Chiến dịch tiêu diệt thủ lĩnh ly khai Chechnya

15 năm trước, Dzokhar Dudaev - tổng thống tự xưng của Chechnya - thủ lĩnh lực lượng ly khai ở Chechnya đã bị tiêu diệt.Khi đó ít ai biết rằng, trước khi bị tiêu diệt, trùm phiến quân này đã thoát được 3 vụ mưu sát do các cơ quan đặc nhiệm của Nga thực hiện.

Lần đầu xạ thủ bắn tỉa đã trượt - viên đạn chỉ sượt qua bẹn của Dudaev. Lần thứ 2, trái mìn gài trên đường chỉ làm lật xe chở Dudaev. Trong lần thứ 3, Dudaev thoát chết một cách kỳ diệu: hắn đã ra khỏi nhà cùng với số bảo vệ, 5 phút sau ngôi nhà đó bị tên lửa bắn từ máy bay thổi sạch.

Báo KP (Sự thật Thanh niên - Nga) mới đây đã có cuộc phỏng vấn Vladimir Iakovlev và Iuri Akcenov - 2 cựu sĩ quan đã giải ngũ của Cục Tình báo trung ương thuộc Bộ tổng tham mưu lực lượng vũ trang. Họ đã tham gia chiến dịch loại bỏ thủ lĩnh phiến quân vào tháng 4/1996.

Cho đến nay, có lẽ không ai kể ra được mọi chi tiết của chiến dịch này. Tất cả tư liệu đều được giữ bí mật, vì trong những việc như thế "công nghệ" thành công là vũ khí bí mật của ngành tình báo. Còn kết quả của chiến dịch đó là từ hoạt động phối hợp của Cơ quan An ninh Liên bang Nga và Cục Tình báo quân đội, với sự tham gia của không quân Nga.

Sau phát tên lửa từ không trung, xe của Dudaev chỉ còn là đống sắt bẹp dúm; Tổng thống tự phong của Chechnya đến ngày cuối cùng vẫn không tin nổi là bàn tay của đặc nhiệm Nga có thể túm được hắn (ảnh nhỏ).
Sau phát tên lửa từ không trung, xe của Dudaev chỉ còn là đống sắt bẹp dúm; Tổng thống tự phong của Chechnya đến ngày cuối cùng vẫn không tin nổi là bàn tay của đặc nhiệm Nga có thể túm được hắn (ảnh nhỏ).

Mùa Xuân năm 1996, phiến quân Chechnya dưới sự điều khiển của Dudaev đã thực hiện một loạt vụ khủng bố quy mô ở thành phố Kizliar, làng Pervomaiskoe, đánh tan đoàn xe của Trung đoàn cơ giới 245, khiến hơn 100 lính Nga thương vong… Tổng thống Nga khi đó là ông Boris Eltsin thấy không còn có thể đối thoại được với Dudaev. Cuộc bầu cử tổng thống Nga lại đang đến gần, chỉ số tín nhiệm ông Eltsin xuống rất thấp. Trước sức ép của Nghị viện Nga, ông Eltsin đã ra lệnh tiêu diệt Dudaev. Chiến dịch bắt đầu từ đó…

2 sĩ quan cấp tá từ trung ương được điều đến các đơn vị tình báo ở Chechnya. Khi đó ông Iakovlev là thiếu tá, phó chỉ huy đội đặc nhiệm. Dưới quyền ông có 30 sĩ quan, binh sĩ được huấn luyện tốt về kỹ năng bắn tỉa, sử dụng mìn, liên lạc vô tuyến, dẫn đường cho không quân. Các viên chỉ huy được lệnh tiêu diệt Dudaev.

