Chúng ta ở đâu trong kỷ nguyên truyền thông kỹ thuật số?

Cuộc cách mạng truyền thông kỹ thuật số trong thế kỷ 21 là một trong những hiện tượng đáng kinh ngạc nhất mà chúng ta đã chứng kiến cho đến nay. Nó đã biến đổi cuộc sống của con người trong mọi lĩnh vực của cuộc sống.

Sức mạnh của truyền thông kỹ thuật số là rất to lớn. Ngày nay, nếu một người muốn học điều gì đó mới, họ có thể mở YouTube, nhập các từ khóa và chỉ trong vài giây, nhiều trang, kênh và video sẽ hiển thị đáp ứng nhu cầu đó. Tương tự, nếu một người phải cập nhật các xu hướng thời trang mới nhất và chiến lược xây dựng thương hiệu, họ sẽ phải theo dõi các từ khóa (hashtag) bắt đầu bằng trên Instagram.

Nếu một người cần tìm những tin tức và diễn biến mới nhất và liên lạc với các cộng đồng học giả nổi tiếng, Twitter luôn sẵn sàng. Vậy tương lai của những nền tảng truyền thông kỹ thuật số trong 100 năm tới là gì? Chúng ảnh hưởng đến bản sắc xã hội của chúng ta như thế nào và chúng ta đang hướng tới đâu? Những nền tảng này có tác động gì đến đời sống xã hội của chúng ta? Nó chỉ là một công cụ để tạo ra nền kinh tế và làm tê liệt con người, hay nó sẽ mang lại ý nghĩa cho cuộc sống của chúng ta?

Chúng ta ở đâu trong kỷ nguyên truyền thông kỹ thuật số? -0
Các phương tiện truyền thông kỹ thuật số cung cấp kho tàng tri thức lớn.

Trong thế giới ngày nay, tương tác xã hội thiên về thế giới ảo hơn là tương tác vật lý. Nhờ toàn cầu hóa, những người sống ở nhiều nơi trên thế giới sở hữu điện thoại thông minh và kết nối Internet để giữ liên lạc với gia đình và bạn bè của họ. Tuy nhiên, có một số câu hỏi nghiêm túc đang được đặt ra hiện nay trong xã hội. Với việc truy cập nhiều hơn vào các ứng dụng như Facebook, Tumblr, Twitter, Instagram, v.v., chúng ta đang mất kết nối với thiên nhiên, các chuẩn mực do xã hội tạo ra, các quy tắc và luật lệ về chính trị cũng như các giá trị được tạo ra về mặt kinh tế.

Nhà tâm lý học nổi tiếng Ivan Pavlov đã nghiên cứu về quy luật phản xạ có điều kiện, tập trung vào cách có thể kiểm soát hành vi của động vật. Ông đã giới thiệu một số kích thích có điều kiện và không điều kiện cho động vật, cho phép chúng thực hiện các hành động, như ăn thức ăn, khi chúng tiếp xúc với những kích thích đó. Tương tự, con người chúng ta cũng có xu hướng có các phản xạ có điều kiện như vậy.

Ví dụ, khi điện thoại thông minh kêu bíp, chúng ta sẽ lấy điện thoại thông minh ra khỏi túi để kiểm tra thông báo xem mọi người có thích những hình ảnh và video đã được đăng trên Facebook cách đây không lâu hay không. Tương tự, khi ngồi trong quán cà phê với bạn bè, khi bất kỳ ai trong số họ lấy điện thoại của mình ra, chúng ta đều làm như vậy và tìm kiếm các tin nhắn và cuộc gọi điện thoại. Đây là những kích thích vô điều kiện. Hành vi đó tự nhiên đến mức chúng ta cảm thấy phụ thuộc vào các ứng dụng phương tiện kỹ thuật số. Sự phụ thuộc này là một vấn đề đáng quan tâm.

