CIA và các dự án “tẩy não” điệp viên

Sau khi Chiến tranh Thế giới II kết thúc, Mỹ đã tích cực tham gia vào việc tiến hành các thí nghiệm, mục tiêu là tạo ra một loại “huyết thanh sự thật”.

Trong khuôn khổ của “nghiên cứu y tế”, các chuyên gia của Mỹ đã tiêm nhiều loại thuốc khác nhau cho sinh viên các trường đại học Mỹ, sau đó theo dõi phản ứng của đối tượng thông qua những hệ thống theo dõi đặc biệt. 

Theo thời gian, các thí nghiệm trở nên phức tạp hơn, bản thân mục tiêu cũng thay đổi về hình thức: cơ quan tình báo hy vọng sẽ đạt được sự biến đổi cơ bản về tính cách con người.

Với sự điều khiển của nhà chiến thuật CIA Edward Hunter, chiến thuật này được gọi là “tẩy não”, tạo ra những điệp viên bị kiểm soát tâm trí. Các dự án bí mật “Artisok”, “Chim xanh” và “Kẹp giấy” được đặt ra và thử nghiệm nhằm phục vụ cho lợi ích của ngành tình báo Mỹ.

Các dự án bí mật từng được thử nghiệm

Những cựu tù binh chiến tranh Xôviết vì lý do nào đó đã không từ nước Đức trở về Liên Xô được chọn làm đối tượng thử nghiệm cho chương trình “Artisok”. “Những người bị tình nghi là điệp viên Nga” sau khi cho sử dụng pentothal natri, benzingrine đã chìm vào trạng thái bất tỉnh, sau đó được tiêm benzingrine. Khi đối tượng thử nghiệm khi thức dậy phải quên đi những thao tác vừa được thực hiện với mình.

Một ca thử nghiệm trên người.
Một ca thử nghiệm trên người.

Dự án “Chim xanh” được tổ chức trong nội bộ CIA từ năm 1951 đến 1953 với hai mục tiêu: có được một sỹ quan tình báo lý tưởng mà tâm trí sẽ chịu sự kiểm soát hoàn toàn của các cơ quan tình báo đã gửi anh ta đi, đồng thời đó cũng là một tù binh lý tưởng sẽ đưa ra tất cả thông tin mà anh ta có được.

Đại tá Seffield Edward, người đứng đầu dự án mong muốn đạt được mức độ kiểm soát tâm trí người thử nghiệm khi người đó chống lại ý chí của mình và thậm chí bất chấp bản năng tự bảo vệ, sẽ tuân theo các mệnh lệnh được đưa vào ý thức của anh ta, và khi ở trạng thái bình thường đã quên đi thông tin mà mình không nên nhớ. Edward đã có một đội ngũ các kỹ thuật viên, dược sỹ, nhà thôi miên, nhà tâm thần học và có cả các chuyên gia về máy phát hiện nói dối.

Ngay sau khi chiến tranh kết thúc, theo phân công của CIA, Edward đã nghiên cứu các tài liệu của vụ án Nuremberg, trong đó có thông tin về những thí nghiệm của các bác sỹ Đức Quốc xã trên cơ thể người, cũng như bắt tay vào việc tìm kiếm và tuyển dụng các chuyên gia Đức, chủ yếu là bác sỹ tâm thần trong lĩnh vực thao túng tâm trí con người.

Năm 1946, tổng thống Mỹ Harry Truman đã phê duyệt dự án “Kẹp giấy”, theo đó các hoạt động của các nhà khoa học Đức được đưa tới Mỹ và Canada được giữ bí mật một cách nghiêm ngặt nhất. Trong giai đoạn từ năm 1945 đến 1955, theo chương trình “Kẹp giấy” đã có 765 nhà khoa học, kỹ sư và kỹ thuật viên được đưa ra khỏi nước Đức. Trừ những trường hợp ngoại lệ hiếm hoi thì tên của các chuyên gia không được ai biết đến.

 Nhà tâm thần học người Canada Colin A.Ross tin rằng các thí nghiệm kiểm soát tâm trí trong khuôn khổ dự án là có hệ thống, có tổ chức và có sự tham gia của nhiều bác sĩ tâm thần hàng đầu. Các nhiệm vụ phức tạp nhất được đặt ra cho các nhà khoa học, chẳng hạn, gây ra sự rối loạn giả tạo về nhận dạng danh tính.