Đội của ông Iakovlev làm nhiệm vụ rà soát một khu vực cách Grozny (thủ phủ Chechnya) 30-40 km về phía đông nam. Làng Gekhi-Chu nằm ở ranh giới khu vực này với khu vực thuộc trách nhiệm đội bên cạnh. Tin mật báo cho biết trước, ngày 21/4/1996 Dudaev đã 3 lần đến khu vực này. Cùng với hắn thường xuyên có khoảng 30 cận vệ. Lực lượng này luôn rà soát một phạm vi rộng quanh Dudaev, nên người ta không thể bí mật đưa lính bắn tỉa vào tiếp cận Dudaev. Các nhân viên đặc nhiệm  ở khu vực bên cạnh may mắn hơn: Nhờ một số nguồn tin ở địa phương cho biết, Dudaev vẫn gọi điện thoại vệ tinh tại một địa điểm trong bãi hoang.

Để "mua chuộc" được dân bản xứ, tình báo Nga đã phải thương lượng rất lâu, phải tổ chức "thương vụ" sao cho không bị lừa đảo, "hàng" không phải "đồ giả".  Người Nga phải bỏ ra 1 triệu USD, mặc dù ban đầu bị đòi giá 2 triệu. Khi đó ông Eltsin đang trong chiến dịch tranh cử tổng thống, quanh ông có nhiều đại gia sẵn sàng bỏ ra khoản "vặt vãnh" như vậy để ông chiến thắng.

Chính "nguồn tin" người Chechnya đã chỉ ra điểm đến của Dudaev. Khi biết tin, từ tổng tham mưu người ta lệnh đặt một quả mìn công suất mạnh ở "điểm liên lạc" và bãi đất hoang được theo dõi liên tục. Nhưng Dudaev không xuất hiện ở đó nữa. Phía Nga bắt đầu nghi ngờ "bị lừa". Bên kia báo lại để kiểm tra cho chính xác…

Do kế hoạch đặt mìn có may rủi, tình báo quân đội Nga và Cơ quan An ninh liên bang soạn ra một phương án khác: tấn công bằng tên lửa từ máy bay có đầu dẫn laser, bắt tín hiệu theo tia phát từ điện thoại vệ tinh. Nhưng họ đã không thành công trong vài lần thử theo hướng này. Từ sân bay ở Mozdok đến làng Chekhi-Chu - nơi ẩn nấp của Dudaev, máy bay mất khoảng 7-8 phút, còn Dudaev thường nói chuyện bằng điện thoại vệ tinh chỉ trong 5 phút. Khi ống nghe được bỏ xuống, không còn tín hiệu nữa và tên lửa bị "mù".

Nhưng để bắn trúng tên lửa vào điện thoại của Dudaev, cần biết mã số của máy. Quanh vấn đề này người ta nghĩ ra đủ chuyện. Theo một trong những tin đồn, người Mỹ đã tặng điện thoại vệ tinh Inmarsat cho Dudaev và báo cho Nga mã của nó. Một giả thuyết khác - có một người Thổ Nhĩ Kỳ nào đó đã chuyển máy điện thoại là quà tặng của Thủ tướng Thổ cho Dudaev, người này bị rơi vào tay tình báo quân đội Nga, họ "làm lại" điện thoại và để "đặc phái viên" chuyển tới địa chỉ cần thiết.

Đầu tự dẫn laser nhìn thấy mục tiêu theo đúng thời gian thực.
Đầu tự dẫn laser nhìn thấy mục tiêu theo đúng thời gian thực.

Trên thực tế, theo kênh riêng của mình, tình báo Nga đã xác định được Dudaev có sử dụng điện thoại vệ tinh của Mỹ. Chỉ còn 3 vấn đề cần giải quyết: chỉnh thiết bị của tình báo nhắm vào điện thoại này, kịp thời nắm được khi nào Dudaev sắp có cuộc liên lạc tiếp theo và ra lệnh cho các máy bay tiêm kích vào cuộc. Máy bay định vị vô tuyến tầm xa của ngành tình báo khi đó thường xuyên có mặt trên không trung, nên việc xác định mục tiêu không quá khó. Chỉ còn một vấn đề là Dudaev sẽ nói chuyện trong bao nhiêu lâu.

