Chi phí quốc phòng của NATO, bao nhiêu là đủ?

Giới phân tích nhận định việc ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng sẽ khiến châu Âu cần phải nhanh chóng tăng chi tiêu quốc phòng. Nguyên nhân là Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) sẽ sớm phải hướng tới ngưỡng chi tiêu quốc phòng mới tương đương 3% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Các nhà lãnh đạo châu Âu đang đánh giá việc ông Trump quay trở lại nắm quyền sẽ tác động ra sao đến an ninh của “lục địa già”. Những bước tiến của quân đội Nga ở Ukraine đang mang lại ưu thế hơn cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong khi những xung đột giữa Nga và các nước châu Âu đang ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh đó, việc tăng chi tiêu quốc phòng sẽ là một trong những điều châu Âu phải giải quyết nhanh chóng.

Tong_thong_Sec_Petr_Pavel_phat_b-1732497762404.jpg
Tổng thống Séc Petr Pavel phát biểu khai mạc Hội nghị thượng đỉnh quốc phòng Praha.

Tại Hội nghị thượng đỉnh quốc phòng Praha vừa được Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) tổ chức, các chuyên gia đến từ nhiều quốc gia đã nhất trí rằng, mục tiêu 2% GDP mà NATO đặt ra từ cách đây 10 năm hiện sẽ không còn đủ cho mục tiêu chi tiêu quốc phòng của châu Âu. Phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng thống Séc Petr Pavel, nguyên Chủ tịch Ủy ban Quân sự NATO, cũng đồng ý với quan điểm này, cho rằng 2% GDP cho quốc phòng là không đủ và châu Âu sẽ phải đầu tư nhiều hơn, tốt hơn vào quốc phòng để bảo vệ các giá trị và an ninh của bản thân.

Các cuộc thảo luận đang dần hướng tới ngưỡng chi tiêu quốc phòng mới, với tỷ lệ 3% GDP. Đây có thể sẽ là một trong những chủ đề chính của hội nghị thượng đỉnh NATO vào năm tới tại La Haye, Hà Lan. Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nhấn mạnh, tỷ lệ 2% hoặc 2,5% GDP là không đủ, con số dành cho chi tiêu quốc phòng phải ở ngưỡng 3% GDP. Thực tế, Estonia đang hướng tới mục tiêu chi 3,4% GDP cho lĩnh vực quốc phòng trong năm 2024 và thậm chí đặt mục tiêu cao hơn nữa. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Peskuv, điều quan trọng là số tiền này được sử dụng để hiện đại hóa và mua sắm vũ khí mới, từ đó có được những năng lực mới.

Ông Peskuv cho biết, với mỗi đồng tiền đầu tư vào quốc phòng, Estonia sử dụng khoảng 55% nguồn vốn này để phát triển năng lực, trong khi mức trung bình ở NATO chỉ ở mức 30%. Bên cạnh đó, ông Peskuv cũng cho biết, Estonia đã tập trung vào việc mua sắm hệ thống pháo binh và đạn dược mới. Đồng quan điểm với Bộ trưởng Peskuv, Bộ trưởng Quốc phòng Litva Laurynas Kasciunas cho rằng, mức chi tiêu 2% GDP đã lạc hậu và mức chi tiêu 3% GDP sẽ là cơ sở mới, thậm chí các nước NATO sẽ cần chi tiêu quốc phòng trên 4% GDP trong tương lai.

Trong năm 2024, có 23/32 quốc gia thành viên NATO được dự kiến đạt hoặc vượt mức chi tiêu quốc phòng 2% GDP, tuy nhiên phần lớn trong số đó chỉ đạt ngưỡng 2% GDP. Mặc dù vậy, có 5 quốc gia thành viên NATO, gồm Ba Lan, Estonia, Mỹ, Latvia và Hy Lạp sẽ vượt ngưỡng 3% GDP chi cho quốc phòng trong năm 2024. Giới chuyên gia đánh giá, các quốc gia châu Âu đang phải gánh những khoản nợ khổng lồ trong đầu tư và hiện đại hóa quân đội. Một ví dụ điển hình là Cộng hòa Séc, hiện nước này đang có khoản nợ lên tới khoảng 600 tỷ CZK (khoảng 25 tỷ USD).