Hơn nữa, với việc sử dụng ngày càng nhiều phương tiện truyền thông xã hội, chúng ta đang đánh mất bản sắc của mình. Bản sắc, theo Henri Tafjel, là niềm tin cốt lõi về việc chúng ta là ai và chúng ta thuộc nhóm nào. Ngôn ngữ và văn hóa là động lực chính trong việc hình thành bản sắc của một người. Tuy nhiên, với sự ra đời của các phương tiện truyền thông kỹ thuật số, các phương tiện truyền thông đại chúng đã bị biến đổi. Không phải vì họ là ai, mà là để được người khác biết đến vì những gì họ không phải như vậy. Các ứng dụng nổi tiếng như Facebook, Instagram, Twitter, v.v., cho phép người ta trở thành bất cứ ai họ muốn, và biến họ thành nô lệ của mạng xã hội.

Làm thế nào để các ứng dụng phương tiện kỹ thuật số có thể truy cập được dễ dàng như vậy? Cơ sở hạ tầng và nền tảng của chúng cho phép chúng ta tự do hoạt động theo ý muốn. Facebook bắt đầu vào năm 2007 với tư cách là một ứng dụng lưu trữ dành cho sinh viên, nhưng với tư cách là một nền tảng, nó đã cung cấp cho mọi người thông tin kịp thời. Theo đó, chúng ta có thể liên lạc với bạn bè và gia đình của mình ở bất cứ nơi nào. Trước đây, khi công nghệ chưa sẵn có và không có các phương tiện liên lạc nhanh chóng, mọi người phải chờ đợi điện tín và thư từ. Facebook, giống như nhiều ứng dụng khác, cung cấp giao tiếp trực tuyến cho mọi người thông qua kết nối mạng.

Chúng ta có thể truy cập dữ liệu và học hỏi kiến thức chỉ qua việc lướt vài đầu ngón tay, nhờ vào Facebook. COVID-19 là “chương hồi” kịch tính mới nhất của thế kỷ 21. Sự kiện này đã thúc đẩy các ứng dụng truyền thông kỹ thuật số giúp các cơ quan và tổ chức dễ tiếp cận hơn. Bản thân việc khảo sát trực tuyến và đăng tải các biện pháp phòng ngừa cho người dùng trong việc chống lại loại virus chết người đã là một thành tựu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Liên hợp quốc nói chung, và Facebook nói riêng (trong việc dữ liệu hóa).

Tuy nhiên, Facebook cũng đang đối mặt với nhiều thách thức như khủng hoảng danh tính, quản lý nội dung thù địch… Thứ nhất, người dùng Facebook không an toàn trong thế giới không gian mạng. Dữ liệu của họ, bao gồm hình ảnh, video và thông tin đăng ký, tất cả đều có sẵn trên hồ sơ của họ, có thể được sử dụng để chống lại họ. Một nhược điểm khác của việc sử dụng thường xuyên các ứng dụng như Facebook là sự lãng phí thời gian. Các thanh niên, những người đóng vai trò là xương sống của mọi quốc gia, đang lãng phí thời gian của họ để sử dụng Facebook và các ứng dụng khác. Quá trình này đã thay đổi xã hội và mục đích sống thực tế của họ.

Sự phát triển của phương tiện kỹ thuật số đã làm cho cuộc sống của con người trở nên khốn khổ. Theo một cuộc khảo sát về truyền thông và xã hội, 75% mọi người đăng tải lên hình ảnh và video của họ chỉ để nhận được sự công nhận của bản thân. Các phương tiện truyền thông kỹ thuật số cũng đang bị thao túng bởi những kẻ sai trái để tạo ra sự hỗn loạn và hoang mang trong xã hội. Các ứng dụng truyền thông kỹ thuật số chắc chắn đã tạo ra tác động và dấu ấn đối với cuộc sống của chúng ta. Tuy nhiên, những ấn tượng mà chúng tạo ra có thể gây ra sự tàn phá trong cuộc sống của mọi người. Các quốc gia và các tổ chức phải đảm bảo những cách tốt nhất có thể để giám sát việc sử dụng các ứng dụng này, những ứng dụng có khả năng thay đổi nhận thức của những bộ óc mỏng manh.

Bích Hạnh (Tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.