Các nhà thử nghiệm hy vọng sẽ tạo ra một tính cách mới hoặc đa tính cách, trong đó có sử dụng cả những công nghệ mới nhất. Đối tượng lý tưởng là một “người máy” dễ bảo có thể thay đổi chức năng bởi các máy phát từ xa. Trên thực tế đã sử dụng các phương pháp có tính truyền thống hơn để tác động đến tâm lý của đối tượng: sốc điện, giấc ngủ nhân tạo, lặp lại các cụm từ và âm thanh khiến người đó phát cuồng.

Đã cộng tác với CIA trong khuôn khổ “Chim xanh”, giáo sư bệnh viện tâm thần Canada tại Monreal là Even Cameron đã sử dụng phương pháp làm mất đi cảm giác. Ông để người thử nghiệm ở trong một căn phòng tối chật hẹp suốt vài ngày đêm, họ bị cách biệt hoàn toàn với những kích thích bên ngoài, sau đó đã xảy ra sự rối loạn tâm lý không thể tránh khỏi.

Không phải tất cả các công cụ trong tay những nhà thử nghiệm đã hoạt động có hiệu quả như nhau. Vì vậy, cơ quan tình báo Mỹ cho rằng, máy phát hiện nói dối với kỹ năng phù hợp có thể sẽ dễ dàng đánh lừa đối tượng. Một thí dụ kinh điển là Oldrich Ames, một sĩ quan CIA làm điệp viên cho Liên Xô. Ông đã nhiều lần trải qua thử nghiệm với loại máy này mà không tạo ra bất cứ sự nghi ngờ nào.

Sau Seffield Edwards, người đứng đầu dự án “Chim xanh” là Morse Allan bắt tay tạo ra một cơ chế mới về cơ bản có khả năng phát hiện ra người nói dối. Bản chất của nó là đối tượng thử nghiệm ngồi trên ghế không được nghi ngờ rằng mình đang bị kết nối tự động với máy. Dưới sự chỉ đạo của Allan, một thiết bị khác đã được phát triển với tên gọi là “máy ngủ Electros”. 

Người được thử nghiệm bị tác động sốc điện một cách có hệ thống với một lượng nhỏ, dần dần sẽ đi vào trạng thái thay đổi ý thức. CIA đã phê duyệt loại máy mới này, nhưng cấm sử dụng nó với các nhân viên của mình vì có nguy cơ làm cho con người bị mất trí nhớ hoàn toàn.

Trong những thử nghiệm của mình, cơ quan tình báo Mỹ còn tích cực sử dụng siêu âm, nhiều loại khí, các rung động tần số khác nhau, giảm áp suất và nhiệt độ đột ngột trong các thí nghiệm, mà theo các nhà khoa học, “có thể đưa đối tượng đến trạng thái của động vật”.

Thất bại và phủ nhận

Tất cả những thử nghiệm về thiết lập quyền kiểm soát tâm trí con người đã bị ngừng lại vào năm 1963. Lý do chính thức là không thu được những kết quả như mong muốn. Một thời gian dài không có một thông tin nào về dự án “Chim xanh” cho đến năm 1974 khi các nhà báo của tờ “New York Times” đã thu thập được những thông tin liên quan. Một vụ bê bối lớn đã nổ ra làm tổn hại nghiêm trọng đến hình ảnh của ngành tâm thần học Mỹ.

Tuy nhiên, Hiệp hội tâm thần Mỹ vẫn không thừa nhận các thành viên của mình đã tham gia vào chương trình. Không may là nhiều tài liệu đã có thể làm sáng tỏ những chương trình bí mật của CIA hoặc đã bị chỉnh sửa rất nhiều, hoặc đã bị giấu diếm không được công khai. 

Ngay cả nhiều nhân viên cũ của CIA cũng không biết những người thử nghiệm đang làm gì với “các bệnh nhân” của họ, vì chỉ có một số ít được biết về các chi tiết của “Chim xanh”. Tất nhiên là không có thông tin gì về số người là nạn nhân của các thí nghiệm đáng ngờ đã được tiến hành trong các phòng thí nghiệm nội bộ của cơ quan tình báo Mỹ.

Hải Yến (Tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.