Chuyện về nhà thám hiểm Shackleton qua những xác tàu đắm

Cuộc tìm kiếm xác tàu Quest

John Geiger, người đứng đầu cuộc tìm kiếm đồng thời là Chủ tịch Hiệp hội Địa lý Hoàng gia Canada cho hay, việc tìm thấy Quest là một trong những chương cuối cùng trong câu chuyện phi thường về Sir Ernest Shackleton". Xác tàu Quest được tìm thấy ở độ sâu 400m và cách bến cảng Grytvken, Nam Georgia khoảng 15 hải lý, không xa nơi nhà thám hiểm Sir Ernest Shackleton bị đột quỵ.

Việc phát hiện ra tàu Endurance từng chở Sir Ernest Shackleton trong nỗ lực bất thành vượt qua Nam Cực vào năm 1915, dưới đáy biển Weddell vào năm 2022 đã đưa nhà thám hiểm này trở lại tâm điểm chú ý và khơi dậy lại sự quan tâm trong việc tìm kiếm tàu Quest. Lần này, Hiệp hội Địa lý Hoàng gia Canada quyết định chi 365.000 USD cho công việc tìm kiếm bởi Quest là hiện vật cuối cùng còn thiếu từ "thời đại anh hùng của cuộc thám hiểm Bắc Cực".

Nhưng việc phát hiện ra Quest không đến dễ dàng với 23 nhà thám hiểm tham gia chuyến đi. Họ đã phải chiến đấu với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nguy hiểm, bao gồm sương mù dày đặc và thiết bị trục trặc. Sau khi rời cảng St. John vào ngày 5/6/2024, họ đã cho quét đáy đại dương bằng hệ thống sonar của mình trong 17 giờ liên tục. Mãi đến tối 9/6, John Geiger đột nhiên nhìn thấy một hình dạng bất thường xuất hiện trên màn hình phát hiện sonar của thuyền khi tàu nghiên cứu của ông trôi dạt ngoài khơi bờ biển Newfoundland và Labrador. Ông biết ngay rằng, đây là một khám phá quan trọng. John Geiger lập tức gọi tất cả các thành viên, bao gồm cả David Mearns, một thợ săn xác tàu đắm kỳ cựu, người đã giúp lập kế hoạch cho chuyến đi.

Đoàn đã dành năm giờ tiếp theo để kéo sonar của thuyền qua lại trên xác tàu, thu thập thêm góc nhìn và hình ảnh về nó ở dưới đáy biển Labrador. Cuối cùng, các chuyên gia trên tàu mới dám tuyên bố chính thức rằng họ đã tìm thấy tàu Quest. Các nhà thám hiểm trong đội của John Geiger đang dự định sẽ quay trở lại biển Labrador vào cuối năm nay để chụp thêm hình ảnh và quay video về xác con tàu bị đắm Quest.

Dự án Nam Cực cuối cùng của Sir Ernest Shackleton

Theo những ghi chép trước đó, tàu Quest đã được nhà thám hiểm Sir Ernest Shackleton sử dụng trong chuyến đi cuối cùng của ông đến Nam Cực khi 47 tuổi. Năm 1914, Sir Ernest Shackleton hy vọng thực hiện chuyến đi bộ đầu tiên qua Nam Cực. Nhưng không may, chuyến thám hiểm định mệnh của ông đã trở thành một trong những thử thách sinh tồn khắc nghiệt nhất và kỳ diệu nhất của mọi thời đại.

Năm đó, con tàu của Sir Ernest Shackleton tên là Endurance, bị mắc kẹt trong băng trôi ở biển Weddell, buộc ông và những người đi cùng phải cắm trại trên những tảng băng trôi không ổn định. Sau nhiều tháng trôi dạt, Endurance bị chìm và Sir Ernest Shackleton cùng thủy thủ đoàn của mình đi thuyền cứu sinh đến Đảo Voi hoang vắng, không có người ở. Năm 2022, xác tàu đắm Endurance được phát hiện ở độ sâu 3.000m dưới biển Weddell, được bảo tồn nhờ vùng nước đóng băng và không có sinh vật ăn gỗ.

Nhận thấy cơ hội được giải cứu vẫn còn mong manh, Sir Ernest Shackleton đã đưa 5 người của mình trên một chiếc thuyền không mui trong chuyến hành trình dài gần 1.300km, qua những đại dương nguy hiểm để đến trạm săn cá voi tại Grytviken ở Nam Georgia. Bốn tháng sau, Sir Ernest Shackleton đã thành công trong việc giải cứu thủy thủ đoàn của mình khỏi Đảo Voi. Cả 27 thành viên trong thủy thủ đoàn của Sir Ernest Shackleton đều sống sót sau thử thách kinh hoàng đó. 8 người trong thuỷ thủ đoàn này đã quyết tiếp tục cùng Sir Ernest Shackleton trong chuyến thám hiểm tiếp theo trên con tàu Quest.

Chuyến thám hiểm lần này được thực hiện trong 2 năm (1921-1922) và là dự án Nam Cực cuối cùng của Sir Ernest Shackleton và vẫn thường được các nhà nghiên cứu gọi là “chương cuối của kỷ nguyên anh hùng trong cuộc thám hiểm Nam Cực”. Theo nhiều người kể lại, Quest nhỏ hơn tàu Endurance và có thiết kế dường như không phù hợp cho chuyến thám hiểm Nam Cực. Đây là một tàu săn hải cẩu có thân bằng gỗ được đóng tại Na Uy vào năm 1917. Tuy nhiên, John Quiller Rowett vẫn quyết định tài trợ cho chuyến đi. Ban đầu, Sir Ernest Shackleton dự định đến Bắc Cực và khám phá biển Beaufort, nhưng kế hoạch này đã bị hủy bỏ khi Chính phủ Canada ngừng hỗ trợ tài chính.

