Chuyện về nhà thám hiểm Shackleton qua những xác tàu đắm

Tháng 6/2024, xác con tàu mang tên Quest đã được tìm thấy ở ngoài khơi bờ biển Labrador, Canada. Đây là con tàu mà nhà thám hiểm Nam Cực nổi tiếng Sir Ernest Shackleton sử dụng trên hành trình đến Nam Cực trước khi ông mất bởi một cơn đau tim đột ngột vào ngày 5/1/1922.

Cuộc tìm kiếm xác tàu Quest

John Geiger, người đứng đầu cuộc tìm kiếm đồng thời là Chủ tịch Hiệp hội Địa lý Hoàng gia Canada cho hay, việc tìm thấy Quest là một trong những chương cuối cùng trong câu chuyện phi thường về Sir Ernest Shackleton". Xác tàu Quest được tìm thấy ở độ sâu 400m và cách bến cảng Grytvken, Nam Georgia khoảng 15 hải lý, không xa nơi nhà thám hiểm Sir Ernest Shackleton bị đột quỵ.

anh 3.jpg -0
Các nhà thám hiểm tham gia tìm kiếm xác tàu Quest.

Việc phát hiện ra tàu Endurance từng chở Sir Ernest Shackleton trong nỗ lực bất thành vượt qua Nam Cực vào năm 1915, dưới đáy biển Weddell vào năm 2022 đã đưa nhà thám hiểm này trở lại tâm điểm chú ý và khơi dậy lại sự quan tâm trong việc tìm kiếm tàu Quest. Lần này, Hiệp hội Địa lý Hoàng gia Canada quyết định chi 365.000 USD cho công việc tìm kiếm bởi Quest là hiện vật cuối cùng còn thiếu từ "thời đại anh hùng của cuộc thám hiểm Bắc Cực".

Nhưng việc phát hiện ra Quest không đến dễ dàng với 23 nhà thám hiểm tham gia chuyến đi. Họ đã phải chiến đấu với điều kiện thời tiết khắc nghiệt, nguy hiểm, bao gồm sương mù dày đặc và thiết bị trục trặc. Sau khi rời cảng St. John vào ngày 5/6/2024, họ đã cho quét đáy đại dương bằng hệ thống sonar của mình trong 17 giờ liên tục. Mãi đến tối 9/6, John Geiger đột nhiên nhìn thấy một hình dạng bất thường xuất hiện trên màn hình phát hiện sonar của thuyền khi tàu nghiên cứu của ông trôi dạt ngoài khơi bờ biển Newfoundland và Labrador. Ông biết ngay rằng, đây là một khám phá quan trọng. John Geiger lập tức gọi tất cả các thành viên, bao gồm cả David Mearns, một thợ săn xác tàu đắm kỳ cựu, người đã giúp lập kế hoạch cho chuyến đi.

Đoàn đã dành năm giờ tiếp theo để kéo sonar của thuyền qua lại trên xác tàu, thu thập thêm góc nhìn và hình ảnh về nó ở dưới đáy biển Labrador. Cuối cùng, các chuyên gia trên tàu mới dám tuyên bố chính thức rằng họ đã tìm thấy tàu Quest. Các nhà thám hiểm trong đội của John Geiger đang dự định sẽ quay trở lại biển Labrador vào cuối năm nay để chụp thêm hình ảnh và quay video về xác con tàu bị đắm Quest.

Dự án Nam Cực cuối cùng của Sir Ernest Shackleton

Theo những ghi chép trước đó, tàu Quest đã được nhà thám hiểm Sir Ernest Shackleton sử dụng trong chuyến đi cuối cùng của ông đến Nam Cực khi 47 tuổi. Năm 1914, Sir Ernest Shackleton hy vọng thực hiện chuyến đi bộ đầu tiên qua Nam Cực. Nhưng không may, chuyến thám hiểm định mệnh của ông đã trở thành một trong những thử thách sinh tồn khắc nghiệt nhất và kỳ diệu nhất của mọi thời đại.

Năm đó, con tàu của Sir Ernest Shackleton tên là Endurance, bị mắc kẹt trong băng trôi ở biển Weddell, buộc ông và những người đi cùng phải cắm trại trên những tảng băng trôi không ổn định. Sau nhiều tháng trôi dạt, Endurance bị chìm và Sir Ernest Shackleton cùng thủy thủ đoàn của mình đi thuyền cứu sinh đến Đảo Voi hoang vắng, không có người ở. Năm 2022, xác tàu đắm Endurance được phát hiện ở độ sâu 3.000m dưới biển Weddell, được bảo tồn nhờ vùng nước đóng băng và không có sinh vật ăn gỗ.

