Chống thảm họa trên ISS của các phi hành gia vũ trụ

Trạm không gian quốc tế (ISS) là cấu trúc đắt nhất của nhân loại - và chỉ trong vòng 6 năm nữa nó có thể sẽ chễm chệ ở đáy biển Thái Bình Dương. Mời bạn đọc cùng theo dõi xem đội ngũ các phi hành gia vũ trụ đã không quản gian khó để làm cho ISS không gặp thảm họa và giữ nguyên vị trí trong vũ trụ.

 “Người vũ trụ” của ISS

Trong danh sách những nhà phi hành gia vũ trụ có thâm niên làm việc trên trạm không gian quốc tế (ISS) thì chắc có lẽ là TS Michael Foale, ông đồng thời là nhà nghiên cứu vật lý thiên văn có lẽ đứng hàng Top. Phi hành gia vũ trụ gốc người Anh làm việc cho NASA này đã có hơn 1 năm sống và làm việc trong vũ trụ. Foale đã từng bay trên tàu con thoi và tàu vũ trụ Soyuz của Nga, đã sống trên trạm không gian Mir và nắm quyền chỉ huy trên ISS.

Ông đã tiến hành 4 sự kiện đi bộ ngoài vũ trụ với tổng cộng 23 giờ làm việc trong bộ quần áo vũ trụ của cả Nga và Mỹ. Những kỳ tích đó bao gồm chuyến đi bộ không gian kéo dài 8 tiếng nhằm nâng cấp hệ thống vi tính trên Viễn vọng kính không gian Hubble. Quý ông có nụ cười đôn hậu kể: "Tôi quả là người rất là may mắn. Đa phần các đồng nghiệp khác đều ganh tỵ với tôi, rằng tại sao tôi bay ngoài không gian hoài".

Như một niềm đáng tự hào, Michael Foale đã có mặt trên trạm không gian Mir vào tháng 6 năm 1997 khi một tàu không gian hậu cần Progress không người lái đã lao vào Mir, đập vỡ tấm pano quang điện và làm bể thân tàu.

Còi báo động hú vang khắp nơi, không khí rò rỉ mất điện và trạm Mir quay vòng; Foale cùng với 2 phi hành gia Nga khác đã sửa chữa mô-đun tàu vũ trụ Soyuz và bịt ngay mô-đun bị hư hại. Bằng cách giữ ngón tay cái lên cửa sổ của trạm Mir và kiểm tra sự chuyển động của các ngôi sao, Foale đã sử dụng thao tác huấn luyện vật lý để ước định tốc độ quay của Mir, vì thế bước tiếp theo sẽ là dùng mọi cách để làm cho cỗ máy cồng kềnh đưa trở lại vị trí kiểm soát ban đầu của nó.

Các tàu hậu cần Nga tiếp nhiên liệu vào các bể nhằm muốn cho ISS vào năm 2024 sẽ rời khỏi quỹ đạo rơi xuống biển Thái Bình Dương.
Các tàu hậu cần Nga tiếp nhiên liệu vào các bể nhằm muốn cho ISS vào năm 2024 sẽ rời khỏi quỹ đạo rơi xuống biển Thái Bình Dương.

Bộ ba nhanh chóng nhận ra rằng áp suất không chỉ cứu lấy Mir mà còn giúp cho sứ mạng của họ tiếp tục diễn ra. Và trong vòng vài tuần kế tiếp đó, Foale đã làm việc cùng các đồng nghiệp để sửa chữa trạm Mir, phục hồi máy phát điện và kiểm soát cũng như dành ra nhiều giờ để giải phóng một lượng nước ngưng tụ chảy nhỏ giọt ở các vách tường bên trong trạm không gian.

Michael Foale tâm sự: "Tôi không cảm thấy tính mạng mình bị đe dọa quá 10 giây hay lâu hơn trong suốt thời gian diễn ra vụ va đụng, mà tôi luôn cảm thấy có một cơ hội để tự cứu lấy chúng tôi và kiến thức đã không khiến tôi lâm vào hoảng loạn, và vì thế không cần phải sợ sệt. Nó trở thành một trong những sứ mạng tốt nhất của tôi. Tôi có nhiều cơ hội để phát minh ra các giải pháp đối với những vấn đề mà các tay quản lý NASA thường loay hoay tìm cách đối phó". Giờ đây sau hơn 20 năm khi "cứu sống" thành công trạm không gian Mir, Foale quay sang nhắm một mục tiêu khác: ISS.      

Hé lộ trạm không gian mặt trăng của Mỹ

ISS ngày hôm nay là nơi liên tục có con người kể từ năm 2000. Và theo thời gian, nó đã cán mốc ngân sách đạt 100 tỷ USD. ISS đã chứng minh rằng nhân loại có thể sống và làm việc lâu dài trong vũ trụ, cũng như có thể tiến hành các nghiên cứu khoa học hiệu quả ngay trong quỹ đạo. ISS cũng chứng minh rằng các quốc gia có thể hợp tác lẫn nhau hoặc tin tưởng với nhau ngay khi ở trên mặt đất - như 2 đối tác tin cậy Nga, Mỹ - có thể đồng hành làm việc cùng nhau trong vũ trụ.