Các quốc gia ở phía Đông của NATO và Liên minh châu Âu (EU) chủ yếu kêu gọi tăng chi tiêu quốc phòng. Trong đó, Ba Lan đang và sẽ là nước chi tiêu quốc phòng lớn nhất, ở mức 4,12% GDP trong năm 2024 và dự kiến chi tiêu 4,5% GDP trong năm 2025. Estonia đứng thứ hai với mức chi tiêu đạt 3,43% GDP và Mỹ đứng thứ ba với mức chi tiêu 3,38% GDP trong năm 2024. Trong khi đó, trong dự thảo ngân sách năm 2025, Nga đã lên kế hoạch chi tiêu 6,3% GDP cho quốc phòng, trong khi con số này ở Trung Quốc do các chuyên gia Mỹ ước tính là 1,7%.

Việc Donald Trump đắc cử tổng thống Mỹ sẽ gia tăng sức ép với các quốc gia thậm chí còn chưa tiến gần đến mốc chi 2% GDP cho quốc phòng như Tây Ban Nha. Nhà phân tích của IISS, chuyên gia về quân đội và chiến tranh, ông Franz-Stefan Gady nhận định, sau chiến thắng của Donald Trump, các thành viên NATO ở châu Âu sẽ tăng tốc việc gia tăng chi tiêu quốc phòng để chứng minh cho Tổng thống Mỹ thấy nỗ lực đẩy mạnh và thực sự làm gì đó để bảo vệ mình. Do đó, mức bình thường mới cho chi tiêu quốc phòng trong toàn NATO sẽ ở ngưỡng trên 2%.

Theo một nghiên cứu do tổ chức tư vấn IISS trình bày tại Hội nghị thượng đỉnh quốc phòng Praha, các quốc gia Nam Âu như Tây Ban Nha và Italy gặp vấn đề lớn nhất trong việc tăng ngân sách quốc phòng. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng có sự khác biệt giữa tỷ lệ GDP chi tiêu quốc phòng thực tế do NATO báo cáo chính thức với báo cáo của các quốc gia thành viên đang cố chứng tỏ rằng mình đang đóng góp nhiều hơn trước. Theo IISS, sự khác biệt này đến từ việc các quốc gia trên mở rộng định nghĩa về những gì có thể được hiểu là quốc phòng, bao gồm cả đầu tư vào đường bộ hoặc đường sắt.

Bên cạnh đó, IISS cho rằng, tỷ lệ mua sắm vũ khí mới, như chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực quốc phòng, đang tăng lên đáng kể. NATO khuyến nghị mỗi quốc gia thành viên cần dành ít nhất 20% ngân sách quốc phòng cho các mục đích trên. Từ năm 2022, khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, tỷ lệ chi tiêu dành cho mục đích trên đã tăng lên 30%. Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Trung Âu Aspen, có trụ sở tại Praha, trong Chiến tranh lạnh, các quốc gia Tây Âu đã chi khoảng 3% GDP cho quốc phòng. Trong những năm 1980, nước Tiệp Khắc xã hội chủ nghĩa đã chi khoảng 5% GDP cho quốc phòng.

EU muốn hỗ trợ tăng chi tiêu quốc phòng bằng cách bổ nhiệm một chức vụ mới là Ủy viên Quốc phòng và không gian, đồng thời chỉ định cựu Thủ tướng Litva Andrius Kubilius nắm giữ cương vị này. Nhưng các nước thành viên và bản thân NATO vẫn sẽ phải chịu trách nhiệm cho việc phòng thủ, trong khi EU chỉ có thể nỗ lực hỗ trợ bằng cách điều phối chính sách công nghiệp, tìm kiếm các nguồn mới hoặc thay đổi chính sách đó.

Ngân Hoàng (Tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.