Nhận thấy cơ hội được giải cứu vẫn còn mong manh, Sir Ernest Shackleton đã đưa 5 người của mình trên một chiếc thuyền không mui trong chuyến hành trình dài gần 1.300km, qua những đại dương nguy hiểm để đến trạm săn cá voi tại Grytviken ở Nam Georgia. Bốn tháng sau, Sir Ernest Shackleton đã thành công trong việc giải cứu thủy thủ đoàn của mình khỏi Đảo Voi. Cả 27 thành viên trong thủy thủ đoàn của Sir Ernest Shackleton đều sống sót sau thử thách kinh hoàng đó. 8 người trong thuỷ thủ đoàn này đã quyết tiếp tục cùng Sir Ernest Shackleton trong chuyến thám hiểm tiếp theo trên con tàu Quest.

Chuyện về nhà thám hiểm Shackleton qua những xác tàu đắm -0
Con tàu Quest.

Chuyến thám hiểm lần này được thực hiện trong 2 năm (1921-1922) và là dự án Nam Cực cuối cùng của Sir Ernest Shackleton và vẫn thường được các nhà nghiên cứu gọi là “chương cuối của kỷ nguyên anh hùng trong cuộc thám hiểm Nam Cực”. Theo nhiều người kể lại, Quest nhỏ hơn tàu Endurance và có thiết kế dường như không phù hợp cho chuyến thám hiểm Nam Cực. Đây là một tàu săn hải cẩu có thân bằng gỗ được đóng tại Na Uy vào năm 1917. Tuy nhiên, John Quiller Rowett vẫn quyết định tài trợ cho chuyến đi. Ban đầu, Sir Ernest Shackleton dự định đến Bắc Cực và khám phá biển Beaufort, nhưng kế hoạch này đã bị hủy bỏ khi Chính phủ Canada ngừng hỗ trợ tài chính.

Sau đó, Sir Ernest Shackleton chuyển sự chú ý của mình sang Nam Cực. Từ đây, Quest đã sớm tỏ ra không đủ khả năng thực hiện nhiệm vụ, hành trình về phía Nam liên tục bị trì hoãn do thường xuyên gặp sự cố về động cơ. Trước khi công việc của chuyến thám hiểm có thể được thực hiện đúng cách, Sir Ernest Shackleton đã qua đời trên tàu, ngay sau khi đến đảo Nam Georgia cận Nam Cực.

Phần lớn chuyến thám hiểm sau đó bị hạn chế và kéo dài ba tháng khi tàu đến phía Đông Nam Cực, dưới sự chỉ huy của Frank Wild. Những nhược điểm của Quest đã sớm được chứng minh: tốc độ chậm, tiêu thụ nhiều nhiên liệu, có xu hướng lắc lư khi biển động mạnh và rò rỉ liên tục. Sau nhiều nỗ lực vô ích, Frank Wild đã đưa con tàu trở lại Nam Georgia, trên đường đi thăm Đảo Voi, nơi ông và 21 người khác đã bị mắc kẹt sau vụ chìm tàu ##Endurance. Rồi Frank Wild đã nghĩ đến một mùa thứ hai hiệu quả hơn và đưa con tàu đến Cape Town để sửa chữa.

Tại đây, vào tháng 6/1922, ông nhận được tin nhắn từ John Quiller Rowett ra lệnh cho con tàu trở về Anh, vì vậy chuyến thám hiểm đã kết thúc. Hành trình này cũng đánh dấu sự kết thúc của cái “thời đại anh hùng” trong thám hiểm, tiếp theo là một "thời đại cơ khí", ít dựa vào sự táo bạo của những người lãnh đạo mà dựa nhiều hơn vào những tiến bộ công nghệ bao gồm cả xe cơ giới và máy bay có bánh xích.

