Cơn ác mộng về cướp biển Somali đang tan dần?

Ngày nay, sự chú ý của giới truyền thông đang tập trung vào vấn đề khủng bố nhiều hơn là nạn cướp biển. Mặc dù trong khoảng 10 năm trước, các báo cáo xuất hiện gần như hàng tuần về những con tàu mới bị cướp biển Somali bắt giữ và nhiều triệu đô la tiền chuộc mà các chủ tàu phải trả cho bọn chúng.

Tuy nhiên, cho đến nay, câu chuyện "bệnh dịch Somali" - ám chỉ nạn cướp biển - chỉ là chủ đề của nhiều thuyết âm mưu khác nhau. Lý do vì sao họ lại ngừng nói về nó như vậy?

Từ cuộc cách mạng kinh doanh

Theo thống kê, vào năm 2003 các sự cố lớn đầu tiên chỉ bắt đầu xảy ra ở gần bờ biển Somali. Bọn cướp biển đã thực hiện khoảng 445 cuộc tấn công vào các tàu khác nhau và 121 vụ (gần 1/4) diễn ra ở ngoài khơi Indonesia. Nhưng sau đó, đã không còn thấy nói về "mối đe dọa đối với thương mại thế giới" nữa. 

Cướp biển Somali.
Cướp biển Somali.

Điều này chỉ được đề cập khi người Somali bắt đầu thực hiện một nửa trong số hơn 400 các cuộc tấn công. Đỉnh điểm của các vụ cướp bóc xảy ra trong thời kỳ 2008-2011. Chỉ tính riêng trong giai đoạn này bọn cướp đã thực hiện thành công hơn 160 vụ tấn công và cố gây áp lực 100-200 lần mỗi năm.

Lý giải về hoạt động này thế nào? Trước hết, dĩ nhiên đáng phải kể đến là nghịch cảnh ở ngay Somali. Vào đầu những năm 90 của thế kỷ trước, đất nước này đã trải qua một cuộc đảo chính quân sự, sau đó là một cuộc nội chiến với tất cả những thuộc tính của nó, bao gồm cả nạn đói và sự hủy hoại kinh tế. 

Để có được thực phẩm cho bản thân trong điều kiện nền kinh tế sụt giảm, mọi người buộc phải thực hiện những hành động tuyệt vọng nhất, kể cả phạm tội.

Ngư dân Somali, do sự gia tăng hoạt động của những kẻ săn trộm và mafia nước ngoài ở các khu vực ven biển, bắt đầu vứt bỏ những chất thải độc hại xuống Vịnh Aden. 

Những người dân đã bị mất nguồn thu nhập nhanh chóng nhận ra rằng họ có thể kiếm tiền, ví dụ, bằng cách bắt giữ các tàu thuyền từ châu Á và Vịnh Ba Tư đến Địa Trung Hải qua kênh đào Suez. Điều này không đòi hỏi sự nỗ lực quá mức: một chiếc thuyền tốc độ nhanh và vũ khí là điều không quá khó.

Theo ước tính khi vụ tấn công thành công, vào lúc cao điểm của vụ cướp, một người có thể kiếm được từ 3 đến 30 nghìn USD. Chỉ trong giai đoạn 2008-2011, khoảng nửa tỷ USD đã được chi cho việc chuộc lại tàu và thủy thủ đoàn bị cướp biển Somali bắt giữ. 

Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi kiểu "khai thác" bất hợp pháp của những tên cướp biển nhanh chóng được lan rộng. Trong số này có cả dân thường và những tên tội phạm, thậm chí chúng bắt đầu tổ chức ra các căn cứ cướp biển. Với sự thỏa thuận ngầm của các nhà chức trách.

