Chi phí quốc phòng của NATO, bao nhiêu là đủ?

Giới phân tích nhận định việc ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng sẽ khiến châu Âu cần phải nhanh chóng tăng chi tiêu quốc phòng. Nguyên nhân là Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) sẽ sớm phải hướng tới ngưỡng chi tiêu quốc phòng mới tương đương 3% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Các nhà lãnh đạo châu Âu đang đánh giá việc ông Trump quay trở lại nắm quyền sẽ tác động ra sao đến an ninh của “lục địa già”. Những bước tiến của quân đội Nga ở Ukraine đang mang lại ưu thế hơn cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong khi những xung đột giữa Nga và các nước châu Âu đang ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh đó, việc tăng chi tiêu quốc phòng sẽ là một trong những điều châu Âu phải giải quyết nhanh chóng.

Tong_thong_Sec_Petr_Pavel_phat_b-1732497762404.jpg
Tổng thống Séc Petr Pavel phát biểu khai mạc Hội nghị thượng đỉnh quốc phòng Praha.

Tại Hội nghị thượng đỉnh quốc phòng Praha vừa được Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) tổ chức, các chuyên gia đến từ nhiều quốc gia đã nhất trí rằng, mục tiêu 2% GDP mà NATO đặt ra từ cách đây 10 năm hiện sẽ không còn đủ cho mục tiêu chi tiêu quốc phòng của châu Âu. Phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng thống Séc Petr Pavel, nguyên Chủ tịch Ủy ban Quân sự NATO, cũng đồng ý với quan điểm này, cho rằng 2% GDP cho quốc phòng là không đủ và châu Âu sẽ phải đầu tư nhiều hơn, tốt hơn vào quốc phòng để bảo vệ các giá trị và an ninh của bản thân.

Các cuộc thảo luận đang dần hướng tới ngưỡng chi tiêu quốc phòng mới, với tỷ lệ 3% GDP. Đây có thể sẽ là một trong những chủ đề chính của hội nghị thượng đỉnh NATO vào năm tới tại La Haye, Hà Lan. Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur nhấn mạnh, tỷ lệ 2% hoặc 2,5% GDP là không đủ, con số dành cho chi tiêu quốc phòng phải ở ngưỡng 3% GDP. Thực tế, Estonia đang hướng tới mục tiêu chi 3,4% GDP cho lĩnh vực quốc phòng trong năm 2024 và thậm chí đặt mục tiêu cao hơn nữa. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Peskuv, điều quan trọng là số tiền này được sử dụng để hiện đại hóa và mua sắm vũ khí mới, từ đó có được những năng lực mới.

Ông Peskuv cho biết, với mỗi đồng tiền đầu tư vào quốc phòng, Estonia sử dụng khoảng 55% nguồn vốn này để phát triển năng lực, trong khi mức trung bình ở NATO chỉ ở mức 30%. Bên cạnh đó, ông Peskuv cũng cho biết, Estonia đã tập trung vào việc mua sắm hệ thống pháo binh và đạn dược mới. Đồng quan điểm với Bộ trưởng Peskuv, Bộ trưởng Quốc phòng Litva Laurynas Kasciunas cho rằng, mức chi tiêu 2% GDP đã lạc hậu và mức chi tiêu 3% GDP sẽ là cơ sở mới, thậm chí các nước NATO sẽ cần chi tiêu quốc phòng trên 4% GDP trong tương lai.

Trong năm 2024, có 23/32 quốc gia thành viên NATO được dự kiến đạt hoặc vượt mức chi tiêu quốc phòng 2% GDP, tuy nhiên phần lớn trong số đó chỉ đạt ngưỡng 2% GDP. Mặc dù vậy, có 5 quốc gia thành viên NATO, gồm Ba Lan, Estonia, Mỹ, Latvia và Hy Lạp sẽ vượt ngưỡng 3% GDP chi cho quốc phòng trong năm 2024. Giới chuyên gia đánh giá, các quốc gia châu Âu đang phải gánh những khoản nợ khổng lồ trong đầu tư và hiện đại hóa quân đội. Một ví dụ điển hình là Cộng hòa Séc, hiện nước này đang có khoản nợ lên tới khoảng 600 tỷ CZK (khoảng 25 tỷ USD).

