Có hay không hành trình tẩu thoát của Hitler?

Giả thuyết về mạng lưới “đường chuột”

Sau Thế chiến II, Adolf Hitler được cho là đã tự sát trong boongke dưới lòng đất, cùng với vợ là Eva Braun vào ngày 30/04/1945, khi quân Đồng minh tiến vào Berlin. Tuy nhiên, kể từ thời điểm đó, không ít thuyết âm mưu đã dấy lên, cho rằng cái chết của Hitler chỉ là một màn kịch để ông ta trốn thoát sang Nam Mỹ - nơi nhiều nhân vật cấp cao của Đức Quốc xã đã tìm được chỗ trú ẩn.

Sau ngày 8/5/1945 - thời khắc đánh dấu sự diệt vong của Đệ tam Đế chế - một cuộc đào thoát quy mô lớn, bài bản và tinh vi chưa từng có trong lịch sử hiện đại đã được kích hoạt. Không phải là những binh lính thất trận, mà là các chỉ huy cấp cao, các nhà khoa học phục vụ chiến tranh và hàng nghìn tội phạm chiến tranh phát xít đã lên kế hoạch thoát khỏi sự trừng phạt của công lý quốc tế.

Họ đã sử dụng những tuyến đường mật, được biết đến với tên gọi “Ratlines”(tạm dịch: đường chuột), để trốn thoát khỏi châu Âu. Hệ thống này bắt đầu từ các quốc gia trung lập hoặc hỗn loạn sau chiến tranh như Áo, Ý, Tây Ban Nha, trước khi đưa các cựu phát xít tới các nước tiếp nhận ở Nam Mỹ như Argentina, Paraguay, Brazil hay Chile .

Không phải ngẫu nhiên mà những “đường chuột” này tồn tại. Chúng được tổ chức bài bản, có sự bảo trợ ngầm của những thế lực tôn giáo, chính trị và thậm chí là tình báo. Nhiều nhân vật cấp cao trong Giáo hội Công giáo tại Rome, đặc biệt là tại Tu viện San Girolamo degli Illirici (Ý), đã hỗ trợ phát hành giấy tờ giả, hộ chiếu tị nạn của Hội Chữ Thập đỏ cho các tội phạm phát xít dưới vỏ bọc người “di cư tị nạn chiến tranh”.

Trong đó, Đức Hồng y Alois Hudal - một giáo sĩ Áo, nổi tiếng là người theo chủ nghĩa dân tộc Đức và có cảm tình với chủ nghĩa phát xít - được cho là người đóng vai trò trung gian quan trọng, tạo điều kiện để hàng trăm sĩ quan SS trốn thoát. Một số tài liệu tình báo giải mật từ CIA cũng nhấn mạnh rằng các mạng lưới này hoạt động không khác gì các đường dây đưa người qua biên giới, nhưng được bảo vệ bởi lớp vỏ nhân đạo và từ thiện.

Argentina, dưới thời Tổng thống Juan Domingo Perón (nhiệm kỳ đầu 1946-1955), trở thành điểm đến lý tưởng nhất. Chính sách ngoại giao độc lập với phương Tây, sự ngưỡng mộ với trật tự kỷ luật kiểu Đức Quốc xã, cùng mong muốn tranh thủ các nhà khoa học và kỹ sư Đức đã khiến chính quyền Perón sẵn sàng mở cửa.Ước tính có khoảng từ 8.000 đến 10.000 cựu Đức Quốc xã, bao gồm sĩ quan SS, kỹ sư, bác sĩ, đã định cư tại đây trong thời kỳ hậu chiến.

Trong số đó, hai cái tên nổi bật nhất, gây ám ảnh cho nhân loại suốt nhiều thập kỷ, là Adolf Eichmann và Josef Mengele - hai “biểu tượng của cái ác” trong bộ máy diệt chủng của Đức Quốc xã.

Adolf Eichmann - kẻ được coi là “kiến trúc sư trưởng” của “Giải pháp Cuối cùng” (Final Solution) - đã trốn thoát khỏi Đức vào năm 1950, vượt qua Ý nhờ giấy tờ giả và đặt chân đến Argentina dưới tên Ricardo Klement. Ông ta sống ẩn dật tại vùng ngoại ô Buenos Aires trong suốt gần một thập kỷ. Mãi đến năm 1960, nhờ một chiến dịch truy lùng bí mật kéo dài nhiều năm của cơ quan tình báo Mossad (Israel), Eichmann bị bắt cóc ngay trên đường về nhà và bí mật đưa về Israel. Năm 1961, Eichmann bị xét xử công khai tại Jerusalem với 15 tội danh chống lại loài người. Đây là một trong những phiên tòa lịch sử, đánh dấu bước tiến lớn của công lý quốc tế. Ông ta bị hành quyết vào tháng 6/1962 - kẻ duy nhất đến nay bị xử tử tại Israel.