"Đó là một sự hợp tác ăn ý, làm kiện toàn sức mạnh đối tác, và đó là một tài sản có giá trị từ một dự án như ISS", dẫn lời phát biểu của ông Michael Foale, ông đã bay đến ISS vào năm 2003, là một trong số 2 thành viên phi hành gia của ủy ban giám sát quốc tế về các chính sách và hoạt động của ISS. Ngày làm việc trên ISS được đánh số. Ngân sách hoạt động của nó được tài trợ bởi các cơ quan vũ trụ cho tới năm 2024. Điều này có nghĩa là trong vòng 6 năm tới, cấu trúc tốn kém nhất sẽ được đẩy ra khỏi quỹ đạo bởi tàu vũ trụ Progress và sẽ tan rã ở đáy biển Thái Bình Dương.

Ông Michael Foale thực hiện các sứ mạng ngoài vũ trụ.
Ông Michael Foale thực hiện các sứ mạng ngoài vũ trụ.

Đồng hồ đếm ngược đang đổ chuông. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm (tháng 7 năm 2019) lần đổ bộ đầu tiên trên Mặt Trăng, Tổng thống Donald Trump gần đây đã chỉ đạo NASA quay trở lại Mặt Trăng. Kế hoạch mới sẽ bao gồm việc xây dựng một trạm vũ trụ - hay "cửa ngõ mặt trăng" trong quỹ đạo quanh mặt Trăng trước khi tiến hành xây dựng cấu trúc trên bề mặt của nó.

Đó là một tham vọng được hỗ trợ bởi người đứng đầu Cơ quan không gian châu Âu (ESA), ông Jan Werner, và cơ quan vũ trụ Nga. Trung Quốc cũng đang đeo đuổi các kế hoạch đổ bộ Mặt Trăng của riêng họ. Mặc dù không có đề xuất nào được đưa ra trọn vẹn, dường như các cơ quan không gian chưa sẵn sàng cho việc rót tiền vào sứ mạng Mặt Trăng trong các khoản ngân sách thám hiểm của nhân loại.

Đối với NASA, hiện họ đang chi khoảng 8 tỷ USD bao gồm chi phí vận hành khoảng 1,4 tỷ USD cho ISS cũng như đầu tư vào loại tàu vũ trụ mới gọi là Hệ thống phóng vũ trụ (SLS).

Ông Foale phân vân: "Có cuộc cạnh tranh về mức độ chi tiền giữa các dự án khác nhau. Họ không thể lên Mặt Trăng hay Sao Hỏa cũng như không thể cáng đáng tiếp tục cho các nhân viên, tàu hàng, thực phẩm và nguồn cung ứng chỉ riêng cho ISS". Từ khi rời NASA, ông Foale đang làm việc với một dự án tư nhân về những công nghệ hàng không mới mẻ, ông tin chắc rằng các nhà điều hành thương mại có thể đảm chắc cho tương lai của ISS.

Ông Foale nhấn mạnh: "Tôi hy vọng rằng lĩnh vực không gian thương mại có thể là một kế hoạch kinh doanh nhằm cho phép một phần của ISS được duy trì trong vũ trụ mà không cần phải đánh chìm nó xuống biển Thái Bình Dương. Quý vị cần phải có những hướng sáng tạo để giữ cho nó ổn định trong vũ trụ".

ISS đã hỗ trợ một số hoạt động thương mại. Một công ty tư nhân tên là NanoRacks đã vận hành các thiết bị trạm vũ trụ cho các khách hàng tư nhân. Trạm sẽ được sử dụng bằng cách phóng các vệ tinh nhỏ vào quỹ đạo, tiến hành các chuyến bay tàu vũ trụ thương mại như tàu hậu cần người máy học SpaceX's Dragon.

Cơ quan vũ trụ Nga cũng đưa khách du lịch đến trạm vũ trụ và họ đang có đề án xây dựng một khách sạn vũ trụ. Mặc dù các chuyến bay thương mại có con người được hỗ trợ trực tiếp hay gián tiếp bởi các chính phủ, thế nhưng các sứ mạng không gian ngày càng được tư nhân hóa hơn. Đối thủ cạnh tranh của SpaceX là Blue Origin, đơn vị này có chủ nhân là tỷ phú Jeff Bezos, nhà sáng lập Amazon, gần đây đã hoàn thiện một thử nghiệm thành công đối với loại tên lửa mới của họ.

Và sau nhiều trở ngại, công ty du lịch vũ trụ Virgin Galactic hiện đang tiến tới việc phóng đầu tiên vào vùng cận quỹ đạo bằng tàu vũ trụ Spaceship 2. Trong khi đó, ông Foale đang nỗ lực cho chiến dịch cứu lấy ISS và ông đang có kế hoạch tung ra các trang web nhằm kêu gọi sự hỗ trợ để giúp ISS. Ông Foale nói rằng ông đang gây áp lực cho các cơ quan không gian nhằm tiếp tục trang trải cho chương trình hoạt động của ISS.

Ông Foale giải thích: "Mỗi kỹ sư, quản lý, phi hành gia hay phi công vũ trụ đều làm việc trên ISS, tất cả chúng tôi đồng nghĩ rằng trạm không gian này là một kỳ tích đại diện cho nhân loại vì thế rất nên tiếp tục nó. Tôi vẫn đang mong đợi NASA đồng hành với chúng tôi. Tôi đã nuôi hy vọng như thế từ rất lâu".

Nguyễn Thanh Hải (theo BBC News)

Các tin khác

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.