Quanh số tiền 400 triệu USD Mỹ chuyển trả cho Iran:

Cơ hội cho Đảng Cộng hòa “nắm thóp”

Này 3-8, báo chí Mỹ đồng loạt đưa tin về việc Mỹ chuyển số tiền mặt 400 triệu USD bằng máy bay cho Iran ngay sau khi 4 người Mỹ bị bắt giữ ở Iran được trả tự do hồi đầu tháng 1-2016. Thông tin này đã khơi lại một cuộc tranh cãi trong đó đảng Cộng hòa cáo buộc chính quyền của Tổng thống Barack Obama đã trả tiền để mua sự tự do cho những người Mỹ bị bắt.

Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan là một trong những người chộp ngay câu chuyện đăng trên báo để tung ra lập luận rằng việc này đã chứng minh cho những nghi ngờ của ông về việc chính quyền Mỹ che giấu khoản tiền chuộc để 4 người Mỹ được thả. Ứng cử viên Tổng thống Donald Trump gọi đó là một trong những “thất bại” trong chính sách đối ngoại của chính quyền Mỹ.

4 người Mỹ bị Iran bắt giam đã được trả tự do hồi tháng 1-2016.
4 người Mỹ bị Iran bắt giam đã được trả tự do hồi tháng 1-2016.

Ngoài các thành viên đảng Cộng hòa, một số thành phần khác trong xã hội Mỹ, chẳng hạn như Bộ Chỉ huy Quân đoàn Cách mạng Hồi giáo (CIRGC) cũng xem 400 triệu USD Nhà Trắng chuyển cho Iran là “tiền chuộc”. CIRGC đã nói thẳng trên truyền thông Mỹ rằng, số tiền đó được Mỹ trả cho Iran để 4 người Mỹ được thả hồi tháng 1-2016.

Thực ra, số tiền 400 triệu USD đó đã được để dành từ lâu để chi trả cho Iran vì đây vốn là tiền của Iran đã gửi ở Mỹ cách đây vài chục năm, kèm theo lãi suất khoảng 1,3 tỉ USD. Số tiền này đã được Iran gửi tại ngân hàng Mỹ từ trước cách mạng Hồi giáo năm 1979 dùng để mua khí tài quân sự của Mỹ. Sau vụ con tin người Mỹ bị bắt giữ tại Đại sứ quán Mỹ ở Tehran, Tổng thống Jimmy Carter đã ra lệnh đóng băng khoản tiền này.

Nhiều năm nay, Iran đã cố gắng tìm cách thu hồi khoản tiền này nhưng không thành công. Đây không phải khoản tiền tranh chấp duy nhất giữa Mỹ và Iran. Hồi tháng 5, Tổng thống Iran Hassan Rouhani tuyên bố sẽ kiện Mỹ ra tòa án quốc tế.

Nhà báo jason Rezaian (thứ hai phải sang) cùng vợ, anh trai và mẹ tại bệnh viện quân y landstuhl (đức) sau khi được trả tự do.
Nhà báo jason Rezaian (thứ hai phải sang) cùng vợ, anh trai và mẹ tại bệnh viện quân y landstuhl (đức) sau khi được trả tự do.

Nguyên nhân là do Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20-4 ra phán quyết yêu cầu Iran phải chuyển số tài sản bị đóng băng trị giá 2 tỷ USD cho những người sống sót và thân nhân người thiệt mạng trong các vụ tấn công mà Tehran bị cáo buộc có liên quan.

Ngày 3-8, Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ đều bác bỏ cáo buộc của đảng Cộng hòa rằng số tiền trên được chuyển trả cho Iran nằm trong sự sắp xếp để 4 người Mỹ được trả tự do. Các chuyên gia, học giả Iran cũng cho rằng, về mặt thời gian, vụ việc chuyển tiền có vẻ gây hiểu nhầm, nhưng thực chất tranh chấp về khoản tiền này đã kéo dài hơn 3 thập kỷ, và việc giải quyết dứt điểm nó là điều tốt.