Trái với số phận bị trừng phạt của Eichmann, Josef Mengele - biệt danh “Tử thần tại Auschwitz” - đã trốn thoát thành công khỏi sự truy lùng. Tên bác sĩ SS này là kẻ trực tiếp thực hiện các thí nghiệm tàn bạo lên hàng nghìn tù nhân Do Thái, bao gồm việc tiêm hóa chất vào mắt trẻ em, tiến hành phẫu thuật song sinh không gây mê. Sau chiến tranh, Mengele lần lượt sống tại Paraguay và Brazil, thay tên đổi dạng, sống như một công dân bình thường. Ông ta chết đuối tại Brazil năm 1979 do đột quỵ khi đang bơi, nhưng phải đến năm 1985, hài cốt mới được xác minh bằng ADN. Việc Mengele qua đời mà không bị đưa ra công lý được xem là một trong những thất bại lớn của cộng đồng tình báo quốc tế.

Vòng xoáy giải mật

Mới đây, một loạt tài liệu mật từ các cơ quan tình báo Mỹ, bao gồm CIA và FBI, cùng với các hồ sơ từ Bộ Ngoại giao và các tổ chức quốc tế đã được giải mật, mở ra một cái nhìn mới về hành trình tẩu thoát của các tội phạm chiến tranh Đức Quốc xã. Những giả thuyết vốn chỉ tồn tại trong các truyền thuyết đã được xác minh qua những tài liệu, con dấu và chữ ký chính thức. Một loạt mạng lưới giúp đỡ các nhân vật tội ác Đức Quốc xã chạy trốn, bao gồm những cá nhân từ các tổ chức tôn giáo, lực lượng tình báo và các nhóm nhân đạo.

Ước tính có đến khoảng 10.000 tội phạm chiến tranh phát xít và các cựu thành viên Đức Quốc xã đã chạy trốn công lý, phần lớn trong số họ tìm cách ẩn náu tại Argentina và các quốc gia Mỹ Latinh khác. Đặc biệt, một trong những nhân vật nổi bật nhất trong vòng xoáy này chính là Adolf Hitler, người được cho là đã thoát khỏi cái chết vào cuối Thế chiến II và có thể đã tìm đến Nam Mỹ để lẩn trốn trong nhiều năm sau đó.

Những tài liệu giải mật gần đây từ CIA đã hé lộ rằng cơ quan tình báo Mỹ trong nhiều năm đã điều tra về khả năng Hitler còn sống sau khi Thế chiến II kết thúc. Năm 2017, một tài liệu từ CIA, được công bố dưới hình thức giải mật, tiết lộ rằng cơ quan này đã tiến hành điều tra khả năng Hitler đã trốn sang Nam Mỹ. Đặc biệt, một báo cáo vào năm 1955 ghi nhận lời khai của Phillip Citroen, một cựu sĩ quan SS, người tuyên bố đã gặp một người tự xưng là Adolf Hitler ở Colombia vào giữa những năm 1950. Người này sống dưới tên giả “Adolf Schrittelmayor” và đã chụp ảnh cùng Citroen. Tuy nhiên, dù thông tin này gây xôn xao, CIA không xác minh được tính xác thực và không tiếp tục điều tra sâu hơn.

Ngoài ra, các tài liệu khác từ năm 1945 cho thấy CIA cũng đã điều tra về khả năng Hitler tìm nơi ẩn náu tại khách sạn La Falda, Argentina, một địa điểm thân Đức Quốc xã. Mặc dù vậy, không có bằng chứng cụ thể nào chứng minh cho những giả thuyết này.

Điều này không chỉ gợi lại những giả thuyết về sự sống sót của Hitler mà còn mở ra một loạt câu hỏi liên quan đến khả năng ông đã lẩn trốn, làm việc trong một công ty vận chuyển tại Colombia và sau đó chạy trốn sang Argentina. Một số nhà sử học vẫn cho rằng tài liệu giải mật từ CIA có thể giúp làm sáng tỏ âm mưu này. Tuy nhiên, hầu hết các chuyên gia vẫn tin rằng Hitler đã chết tại Berlin vào năm 1945.

Đối với các nhà sử học chính thống, sự kiện Hitler tự sát vào tháng 4/1945 là điều không thể chối cãi. Lời khai từ những người có mặt trong hầm chỉ huy của Hitler tại Berlin, bao gồm các sĩ quan thân cận và nhân viên phục vụ, cùng với kết quả giám định pháp y của Liên Xô và các chuyên gia phương Tây đã khẳng định rằng thi thể được phát hiện tại khu vườn của Phủ Thủ tướng Đức chính là của Adolf Hitler.

Tuy nhiên, không ít các thuyết âm mưu vẫn tồn tại, cho rằng một người đóng thế đã được dùng để thay thế Hitler, từ đó tạo điều kiện cho ông trốn thoát mà không bị phát hiện. Những giả thuyết này phần lớn dựa vào những câu chuyện hấp dẫn hơn là bằng chứng khoa học.

