- Quân đội Mỹ ngưng sử dụng drone Trung Quốc
- Công ty khai mỏ Rio Tinto sử dụng drone giám sát công nhân
Quá trình theo đuổi loại vũ khí nhỏ như vậy đã dẫn đến sự phát triển gần đây nhất trong công nghệ thiết bị bay không người lái mang tên Drone-40. Đó là thiết bị bay nhỏ trong lòng bàn tay nhưng có thể tấn công mục tiêu bằng thả lựu đạn từ trên cao.
Drone-40 do tập đoàn công nghệ quốc phòng Australia DefendTex có trụ sở ở Melbourne chế tạo thành công và "trình làng" tại Hội nghị Công nghiệp Lực lượng Đặc biệt (SOFIC) diễn ra cuối tháng 5-2019 ở Florida, bang cực Nam nước Mỹ. Tuy nhiên, Drone-40 lần đầu tiên "lộ diện" là vào Ngày Sáng tạo của Quân đội Australia năm 2017.
"Diện mạo" Drone-40
Drone-40 có hình dạng giống như một viên đạn lớn, hình thuôn chữ nhật, dạng trụ ống. Drone-40 có thể được bắn từ súng phóng lựu M320 hoặc súng phóng lựu sử dụng đạn 40mm. Sau khi được phóng lên không trung, Drone-40 chuyển thành một thiết bị bay không người lái có 4 cánh quạt, giống cánh quạt của máy bay trực thăng, phối hợp với nhau giữ thiết bị duy trì ở một độ cao nhất định.
 |
| Drone-40 nhỏ bằng lòng bàn tay. |
Bộ phận động cơ bay được gắn với bộ phận nạp và thả lựu đạn đặc biệt, có nút chọn các khoảng cách và độ cao để thả lựu đạn ở khu vực địa hình khó khăn mà binh sĩ thông thường không thể tiếp cận được.
Nói cách khác, thiết bị bay này có thể giúp lực lượng bộ binh dễ dàng tiếp cận địa hình gồ ghề, hiểm trở, bằng những quả lựu đạn "dọn đường". Bộ phận tải thiết bị và đạn của Drone-40 có thể mang theo cùng một lúc một hoặc nhiều loại vật liệu nổ khác nhau gồm đạn nổ mạnh văng mảnh, bom khói, bom nhiệt áp và đầu nổ dạng lõm chống tăng, kèm hoặc không kèm theo camera và các thiết bị do thám khác.
Càng nhỏ càng tốt
Người ta từng có câu cửa miệng là "càng to càng tốt" - từ súng, máy bay và xe tăng - thế nhưng với Drone-40 thì ngược lại: càng nhỏ càng hiệu quả. Drone-40 thực chất là vũ khí tuần kích. Khi mang theo 110gr đạn dược, nó có thể bay trong vòng 12 phút.
Thiết bị này có thể thả lựu đạn từ độ cao lớn trong khi người điều khiển có thể ẩn nấp an toàn ở phía xa trận địa. Người điều hành Drone 40 có thể tháo đạn từ xa, để cho thiết bị bay không người lái tiếp đất bất động và sau đó sẽ được khôi phục trạng thái.
 |
| Drone-40 có thể mang theo bom hoặt thiết bị tình báo, giám sát, do thám ở bệ đỡ dưới. |
Loại thiết bị bay này được ứng dụng chủ yếu trong chiến sự đang xảy ra, song DefendTex cho biết thiết bị này cũng có những ứng dụng không gây thương vong khác như thả lựu đạn khói hoặc là công cụ do thám.
Khi không mang theo đạn dược và làm nhiệm vụ tình báo, trinh sát và do thám, nó có thể được trang bị một bộ cảm biến. Nếu một đơn vị bộ binh muốn do thám trước khi tấn công thì bộ cảm biến này có thể cung cấp thông tin khảo sát địa hình ban đầu, sau đó bộ cảm biến này sẽ được tháo ra và thay thế bằng một lượng thuốc súng để thực hiện nhiệm vụ tấn công mục tiêu.
