấm uyên ương mơ ước ngày nên đôi...”.

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Bút ký Tô Hoàng - làm mới cách viết về chiến tranh

Trong dòng chảy văn xuôi Việt Nam viết về chiến tranh và hậu chiến, có những tác phẩm không chọn giọng điệu sử thi lớn lao, cũng không cố dựng lên những tượng đài bất khả xâm phạm, mà lặng lẽ đi vào ký ức cá nhân, từ đó chạm đến phần sâu nhất của lịch sử dân tộc. Tác phẩm bút ký - tản văn “Lính già mau nhớ lâu quên” của nhà văn Tô Hoàng vừa được NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 2/2026 là một tập sách như thế.

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

Khi lịch sử trở thành câu hỏi của hiện tại

“Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”của tiến sĩ Nguyễn Thành Nam không chỉ kể lại lịch sử Việt Nam hơn một thế kỷ qua, mà còn đặt lịch sử vào một vai trò khác, như tấm gương để soi chiếu hiện tại. Khi các sự kiện và nhân vật được nhìn lại bằng những câu hỏi mới, lịch sử không còn là những mốc thời gian khép kín, mà trở thành nguồn bài học sống động, đặc biệt với người trẻ, trong việc hiểu mình đang ở đâu và nên đi về đâu.

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Nguyễn Thu Hằng: Thắp mình cháy lên như một ngọn nến

Lần mới đây nhất tôi gặp lại nhà văn Nguyễn Thu Hằng chính là tại lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V, giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi do Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Ở cuộc thi này chị đã đoạt giải Nhất với tiểu thuyết “Chiều qua thị trấn”.

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trần Nhương với cảm hứng thi ca về đất nước, con người

Trong thơ Việt Nam đương đại nửa sau thế kỷ XX, lớp nhà thơ trưởng thành từ chiến tranh đã tạo nên một diện mạo đặc biệt cho thi ca dân tộc. Họ mang đến cho thơ không chỉ cảm xúc mà còn là ký ức lịch sử, những trải nghiệm sống động của một thế hệ đã đi qua chiến tranh và bước vào công cuộc dựng xây đất nước.

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: Kiến tạo "bảo tàng sống" về những cuộc đời vĩ đại

Nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải là gương mặt quen thuộc trong làng văn, làng báo Việt Nam. Trải qua nhiều thăng trầm, bà khẳng định mình không chỉ là nhà báo tâm huyết mà còn là cây bút kiên trì với thể loại phi hư cấu, đặc biệt là những cuốn sách chân dung gây tiếng vang như tác phẩm về nhà tình báo huyền thoại Phạm Xuân Ẩn – cuốn sách được giới nghiên cứu quốc tế đánh giá cao, từng được dịch nhiều chương trên tạp chí The Consequence (Mỹ).

Tơ duyên trong chữ

Tơ duyên trong chữ

Tập tiểu luận phê bình "Duyên khởi đến cõi văn" (NXB Hội Nhà văn, 2025) của PGS.TS Hoàng Kim Ngọc là kết quả sau hơn 3 năm đọc, nghĩ và viết dưới ánh sáng của chữ duyên: “Hữu duyên, nhân duyên, thiện duyên và duyên khởi. Đó là sự gặp gỡ giữa nhà phê bình với nhà văn, giữa nhà văn với cõi văn linh diệu của họ” (Lời nói đầu).