Chặn đứng một thảm họa phát xít mới

Năm 2014, an ninh toàn cầu lại bị đe dọa nghiêm trọng khi xuất hiện một lực lượng khủng bố mới, tàn khốc và man rợ hơn al Qaeda, đó là tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Nhờ vào nguồn tài chính hùng hậu, IS liên tục củng cố và gia tăng lực lượng, đánh chiếm mở rộng phạm vi hoạt động trải dài từ Iraq sang Syria, đẩy Trung Đông vào tình trạng bất ổn nghiêm trọng. Trước bối cảnh trên, cộng đồng quốc tế liên tục đưa ra những kế hoạch, những chiến dịch cụ thể, với quyết tâm chặn đứng thảm họa phát xít mới này nói riêng, và chủ nghĩa khủng bố nói chung.

Một chiến lược chống IS đã được Mỹ phát động từ tháng 8/2014. Tới ngày 5/9/2014, tại Hội nghị thượng đỉnh của Khối hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Mỹ đã kêu gọi và quy tụ được “liên minh nòng cốt” gồm 10 nước tham gia chống IS. Phát biểu trước thềm chuyến công du Trung Đông, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry khẳng định, Washington sẽ “kề vai sát cánh” với tất cả các cộng đồng Iraq cũng như các đối tác khu vực và quốc tế để đối phó với “kẻ thù chung IS”. Với mục tiêu sớm hình thành liên minh quốc tế chống lại IS, trong hai ngày 8 và 9/9/2014, Tổng thống Obama đã liên tiếp có các cuộc điện đàm với Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Ban Ki-moon, Thủ tướng Australia Tony Abbott, Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi để bàn về các biện pháp phối hợp đối phó IS.

Song song với liên minh quân sự, ngày 27/10/2014, phát biểu khai mạc các cuộc thảo luận nhằm tìm biện pháp ngăn chặn hoạt động của IS trên Internet tại Thủ đô Kuwait (Kuwait), với sự tham dự của đại diện các nước trong liên minh chống IS, gồm Anh, Pháp, Saudi Arabia, Ai Cập, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Đặc phái viên của Mỹ cho Liên minh toàn cầu chống IS, tướng John Allen cho biết, IS đã và đang phát động cuộc chiến online nhằm khuếch trương thanh thế của tổ chức này một cách khủng khiếp.

Theo ông Allen, môi trường trực tuyến chính là nơi để IS “tuyển mộ và làm tha hóa người vô tội”. Ông Allen nhấn mạnh: “Chỉ khi chúng ta đấu tranh với IS trên Internet, bác bỏ tính hợp pháp của thông điệp mà chúng gửi đến tầng lớp thanh niên dễ bị tổn thương… chỉ khi ấy IS mới thực sự bị đánh bại”.

Tổng thống Pháp Hollande cùng hơn 40 lãnh đạo thế giới, trong đó có Thủ tướng Anh David Cameron, Thủ tướng Đức Angela Merkel, nối vòng tay dẫn đầu đoàn tuần hành nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết, lên án các tội ác khủng bố và tưởng nhớ các nạn nhân xấu số.
Tổng thống Pháp Hollande cùng hơn 40 lãnh đạo thế giới, trong đó có Thủ tướng Anh David Cameron, Thủ tướng Đức Angela Merkel, nối vòng tay dẫn đầu đoàn tuần hành nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết, lên án các tội ác khủng bố và tưởng nhớ các nạn nhân xấu số.

Tại Hội nghị quốc tế lần thứ 1 Thế giới chống lại bạo lực và chủ nghĩa cực đoan ngày 9/12/2014, Iran trên cương vị đăng cai hội nghị đã khẳng định hỗ trợ mạnh mẽ 2 nước láng giềng Iraq và Syria trong cuộc chiến chống lực lượng Hồi giáo cực đoan. Ngoại trưởng Iraq Al-Jafari nhấn mạnh, mối đe dọa từ IS đã đưa Iran và Iraq xích lại gần nhau hơn để đối phó với kẻ thù chung.

Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia vốn “khoanh tay đứng nhìn” cuộc chiến này, ngày 5/1/2015 cùng với Mỹ đã đặt mục tiêu hoàn tất một thỏa thuận về việc trang bị và huấn luyện cho 15.000 quân đối lập được cho là “ôn hòa” của Syria trong vòng 3 năm. Đây là một phần trong chiến dịch do Mỹ dẫn đầu nhằm tiễu trừ các tay súng IS. Công tác huấn luyện dự kiến sẽ bắt đầu vào tháng 3 tới, cùng thời gian triển khai các chương trình tương tự được tổ chức tại Jordan và Saudi Arabia.

Theo nhận định của giới chuyên gia, Nhà nước Hồi giáo tự xưng IS trong năm 2015 vẫn tiếp tục là nỗi ám ảnh và cơn ác mộng đối với thế giới, trừ phi liên minh quốc tế do Mỹ đứng đầu có những thay đổi căn bản trong chiến lược đối phó với tổ chức này.

Mặc dù là “con đẻ” của mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda, song với phương thức hoạt động tàn bạo, có chiến lược bài bản, tiềm lực tài chính hùng mạnh, nhiều trang thiết bị chiến đấu hiện đại và một đội quân thiện chiến, IS đã nhanh chóng chiếm được nhiều vùng đất rộng lớn ở Trung Đông, thách thức trật tự địa chính trị ở “chảo lửa” thế giới và gieo rắc nỗi sợ hãi trên toàn cầu.

Về tài chính, không phải đơn giản mà tạp chí Forbes đã xếp nhóm khủng bố cực đoan này vào vị trí số 1 trong bảng xếp hạng “Những nhóm khủng bố giàu nhất hành tinh năm 2014”. IS có thu nhập hàng năm khoảng 2 tỷ USD, nhưng theo ước tính của 1 số chuyên gia, con số này có thể là 3 tỷ. Sở dĩ IS có trong tay một nguồn tài chính hùng hậu như vậy là vì chúng hiện kiểm soát khoảng 60% trữ lượng dầu mỏ của Syria, 70% trữ lượng dầu mỏ và khí đốt của Iraq.

Bên cạnh đó, “nguồn thu nhập nổi bật” khác của IS đến từ những vụ cướp; “khai thác” những di tích khảo cổ đang bị chiếm đóng thuộc di sản của Iraq và Syria, rồi đem bán chúng thông qua trung gian trong các cuộc đấu giá bí mật ở các nước phương Tây; bắt cóc người nước ngoài để đòi tiền chuộc.

Về quân số của IS, hầu hết đều dự đoán tổ chức này có khoảng 50.000 - 200.000 tay súng, cao gấp nhiều lần con số 10.000 - 30.000 được đưa ra lúc đầu. Đáng chú ý, trong hàng ngũ của IS đang có sự góp mặt của khoảng 20.000 tay súng nước ngoài đến từ khắp các châu lục, kể cả từ Mỹ và châu Âu.

Đây được coi là những “quả bom nổ chậm” của IS khi cần thực hiện những vụ đánh bom khủng bố ở bên trong lãnh thổ các nước vào bất cứ thời điểm nào. Các tay súng IS tăng cường gia nhập những tổ chức thánh chiến cực đoan khác và tham gia tích cự

c vào các hoạt động của al-Qaeda để “phát động ngọn lửa tấn công thánh chiến ra toàn cầu”.

Vì vậy, việc chặn đứng hoạt động của IS là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. Tuy nhiên, có phải vì quá tập trung vào IS mà thế giới quên đi rằng, “cha đẻ” của nó vẫn đang âm thầm tồn tại?!