Lợi dụng sự xuất hiện của những tên cướp biển trên đường thủy từ châu Âu đến châu Á và chiều ngược lại, các công ty bảo hiểm đã tăng giá đối với các gói bảo hiểm của họ. Như vậy, vào năm 2008, các công ty bảo hiểm London đã đưa Vịnh Aden vào danh sách những khu vực rủi ro quân sự và bắt đầu tính phí bảo hiểm cho các chủ tàu về việc này. Và trong năm 2009, khu vực này đã được mở rộng, bao gồm gần như toàn bộ phần phía bắc Ấn Độ Dương.

Các bên trung gian khác nhau, từ các công ty tham gia giám sát từ xa các lộ trình trên biển cho đến những công ty bảo vệ tư nhân đã hoạt động theo cách tương tự. Vì vậy mà nhiều người thậm chí đã suy luận một cách logic rằng, các công ty bảo hiểm và các "doanh nhân" khác ít nhất đã gián tiếp tham gia vào các hoạt động cướp biển.

Tuy nhiên, trên thực tế, nếu suy nghĩ một cách logic thì họ không cần khuyến khích các hoạt động của bọn cướp vì chỉ thêm kích thích sự cường điệu trên các phương tiện truyền thông. Rốt cuộc thì các nhà báo đã tạo ra một bầu không khí sợ hãi, mà hiếm khi đề cập tới việc có đến 99,8% tàu thuyền đi qua Vịnh Aden, bằng mọi cách đã tránh đối mặt với bọn cướp biển. 

Vì vậy, điều tự nhiên là vấn đề về "bệnh dịch Somali" đã biến mất hoàn toàn khỏi chương trình truyền thông ngay sau khi các biện pháp an ninh trong khu vực được tăng cường.

Đến yếu tố địa chính trị

Suy nghĩ vấn đề về bản chất của cướp biển Somali, chúng ta không nên quên những thời điểm liên quan đến chính trị. Thứ nhất, sự bất ổn trong khu vực kênh đào Suez đã vi phạm trật tự thông thường về việc giao hàng ở các thị trường châu Á và châu Âu, chủ yếu là nguồn năng lượng. Vì vậy, nó tạo ra áp lực cả ở các quốc gia phát triển và đang phát triển ở phương Đông.

Thứ hai, sự bất ổn ảnh hưởng mạnh mẽ đến tình hình ở Trung Đông, khu vực mà cuộc đấu tranh giành ảnh hưởng vẫn đang tiếp tục cho đến ngày nay. Đặc biệt, sự xuất hiện của cướp biển Somali chắc chắn đã ảnh hưởng đến mức độ vận chuyển hàng trên kênh đào Suez. 

Trong năm 2009 có 17.115 tàu đã đi qua tuyến đường này, ít hơn 20% so với năm 2008 từng có 21.000 tàu đi qua đường thủy. Do đó, Ai Cập, nước thụ hưởng chính của việc quá cảnh qua kênh đào đã thâm hụt gần 1 tỷ đô la doanh thu.

Cuối cùng, điều quan trọng nhất cần lưu ý là cuộc chiến chống lại cướp biển Somali được cộng đồng thế giới tuyên bố rút cuộc đã dẫn đến việc quân sự hóa khu vực. Về mặt pháp lý điều này phù hợp với nghị quyết của Liên Hợp Quốc được thông qua năm 2008. Do đó, Mỹ và các đồng minh, bao gồm NATO, Úc, Ấn Độ, Malaysia, Trung Quốc, Nga, Thụy Điển, Nhật Bản và các quốc gia khác đã tận dụng cơ hội để "thắp sáng" lực lượng quân sự của họ ở Vịnh Aden và Đông bắc Ấn Độ Dương.

Ngày nay dễ thấy rằng, khác với những đội quân thường trực của Mỹ và NATO, các công ty quân sự tư nhân hoạt động trên bờ biển đã chấm dứt được nạn cướp biển ở Somali. 

