Chẩn đoán ung thư vú bằng trí tuệ nhân tạo

Nghiên cứu ban đầu đã đề xuất rằng thuật toán của Google có thể cải thiện độ chính xác của sàng lọc nhũ ảnh, từ đây đã có thể giảm thiểu cho sự thiếu hụt bác sĩ chụp X-quang tại nhiều vùng trên đất nước Anh. Trí tuệ nhân tạo (AI) thực sự có thể thay quyền con người trong chẩn đoán bệnh tật hay không?

Trí tuệ nhân tạo chẩn đoán bệnh đạt chính xác cao

Tính trung bình ở Anh, cứ 8 phụ nữ thì sẽ có 1 người được chẩn đoán mắc ung thư vú. Trong một nỗ lực nhằm giúp phát hiện bệnh nhanh hơn, các nhà nghiên cứu đã tạo ra một thuật toán hiểu sâu để nhận dạng ung thư vú bằng các phương pháp soi quét với độ chính xác còn tốt hơn cả một chuyên gia về phóng xạ tuyến (nói nôm na là bác sĩ X-quang).

Trong khi thuật toán vẫn còn ở giai đoạn đầu song nó hứa hẹn rằng cuối cùng sẽ giúp giảm thiểu các kết quả thiếu chính xác và giúp bù trừ cho sự thiếu hụt bác sĩ X-quang ở Anh.

Google AI có thể chụp x-quang tuyến vú giúp xác định chính xác ung thư vú ở phụ nữ hơn.
Google AI có thể chụp x-quang tuyến vú giúp xác định chính xác ung thư vú ở phụ nữ hơn.

Phát hiện sớm vẫn được coi là cơ hội vàng của điều trị, ngay cả khi không có dấu hiệu của bệnh thì phụ nữ tuổi ngũ tuần ở Mỹ và Anh đều được xét nghiệm. Các xét nghiệm âm tính giả (khi đã có ung thư nhưng không được nhận diện) có thể gây tử vong, trong khi dương tính giả có thể gây lo lắng cho nhiều người.

DeepMind (thuộc sở hữu của Google) đã làm việc với các tổ chức của Dịch vụ y tế quốc gia Anh (NHS) để phát triển AI nhằm đọc quét mắt và ung thư cổ tại chỗ.

Chỉ trong vòng 2 năm qua, các nhà nghiên cứu tại Khoa nghiên cứu ung thư của Cao đẳng hoàng gia London (viết tắt CRUK), Đại học Tây Bắc, Bệnh viện Hoàng gia Surrey và Google Health đã sử dụng hệ thống hiểu sâu được phát triển bởi DeepMind trên 2 bộ dữ liệu khác nhau về quét tuyến vú (1 bộ của Mỹ và bộ kia của Anh) cho thấy rằng AI có thể đọc quang tuyến vú một cách chính xác.

Ông Dominic King, Giám đốc của Google Health (chi nhánh Anh) phát biểu: "Bước đi này là nhằm cố gắng trả lời cho một số câu hỏi mang tính quyết định về việc triển khai nó ngay trong thế giới thực. Đồng thời khẳng định việc triển khai loại công nghệ mới này một cách an toàn và hiệu quả". Hệ thống mới là thứ được đào tạo đầu tiên để chụp X-quang tuyến vú cho 76.000 phụ nữ Anh bằng cách sử dụng bộ dữ liệu OPTIMAM của CRUK cũng như 15.000 bản quét từ Mỹ.

Một khi được đào tạo, thuật toán sẽ được thử nghiệm trên 25.000 đợt quét ở Anh và xa hơn là 3.000 đợt quét ở Mỹ. 4 hình ảnh từ mỗi nhũ ảnh sẽ được kéo vào một mạng lưới thần kinh, cho ra điểm số của 3 mô hình khác nhau nằm giữa 0 và 1 và cái sau đó là nguy cơ cao của ung thư.

Ông Christopher Kelly, một nhà khoa học lâm sàng tại Google Health và là đồng tác giả của cuộc nghiên cứu, ông cũng có những bài viết trên tạp chí Nature, phát biểu: "Các kết luận của AI sau đó sẽ được đem đi so sánh với các kết quả thực tế trong tương lai và tương ứng với những gì mà các bác sĩ X-quang đã nói tại thời điểm đó. Sự thật của công việc chúng tôi làm là dựa trên các kết quả sinh thiết và theo dõi".