Sau đó, Sir Ernest Shackleton chuyển sự chú ý của mình sang Nam Cực. Từ đây, Quest đã sớm tỏ ra không đủ khả năng thực hiện nhiệm vụ, hành trình về phía Nam liên tục bị trì hoãn do thường xuyên gặp sự cố về động cơ. Trước khi công việc của chuyến thám hiểm có thể được thực hiện đúng cách, Sir Ernest Shackleton đã qua đời trên tàu, ngay sau khi đến đảo Nam Georgia cận Nam Cực.

Phần lớn chuyến thám hiểm sau đó bị hạn chế và kéo dài ba tháng khi tàu đến phía Đông Nam Cực, dưới sự chỉ huy của Frank Wild. Những nhược điểm của Quest đã sớm được chứng minh: tốc độ chậm, tiêu thụ nhiều nhiên liệu, có xu hướng lắc lư khi biển động mạnh và rò rỉ liên tục. Sau nhiều nỗ lực vô ích, Frank Wild đã đưa con tàu trở lại Nam Georgia, trên đường đi thăm Đảo Voi, nơi ông và 21 người khác đã bị mắc kẹt sau vụ chìm tàu ##Endurance. Rồi Frank Wild đã nghĩ đến một mùa thứ hai hiệu quả hơn và đưa con tàu đến Cape Town để sửa chữa.

Tại đây, vào tháng 6/1922, ông nhận được tin nhắn từ John Quiller Rowett ra lệnh cho con tàu trở về Anh, vì vậy chuyến thám hiểm đã kết thúc. Hành trình này cũng đánh dấu sự kết thúc của cái “thời đại anh hùng” trong thám hiểm, tiếp theo là một "thời đại cơ khí", ít dựa vào sự táo bạo của những người lãnh đạo mà dựa nhiều hơn vào những tiến bộ công nghệ bao gồm cả xe cơ giới và máy bay có bánh xích.

Nhiều thập kỷ sau đó, tàu Quest vẫn tiếp tục được sử dụng. Khi nhà thám hiểm vùng cực người Na Uy Amundsen mất tích trong khi đang bay trong một nhiệm vụ cứu hộ trên Bắc Cực vào năm 1928, con tàu này đã được cử đến để hỗ trợ tìm kiếm hài cốt của ông nhưng không thành công. Nhà thám hiểm người Anh Gino Watkins sau đó đã sử dụng Quest trong chuyến thám hiểm tuyến đường hàng không Bắc Cực của Anh năm 1930, nhằm khảo sát tuyến đường hàng không từ Vương quốc Anh đến Winnipeg. Trong Thế chiến thứ hai, Quest đóng vai trò là tàu quét mìn ở vùng Caribe. Sau chiến tranh, con tàu cũ kỹ này đã quay trở lại mục đích ban đầu và trong khi săn hải cẩu ở biển Labrador, Quest đã đâm vào băng và chìm vào tháng 5/1962. Rất may là toàn bộ thủy thủ đoàn đã được cứu sống.

Sir Ernest Shackleton sinh ngày 15/2/1874 tại Kilkea, Quận Kildare, Ireland. Ông là nhà thám hiểm Nam Cực đã dẫn đầu 3 chuyến thám hiểm của Anh đến Nam Cực và là một trong những nhân vật chính của thời kỳ được gọi là “thời đại anh hùng của khám phá Nam Cực”. Năm ông 10 tuổi, cả gia đình chuyển tới sống ở vùng ngoại ô phía Nam London. Trải nghiệm đầu tiên của Sir Ernest Shackleton về các vùng cực là với tư cách là sĩ quan thứ ba trong chuyến thám hiểm khám phá của Đại úy Robert Falcon Scott vào năm 1901 - 1904. Sau đó, ông và những người bạn đồng hành Scott và Edward Adrian Wilson lập kỷ lục mới ở phía Nam bằng cách hành quân đến vĩ độ 82°N.

Trong chuyến thám hiểm Nimrod năm 1907–1909, ông và ba người bạn đồng hành đã lập kỷ lục mới về vĩ độ xa nhất ở Nam Cực, chỉ cách Nam Cực180 km. Đây là bước tiến lớn nhất đến cực trong lịch sử thám hiểm. Khi trở về nhà, Sir Ernest Shackleton đã được Vua Edward VII phong tước hiệp sĩ vì những thành tích của mình.

Sau khi cuộc đua đến Nam Cực kết thúc vào tháng 12/1911, với cuộc chinh phục của Roald Amundsen, Sir Ernest Shackleton chuyển sự chú ý của mình sang việc băng qua Nam Cực từ biển này sang biển khác. Để đạt được mục đích này, ông đã chuẩn bị cho chuyến thám hiểm xuyên Nam Cực vào năm 1914–1917. Sir Ernest Shackleton trở lại Nam Cực với chuyến thám hiểm Shackleton - Rowett vào năm 1921 nhưng đã qua đời vì một cơn đau tim khi con tàu của ông đang neo đậu ở Nam Georgia.

Theo yêu cầu của vợ, ông vẫn ở lại hòn đảo và được chôn cất tại nghĩa trang Grytviken. Năm 2002, Sir Ernest Shackleton được bầu chọn ở vị trí thứ 11 trong cuộc thăm dò của BBC về 100 người Anh vĩ đại nhất.