CIA công bố hồ sơ giải mật các chiến dịch chim bồ câu gián điệp

Cục Tình báo trung ương Mỹ (CIA) mới đây đã giải mật chi tiết về các nhiệm vụ bí mật của chim bồ câu trong Chiến tranh Lạnh. Các tài liệu tiết lộ cách chim bồ câu được huấn luyện cho một loạt nhiệm vụ bí mật bao gồm chụp ảnh các địa điểm nhạy cảm bên trong Liên Xô.

Hồ sơ giải mật cũng tiết lộ cách thức con quạ được sử dụng để thả các thiết bị gây lỗi trên bệ cửa sổ và cá heo được huấn luyện cho nhiệm vụ dưới nước.

CIA tin rằng động vật có thể hoàn thành các nhiệm vụ “độc nhất” cho các hoạt động bí mật của cơ quan. Bên trong trụ sở CIA tại Langley bang Virginia có một bảo tàng và người ta có thể nhìn thấy một con chim bồ câu mô hình với một máy ảnh gắn liền với nó. Trước đây, nhiệm vụ chim bồ câu gián điệp của CIA được phân loại tuyệt mật.

Hoạt động chim bồ câu gián điệp với những chiếc máy ảnh siêu nhỏ để tự động chụp ảnh trong thập niên 1970 được đặt tên mã là Tacana. CIA tận dụng thực tế là chim bồ câu sở hữu một khả năng đáng kinh ngạc - gần như là một siêu năng lực. Chim có thể được thả xuống một vị trí lạ mà chúng vẫn có thể tìm thấy con đường để trở về nhà cách đó hàng trăm kilomet.

Việc sử dụng chim bồ câu để liên lạc có từ hàng ngàn năm trước nhưng trong Chiến tranh thế giới lần 1, chúng bắt đầu được sử dụng để thu thập thông tin tình báo. Trong Chiến tranh thế giới lần 2, một nhánh ít được biết đến của tình báo Anh – gọi là MI-14 (hay Section 14) - đã điều hành một “Tiểu ban Chim bồ câu bí mật” sử dụng dù thả chim được nhốt trong một chiếc hộp đặc biệt trên không phận khu vực Châu Âu bị Đức Quốc xã chiếm đóng.

Hơn 1.000 con chim bồ câu đã trở lại với một loạt thông điệp bao gồm thông tin chi tiết về một số địa điểm phóng tên lửa V1 và trạm radar của Đức. Một tin nhắn từ nhóm kháng chiến có tên Leopold Vindictive giúp tạo ra một báo cáo tình báo dài 12 trang được gửi trực tiếp đến Churchill.

CIA nghĩ rằng chim bồ câu có thể được sử dụng để do thám Liên Xô.
CIA nghĩ rằng chim bồ câu có thể được sử dụng để do thám Liên Xô.

Sau chiến tranh, một “Tiểu ban chim bồ câu” đặc biệt của Ủy ban Tình báo Hỗn hợp (JIC) của Anh đã xem xét các lựa chọn sử dụng phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Sau đó, các hoạt động của Anh chủ yếu ngừng hoạt động, CIA đã tiếp quản việc khai thác sức mạnh của chim bồ câu.

Chiến dịch Tacana phát triển từ thập niên 1960, xem xét việc sử dụng cho các động vật khác nhau. Các tài liệu tiết lộ rằng CIA đã huấn luyện một con quạ để tìm mang về các vật thể nhỏ có trọng lượng lên tới 40g từ bệ cửa sổ của các tòa nhà không thể tiếp cận. Một chùm tia laser màu đỏ nhấp nháy được sử dụng để đánh dấu mục tiêu và một chiếc đèn đặc biệt sẽ kéo con chim trở lại.

Trong một lần ở châu Âu, CIA đã bí mật sử dụng chim để đưa một thiết bị nghe lén đến một cửa sổ (mặc dù không có âm thanh nào thu thập được từ mục tiêu dự định). CIA cũng xem xét liệu những con chim di cư có thể được sử dụng để đặt cảm biến dò tìm xem Liên Xô có thử nghiệm vũ khí hóa học hay không. CIA cũng thử nghiệm về một số loại kích thích não điện để hướng dẫn chó từ xa, mặc dù nhiều chi tiết vẫn được phân loại tuyệt mật.