So sánh với các chuyên gia con người, hệ thống nói rằng đã nhìn thấy sự giảm các dương tính giả xuống 5,7% ở Mỹ và 1,2% ở Anh; cũng như giảm các âm tính giả xuống mức 9,4% ở Mỹ và 2,7% ở Anh.

Ở Mỹ, ung thư vú thường được kiểm tra bởi một bác sĩ X-quang, trong khi các nhũ ảnh của NHS thường được kiểm tra tối thiểu bởi 2 bác sĩ X-quang. Nếu "2 độc giả" đó bất đồng với kết quả thì quá trình quét sẽ được kiểm tra lần thứ 3 và có thể là lần thứ 4.

Mặt khác, Cao đẳng Hoàng gia về các phóng xạ tuyến (RCR, cơ quan chuyên môn chịu trách nhiệm về chuyên khoa ung thư lâm sàng và X-quang lâm sàng trên khắp Vương quốc Anh) đang than thở rằng nước Anh hiện đang thiếu ít nhất 1.104 bác sĩ X-quang; hiện chỉ có 542 bác sĩ chuyên khoa vú ở Anh, và chỉ mới đạt 8% các bài viết từ phía bệnh viện thể hiện vai trò của họ trong lĩnh vực này.

Tiềm năng chuẩn đoán bệnh bằng trí tuệ nhân tạo

Giám đốc Google Health, ông Dominic King quả quyết: "Nếu vai trò của người đọc thứ 2 có thể được thay thế một phần bởi AI thì có thể giải quyết được sự thiếu hụt nguồn nhân lực. Từ 3,4 năm trước từng có một nhóm các bác sĩ X-quang ngực ở Anh đã liên hệ với chúng tôi và họ nói rằng họ chấp nhận việc dùng AI can thiệp vào chẩn đoán, và đây cũng là suy nghĩ quan trọng về cách thức công nghệ có thể bắt đầu hỗ trợ tính bền vững của dịch vụ y tế, bởi vì hiện tại đang có sự chậm trễ nan giải".

Để kiểm tra ý tưởng này, các nhà nghiên cứu đã chạy một dự án phụ nhằm mô phỏng làm thế nào mà thuật toán có thể làm việc với bác sĩ X-quang con người. AI và các bác sĩ con người cùng nhất trí độ chính xác đạt 88% tại thời điểm đó, đồng nghĩa là 12% còn lại của việc soi quét sẽ được đọc bởi một bác sĩ khác. Nhà khoa học lâm sàng Christopher Kelly lạc quan nói: "Thật thú vị để xem xét một gợi ý hướng tới một hệ thống chẩn đoán tiềm năng trong tương lai". 

Bà Caroline Rubin, phó chủ tịch của Phóng xạ học lâm sàng tại RCR, người không tham gia vào cuộc nghiên cứu, phát biểu: "Bất kể thành công của cuộc nghiên cứu, rõ ràng AI không thể thay thế hoàn toàn cho các bác sĩ con người, mà nó đóng vai trò hỗ trợ công tác chẩn đoán. Các chương trình AI sẽ không giải quyết được sự khủng hoảng nhân lực con người - vì các bác sĩ X-quang và đội ngũ hình ảnh còn làm việc nhiều hơn so với chỉ mỗi việc soi quét của máy - nhưng chắc chắn AI sẽ đóng vai trò giúp đỡ tối đa khi chúng trở thành đôi mắt thứ 2 và là chiếc lưới an toàn".

Bên cạnh đó các nhà nghiên cứu cũng kiểm tra xem hệ thống có thể được khái quát hóa hay không (hệ thống có thể được đào tạo trên một bộ dữ liệu duy nhất được sử dụng mọi nơi). Kết quả không tốt như hệ thống được đào tạo dựa trên bộ dữ liệu của Mỹ, mặc dầu vậy cũng đã cho thấy một số khái quát hóa là có khả thi.

Các nhà nghiên cứu Google nói rằng họ muốn thực hiện nhiều nghiên cứu hơn không chỉ phục vụ cho hồi cứu, dữ liệu lịch sử mà còn đối với các bệnh nhân hiện tại. Bà Caroline Rubin từ RCR cho rằng cần phải có những kiểm tra nghiêm ngặt và quy định cẩn thận.

