Chiến lược tăng trưởng xanh của TP Hồ Chí Minh

TP Hồ Chí Minh là đô thị lớn với mật độ dân cư cao, nhiều phương tiện giao thông cá nhân dẫn đến lượng phát thải thuộc nhóm cao nhất cả nước về chất thải rắn, nước thải, không khí... Thực trạng trên đã gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống của người dân, làm mất cảnh quan đô thị và ảnh hưởng đến thu hút đầu tư nước ngoài (FDI). Hiện, TP Hồ Chí Minh đang triển khai các giải pháp nhằm khơi thông những điểm nghẽn trên...

Nhiều rào cản khó thu hút FDI

Mỗi ngày TP Hồ Chí Minh thải ra khoảng 9.878 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Tuy nhiên, công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt hiện nay chủ yếu là chôn lấp nên không hiệu quả, tốn kém và gây ra nhiều hậu quả xấu cho môi trường. Với nước thải đô thị chứa nhiều vi sinh vật, kim loại nặng, chất độc hại, là "thủ phạm" gây ô nhiễm nguồn nước, nhưng hiện nay thành phố cũng chỉ mới có 7/28 trạm trung chuyển đạt tiêu chuẩn, xử lý đạt chuẩn khoảng 12,8% nước thải đô thị trước khi thải ra môi trường.

Đáng chú ý, chất lượng không khí thường xuyên ở mức kém và gây nguy hại đến sức khỏe của người dân. Theo chia sẻ của bà Lê Huỳnh Mai - Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư TP Hồ Chí Minh, chỉ số chất lượng không khí (AQI) trung bình trong năm 2022 là 104, cao hơn 2 lần mức an toàn theo tiêu chuẩn của WHO, nhiều thời điểm TP Hồ Chí Minh trở thành một trong những thành phố có chỉ số chất lượng không khí thấp nhất thế giới. Một trong những nguyên nhân chính gây ra tình trạng ô nhiễm không khí là do sự phụ thuộc quá lớn vào các phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch như xăng, dầu diesel. Các dự án vận chuyển khối lượng lớn (đường sắt đô thị, BRT...) triển khai chậm dẫn đến phương tiện vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt chưa phát huy hiệu quả. Thành phố hiện có hơn 8 triệu xe máy và gần 1 triệu ôtô đang lưu thông (chiếm đến 90% tỷ lệ sử dụng phương tiện giao thông), không chỉ gây ô nhiễm không khí mà còn gây tình trạng ùn tắc giao thông, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế và chất lượng cuộc sống.

Chiến lược tăng trưởng xanh của TP Hồ Chí Minh -0
TP Hồ Chí Minh có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo, cơ hội của nhà đầu tư.

Mặc dù là địa phương đứng đầu cả nước trong thu hút FDI, với tổng vốn đăng ký FDI năm 2023 gần 6 tỷ USD (tăng gần 50% so với 2022) và chiếm khoảng 16% vốn FDI của cả nước, nhưng nếu môi trường đầu tư không sớm được cải thiện thì TP Hồ Chí Minh sẽ khó "giữ chân" các nhà đầu tư hiện hữu, cũng như khó tiếp tục thu hút được FDI trong tương lai. Bà Lê Huỳnh Mai cho rằng: "Để giải quyết được các vấn đề tồn tại nêu trên của TP Hồ Chí Minh thì cần khơi thông các điểm nghẽn trong thể chế, nhằm phát triển hạ tầng giao thông xanh và bền vững, phát triển đô thị xanh gắn với tái bố trí lại dân cư và chỉnh trang đô thị, thúc đẩy phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất và đời sống, gắn với các công nghệ xanh, thông minh, thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng".

Hỗ trợ nhà đầu tư thực hiện chiến lược tăng trưởng xanh

Theo ông Trần Văn Bích, Trưởng phòng Nghiên cứu phát triển kinh tế - Viện Nghiên cứu phát triển TP Hồ Chí Minh, các yếu tố tác động đến phát triển kinh tế xanh của TP Hồ Chí Minh là do Việt Nam đã có những cam kết về giảm phát thải khí nhà kính và ký kết nhiều thỏa thuận quốc tế liên quan đến phát triển bền vững. Mục tiêu của phát triển kinh tế xanh là hướng tới nâng cao chất lượng sống của người dân, thúc đẩy lợi thế cạnh tranh của DN và tăng cường kết nối - hợp tác. Tuy nhiên, trên thực tế năng lực chuyển đổi sang mô hình kinh tế mới của DN còn yếu. TP Hồ Chí Minh hiện có đến 98% DN vừa và nhỏ, công nghệ sản xuất phần lớn cũ và lạc hậu, tiêu hao năng lượng lớn. Vì vậy, việc thay đổi công nghệ mới phù hợp với nền kinh tế xanh là thách thức không nhỏ nếu không có sự hỗ trợ từ chính quyền thành phố, cũng như sự tham gia của các đối tác có công nghệ cao trên thế giới.

Từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn đang tồn tại, TP Hồ Chí Minh đã đưa ra một loạt chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư tham gia, thực hiện các giải pháp cải thiện môi trường, cải thiện chất lượng sống. Liên quan đến phát triển giao thông xanh và đô thị xanh, thành phố đã có chính sách khuyến khích, hỗ trợ, ưu đãi các nhà đầu tư thực hiện chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch, đổi phương tiện giao thông cũ sang phương tiện giao thông mới sử dụng năng lượng sạch để giảm ô nhiễm môi trường. Hiện nay, TP Hồ Chí Minh chỉ mới có hơn 12.000 xe điện 2 bánh (chiếm 0,16% tổng lượng xe 2 bánh trên địa bàn thành phố) và xe ôtô điện số lượng không đáng kể. Vì vậy, cơ chế này sẽ là cơ hội rất tốt cho các nhà đầu tư phát triển các phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch (xe chạy điện, xe chạy bằng pin nhiên liệu hydro,...). Với hệ thống đường sắt và xe điện công cộng, ngoài các tuyến Metro 1 cơ bản đã hoàn thành, thành phố đang tiếp tục phát triển các dự án Metro 2, Metro 5... và triển khai công tác giải tỏa mặt bằng, nhằm tạo ra quỹ đất sạch để các nhà đầu tư yên tâm phát triển dự án.

Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư TP Hồ Chí Minh, với dự án thực hiện theo phương thức đối tác công tư, thành phố thực hiện thí điểm cơ chế đầu tư các dự án theo phương thức PPP trong lĩnh vực thể thao, văn hóa. Thực hiện đầu tư theo hình thức BOT đối với các dự án đầu tư công trình nâng cấp, mở rộng, hiện đại hóa đường bộ hiện hữu... Các chính sách này giúp TP Hồ Chí Minh có thể chủ động linh hoạt trong việc kêu gọi, triển khai các thủ tục đầu tư PPP nhằm thu hút các nguồn vốn đầu tư từ các khu vực kinh tế ngoài nhà nước, trong đó có vốn của các nhà đầu tư nước ngoài, đẩy mạnh hợp tác công tư trong phát triển hạ tầng chiến lược, theo đúng mục tiêu Quốc hội đã đặt ra cho TP Hồ Chí Minh. Với cơ chế này, TP Hồ Chí Minh dự kiến kêu gọi đầu tư theo hình thức BT đối với một số đoạn tuyến trên đường Vành đai 2 để khép kín đồng bộ trục giao thông huyết mạch này, đồng thời thành phố cũng xác định danh mục 5 dự án nâng cấp, mở rộng, hiện đại hóa công trình đường bộ hiện hữu áp dụng loại hợp đồng BOT.

Ngoài các giải pháp trên, TP Hồ Chí Minh cũng thực hiện các chính sách nhằm khuyến khích đầu tư nhà ở xã hội, mục đích tạo nơi ở ổn định, có chất lượng sống tốt cho người dân. Thực hiện cơ chế khuyến khích các DN chuyển đổi công nghệ xử lý chất thải rắn, các dự án năng lượng tái tạo, đổi mới khoa học và công nghệ phục vụ tăng trưởng xanh... Bà Cao Thị Phi Vân - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư và Thương mại TP Hồ Chí Minh (ITPC) cho biết, thành phố vừa hoàn thiện khung chiến lược tăng trưởng xanh đến 2030 (tầm nhìn 2050) xác định lấy người dân - DN thành phố làm trung tâm chuyển đổi. Các giải pháp này không chỉ áp dụng cho TP Hồ Chí Minh mà còn là hình mẫu thử nghiệm cho 36 tỉnh, thành liên kết hợp tác phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có các tỉnh vùng Tây Nguyên cùng nghiên cứu và áp dụng tại địa phương.

Thúy Hà

Các tin khác

Di sản đạo học và khát vọng chấn hưng đất nước

Di sản đạo học và khát vọng chấn hưng đất nước

Những ngày tháng Mười một này, Thủ đô Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 – 2026). Nhưng một dấu mốc gần trọn thiên niên kỷ sẽ chỉ còn là con số nếu chúng ta dừng lại ở niềm tự hào.

Tiến tới xây dựng xã hội không có ma túy và tội phạm

Tiến tới xây dựng xã hội không có ma túy và tội phạm

Việc Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân, tiến tới xây dựng một xã hội không có ma túy, đẩy lùi tội phạm, bảo đảm kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển theo tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV.

