Quanh số tiền 400 triệu USD Mỹ chuyển trả cho Iran:

Cơ hội cho Đảng Cộng hòa “nắm thóp”

Này 3-8, báo chí Mỹ đồng loạt đưa tin về việc Mỹ chuyển số tiền mặt 400 triệu USD bằng máy bay cho Iran ngay sau khi 4 người Mỹ bị bắt giữ ở Iran được trả tự do hồi đầu tháng 1-2016. Thông tin này đã khơi lại một cuộc tranh cãi trong đó đảng Cộng hòa cáo buộc chính quyền của Tổng thống Barack Obama đã trả tiền để mua sự tự do cho những người Mỹ bị bắt.

Chủ tịch Hạ viện Paul Ryan là một trong những người chộp ngay câu chuyện đăng trên báo để tung ra lập luận rằng việc này đã chứng minh cho những nghi ngờ của ông về việc chính quyền Mỹ che giấu khoản tiền chuộc để 4 người Mỹ được thả. Ứng cử viên Tổng thống Donald Trump gọi đó là một trong những “thất bại” trong chính sách đối ngoại của chính quyền Mỹ.

4 người Mỹ bị Iran bắt giam đã được trả tự do hồi tháng 1-2016.
4 người Mỹ bị Iran bắt giam đã được trả tự do hồi tháng 1-2016.

Ngoài các thành viên đảng Cộng hòa, một số thành phần khác trong xã hội Mỹ, chẳng hạn như Bộ Chỉ huy Quân đoàn Cách mạng Hồi giáo (CIRGC) cũng xem 400 triệu USD Nhà Trắng chuyển cho Iran là “tiền chuộc”. CIRGC đã nói thẳng trên truyền thông Mỹ rằng, số tiền đó được Mỹ trả cho Iran để 4 người Mỹ được thả hồi tháng 1-2016.

Thực ra, số tiền 400 triệu USD đó đã được để dành từ lâu để chi trả cho Iran vì đây vốn là tiền của Iran đã gửi ở Mỹ cách đây vài chục năm, kèm theo lãi suất khoảng 1,3 tỉ USD. Số tiền này đã được Iran gửi tại ngân hàng Mỹ từ trước cách mạng Hồi giáo năm 1979 dùng để mua khí tài quân sự của Mỹ. Sau vụ con tin người Mỹ bị bắt giữ tại Đại sứ quán Mỹ ở Tehran, Tổng thống Jimmy Carter đã ra lệnh đóng băng khoản tiền này.

Nhiều năm nay, Iran đã cố gắng tìm cách thu hồi khoản tiền này nhưng không thành công. Đây không phải khoản tiền tranh chấp duy nhất giữa Mỹ và Iran. Hồi tháng 5, Tổng thống Iran Hassan Rouhani tuyên bố sẽ kiện Mỹ ra tòa án quốc tế.

Nhà báo jason Rezaian (thứ hai phải sang) cùng vợ, anh trai và mẹ tại bệnh viện quân y landstuhl (đức) sau khi được trả tự do.
Nhà báo jason Rezaian (thứ hai phải sang) cùng vợ, anh trai và mẹ tại bệnh viện quân y landstuhl (đức) sau khi được trả tự do.

Nguyên nhân là do Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20-4 ra phán quyết yêu cầu Iran phải chuyển số tài sản bị đóng băng trị giá 2 tỷ USD cho những người sống sót và thân nhân người thiệt mạng trong các vụ tấn công mà Tehran bị cáo buộc có liên quan.

Ngày 3-8, Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ đều bác bỏ cáo buộc của đảng Cộng hòa rằng số tiền trên được chuyển trả cho Iran nằm trong sự sắp xếp để 4 người Mỹ được trả tự do. Các chuyên gia, học giả Iran cũng cho rằng, về mặt thời gian, vụ việc chuyển tiền có vẻ gây hiểu nhầm, nhưng thực chất tranh chấp về khoản tiền này đã kéo dài hơn 3 thập kỷ, và việc giải quyết dứt điểm nó là điều tốt.