Hiện đang có những lo ngại xoay quanh quyền riêng tư dữ liệu liên quan đến bước đột phá mới nhất của Google vào lĩnh vực nghiên cứu y tế. Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng chụp X-quang tuyến vú đã được xác định lại. Nhà khoa học Christopher Kelly nhấn mạnh rằng nhóm nghiên cứu đang quan sát siêu dữ liệu liên quan đến mỗi hình ảnh nhằm đảm bảo rằng AI không "hoạt động kém" trên các nhóm nhỏ, và cần các phân tích sâu hơn để không có sự sai lệch.

Ông Andrew Holding, một nhà nghiên cứu cao cấp tại Viện Cambridge (CRUK) kết luận: "Một bác sĩ lâm sàng sẽ nhanh chóng nhìn ra có những thứ lạ ở sắc tố da dựa trên thâm niên kinh nghiệm hành nghề y của họ. Nhưng vì AI chưa từng nhìn thấy điều đó thế nên cách chẩn đoán của máy sẽ diễn ra theo một cách không thể dự báo trước được. Và nếu bệnh viện nào đó sử dụng một thiết bị cũ kỹ để chụp X-quang tuyến vú thì sẽ dẫn đến các kết quả chẩn đoán sai lệch cho bệnh nhân.

Những vấn đề này không thể giải quyết được nhưng chúng cũng là một thách thức lớn. Những tiến bộ trong chẩn đoán bệnh tật bằng AI không chỉ giúp cắt giảm gánh nặng viện phí mà còn cải thiện việc chăm sóc y tế. Và bằng cách sử dụng AI để bắt các lỗi tiềm tàng, chúng ta có thể tránh đi cảm giác chủ quan khi lệ thuộc hoàn toàn vào phần mềm mà vẫn áp dụng công nghệ để mang đến kết quả tốt nhất cho bệnh nhân".

Phan Bình (tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Lỗ hổng trong quản lý dữ liệu quan trắc môi trường

Hệ thống quan trắc môi trường tự động là trụ cột quan trọng của quản trị môi trường, cung cấp dữ liệu phục vụ giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên liên tiếp thời gian qua, nhiều vụ việc dữ liệu quan trắc môi trường bị can thiệp, thao túng, không chỉ đặt ra trách nhiệm của các bộ, ngành, cá nhân có liên quan, mà còn đặt ra câu hỏi về doanh nghiệp được hưởng lợi, cơ chế quản lý dữ liệu và khả năng truy đến cùng chuỗi hành vi nếu có sự móc nối giữa các bên.

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Đừng để hình ảnh "đại ca" trở thành hình mẫu cho người trẻ

Từng hai lần lĩnh án tù, Nguyễn Văn Dũng tiếp tục xuất hiện trong các phim ngắn với vai “đại ca” giang hồ. Trong vụ án liên quan kênh YouTube “Đời TV”, lời khai của những người tham gia cho thấy Dũng được mời đóng phim vì có lượng người theo dõi, có thể giúp kênh tăng lượt xem.

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Công an TP Đồng Nai: Bình yên từ thế trận lòng dân

Là một trong những nơi tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp ở phía Nam, thu hút hàng triệu người từ khắp nơi đổ về làm công nhân và lao động tự do nên TP Đồng Nai luôn là địa bàn mà các đối tượng tội phạm, đặc biệt là trộm cắp, cướp giật chọn làm nơi gây án. Đối tượng mà chúng nhắm đến thường là công nhân. Không để tình trạng này tiếp diễn, Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự và Công an các xã, phường tăng cường nắm tình hình địa bàn, phối hợp tuần tra khép kín để kịp thời đấu tranh, triệt phá.

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Côn trùng gắn công nghệ của tương lai

Công ty khởi nghiệp của Đức SWARM Biotactics chế tạo côn trùng lai máy móc phục vụ mục đích quốc phòng - nhưng đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học gắn camera lên những loài côn trùng. Các nhà nghiên cứu điều khiển côn trùng bằng cách gửi xung điện đến râu của chúng, khuyến khích gián di chuyển. Nếu thành công, các đàn robot này có thể được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như trinh sát hoặc tìm kiếm cứu nạn.