Ngày 9/1 vừa qua, lực lượng al-Qaeda trên bán đảo Arab (AQAP) bất ngờ lên tiếng nhận trách nhiệm về vụ tấn công một cửa hiệu trang sức ở trung tâm thành phố Montpellier, miền Nam nước Pháp, khiến 4 người thiệt mạng, bắt giữ 2 con tin diễn ra vào tối cùng ngày và vụ thảm sát tại tòa soạn báo Charlie Hebdo ở Thủ đô Paris, diễn ra trước đó 2 ngày, làm 12 người thiệt mạng, 10 người khác bị thương. AQAP còn đe dọa rằng, vụ xả súng này chỉ là mở màn cho những vụ tấn công như vậy tại phương Tây.

Trước đây, thông qua mạng xã hội Twitter, AQAP đã từng cảnh báo: “Nước Pháp là một mục tiêu tấn công vì cách hành xử và thể hiện vai trò một cách thái quá trong cuộc chiến với thế giới Hồi giáo…”. Hai vụ việc này là lời cảnh báo về làn sóng những kẻ cực đoan được đào tạo bởi các tổ chức khủng bố đang tồn tại trong nước Pháp.

Hà Khổng

Các tin khác

Thỏa thuận mong manh và tia hy vọng từ bàn đàm phán

Thỏa thuận mong manh và tia hy vọng từ bàn đàm phán

Những tranh cãi xoay quanh quyền kiểm soát eo biển Hormuz vừa châm ngòi cho một vòng xoáy tấn công trả đũa nguy hiểm giữa Iran và Mỹ trong những ngày qua. Tuy nhiên, sau một cuối tuần "rực lửa", hai bên đã đồng ý tạm thời hạ nhiệt để quay lại bàn đàm phán, nỗ lực cứu vãn Biên bản ghi nhớ (MoU) mong manh khỏi bờ vực đổ vỡ.

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

Sau hơn bốn năm xung đột, Ukraine cho biết đã thu giữ hàng trăm mẫu khí tài của Nga trên chiến trường. Việc Kiev mới đây công bố nền tảng TrophyLab, cho phép các đối tác tiếp cận thông tin kỹ thuật về những mẫu vũ khí này, lập tức thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát quốc tế.

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Bảng xếp hạng kỳ lân toàn cầu năm 2026 của Viện nghiên cứu Hurun (Trung Quốc) cho thấy, AI đã trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời hé lộ sự dịch chuyển đáng chú ý trong cuộc đua công nghệ giữa các quốc gia.

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Hai trận động đất kinh hoàng liên tiếp với cường độ 7,2 và 7,5 độ richter đã tấn công thủ đô Caracas của Venezuela và các khu vực lân cận hôm 24/6. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), đây là cơn địa chấn mạnh nhất tại quốc gia Nam Mỹ này kể từ năm 1900, để lại cảnh tượng tàn phá nặng nề và đẩy hàng chục nghìn người vào cảnh màn trời chiếu đất.

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng "vòm nhiệt" kết hợp với biến đổi khí hậu khiến châu Âu, khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, phải đối mặt với những đợt sóng nhiệt ngày càng dữ dội, thậm chí trở thành "bình thường mới" trong mùa Hè.

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra “khá suôn sẻ”, thì thực tế trên bàn đàm phán và tại các mặt trận lại vẽ nên một bức tranh khác. Những mâu thuẫn về diễn giải thỏa thuận, cùng áp lực chính trị nội bộ tại Washington, đang đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi của một thỏa thuận hòa bình vừa mới chớm nở.

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Hai năm sau chiến thắng lịch sử, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phải rút lui do không còn nhận được sự tín nhiệm trong nội bộ đảng. Người được đánh giá là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí kế nhiệm là Andy Burnham, chính trị gia đang nổi lên như hy vọng mới của Công đảng.

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy Washington đang chuyển trọng tâm từ hồ sơ hạt nhân sang việc kiểm soát các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực. Điều này đồng nghĩa tương lai của tiến trình hòa bình Mỹ-Iran không chỉ phụ thuộc vào các cuộc thương lượng ở Thụy Sĩ mà còn gắn chặt với diễn biến thực địa tại Lebanon.