Chẳng hạn, vào năm 2010 khi bị bọn cướp ngăn cản việc kinh doanh và đe dọa trực tiếp đội tàu chở dầu, Quốc vương Abu Dhabi Al Nahyan đã dùng đến dịch vụ của mình. Ông đã thuê một đội gồm 1.000 người dùng thuyền và máy bay trực thăng và trong hai năm có thể tiêu diệt khoảng 300 tên cướp biển.

Thực tế, Hội đồng tư vấn quản lý dự án đã hoạt động ở Somali trước đó. Như một kết quả hợp lý, từ năm 2012 không còn nghe gì đến cướp biển Somali. Chỉ có một lần trong năm 2017, bọn chúng đã cố gắng chiếm giữ một tàu chở dầu mới nhưng không thành công.

Bích Nguyễn (theo News.ru)

Các tin khác

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Dẹp ma trận hóa đơn khống cùng công ty “ma”

Thời gian qua, tình trạng thành lập các doanh nghiệp “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) trái phép đang diễn biến hết sức phức tạp với quy mô đặc biệt lớn, thủ đoạn tinh vi.

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Những ác nhân mang danh “cha - mẹ”!

Đối với hầu hết các bậc cha mẹ, trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của xã hội nên cần dành tình yêu thương, che chở, chăm sóc, dạy dỗ tốt nhất. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp lại xem thành viên nhỏ là gánh nặng, gây cản trở công việc làm ăn nên cứ mỗi khi gặp phải những vấp váp trong cuộc sống là trút những trận đòn roi, thậm chí dùng nhục hình lên cơ thể các cháu để xả giận.

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

Đào vàng online, vỡ mộng giấc mơ làm giàu xuyên biên giới

“Đào vàng ảo, nhận vàng thật” là những lời mời gọi béo bở thu hút đông đảo thợ đào khắp nơi tìm về các “mỏ vàng” xuyên biên giới, nuôi dưỡng giấc mơ giàu sang. Thế nhưng, vàng đâu không thấy, chỉ thấy “vàng mắt” vì rơi vào bẫy lừa đảo…

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Kẻ mạo danh và tấn bi kịch của niềm tin

Một người bán thịt nặng gần 100kg, gần như không biết tiếng Pháp, lại có thể khiến một người mẹ quý tộc tin rằng đó là đứa con trai thanh lịch của mình. Cuộc nhận mặt kỳ lạ tại Paris năm 1867 không chỉ mở đầu cho một trong những vụ mạo danh chấn động nhất lịch sử tư pháp Anh, mà còn phơi bày một nghịch lý tàn nhẫn: Đôi khi con người ta thèm khát một lời nói dối dễ tin hơn là chấp nhận một sự thật đã biến mất. Vụ việc vì thế không còn dừng lại ở một màn lừa đảo cá nhân mà trở thành điểm tụ của những bất mãn xã hội âm ỉ trong lòng nước Anh thời nữ hoàng Victoria.

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Chiêu lừa tinh vi từ những “suất nội bộ giá rẻ”

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Bí hiểm người mẹ Mỹ khủng bố tin nhắn con gái

Một nữ sinh trung học ở Mỹ liên tục nhận được tin nhắn từ số điện thoại lạ khủng bố tinh thần, xúi giục tự tử trong hơn một năm, cho đến khi cảnh sát vào cuộc, phát hiện người gửi không phải ai khác, mà chính là mẹ cô?!

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Israel thông qua dự luật tử hình đối với tội danh khủng bố

Quốc hội Israel (Knesset) vừa thông qua một trong những dự luật gây tranh cãi nhất thời gian gần đây: áp dụng án tử hình đối với tội giết người do khủng bố. Văn bản này tập trung vào các vụ án được xét xử bởi Tòa án quân sự ở Bờ Tây sông Jordan, đồng nghĩa với việc đối tượng chịu tác động chủ yếu là người Palestine, dù văn bản luật không trực tiếp đề cập đến quốc tịch hay nguồn gốc sắc tộc của bị cáo. Bài viết phân tích những khía cạnh pháp lý và tác động an ninh xung quanh dự luật này.