Một chiến dịch có tên mã là “Acoustic Kitty” liên quan đến việc đặt các thiết bị nghe lén bên trong một con mèo. Các tài liệu giải mật cho thấy trong thập niên 1960 CIA đã xem xét việc sử dụng cá heo để “xâm nhập bến cảng”. Vấn đề là việc bàn giao quyền kiểm soát từ một huấn luyện viên đã làm việc với một con cá heo cho một đặc vụ.

Tại Key West Florida, một nhóm điệp viên CIA đã cố gắng sử dụng cá heo để tấn công dưới nước chống lại tàu địch. Cũng có những thử nghiệm về việc liệu cá heo có thể mang cảm biến để thu thập âm thanh của tàu ngầm hạt nhân Liên Xô hay dò tìm dấu vết phóng xạ hoặc vũ khí sinh học từ các cơ sở gần đó. Họ cũng xem xét liệu cá heo có thể lấy hoặc đặt các “gói hàng” lên chiếc tàu đang di chuyển hay không.

Đến năm 1967, CIA đã chi hơn 600.000 USD cho 3 chương trình - Oxygas cho cá heo, Axiolite liên quan đến chim và Kechel với chó và mèo. Một tập tin chi tiết chương trình đào tạo sử dụng chim ưng Canada trên thuyền trước khi đề cập đến việc họ đã thử sử dụng một con vẹt.

Chim bồ câu tỏ ra hiệu quả nhất và đến giữa thập niên 1970, CIA bắt đầu thực hiện một loạt các nhiệm vụ thử nghiệm. Một thử nghiệm tiến hành bên trên một nhà tù, thử nghiệm khác ở Navy Yark - nhà máy đóng tàu hải quân ở Washington DC. Máy ảnh có giá 2.000 USD và chỉ nặng 35g, tải trọng dưới 5g.

Các thử nghiệm cho thấy khoảng một nửa trong số 140 bức ảnh trên một cuộn phim có chất lượng tốt. Các bức ảnh cho thấy chi tiết rõ ràng về những người đi bộ và xe hơi đậu tại Navy Yard.

Các chuyên gia nhận thấy rằng chất lượng của các bức ảnh cao hơn so với những bức ảnh được cung cấp bởi các vệ tinh gián điệp hoạt động vào thời điểm Chiến tranh Lạnh.

Tuy nhiên, một mối lo ngại phát sinh trong các chương trình thử nghiệm là nếu một người dân nào đó tình cờ phát hiện ra “chim bồ câu và máy ảnh” và cho rằng chính phủ đang theo dõi công dân.

Nhiệm vụ dự định là sử dụng chim bồ câu để thực hiện các mục tiêu tình báo “ưu tiên” trong Liên Xô. Các tập tin giải mật chỉ ra rằng những con chim sẽ được bí mật vận chuyển đến Moskva. CIA đã xem xét rất nhiều cách thả chim bồ câu gián điệp mà có thể thực hiện – như là từ dưới lớp áo khoác dày hoặc từ một lỗ trên sàn xe hơi khi đỗ. Họ thậm chí còn xem xét liệu chim bồ câu có thể được phóng ra từ cửa ô tô bên trong khi chiếc xe đang di chuyển với tốc độ lên tới hơn 80km/giờ.

Một tài liệu giải mật tháng 9-1976 tiết lộ về mục tiêu được chọn là các nhà máy đóng tàu tại Leningrad – những nơi chế tạo tàu ngầm tiên tiến nhất của Liên Xô. Tại thời điểm này, nó đã được quyết định hoạt động có vẻ khả thi.

Nhưng, các tập tin được giải mật bất ngờ kết thúc tại chi tiết này. Người ta đặt câu hỏi liệu có bao nhiêu nhiệm vụ thực tế mà chim bồ câu gián điệp thực hiện và chúng đã thu thập được những thông tin tình báo có giá trị nào? Điều đó, rõ ràng, vẫn còn bí mật.

Diên San (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.