Nhiều thập kỷ sau đó, tàu Quest vẫn tiếp tục được sử dụng. Khi nhà thám hiểm vùng cực người Na Uy Amundsen mất tích trong khi đang bay trong một nhiệm vụ cứu hộ trên Bắc Cực vào năm 1928, con tàu này đã được cử đến để hỗ trợ tìm kiếm hài cốt của ông nhưng không thành công. Nhà thám hiểm người Anh Gino Watkins sau đó đã sử dụng Quest trong chuyến thám hiểm tuyến đường hàng không Bắc Cực của Anh năm 1930, nhằm khảo sát tuyến đường hàng không từ Vương quốc Anh đến Winnipeg. Trong Thế chiến thứ hai, Quest đóng vai trò là tàu quét mìn ở vùng Caribe. Sau chiến tranh, con tàu cũ kỹ này đã quay trở lại mục đích ban đầu và trong khi săn hải cẩu ở biển Labrador, Quest đã đâm vào băng và chìm vào tháng 5/1962. Rất may là toàn bộ thủy thủ đoàn đã được cứu sống.

Sir Ernest Shackleton sinh ngày 15/2/1874 tại Kilkea, Quận Kildare, Ireland. Ông là nhà thám hiểm Nam Cực đã dẫn đầu 3 chuyến thám hiểm của Anh đến Nam Cực và là một trong những nhân vật chính của thời kỳ được gọi là “thời đại anh hùng của khám phá Nam Cực”. Năm ông 10 tuổi, cả gia đình chuyển tới sống ở vùng ngoại ô phía Nam London. Trải nghiệm đầu tiên của Sir Ernest Shackleton về các vùng cực là với tư cách là sĩ quan thứ ba trong chuyến thám hiểm khám phá của Đại úy Robert Falcon Scott vào năm 1901 - 1904. Sau đó, ông và những người bạn đồng hành Scott và Edward Adrian Wilson lập kỷ lục mới ở phía Nam bằng cách hành quân đến vĩ độ 82°N.

Trong chuyến thám hiểm Nimrod năm 1907–1909, ông và ba người bạn đồng hành đã lập kỷ lục mới về vĩ độ xa nhất ở Nam Cực, chỉ cách Nam Cực180 km. Đây là bước tiến lớn nhất đến cực trong lịch sử thám hiểm. Khi trở về nhà, Sir Ernest Shackleton đã được Vua Edward VII phong tước hiệp sĩ vì những thành tích của mình.

Sau khi cuộc đua đến Nam Cực kết thúc vào tháng 12/1911, với cuộc chinh phục của Roald Amundsen, Sir Ernest Shackleton chuyển sự chú ý của mình sang việc băng qua Nam Cực từ biển này sang biển khác. Để đạt được mục đích này, ông đã chuẩn bị cho chuyến thám hiểm xuyên Nam Cực vào năm 1914–1917. Sir Ernest Shackleton trở lại Nam Cực với chuyến thám hiểm Shackleton - Rowett vào năm 1921 nhưng đã qua đời vì một cơn đau tim khi con tàu của ông đang neo đậu ở Nam Georgia.

Theo yêu cầu của vợ, ông vẫn ở lại hòn đảo và được chôn cất tại nghĩa trang Grytviken. Năm 2002, Sir Ernest Shackleton được bầu chọn ở vị trí thứ 11 trong cuộc thăm dò của BBC về 100 người Anh vĩ đại nhất.

Sông Thương

Các tin khác

Cận cảnh bên trong máy tính lượng tử Hanyuan-2. Ảnh: Quantum Computing Report

Dấu mốc mới trong cuộc đua lượng tử toàn cầu

Khi công ty CAS Cold Atom Technology của Trung Quốc công bố Hanyuan-2, hệ thống máy tính lượng tử lõi kép đầu tiên, cuộc đua toàn cầu dường như đã bước sang một giai đoạn mới. Từ Washington tới Bắc Kinh, từ Paris tới London, các chính phủ và tập đoàn công nghệ đang đổ hàng tỷ USD vào lĩnh vực sẽ định hình thế hệ điện toán tiếp theo của thế giới.

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Các cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), chính sách “xanh” với những mục tiêu quyết đoán cùng các tuyên bố mạnh mẽ của chính giới, làn sóng đầu tư vào năng lượng tái tạo cùng áp lực cắt giảm khí thải carbon khiến than đá, loại nhiên liệu từng là động lực cho các cuộc cách mạng công nghiệp dường như đang dần bị đẩy ra bên lề.