Trong ngày định mệnh đó, Dudaev đã nói chuyện lâu gấp 3 lần, khoảng 15-20 phút. Trước đó, qua điệp viên người Chechnya, tình báo Nga biết được rằng vào một ngày tháng 4, Dudaev định liên lạc từ khu vực nào đó, thậm chí họ biết vào khoảng thời gian nào. Do đó tất cả các lực lượng được đưa vào tình trạng sẵn sàng tác chiến. Cả các nhân viên tình báo trên mặt đất và các phi công đã gặp may: khi Dudaev còn đang tới gần làng Chekhi-Chu thì máy bay ở Mozdok đã được lái ra đường cất cánh.

Về sau tình báo Nga mới biết đi cùng với Dudaev còn có cả vợ, các trợ lý cận vệ hắn. Tất cả đi đến bãi đất trống, mở điện thoại vệ tinh ra. Những người của ông Iakovlev mới nghe thấy tiếng máy bay xa xa, thì đã bùng lên một tiếng nổ chói tai. Vài tiếng sau họ nhận được tin khẳng định phía bên kia đang chuẩn bị mai táng cho Dudaev… Một tin mã hóa được truyền về Bộ tổng tham mưu: "Ông chủ đã ngủ rất say".

Vào ngày 22/4/1996, Tổng thống Eltsin đang viếng thăm thành phố Khabarovsk. Sau cuộc gặp gỡ ban lãnh đạo vùng, đoàn khách đến một nhà hàng ở địa phương để ăn trưa. Khi bữa ăn đang diễn ra sôi nổi, thì một sĩ quan thông tin tiến lại gần, báo với Tổng thống Eltsin là Giám đốc Cơ quan An ninh liên bang đang chờ nói chuyện, có tin quan trọng và khẩn cấp. Ông Eltsin sang phòng bên cạnh.

Một người chứng kiến cảnh đó về sau kể: ông Eltsin hồi hộp đến mức quên đóng cửa sau lưng lại, và gần như la lớn vào ống điện thoại: "Điều đó có chắc chắn không? Đó có phải là sự thật không?". Ông cám ơn rối rít và hứa sẽ phong anh hùng cho những người thực hiện chiến dịch. Tổng thống Nga quay lại bàn ăn với tinh thần vui vẻ và thậm chí nhảy nhót nữa. Sáng hôm sau tất cả các hãng thông tấn đều đưa tin giật tin: Dudaev đã bị giết …

Hoàng Thương (theo Sự thật Thanh niên)

Các tin khác

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Bóc tách mạng lưới do thám cộng đồng tại Anh

Một sĩ quan Lực lượng Biên phòng Anh cùng một quan chức thương mại Hồng Kông tại London đã bị tòa án kết tội liên quan hoạt động gián điệp và theo dõi những người bất đồng chính kiến dưới vỏ bọc “cảnh sát ngầm”.

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Bí ẩn “nữ thánh chiến”

Trong nhiều năm, phụ nữ trong các tổ chức thánh chiến thường được nhìn nhận như “cô dâu thánh chiến”, họ vừa đảm nhiệm hậu cần hoặc thực hiện đánh bom liều chết. Tuy nhiên, hiện nay cách nhìn này không còn chính xác.

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Điệp viên Lovchikov và cuộc “hội ngộ bất ngờ” ở Rotterdam

Thượng úy Vasily Lovchikov bất ngờ nhận lệnh triệu tập tới sở chỉ huy quân đoàn ở Blagoveschensk. Tại đây, ông có cuộc gặp riêng với một đại tá hải quân, người được cho là phái viên của Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu (GRU) từ Moscow đến để tuyển chọn nhân sự cho Học viện Ngoại giao Quân sự. Trước sự ngỡ ngàng của Vasily về cơ hội đào tạo và làm việc ở nước ngoài, vị đại tá trực tiếp đưa ra lời đề nghị mời ông tham gia kỳ thi tuyển sinh.