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Căng thẳng tại Bolivia lên đỉnh điểm trong cuối tuần này khi Tổng thống Rodrigo Paz chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, cho phép các lực lượng an ninh và quân đội tiến hành giải tỏa các chướng ngại vật của người biểu tình – những rào chắn đã làm tê liệt nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này trong suốt 50 ngày qua và cướp đi sinh mạng của ít nhất 14 người.

Mỹ và Iran hoãn đàm phán tại Thụy Sĩ. Ảnh minh họa Reuters.

“Bước đệm” cho thỏa thuận Mỹ - Iran hay chỉ là khoảng lặng tạm thời?

Một bước ngoặt quan trọng vừa diễn ra tại Trung Đông khi Israel và lực lượng Hezbollah đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Động thái này diễn ra vào thời điểm hết sức nhạy cảm, ngay sau những đợt giao tranh ác liệt đe dọa trực tiếp đến cơ hội đạt được hiệp định hòa bình toàn diện giữa Mỹ và Iran.

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Tháng trước, Mỹ thông báo với các đồng minh rằng họ quyết định thu hẹp nguồn lực quân sự sẵn có dành cho NATO. Và hôm 18/6, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ khẳng định Washington không nói giỡn, tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc rà soát thực sự kéo dài sáu tháng, bao gồm cả tham vấn Quốc hội.

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad, mở đường chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía sau bước đột phá ngoại giao này vẫn còn hàng loạt vấn đề gai góc, từ cơ chế kiểm soát chương trình hạt nhân Iran, tương lai của Hormuz cho đến việc nới lỏng trừng phạt và bảo đảm Israel - Hezbollah tuân thủ ngừng bắn.

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Báo cáo mới nhất của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho thấy khoảng 2,4 triệu người tị nạn trên thế giới sẽ cần được tái định cư trong năm 2027, nhưng nhu cầu này ngày càng khó khăn do chính sách siết chặt của các quốc gia.

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Tổng thống Trump ngày 16/6 khẳng định, eo biển Hormuz sẽ được mở lại hoàn toàn vào ngày 19/6 sau khi xác nhận về một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm bảy nền kinh tế phát triển nhất thế giới (G7), nhiều đồng minh châu Âu lại tỏ ra thận trọng trước triển vọng đó.

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Giới chức Mỹ và Iran mới đây chính thức xác nhận đã đạt được một khuôn khổ thỏa thuận nhằm chấm dứt tình trạng chiến tranh. Thỏa thuận sơ bộ này không chỉ làm lóe lên hy vọng chấm dứt cho các hành động quân sự và các lệnh phong tỏa căng thẳng trong suốt nhiều tháng qua, mà còn lập tức tạo ra một cú hích đối với thị trường toàn cầu trong ngày 15/6.

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Việc các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đồng ý khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Ukraine là bước tiến đáng kể của Kiev trong nỗ lực gia nhập EU. Tuy nhiên, đây được dự báo là một quá trình kéo dài và đòi hỏi Ukraine có nhiều cải cách lớn.

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 (giờ địa phương) tuyên bố Washington và Tehran có thể sẽ ký kết một thỏa thuận hòa bình ngay trong cuối tuần này, qua đó mở cửa trở lại tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz. Dù Iran tỏ ra thận trọng, tuyên bố của Tổng thống Mỹ đã có những tác động nhất định đến thị trường toàn cầu.

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Những đợt không kích liên tiếp của Mỹ nhằm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Iran trong hai ngày qua cho thấy Washington đang theo đuổi một chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả đơn thuần. Theo nhiều nhà phân tích, bên cạnh mục tiêu gây sức ép buộc Tehran điều chỉnh lập trường, Mỹ còn muốn làm suy yếu khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ răn đe chiến lược của Iran.