Để an toàn phòng cháy, chữa cháy trở thành năng lực phát triển của xã hội

Để an toàn phòng cháy, chữa cháy trở thành năng lực phát triển của xã hội

Mười tháng năm 2026, cả nước xảy ra 2.477 vụ cháy, nổ, làm 89 người chết, 119 người bị thương; thiệt hại tài sản ước tính 713 tỷ đồng, gấp hơn 2,3 lần cùng kỳ năm trước. Những con số ấy nói lên một điều: phòng cháy, chữa cháy (PCCC) không còn là việc riêng của một ngành, mà là năng lực bảo vệ xã hội trước những rủi ro có thể cướp đi tính mạng con người và thành quả phát triển chỉ trong khoảnh khắc.

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Người dân đang kỳ vọng gì nhất từ chính quyền địa phương 2 cấp?

Sau 16 tháng vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn cho thấy đây không chỉ là thay đổi về tổ chức bộ máy, mà là đổi mới phương thức quản lý, điều hành và phục vụ nhân dân. Mục tiêu không chỉ để giảm đầu mối, giảm tầng nấc hay tinh giản biên chế, mà là xây dựng một nền hành chính tinh gọn nhưng mạnh, phân cấp rõ, hiệu lực, hiệu quả, gần dân và sát thực tiễn hơn.

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính, giữ vững kỷ cương trong quản lý nhà nước

Thông điệp quan trọng nhất mà cơ quan soạn thảo muốn gửi tới người dân và cộng đồng doanh nghiệp thông qua lần sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính này là các hành vi vi phạm pháp luật phải được phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh, chính xác, khách quan, công bằng để tạo môi trường ổn định, an toàn.

Đông đảo các đại biểu tham dự hội thảo.

Kỳ 1: “Lá chắn” pháp lý cho đô thị thông minh và hạ tầng chiến lược

Trước yêu cầu phát triển bứt phá của TP Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên số, các thách thức an ninh phi truyền thống, tội phạm công nghệ cao và an toàn hạ tầng đô thị đang đặt ra nhiều bài toán hóc búa. Việc Quốc hội xem xét 5 Dự án luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo có ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Hệ thống pháp lý đồng bộ này không chỉ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, tạo “lá chắn” bảo vệ hạ tầng chiến lược và không gian số, mà còn siết chặt quản lý địa bàn từ cơ sở, mang lại cuộc sống bình yên, an toàn cho hơn 14 triệu dân Thành phố mang tên Bác.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả bảo vệ các công trình trọng yếu

Trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ, việc xây dựng Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia là cần thiết nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ các công trình trọng yếu, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong kỷ nguyên mới.

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Hoàn thiện pháp luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để xã hội an toàn hơn

Bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của nhân dân là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quốc gia. Trong bối cảnh tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ diễn biến phức tạp, việc tiếp tục hoàn thiện pháp luật về quản lý, sử dụng các phương tiện nguy hiểm này có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Giữ lại những “mạch sống” xanh cho Thủ đô: Từ chủ trương “thuận thiên địa và hợp lòng dân”

Quá trình đô thị hóa “thần tốc” đang khoác lên Thủ đô Hà Nội một diện mạo mới, năng động, hiện đại, với những tòa nhà cao tầng, khu đô thị sang trọng, đường sá rộng đẹp, trung tâm thương mại và những công trình kiến trúc quy mô lớn. Tuy nhiên, đằng sau sự “hào nhoáng” là những “khoảng tối” bất ổn về sinh thái đô thị.

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Thiết lập khung pháp lý thống nhất, đồng bộ hoạt động định danh, xác thực điện tử

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, việc xây dựng, ban hành Luật Định danh và xác thực điện tử là cần thiết, góp phần hoàn thiện hạ tầng pháp lý số, giải quyết những thách thức về an ninh mạng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, giúp Việt Nam chủ động hội nhập và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Xác định rõ trách nhiệm các chủ thể trong bảo vệ công trình quan trọng liên quan an ninh quốc gia

Cùng với sự phát triển của đất nước, hệ thống công trình có ý nghĩa đặc biệt đối với quốc phòng, an ninh, chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và đời sống nhân dân ngày càng mở rộng, trở thành những bộ phận quan trọng trong kết cấu hạ tầng chiến lược quốc gia. Đây không chỉ là những tài sản có giá trị lớn mà còn là các mục tiêu có ý nghĩa đặc biệt đối với sự ổn định chính trị, hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, sự phát triển kinh tế và khả năng bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Muốn kinh tế bứt phá, phải tháo đúng những điểm nghẽn

Chín tháng năm 2026, GDP Việt Nam tăng 9,01%; riêng quý III đạt 9,95% — mức tăng chín tháng cao nhất trong khoảng mười lăm năm. Công nghiệp và xây dựng đóng góp gần một nửa mức tăng chung. Năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được mở ra bằng một sức bật đáng kể.