Chặn đứng một thảm họa phát xít mới

Năm 2014, an ninh toàn cầu lại bị đe dọa nghiêm trọng khi xuất hiện một lực lượng khủng bố mới, tàn khốc và man rợ hơn al Qaeda, đó là tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Nhờ vào nguồn tài chính hùng hậu, IS liên tục củng cố và gia tăng lực lượng, đánh chiếm mở rộng phạm vi hoạt động trải dài từ Iraq sang Syria, đẩy Trung Đông vào tình trạng bất ổn nghiêm trọng. Trước bối cảnh trên, cộng đồng quốc tế liên tục đưa ra những kế hoạch, những chiến dịch cụ thể, với quyết tâm chặn đứng thảm họa phát xít mới này nói riêng, và chủ nghĩa khủng bố nói chung.

Một chiến lược chống IS đã được Mỹ phát động từ tháng 8/2014. Tới ngày 5/9/2014, tại Hội nghị thượng đỉnh của Khối hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Mỹ đã kêu gọi và quy tụ được “liên minh nòng cốt” gồm 10 nước tham gia chống IS. Phát biểu trước thềm chuyến công du Trung Đông, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry khẳng định, Washington sẽ “kề vai sát cánh” với tất cả các cộng đồng Iraq cũng như các đối tác khu vực và quốc tế để đối phó với “kẻ thù chung IS”. Với mục tiêu sớm hình thành liên minh quốc tế chống lại IS, trong hai ngày 8 và 9/9/2014, Tổng thống Obama đã liên tiếp có các cuộc điện đàm với Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Ban Ki-moon, Thủ tướng Australia Tony Abbott, Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi để bàn về các biện pháp phối hợp đối phó IS.

Song song với liên minh quân sự, ngày 27/10/2014, phát biểu khai mạc các cuộc thảo luận nhằm tìm biện pháp ngăn chặn hoạt động của IS trên Internet tại Thủ đô Kuwait (Kuwait), với sự tham dự của đại diện các nước trong liên minh chống IS, gồm Anh, Pháp, Saudi Arabia, Ai Cập, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Đặc phái viên của Mỹ cho Liên minh toàn cầu chống IS, tướng John Allen cho biết, IS đã và đang phát động cuộc chiến online nhằm khuếch trương thanh thế của tổ chức này một cách khủng khiếp.

Theo ông Allen, môi trường trực tuyến chính là nơi để IS “tuyển mộ và làm tha hóa người vô tội”. Ông Allen nhấn mạnh: “Chỉ khi chúng ta đấu tranh với IS trên Internet, bác bỏ tính hợp pháp của thông điệp mà chúng gửi đến tầng lớp thanh niên dễ bị tổn thương… chỉ khi ấy IS mới thực sự bị đánh bại”.

Tổng thống Pháp Hollande cùng hơn 40 lãnh đạo thế giới, trong đó có Thủ tướng Anh David Cameron, Thủ tướng Đức Angela Merkel, nối vòng tay dẫn đầu đoàn tuần hành nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết, lên án các tội ác khủng bố và tưởng nhớ các nạn nhân xấu số.
Tổng thống Pháp Hollande cùng hơn 40 lãnh đạo thế giới, trong đó có Thủ tướng Anh David Cameron, Thủ tướng Đức Angela Merkel, nối vòng tay dẫn đầu đoàn tuần hành nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết, lên án các tội ác khủng bố và tưởng nhớ các nạn nhân xấu số.

Tại Hội nghị quốc tế lần thứ 1 Thế giới chống lại bạo lực và chủ nghĩa cực đoan ngày 9/12/2014, Iran trên cương vị đăng cai hội nghị đã khẳng định hỗ trợ mạnh mẽ 2 nước láng giềng Iraq và Syria trong cuộc chiến chống lực lượng Hồi giáo cực đoan. Ngoại trưởng Iraq Al-Jafari nhấn mạnh, mối đe dọa từ IS đã đưa Iran và Iraq xích lại gần nhau hơn để đối phó với kẻ thù chung.

Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia vốn “khoanh tay đứng nhìn” cuộc chiến này, ngày 5/1/2015 cùng với Mỹ đã đặt mục tiêu hoàn tất một thỏa thuận về việc trang bị và huấn luyện cho 15.000 quân đối lập được cho là “ôn hòa” của Syria trong vòng 3 năm. Đây là một phần trong chiến dịch do Mỹ dẫn đầu nhằm tiễu trừ các tay súng IS. Công tác huấn luyện dự kiến sẽ bắt đầu vào tháng 3 tới, cùng thời gian triển khai các chương trình tương tự được tổ chức tại Jordan và Saudi Arabia.

Theo nhận định của giới chuyên gia, Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS trong năm 2015 vẫn tiếp tục là nỗi ám ảnh và cơn ác mộng đối với thế giới, trừ phi liên minh quốc tế do Mỹ đứng đầu có những thay đổi căn bản trong chiến lược đối phó với tổ chức này.

Mặc dù là “con đẻ” của mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda, song với phương thức hoạt động tàn bạo, có chiến lược bài bản, tiềm lực tài chính hùng mạnh, nhiều trang thiết bị chiến đấu hiện đại và một đội quân thiện chiến, IS đã nhanh chóng chiếm được nhiều vùng đất rộng lớn ở Trung Đông, thách thức trật tự địa chính trị ở “chảo lửa” thế giới và gieo rắc nỗi sợ hãi trên toàn cầu.

Về tài chính, không phải đơn giản mà tạp chí Forbes đã xếp nhóm khủng bố cực đoan này vào vị trí số 1 trong bảng xếp hạng “Những nhóm khủng bố giàu nhất hành tinh năm 2014”. IS có thu nhập hàng năm khoảng 2 tỷ USD, nhưng theo ước tính của 1 số chuyên gia, con số này có thể là 3 tỷ. Sở dĩ IS có trong tay một nguồn tài chính hùng hậu như vậy là vì chúng hiện kiểm soát khoảng 60% trữ lượng dầu mỏ của Syria, 70% trữ lượng dầu mỏ và khí đốt của Iraq.

Bên cạnh đó, “nguồn thu nhập nổi bật” khác của IS đến từ những vụ cướp; “khai thác” những di tích khảo cổ đang bị chiếm đóng thuộc di sản của Iraq và Syria, rồi đem bán chúng thông qua trung gian trong các cuộc đấu giá bí mật ở các nước phương Tây; bắt cóc người nước ngoài để đòi tiền chuộc.

Về quân số của IS, hầu hết đều dự đoán tổ chức này có khoảng 50.000 - 200.000 tay súng, cao gấp nhiều lần con số 10.000 - 30.000 được đưa ra lúc đầu. Đáng chú ý, trong hàng ngũ của IS đang có sự góp mặt của khoảng 20.000 tay súng nước ngoài đến từ khắp các châu lục, kể cả từ Mỹ và châu Âu.

Đây được coi là những “quả bom nổ chậm” của IS khi cần thực hiện những vụ đánh bom khủng bố ở bên trong lãnh thổ các nước vào bất cứ thời điểm nào. Các tay súng IS tăng cường gia nhập những tổ chức thánh chiến cực đoan khác và tham gia tích cự

c vào các hoạt động của al-Qaeda để “phát động ngọn lửa tấn công thánh chiến ra toàn cầu”.

Vì vậy, việc chặn đứng hoạt động của IS là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. Tuy nhiên, có phải vì quá tập trung vào IS mà thế giới quên đi rằng, “cha đẻ” của nó vẫn đang âm thầm tồn tại?!

Ngày 9/1 vừa qua, lực lượng al-Qaeda trên bán đảo Arab (AQAP) bất ngờ lên tiếng nhận trách nhiệm về vụ tấn công một cửa hiệu trang sức ở trung tâm thành phố Montpellier, miền Nam nước Pháp, khiến 4 người thiệt mạng, bắt giữ 2 con tin diễn ra vào tối cùng ngày và vụ thảm sát tại tòa soạn báo Charlie Hebdo ở Thủ đô Paris, diễn ra trước đó 2 ngày, làm 12 người thiệt mạng, 10 người khác bị thương. AQAP còn đe dọa rằng, vụ xả súng này chỉ là mở màn cho những vụ tấn công như vậy tại phương Tây.