Nhưng trước các cú sốc địa chính trị, khủng hoảng năng lượng khi nguồn cung gián đoạn, và đặc biệt là nhu cầu điện tăng vọt do tăng trưởng kinh tế cũng như sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), than đá một lần nữa được nhắc đến như giải pháp an ninh năng lượng. Liệu thế giới có thể thực sự rời bỏ than đá? Quá trình chuyển đổi xanh trên thực tế dường như mong manh hơn nhiều so với những tuyên bố chính trị?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Một trong những bước thay đổi lớn của chiến tranh trong vòng mười năm trở lại đây là sự lên ngôi của máy bay không người lái (UAV). Những chiếc máy bay cho vào vali được mà có thể đảm nhận nhiệm vụ trinh thám, tiêu diệt mục tiêu, v.v… không kém gì các loại khí tài đắt tiền. Nhờ UAV mà các lực lượng phiến quân có thể tham gia cuộc chiến trên không chứ không còn phải chịu cảnh hoàn toàn lép vế trước quân đội chính quy. Tất nhiên là việc sử dụng drone hàng loạt cũng kéo theo hoạt động phát triển vũ khí diệt drone. Nhưng sử dụng máy bay - cả loại có và không có người lái - để tiêu diệt UAV có là giải pháp hữu hiệu?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Một cuộc chiến bí mật được cho là đang leo thang mạnh mẽ dọc theo biên giới Nam Mỹ. Theo CNN và hãng thông tấn Anadolu, ngày càng nhiều thông tin và nghi vấn cho rằng CIA đang tham gia sâu hơn vào các hoạt động nhằm vào mạng lưới băng đảng ma túy tại Mexico. Những thay đổi chiến lược trở nên rõ nét hơn khi chính quyền Mỹ nhìn nhận các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia này như những mối đe dọa an ninh có tính khủng bố, qua đó mở đường cho các hoạt động tình báo và bán quân sự tinh vi hơn trên lãnh thổ nước láng giềng.

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Sau gần 80 năm trong các kho lưu trữ mật của quân đội Mỹ, hàng trăm hồ sơ về UFO (vật thể bay không xác định) vừa lần đầu được Lầu Năm Góc công khai trước thế giới. Không có “xác người ngoài hành tinh” hay bằng chứng về những cuộc đổ bộ từ vũ trụ, nhưng các đoạn phim hồng ngoại, ghi âm và lời kể của phi công đang mở ra cuộc tranh luận lớn nhất nhiều thập niên qua về những vật thể bí ẩn mà ngay cả Washington cũng chưa thể giải thích.

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

Cuộc tấn công bằng drone vào nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE hôm 17/5 chỉ gây ra thiệt hại nhỏ. Nhưng dư chấn thì rất lớn, khi nó cho thấy ranh giới giữa một vụ tấn công “suýt trúng” với một thảm họa phóng xạ đang ngày càng mong manh, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị bủa vây Trung Đông như hiện nay.

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Khi con tàu du lịch MV Hondius rời cảng Ushuaia, Argentina vào ngày 1/4/2026, không ai trên tàu có thể ngờ rằng họ sắp trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu. Sau bốn tuần, ba hành khách đã tử vong, nhiều người khác nguy kịch, cuộc truy vết phức tạp được tiến hành. Ổ dịch virus Hanta trên con tàu này không chỉ là một thảm kịch đơn lẻ, nó đã trở thành phép thử mới đối với khả năng chống chịu của hệ thống y tế toàn cầu trong bối cảnh chúng ta vẫn đang loay hoay tìm kiếm sự đồng thuận để đối phó với những đại dịch mới.

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Nói về quốc phục hay cao hơn là bàn tới câu chuyện quốc phục ở nước ta có lẽ rất khó ấn định được thời điểm chính xác, bởi mỗi giai đoạn lại bùng lên rồi xẹp xuống, hòa tan trong vô vàn sự kiện, hoạt động... Những ngày gần đây, thông qua một hoạt động mang tính lễ nghi cấp Nhà nước, vấn đề cần có một bộ quốc phục, lễ phục mang tính thành quy lại xôn xao dư luận, khiến nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa trăn trở, đặt câu hỏi: “Tại sao, đến hôm nay, chúng ta vẫn còn băn khoăn đi tìm quốc phục?”.

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa chính trị phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền kinh tế - chính trị Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động kinh doanh và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà doanh nghiệp không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.