Barbara Slavin, Giám đốc Sáng kiến Tương lai Iran tại tổ chức Atlantic Council (Hội đồng Đại Tây Dương) nhận định: “Những người chống đối việc ký thỏa thuận hạt nhân với Iran sẽ gọi đây là tiền chuộc và những người ủng hộ thỏa thuận sẽ gọi là tiền bồi thường”.

Phạm vi và quy mô của thỏa thuận chuyển tiền cho Iran đã được thông tin từ ngày 17-1-2016, đúng ngày Nhà Trắng thông báo việc trả tự do cho 4 người Mỹ bị bắt giam ở Iran và một thỏa thuận dàn xếp trong một phiên xử tại Tòa án tranh chấp Mỹ-Iran ở La Haye.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Mark Toner nói rằng, các phái đoàn đàm phán riêng rẽ đã được thành lập để đàm phán với Iran về thỏa thuận hạt nhân, việc trao trả tù nhân và việc dàn xếp chuyển trả tiền cho Iran. Việc thành lập riêng các phái đoàn đàm phán là để phân định rõ ràng rằng các thỏa thuận không có liên quan gì đến số tiền 1,7 tỉ USD mà Mỹ phải trả cho Iran (cả gốc lẫn lãi).

Ông Toner cho rằng, nếu vụ việc tranh chấp phải giải quyết tại một phiên tòa trọng tài thì số tiền Mỹ phải chi trả còn cao hơn nữa. Phát ngôn viên Nhà Trắng Josh Earnest kết luận: “Cần phải nói rõ rằng Mỹ không trả tiền chuộc cho Iran”, và cho rằng những cáo buộc của phía đảng Cộng hòa là sai sự thật.

Không chỉ số tiền 400 triệu vừa nhận được, trong quá khứ Iran cũng đã phải trải qua nhiều cuộc đấu tranh với chính quyền Mỹ để đòi lại các tài sản bị phong tỏa, đóng băng ở Mỹ. Trong một thỏa thuận dẫn đến việc Iran thả 52 con tin còn lại trong vụ con tin Đại sứ quán Mỹ năm 1981, Iran được nhận 3 tỉ USD trong tổng số tài sản trị giá 12 tỉ bị Mỹ phong tỏa, số còn lại dùng chi trả cho các chủ nợ Mỹ và ký quỹ để chi trả án phí.

Khoản tiền 400 triệu Mỹ chuyển cho Iran là một trong số các vụ dàn xếp tài sản kiểu đó. Vụ việc này rất quan trọng đối với Iran. Họ đã đặt vấn đề trong những cuộc gặp song phương từ năm 2001. Khi đó phái đoàn Mỹ đối thoại với Iran về vấn đề Afghanistan do nhà ngoại giao Hillary Mann Leverett dẫn đầu. Bà Leverett cho biết vấn đề này luôn được ưu tiên hàng đầu.

Theo bà Leverett, suốt quá trình đòi lại tài sản, người Iran thường không đòi hỏi những khoản chi trả lớn cho mỗi cá nhân bị bắt giam. Bà này dẫn lại vụ những “phượt thủ” người Mỹ đi lạc vào lãnh thổ Iran và bị bắt với cáo buộc “gián điệp” cách đây vài năm. Hai người cuối cùng được thả và rời Iran vào năm 2011, mỗi người 500.000 USD tiền chuộc.

Tuy nhiên, bà Leverett khẳng định, gọi là “tiền chuộc” nhưng thực ra đó là hành động hợp tác trao đổi giữa hai bên Mỹ và Iran, một bên cần người của mình được thả, bên còn lại cần tài sản của mình phải được trả về mình. Bob Baer, một cựu điệp viên CIA hoạt động ở Trung Đông, nay đã chuyển nghề, cho rằng vụ dàn xếp chuyển tiền của Nhà Trắng trông có vẻ “có vấn đề” là bởi vì nó có liên quan đến Iran. Thế thôi.

Văn Trương (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.