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Bên trong những “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia

Ẩn sau những vụ lừa đảo trực tuyến liên tục gia tăng thời gian qua là một thực tế ít được nhìn thấy: hàng chục nghìn người bị dụ dỗ, cưỡng ép hoặc mua bán để làm việc trong những trung tâm lừa đảo. Đây không đơn thuần là những tụ điểm tội phạm nhỏ lẻ, mà đã tiến hóa thành một hệ thống vận hành khép kín, nơi ranh giới giữa thủ phạm và nạn nhân mỏng manh đến mức đáng sợ. Khi tội phạm công nghệ cao được tổ chức hóa theo quy mô tập đoàn, các quốc gia đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép: an ninh mạng và buôn bán người.

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Cẩn trọng bẫy vàng giá rẻ trên mạng xã hội

Giá vàng biến động mạnh không chỉ làm nóng thị trường mà còn kéo theo làn sóng lừa đảo trên mạng xã hội. Từ những tài khoản ảo rao bán “giá hời” đến fanpage “tích xanh” giả mạo thương hiệu lớn, hàng loạt cái bẫy được giăng ra nhằm đánh vào tâm lý muốn mua nhanh, mua rẻ của khách hàng, khiến không ít người lâm vào cảnh tiền thì mất mà vàng thì chẳng nhìn thấy đâu.

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Khi AI thành công cụ của tội phạm có tổ chức

Chúng không cần phá khóa, cũng không cần đột nhập máy chủ. Điều chúng cần đơn giản hơn nhiều: khiến bạn tin. Tin vào khuôn mặt người đồng nghiệp quen thuộc trên màn hình, tin vào giọng nói của “sếp” trong điện thoại, tin rằng mọi thứ vẫn đang vận hành đúng quy trình. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), điểm yếu lớn nhất của hệ thống an ninh không còn nằm ở công nghệ, mà nằm ở nhận thức con người.

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Giải mã vụ mất tích bí ẩn suốt 66 năm

Một gia đình ở Mỹ rời nhà đi hái cây Giáng sinh rồi biến mất không dấu vết suốt 66 năm, cho đến khi chiếc xe của họ được kéo lên từ đáy sông, cùng câu trả lời mà cả một thế hệ đã chờ đợi.

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Bóc gỡ đường dây giả danh cán bộ cấp cao để lừa đảo

Đối tượng sinh năm 1992 nhưng tạo dựng được vỏ bọc hoàn hảo trong vai “cán bộ Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng” hoặc “Phó Vụ trưởng Ban Nội chính Trung ương, có bố là trung tướng quân đội” để tiếp cận lãnh đạo nhiều đơn vị ở tỉnh Bắc Ninh, thu thập thông tin liên quan đến công tác nhân sự của tỉnh, các chương trình, dự án trên địa bàn tỉnh, sau đó nhận xin việc, chạy dự án cho các cá nhân, công ty có nhu cầu tìm kiếm việc làm, đối tác kinh doanh hoặc huy động vốn đầu tư vào dự án rồi chiếm đoạt tài sản. Đặc biệt, trong đường dây còn có nhiều đối tượng giả danh cán bộ Cục Quản lý vốn, Bộ Tài chính; Thiếu tướng, cán bộ của Tổng cục 2, Bộ Quốc phòng..., có quan hệ mật thiết với các lãnh đạo, có thể xin được dự án đầu tư xây dựng. Bằng sự kiên trì, tỉ mỉ, tinh thông nghiệp vụ, cán bộ, chiến sĩ Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bóc gỡ đường dây lừa đảo trên, bắt giữ 5 đối tượng, thu nhiều tang vật liên quan đến việc phạm tội của chúng.