Khả năng truyền hình ảnh của Drone-40 có thể hoạt động hiệu quả trong phạm vi 10km đường truyền thẳng. Drone-40 cũng có thể ghi lại hình ảnh động và truyền về ban chỉ huy trong phạm vi cho phép hoặc có thể chụp ảnh tĩnh.
Với sóng radio được tiếp âm bởi một hệ thống anten khác nên phạm vi truyền dẫn hình ảnh về nơi chỉ huy có thể được mở rộng.
Sử dụng hệ thống định vị toàn cầu, drone-40 có thể bay theo một hành trình lập điểm trung gian trên đường đi để đi đến một mục tiêu hoặc nó có thể sử dụng radar khẩu độ tổng hợp giao thoa để xác định và lần theo mục tiêu. Giám đốc điều hành DefenceTex, ông Travis Reddy cho biết Drone-40 có thể phát hiện được cả kết cấu radar của siêu xe tăng T-72 và sau đó lần theo nó một cách độc lập.
Mô hình hoạt động
Theo DefendTex, thiết bị này có thể duy trì bay trong khoảng thời gian 12 phút, hoặc lượn trong vòng 20 phút, có thể di chuyển trong khoảng cách xa 6 dặm (9,6km) ở bất kỳ địa hình nào, có tốc độ bay 45mph.
Theo Soldier Systems, một bản tin chuyên ngành tài trợ cho hội thảo triển lãm SOFIC nói trên, với những dạng thức bố trí lựu đạn khác nhau, Drone-40 có thể được sử dụng đơn lẻ, theo đôi hoặc theo một nhóm để tạo ra các hiệu ứng đa dạng.
 |
| Drone-40 được bắn từ súng phóng lựu M320. |
Khi hoạt động tập thể với nhiều Drone-40 được tung ra để lập thành một phi đội, các thiết bị bay này có thể ồ ạt "trút đạn" hiệu quả vào đầu kẻ thù từ trên cao. Ví dụ, một phi đội Drone-40 ban đầu có thể thả một hoặc hơn một lựu đạn được cấu hình chức năng tình báo, do thám và trinh sát, để thăm dò địa hình thực địa, rồi sau đó phục kích và đợi một đoàn xe bọc thép của đối phương đến vị trí tấn công thì thả loạt lựu đạn cản đường đoàn xe này.
Với phương thức đồng thời tác động đa vòng, đa hiệu ứng có thể đạt được cùng một lúc, phụ thuộc vào loại đạn dược được thả xuống.
Phi đội này hoạt động dựa trên hệ thống dữ liệu cảm ứng phát ra từ một thiết bị bay không người lái làm nhiệm vụ tình báo, giám sát và do thám (gọi tắt là ISR) trong đội bay.
Phần lớn hoạt động bay, xác định và lần theo dấu vết mục tiêu được triển khai một cách độc lập với sự can dự nhỏ nhất của con người. Mặc dù vậy, cần khẳng định rằng sự kiểm soát của con người vẫn đóng vai trò quan trọng trong toàn bộ quá trình vận hành thiết bị bay loại này. Nói cách khác, việc thực hiện nhiệm vụ bay đến một vị trí được xác định được tiến hành độc lập, còn việc ra mệnh lệnh khi thiết bị bay này vào vị trí nhiệm vụ của mình là do con người.
"Bộ Quốc phòng Australia có những quy định hết sức nghiêm ngặt về bất kỳ sử dụng độc lập nào trên chiến trường", Giám đốc Reddy nói. "Chúng tôi luôn phải cử người đứng sau điều khiển. Vì vậy, hệ thống vũ khí này sẽ không bao giờ hoạt động tự động, tiếp cận và triệt hạ hoàn toàn mục tiêu mà không có sự cho phép hoặc xác nhận từ mệnh lệnh con người".
Tương lai của Drone-40
DefendTex cũng chưa tiết lộ liệu đã có bất kỳ quân đội của quốc gia nào mua hay đầu tư vào loại công nghệ thiết bị bay này hay chưa, song khả năng bán ra thị trường không phải là viễn cảnh xa xôi. Một yếu tố không kém phần hấp dẫn khác của Drone-40 mà theo DefendTex tiết lộ là giá cả không quá đắt đỏ.