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Oleg Lyalin: Điệp viên KGB và vụ đào tẩu làm rung chuyển London

Một cuộc tình, một vụ bắt giữ vì lái xe trong lúc say rượu và quyết định đào tẩu của một sĩ quan KGB đã dẫn tới một trong những vụ trục xuất nhân viên tình báo lớn nhất thời Chiến tranh Lạnh. Tháng 9/1971, Anh trục xuất 105 quan chức Liên Xô bị nghi hoạt động tình báo; Moscow đáp trả bằng việc trục xuất 18 nhân viên ngoại giao Anh. Nhưng đằng sau vụ bê bối tưởng như bắt đầu từ một cuộc say rượu ấy là cả một chiến dịch phản gián đã được MI5 chuẩn bị từ nhiều năm trước.

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Jos Leijdekkers- Kẻ làm chao đảo hai châu lục

Dư luận quốc tế vẫn còn xôn xao trước tin Ủy ban Châu Âu (EC) ngừng mọi hoạt động viện trợ Sierra Leone từ ngày 1-10-2026. Trước đó Liên minh Châu Âu (EU) có kế hoạch viện trợ quốc gia Tây Phi 18 triệu euro vào năm 2026 và 20,5 triệu euro vào năm 2027. Lý do được EC đưa ra là chính phủ Sierra Leone từ chối trục xuất ông trùm ma túy Jos Leijdekkers về Hà Lan.

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Con đường biến bác sĩ trẻ trở thành “siêu trộm”

Sau khi đột nhập liên tiếp 3 tiệm vàng lấy trộm tài sản có trị giá hơn 5 tỷ đồng, Nguyễn Duy Nhật (sinh năm 1966, trú tại phường Thanh Thủy, TP Huế, thời điểm gây án là bác sĩ khoa Đột quỵ, Bệnh viện Trung ương Huế) mới sa lưới Công an. Nhìn lại hành trình đột nhập 3 tiệm vàng để lấy trộm tài sản, mới thấy được vị bác sĩ đã lên kế hoạch từng chi tiết và phương thức, thủ đoạn như những tên “siêu trộm” chuyên nghiệp…

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Hải quân Anh sử dụng tàu bẫy trong Thế chiến I và II

Trong Thế chiến thứ nhất, người Anh đã sử dụng các tàu bẫy để chống lại tàu ngầm Đức. Bước sang Thế chiến thứ hai, Bộ Hải quân Anh quyết định khôi phục chiến thuật này. Liệu đây có phải là một quyết định sáng suốt? Câu trả lời đã được thể hiện qua trận hải chiến diễn ra vào ngày 29/6/1940 giữa một tàu ngầm Đức và một tàu bẫy của Anh.

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Scientology và cộng đồng tình báo Mỹ

Từ lâu, dư luận biết khá nhiều về mối quan hệ đặc biệt giữa Giáo hội Scientology với cộng đồng tình báo Mỹ. Sâu xa Scientology còn có mối quan hệ phức tạp, bí mật với giới quyền lực và bộ máy tình báo phương Tây. Chủ đề đặc biệt này vừa được tạp chí trực tuyến Nga Lưu trữ Lịch sử gián điệp (EAH) cập nhật.

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Những dấu vết trong nghi án tình báo Anh

Điều gì đã khiến những liên lạc, thông tin về mục tiêu và các bước chuẩn bị bị cáo buộc trở thành đầu mối của một cuộc điều tra an ninh? Vụ truy tố Joshua Cammidge đang làm lộ những dấu vết dẫn tới một mắt xích trong nghi án tình báo tại Anh.

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Leonid Shevchenko - điệp viên hai mang ba lần phản bội Tổ quốc

Trung tâm Quan hệ Công chúng thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) vừa công bố các tài liệu đã được giải mật của Cục An ninh Liên bang Nga tỉnh Kursk, liên quan đến hồ sơ vụ án hình sự đối với Leonid Shevchenko, sinh năm 1922, kẻ bị kết án về tội phản quốc trong những năm chiến tranh và tội hoạt động gián điệp sau chiến tranh.

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.