Ngoài câu chuyện về Hitler, một số tội phạm chiến tranh nổi tiếng khác của Đức Quốc xã cũng đã tìm cách tẩu thoát và ẩn náu tại Nam Mỹ. Nổi bật là Josef Mengele, “bác sĩ tử thần” nổi tiếng của trại Auschwitz, người đã thực hiện hàng nghìn thí nghiệm y khoa tàn bạo. Sau khi trốn thoát khỏi châu Âu, Mengele đã sống tại Argentina, Paraguay và Brazil, nơi ông qua đời vào năm 1979. Thậm chí, CIA đã từng nhận được thông tin về sự tồn tại của Mengele tại Nam Mỹ trong những năm 1950, nhưng các nỗ lực truy lùng ông ta đã không thành công.

Cũng trong bối cảnh này, các tài liệu giải mật từ CIA đã tiết lộ rằng Vatican có thể đã giúp đỡ các tội phạm chiến tranh Đức Quốc xã chạy trốn sang Nam Mỹ. Một số giáo sĩ cực đoan, dưới danh nghĩa nhân đạo, đã cung cấp giấy tờ giả cho các cựu thành viên SS, bao gồm cả những người bị truy nã vì tội ác chiến tranh. Mạng lưới này đã hoạt động mạnh mẽ tại Áo và Ý, tạo ra các cơ sở tôn giáo và hệ thống di chuyển an toàn cho các tội phạm Đức Quốc xã.

Bên cạnh Vatican, Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế (ICRC) cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các tội phạm Đức Quốc xã trốn khỏi châu Âu. Cơ quan này, được giao nhiệm vụ cấp giấy tờ tị nạn cho những người không quốc tịch, đã bị lợi dụng để cấp giấy thông hành cho các nhân vật như Mengele và Franz Stangl, giúp họ di chuyển hợp pháp tới Nam Mỹ.

Dù các tài liệu giải mật đã cung cấp một số bằng chứng quan trọng, câu chuyện về hành trình tẩu thoát của Hitler và các tội phạm chiến tranh Đức Quốc xã vẫn còn rất nhiều uẩn khúc. Những giả thuyết về việc Hitler có thể đã trốn sang Nam Mỹ vẫn chưa thể hoàn toàn bị loại bỏ, mặc dù phần lớn các nhà sử học khẳng định rằng ông đã tự sát vào năm 1945 trong hầm chỉ huy tại Berlin.

Kết luận này được củng cố bởi rất nhiều lời khai từ những người có mặt trong hầm vào thời điểm đó, bao gồm các sĩ quan thân cận và nhân viên phục vụ. Kết quả giám định pháp y do Liên Xô thực hiện và sau này được các chuyên gia phương Tây xác nhận cho thấy phần thi thể được phát hiện có trùng khớp với dữ liệu nha khoa của Hitler.

Đa số các nhà sử học cũng nhấn mạnh rằng giả thuyết Hitler trốn sang Nam Mỹ thiếu bằng chứng đáng tin cậy, và việc giả thuyết này tiếp tục tồn tại phần nhiều đến từ sự hấp dẫn của các câu chuyện giật gân hơn là bằng chứng khoa học. Các tài liệu chính thức thời chiến, lời kể từ các nhân vật thân cận với Hitler và bối cảnh địa - chính trị lúc bấy giờ đều củng cố kết luận rằng Hitler không thể sống sót sau tháng 4/1945.

Mặc dù có nhiều tin đồn và báo cáo về khả năng Hitler trốn thoát đến Nam Mỹ, không có bằng chứng thuyết phục nào được tìm thấy để xác nhận điều này. Giả thuyết này không phải là không có cơ sở khi nhiều tài liệu từ CIA và FBI còn để ngỏ những câu hỏi quan trọng về sự biến mất của Hitler sau khi chiến tranh kết thúc. Dù những thông tin mới được công bố không thể chứng minh được những tuyên bố này, nhưng chúng cũng mở ra một cánh cửa cho những cuộc tranh luận chưa có hồi kết về một trong những bí ẩn lớn nhất của lịch sử thế kỷ 20.

Với mỗi tài liệu được giải mật, những câu hỏi về số phận của Hitler và mạng lưới tội phạm chiến tranh Đức Quốc xã tiếp tục làm nóng các cuộc thảo luận trong giới nghiên cứu. Liệu có thực sự có một cuộc tẩu thoát đầy bí mật? Hay tất cả chỉ là một phần của câu chuyện chưa hoàn chỉnh mà thế giới vẫn chưa thể lý giải? Câu trả lời có thể chưa đến ngay lập tức, nhưng một điều chắc chắn là câu chuyện này vẫn chưa kết thúc...