Theo ông Reddy, các phiên bản thiết bị bay hiện hành có mức giá chưa đến 1.000 USD một máy, và DefendTex nhắm đến mức giá thấp hơn thế là khoảng 500 USD cho một Drone 40 có kích thước nhỏ như vậy.
Ngoài mục tiêu tăng cường khả năng sát thương, cũng như tăng cường khả năng tình báo, giám sát và do thám cho bộ binh Australia trong một chiến sự thực sự, DefendTex còn dự định cung cấp Drone-40 cho lực lượng quân đội của nhóm "Five Eyes" (nhóm Ngũ nhãn gồm Anh, Mỹ, Canada, Australia và New Zealand).
Có những tài liệu ca ngợi Drone-40 là một bằng chứng về hiệu ứng thứ cấp cho hệ sinh thái đang ngày càng phát triển của các bộ phận thiết bị bay không người lái. Drone-40 là một giải pháp cho vấn đề tầm bắn, nhất là giải quyết vấn đề về sự khác biệt giữa tầm bắn của vũ khí bộ binh Australia vốn ở khoảng 500m so với tầm bắn của vũ khí bộ binh đối phương với súng AK-74s ở tầm bắn khoảng 800m.
Reddy cho biết DefendTex đang nâng cấp Drone-40 thành phiên bản Drone-81 có thể được gắn trên nòng phóng pháo cối.
Ngoài ra, tập đoàn cũng đang nghiên cứu các mẫu thiết bị bay khác phù hợp với nhiều loại đạn khác nhau. Nếu thành công, điều này sẽ tạo ra một kho thiết bị bay không người lái sử dụng nhiều loại đạn dược khác nhau để có thể được lắp đặt trên những nền tảng vũ khí hiện hành.
Chưa phải là tất cả…
Nếu như tất cả những thông tin nói trên về Drone-40 khiến ai đó có thể sửng sốt về tiến bộ trong công nghệ quân sự thì đây chưa phải là tất cả những gì mà thế giới công nghệ vũ khí có được ở SOFIC-2019 vừa qua.
Theo trang mạng The Sun của Anh, Nga cũng đang phát triển thiết bị bay không người lái mới, có kích thước gần bằng mèo nhà. Ngoài ra, Nga cũng đang chế tạo loại robot lớn cỡ "khủng" sử dùng ngoài chiến trường, được cho là có khả năng thay thế hoặc hỗ trợ lực lượng quân đội chủ lực.
Những loại robot này có cơ bắp nhân tạo được cho là có sức mạnh gấp 15 lần so với cơ bắp mạnh nhất và khỏe nhất của một người thường. Robot có khả năng nâng vật thể nặng gấp 1.000 lần so với cân nặng của chính robot, ít nhất là hy vọng của nhà sản xuất.
"Nó có thể đẩy, kéo, gập và nâng một vật nặng. Đây là loại vật liệu cơ nhân tạo gần giống nhất với cơ bắp thật mà chúng tôi có", một nhà khoa học tham gia dự án của Nga tiết lộ với The Sun.
Những tiến bộ công nghệ vũ khí này được các công ty tung hô là có thể tạo ra lợi nhuận kếch sù nếu các lực lượng quân sự của các nước trên thế giới quyết định sử dụng chúng. Nhưng hiện tại thì thiết bị bay Drone-40 và rô-bốt chiến trường của Nga có thể chỉ giống như những thứ tồn tại trong chuyện khoa học viễn tưởng. Tuy nhiên, chúng đang làm thay đổi diện mạo của một cuộc chiến hiện đại nếu xảy ra.
Không rõ liệu chúng có tác động tích cực lên chiến sự hay không, hay chỉ đơn thuần kích động giới chính trị gia kích hoạt chiến tranh thường xuyên hơn, như cách biện hộ cho việc chi tiêu tiền đóng thuế của người dân vào những loại vũ khí này.
Mặc dù vậy, chúng ta chỉ có thể hy vọng rằng, cho dù cám dỗ sử dụng loại "đồ chơi" này như thế nào thì chính phủ và quân đội sẽ luôn tìm cách giải quyết vấn đề trước tiên bằng biện pháp hòa bình.