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Ngăn chặn UAV gây mất an toàn bay

Thời gian vừa qua, trong khu vực cấm, hạn chế bay ở sân bay Tân Sơn Nhất, TP Hồ Chí Minh liên tục xuất hiện UAV hoạt động. Tình trạng này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an toàn của những chuyến bay ở cả hai chiều cất, hạ cánh; mà còn khiến nhiều chuyến bay phải tạm dừng nhiều giờ liền, nhiều chuyến phải hạ cánh gấp hoặc di chuyển đến sân bay khác để dừng chờ; gây thiệt hại hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng cho nhiều loại chi phí.

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Vì sao “Mái nhà thế giới” trở thành nguồn cơn thảm họa?

Một khối băng và đá trên dãy Langtang bất ngờ sụp xuống, kéo theo lũ bùn đá tràn qua biên giới Trung Quốc và Nepal, phá hủy cửa khẩu, đường sá, nhà máy điện và nhiều khu dân cư. Nhưng Rasuwa không chỉ là câu chuyện về một thiên tai dữ dội, nó cảnh báo một thực tế rất đáng lo ngại. Himalaya,“mái nhà thế giới” và nguồn nước của phần lớn châu Á, đang biến đổi nhanh trong khi hạ tầng và các hành lang kết nối ngày càng tiến sâu vào những vùng núi dễ tổn thương. Khi băng, đá, nước và địa hình cùng mất ổn định, một biến cố trên sườn núi có thể nhanh chóng trở thành khủng hoảng xuyên biên giới.

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Màn giăng bẫy khách hàng vào Spa đã bị triệt phá như thế nào?

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bắc Ninh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với 5 đối tượng vì có hành vi lừa dối khách hàng. Các đối tượng trên là chủ cơ sở, “bác sĩ”, “khách hàng” của Spa Sigma và Spa “Royal Luxury” ở tỉnh Bắc Ninh với những thủ đoạn lừa dối khách hàng hết sức bài bản, tinh vi.

Thiếu tướng Trịnh Xuân Thu luôn hướng về quê hương bằng những việc làm ý nghĩa để tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng và các anh hùng, liệt sĩ.

Công an tỉnh Thanh Hóa phát huy truyền thống anh hùng

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Thanh Hóa là một trong những địa bàn trọng điểm bị không quân, hải quân Mỹ đánh phá ác liệt. Hàm Rồng, Nam Ngạn, Phà Ghép, Đò Lèn, Đồi Nhơm... trở thành những “tọa độ lửa” trên tuyến chi viện chiến lược. Mỗi cây cầu, bến phà, cung đường nơi đây đều ghi dấu những trận đánh khốc liệt và sự hy sinh của quân, dân Thanh Hóa để giữ vững mạch giao thông ra tiền tuyến.

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

“Tế Điên” và lời hứa hoàn lương dang dở

Bỏ học từ lớp 4, lang thang ở ga Nam Định rồi trượt dài từ trộm cắp, cướp tài sản đến ma túy, Nguyễn Văn Thùy dành hơn 20 năm cuộc đời để... đi tù. Khi trở về, những tưởng đã "rẽ lối" thành công sang lĩnh vực truyền thông với hình ảnh “Tế Điên” trên mạng xã hội, kể chuyện tù tội và khuyên giới trẻ hoàn lương, nhưng, như một diễn viên quen "ăn đèn" sân khấu, “Tế Điên" một lần nữa vướng vòng lao lý cũng chính bởi những phát ngôn thiếu kiểm soát của mình.

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Về "khẩu súng gây đau tim" của CIA

Mỹ đã tham gia công ước cấm vũ khí sinh học, nhưng Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) lại bí mật phát triển một loại vũ khí ám sát bí mật: "khẩu súng gây đau tim". Sự thật khí tài này vừa được tạp chí trực tuyến Cơ khí phổ thông (PMC) Mỹ lật lại trong số ra trung tuần tháng 8/2026.

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

8 công nghệ hoạt động như… “phép thuật”

Một số công nghệ đột phá vẫn mang lại cảm giác như thể chúng được hiện thực hóa từ truyện hư cấu, ngay cả khi chúng đã xuất hiện được một thời gian. Đó là bởi vì chúng ta học cách áp dụng chúng vào cuộc sống hàng ngày thông qua các ứng dụng và thiết bị mà chúng hỗ trợ, nhưng chúng ta lại không bao giờ dành thời gian để tìm hiểu điều gì làm cho những công nghệ này hoạt động.