Trước đây, thông qua mạng xã hội Twitter, AQAP đã từng cảnh báo: “Nước Pháp là một mục tiêu tấn công vì cách hành xử và thể hiện vai trò một cách thái quá trong cuộc chiến với thế giới Hồi giáo…”. Hai vụ việc này là lời cảnh báo về làn sóng những kẻ cực đoan được đào tạo bởi các tổ chức khủng bố đang tồn tại trong nước Pháp.

Hà Khổng

Các tin khác

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Vai trò chiến lược của tuyến dẫn dầu Đông - Tây giữa khủng hoảng Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 16/9 cho biết, dầu thô có thể được bơm trở lại qua đường ống Đông – Tây của Arab Saudi trong vài ngày thay vì mất nhiều tuần như một số dự báo, sau khi phải tạm đóng vì hứng chịu các cuộc tấn công bằng UAV của Houthi. Thông tin này tiếp tục cho thấy vai trò của tuyến đường ống chiến lược trong bối cảnh khủng hoảng Hormuz.

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Nga-Ukraine hé mở cánh cửa đàm phán

Tiến trình đàm phán hướng tới khả năng chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đang xuất hiện những tín hiệu tích cực mới khi cả Kiev và Moskva cùng phát đi thông điệp sẵn sàng nối lại tiếp xúc ba bên với sự trung gian của Mỹ.

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Căng thẳng Trung Đông: Ngoại giao đình trệ, rủi ro năng lượng toàn cầu leo thang

Những nỗ lực ngoại giao tại khu vực Trung Đông dường như đang chững lại sau khi cuộc đàm phán quan trọng giữa Iran và các cường quốc Vùng Vịnh bị trì hoãn. Cùng lúc đó, một loạt các cuộc tấn công mới nhằm vào hai tuyến đường trung chuyển dầu mỏ huyết mạch của khu vực đang đẩy những lo ngại về an ninh nguồn cung năng lượng toàn cầu lên cao. 

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Hai “nút thắt” siết dòng năng lượng toàn cầu

Trong khi eo biển Hormuz tiếp tục chịu tác động từ xung đột Mỹ-Iran, đà tiến công của Houthi tại Yemen đang đẩy Bab el-Mandeb vào vòng xoáy bất ổn, làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận chuyển dầu mỏ và hàng hóa của thế giới.

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau thảm họa 11/9: Khi ký ức lịch sử trở thành nội dung trên mạng xã hội

25 năm sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001, những hình ảnh máy bay đâm vào tòa tháp đôi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) và các công trình đổ sập vẫn tiếp tục được chia sẻ rộng rãi trên Internet. Đáng chú ý, ngày càng nhiều người trẻ đang lần đầu tiên được xem những nội dung từng gây chấn động thế giới, qua đó đặt ra câu hỏi về cách một thế hệ mới tiếp nhận và ghi nhớ một trong những sự kiện nổi bật nhất đầu thế kỷ XXI.

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ - Iran tăng cường tập kích tàu bè, triển vọng đàm phán mờ nhạt

Mỹ và Iran liên tiếp tiến hành các cuộc tập kích nhằm vào tàu bè quanh eo biển Hormuz, đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng. Trong khi Tehran đưa ra hàng loạt điều kiện để chấm dứt xung đột và cảnh báo mở rộng vùng hạn chế hàng hải, Washington cho biết hiện chưa ưu tiên giải pháp ngoại giao.

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Mỹ hé lộ 170.000 trang tài liệu về hậu quả vụ khủng bố 11/9

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm 25 năm vụ khủng bố ngày 11/9/2001, chính quyền thành phố New York (Mỹ) đã công bố khoảng 170.000 trang tài liệu trước đây chưa được tiết lộ, cho thấy giới chức từng lo ngại về những mối đe dọa đến sức khỏe do chất lượng không khí sau khi Trung tâm Thương mại Thế giới (WTC) sụp đổ.

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Iran và bài toán thực thi “vùng hạn chế” tại eo biển Hormuz

Gần đây, Iran tuyên bố sẽ thiết lập một “vùng hạn chế” mới quanh eo biển Hormuz. Thực tế, Tehran thời gian qua đã cho thấy khả năng gây gián đoạn đáng kể đối với hoạt động đi lại qua eo biển. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định, Iran sẽ phải đối mặt với rất nhiều thách thức nếu thực sự muốn áp đặt quyền kiểm soát eo biển, đặc biệt với những tàu được quân đội Mỹ hộ tống.