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Ngăn chặn thuốc lá lậu - cần biện pháp từ gốc rễ

Thời gian qua, dù lực lượng chức năng rất quyết liệt vào cuộc nhằm ngăn chặn triệt để hành vi buôn lậu thuốc lá, song với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, các đối tượng buôn lậu vẫn tìm mọi cách, lợi dụng các kẽ hở để đưa mặt hàng này vào tiêu thụ trong thị trường nội địa vì mức siêu lợi nhuận. Điều này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng và trật tự an toàn xã hội.

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Jonathan Wild: Ông trùm tội phạm đội lốt người thực thi công lý

Đầu thế kỷ XVIII, London từng tin rằng Jonathan Wild (1683-1725) là người giúp lập lại trật tự trong một thành phố đầy rẫy trộm cắp. Nhưng điều lịch sử sau này phơi bày lại hoàn toàn ngược lại: người đàn ông được tôn vinh là “Tổng Tư lệnh chống trộm” ấy thực chất lại là kẻ tổ chức và điều hành một trong những mạng lưới tội phạm tinh vi có tổ chức đầu tiên trong lịch sử nước Anh - mô hình mà nhiều nhà nghiên cứu coi là tiền thân của mafia hiện đại.

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Vụ án không có thi thể, không có hung thủ, không có sự thật

Tháng 11/1938, Percy Waddington bước vào đồn cảnh sát Halifax với chiếc áo khoác bị rách toạc và lời khai run rẩy: ông vừa bị một kẻ lạ mặt dùng dao tấn công giữa phố. Các điều tra viên lắng nghe, ghi chép rồi bắt đầu đặt câu hỏi. Mười hai giờ sau, trong phòng thẩm vấn của cảnh sát, khi các câu hỏi đi vào chi tiết - vị trí, khoảng cách, hướng tấn công, Percy Waddington không còn giữ được câu chuyện của mình. Ông đổ sụp và thú nhận: vết rạch trên áo là do chính ông tạo ra. Đó là khoảnh khắc cả một cơn ác mộng kéo dài ba tuần của thị trấn Halifax bắt đầu sụp đổ. Nhưng để hiểu vì sao hàng nghìn người dân bình thường lại có thể bị cuốn vào một cơn loạn thần tập thể đến vậy, phải quay ngược thời gian về những ngày đen tối trước đó.

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Bẫy lừa khi vay tiền qua app trên mạng xã hội

Gần đây thủ đoạn lừa đảo vay tiền nhanh không cần thế chấp qua app “đen” diễn biến phức tạp, bọn lừa đảo giăng sẵn bẫy yêu cầu người vay tải app về điện thoại theo đường link mà chúng cung cấp rồi giở trò, rằng người vay đã thao tác sai nên muốn nhận được tiền ngay phải nộp một số tiền nhất định... Do lơ là cảnh giác, hơn nữa lại trong tình huống cấp bách, người vay nhắm mắt làm theo và đến khi các đối tượng lừa đảo đánh sập trang thì mới biết mình đã bị lừa.

Phá án nhờ dữ liệu số

Phá án nhờ dữ liệu số

Một loạt vụ giết người trên bãi biển Gilgo ở Mỹ chỉ được giải mã khi dữ liệu số và DNA phả hệ lần đầu tiên hợp nhất những hồ sơ rời rạc nhiều thập kỷ thành một bản đồ tội ác thống nhất.

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

FBI: Tin tặc dùng Telegram phát tán mã độc

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) vừa phát đi cảnh báo về làn sóng tấn công mạng gia tăng, trong đó các nhóm tin tặc bị phát hiện lợi dụng ứng dụng Telegram để phát tán mã độc trên diện rộng.

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Cái kết đắng của những chủ trang hàng triệu theo dõi

Chỉ một bài đăng trên fanpage đông người theo dõi có thể khiến một doanh nghiệp lao đao sau vài giờ. “review” không còn đơn thuần là chia sẻ trải nghiệm mà đã trở thành công cụ gây sức ép, thậm chí trục lợi, và rất dễ vi phạm pháp luật khi kẻ review sử dụng chính bài viết của mình để làm phương tiện tống tiền.