Các quốc gia ở phía Đông của NATO và Liên minh châu Âu (EU) chủ yếu kêu gọi tăng chi tiêu quốc phòng. Trong đó, Ba Lan đang và sẽ là nước chi tiêu quốc phòng lớn nhất, ở mức 4,12% GDP trong năm 2024 và dự kiến chi tiêu 4,5% GDP trong năm 2025. Estonia đứng thứ hai với mức chi tiêu đạt 3,43% GDP và Mỹ đứng thứ ba với mức chi tiêu 3,38% GDP trong năm 2024. Trong khi đó, trong dự thảo ngân sách năm 2025, Nga đã lên kế hoạch chi tiêu 6,3% GDP cho quốc phòng, trong khi con số này ở Trung Quốc do các chuyên gia Mỹ ước tính là 1,7%.

Việc Donald Trump đắc cử tổng thống Mỹ sẽ gia tăng sức ép với các quốc gia thậm chí còn chưa tiến gần đến mốc chi 2% GDP cho quốc phòng như Tây Ban Nha. Nhà phân tích của IISS, chuyên gia về quân đội và chiến tranh, ông Franz-Stefan Gady nhận định, sau chiến thắng của Donald Trump, các thành viên NATO ở châu Âu sẽ tăng tốc việc gia tăng chi tiêu quốc phòng để chứng minh cho Tổng thống Mỹ thấy nỗ lực đẩy mạnh và thực sự làm gì đó để bảo vệ mình. Do đó, mức bình thường mới cho chi tiêu quốc phòng trong toàn NATO sẽ ở ngưỡng trên 2%.

Theo một nghiên cứu do tổ chức tư vấn IISS trình bày tại Hội nghị thượng đỉnh quốc phòng Praha, các quốc gia Nam Âu như Tây Ban Nha và Italy gặp vấn đề lớn nhất trong việc tăng ngân sách quốc phòng. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng có sự khác biệt giữa tỷ lệ GDP chi tiêu quốc phòng thực tế do NATO báo cáo chính thức với báo cáo của các quốc gia thành viên đang cố chứng tỏ rằng mình đang đóng góp nhiều hơn trước. Theo IISS, sự khác biệt này đến từ việc các quốc gia trên mở rộng định nghĩa về những gì có thể được hiểu là quốc phòng, bao gồm cả đầu tư vào đường bộ hoặc đường sắt.

Bên cạnh đó, IISS cho rằng, tỷ lệ mua sắm vũ khí mới, như chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực quốc phòng, đang tăng lên đáng kể. NATO khuyến nghị mỗi quốc gia thành viên cần dành ít nhất 20% ngân sách quốc phòng cho các mục đích trên. Từ năm 2022, khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, tỷ lệ chi tiêu dành cho mục đích trên đã tăng lên 30%. Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Trung Âu Aspen, có trụ sở tại Praha, trong Chiến tranh lạnh, các quốc gia Tây Âu đã chi khoảng 3% GDP cho quốc phòng. Trong những năm 1980, nước Tiệp Khắc xã hội chủ nghĩa đã chi khoảng 5% GDP cho quốc phòng.

EU muốn hỗ trợ tăng chi tiêu quốc phòng bằng cách bổ nhiệm một chức vụ mới là Ủy viên Quốc phòng và không gian, đồng thời chỉ định cựu Thủ tướng Litva Andrius Kubilius nắm giữ cương vị này. Nhưng các nước thành viên và bản thân NATO vẫn sẽ phải chịu trách nhiệm cho việc phòng thủ, trong khi EU chỉ có thể nỗ lực hỗ trợ bằng cách điều phối chính sách công nghiệp, tìm kiếm các nguồn mới hoặc thay đổi chính sách đó.

Ngân Hoàng (Tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.