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

AI và cuộc chiến giành quyền viết luật chơi

Bên dưới bề nổi của cuộc thương chiến vi chip bán dẫn đang nổi bật trên các trang báo quốc tế là một cuộc chiến ngầm khốc liệt hơn gấp bội: Cuộc đua áp đặt thể chế, giành quyền định đoạt trật tự số toàn cầu. Xem ra, quyền lực đích thực của kỷ nguyên mới không nằm ở chỗ ai làm ra con chip nhanh nhất, mà thuộc về kẻ quyết định AI được phép vận hành theo những quy tắc nào.

Chiều 6/8, việc công an xuất hiện tại nhà Bùi Xuân Huấn đã thu hút nhiều người quay phim, phát trực tiếp qua mạng xã hội

Một thập niên nổi tiếng nhờ thị phi

Không có chuyên môn, nghề nghiệp nổi bật làm bệ phóng, Bùi Xuân Huấn, tức Huấn “Hoa Hồng” vẫn xây dựng được sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội bằng những màn khoe tiền, phát ngôn gây sốc và các bài giảng về “đạo lý”. Từ một hiện tượng mạng mang màu sắc “giang hồ”, Huấn từng bước thương mại hóa sự nổi tiếng, tham gia kinh doanh, bán hàng trực tuyến và làm từ thiện. Tuy nhiên, hành trình ấy cũng liên tục đi kèm tranh cãi, những lần bị xử phạt và gần đây nhất là việc cơ quan điều tra có mặt tại nơi ở của người này.

Thư cảm ơn của tỉnh ủy lai châu tới công ty TNHH KF FAN của ông Trần Đình Tiệp sau khi ông gửi 1,1 tỉ đồng ủng hộ đồng bào khó khăn

Khánh Sky và kết cục được báo trước

Từ một vụ tranh cãi về hoạt động từ thiện, câu chuyện nhanh chóng leo thang thành những màn livestream chửi bới, kéo đến tận nơi đối chất, rồi kết thúc bằng việc cơ quan công an vào cuộc. Đằng sau vụ việc Khánh Sky là một hiện tượng đáng báo động hơn: Nhiều gã “giang hồ mạng” hiện nay đang kiếm cơm bằng những drama gây tranh cãi và vướng vào pháp luật như là kết cục đương nhiên.

Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến cùng đồng nghiệp nghiên cứu kịch bản trước khi quay phim

Người kể chuyện pháp luật bằng những thước phim triệu view

Đoạn clip ghi lại hình ảnh một trung tá CSGT phụ vợ bán nước mía sau giờ làm việc bất ngờ thu hút hàng triệu lượt xem, giúp nhiều người biết đến Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến, cán bộ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội. Phía sau khoảnh khắc đời thường ấy là một hành trình hơn 20 năm bền bỉ đứng giữa những ngã tư Thủ đô, chứng kiến biết bao mất mát vì tai nạn giao thông, thế nên, cách mà anh Tiến tuyên truyền pháp luật bằng những clip sống động khiến người dân, đặc biệt là các bạn trẻ vô cùng thích thú. Mọi người gọi anh là "Trung tá triệu view".

Những phát minh đi trước thời đại

Những phát minh đi trước thời đại

Giám sát động đất, động cơ hơi nước, phẫu thuật và vật liệu tiên tiến... Một hành trình khám phá những phát minh cổ đại đi trước thời đại.

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Vũ khí Hàn Quốc đang xâm lấn thị trường châu Âu

Cuộc xung đột tại Ukraine kéo dài đã đẩy các quốc gia thành viên châu Âu của NATO vào một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh Lạnh. Trong bối cảnh các tập đoàn công nghiệp quốc phòng nội địa phương Tây bị quá tải và Mỹ có dấu hiệu muốn giảm bớt vai trò đầu tàu dẫn dắt phòng thủ cựu lục địa, một hiện tượng địa chính trị kỳ lạ đã xuất hiện: dòng vũ khí từ cường quốc công nghiệp Đông Bắc Á - Hàn Quốc - đang ồ ạt đổ bộ về phía Tây.