Barbara Slavin, Giám đốc Sáng kiến Tương lai Iran tại tổ chức Atlantic Council (Hội đồng Đại Tây Dương) nhận định: “Những người chống đối việc ký thỏa thuận hạt nhân với Iran sẽ gọi đây là tiền chuộc và những người ủng hộ thỏa thuận sẽ gọi là tiền bồi thường”.

Phạm vi và quy mô của thỏa thuận chuyển tiền cho Iran đã được thông tin từ ngày 17-1-2016, đúng ngày Nhà Trắng thông báo việc trả tự do cho 4 người Mỹ bị bắt giam ở Iran và một thỏa thuận dàn xếp trong một phiên xử tại Tòa án tranh chấp Mỹ-Iran ở La Haye.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Mark Toner nói rằng, các phái đoàn đàm phán riêng rẽ đã được thành lập để đàm phán với Iran về thỏa thuận hạt nhân, việc trao trả tù nhân và việc dàn xếp chuyển trả tiền cho Iran. Việc thành lập riêng các phái đoàn đàm phán là để phân định rõ ràng rằng các thỏa thuận không có liên quan gì đến số tiền 1,7 tỉ USD mà Mỹ phải trả cho Iran (cả gốc lẫn lãi).

Ông Toner cho rằng, nếu vụ việc tranh chấp phải giải quyết tại một phiên tòa trọng tài thì số tiền Mỹ phải chi trả còn cao hơn nữa. Phát ngôn viên Nhà Trắng Josh Earnest kết luận: “Cần phải nói rõ rằng Mỹ không trả tiền chuộc cho Iran”, và cho rằng những cáo buộc của phía đảng Cộng hòa là sai sự thật.

Không chỉ số tiền 400 triệu vừa nhận được, trong quá khứ Iran cũng đã phải trải qua nhiều cuộc đấu tranh với chính quyền Mỹ để đòi lại các tài sản bị phong tỏa, đóng băng ở Mỹ. Trong một thỏa thuận dẫn đến việc Iran thả 52 con tin còn lại trong vụ con tin Đại sứ quán Mỹ năm 1981, Iran được nhận 3 tỉ USD trong tổng số tài sản trị giá 12 tỉ bị Mỹ phong tỏa, số còn lại dùng chi trả cho các chủ nợ Mỹ và ký quỹ để chi trả án phí.

Khoản tiền 400 triệu Mỹ chuyển cho Iran là một trong số các vụ dàn xếp tài sản kiểu đó. Vụ việc này rất quan trọng đối với Iran. Họ đã đặt vấn đề trong những cuộc gặp song phương từ năm 2001. Khi đó phái đoàn Mỹ đối thoại với Iran về vấn đề Afghanistan do nhà ngoại giao Hillary Mann Leverett dẫn đầu. Bà Leverett cho biết vấn đề này luôn được ưu tiên hàng đầu.

Theo bà Leverett, suốt quá trình đòi lại tài sản, người Iran thường không đòi hỏi những khoản chi trả lớn cho mỗi cá nhân bị bắt giam. Bà này dẫn lại vụ những “phượt thủ” người Mỹ đi lạc vào lãnh thổ Iran và bị bắt với cáo buộc “gián điệp” cách đây vài năm. Hai người cuối cùng được thả và rời Iran vào năm 2011, mỗi người 500.000 USD tiền chuộc.

Tuy nhiên, bà Leverett khẳng định, gọi là “tiền chuộc” nhưng thực ra đó là hành động hợp tác trao đổi giữa hai bên Mỹ và Iran, một bên cần người của mình được thả, bên còn lại cần tài sản của mình phải được trả về mình. Bob Baer, một cựu điệp viên CIA hoạt động ở Trung Đông, nay đã chuyển nghề, cho rằng vụ dàn xếp chuyển tiền của Nhà Trắng trông có vẻ “có vấn đề” là bởi vì nó có liên quan đến Iran. Thế thôi.

Văn Trương (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?