Cấy ghép tế bào giúp bệnh nhân liệt hồi phục vận động

Darek Fidyka, người đàn ông bị liệt từ ngực trở xuống sau khi bị tấn công bằng dao hồi năm 2010, hiện giờ đã có thể vận động trở lại và đạp chiếc xe đạp được cải tiến cho thích hợp.

Năm 2014, một nhóm bác sĩ phẫu thuật Ba Lan thông báo họ đã chữa bệnh liệt của Darek Fidyka bằng phương pháp sử dụng các tế bào đặc biệt lấy từ mũi của bệnh nhân để sửa chữa tủy sống bị tổn hại. Nhóm phẫu thuật hiện đang nghiên cứu tình trạng của 2 bệnh nhân liệt khác để giúp họ hồi phục các bước đi.

Các tế bào OEC từ mũi được cấy vào tủy sống.
Các tế bào OEC từ mũi được cấy vào tủy sống.

Darek Fidyka nói: “Tôi có thể nói rằng cảm giác đang quay trở lại và tôi thấy khỏe mạnh hơn. Cách đây 1 năm, tôi không thể đạp chiếc xe đạp, nhưng bây giờ tôi có thể cảm nhận được cơ bắp đang vận động và lực chân ấn xuống bàn đạp”. Bệnh nhân Darek được phẫu thuật cấy ghép tế bào hồi tháng 4-2012 và phải trải qua vật lý trị liệu liên tục 5 giờ một ngày.

Cựu lính cứu hỏa cho biết sau đó ông dần có cảm giác trở lại và kiểm soát được phần cơ bên dưới cơ thể. Sự phục hồi cảm giác đối với phần dưới cơ thể còn giúp cho Darek kiểm soát được bàng quang của mình.

Bác sĩ Pawel Tabakow.
Bác sĩ Pawel Tabakow.

Hiện nay, nhóm bác sĩ phẫu thuật đang tìm kiếm các bệnh nhân liệt khác bị loại thương tổn tủy sống bất thường và trầm trọng để nghiên cứu điều trị. Bác sĩ Pawel Tabakow, lãnh đạo dự án, tuyên bố: “Nếu chúng tôi lập được cầu nối bắt qua kẽ hở giữa 2 đầu tủy sống thì chắc chắn kỹ thuật của chúng tôi rất hứa hẹn sẽ làm nên cuộc cách mạng trong chữa trị chứng liệt”.

Dự án “Bước đi lần nữa” là dự án liên kết của thành phố Wroclaw, giữa Ba Lan và Anh được tiến hành ở Ba Lan, song các bệnh nhân liệt ở bất cứ nơi đâu trên thế giới trong độ tuổi từ 16- 65 đều có thể đăng ký chữa trị trên trang web của nhóm bác sĩ phẫu thuật bắt đầu hoạt động chính thức từ ngày 8-3-2016 ở thành phố Wroclaw, miền Nam Ba Lan.

Darek Fidyka có thể đạp xe đạp trở lại.
Darek Fidyka có thể đạp xe đạp trở lại.

Bệnh nhân được chữa trị miễn phí song phải chuẩn bị để lưu trú đến 3 năm ở Ba Lan. Họ sẽ trải qua thời gian vật lý trị liệu căng thẳng trước và đặc biệt sau phẫu thuật cấy ghép tế bào.

Nhóm bác sĩ sẽ lập danh sách bệnh nhân ban đầu căn cứ theo xét nghiệm scan, chi tiết bệnh án và sau đó chọn ra vài người tình nguyện đến Ba Lan để thử nghiệm điều trị. Số bệnh nhân liệt chọn lọc này sẽ được phẫu thuật theo phương pháp từng áp dụng đối với Darek Fidyka được công bố trên Tạp chí Cell Transplantation. Các nhà khoa học đã trải qua nhiều thập niên tìm cách giúp bệnh nhân liệt bước đi trở lại.

Những bộ khung xương ngoài cơ giới hóa gắn lên cơ thể bệnh nhân hiện đã bán trên thị trường. Các kỹ thuật kích thích điện sử dụng vật cấy ghép giúp bệnh nhân gập lại hai chi dưới cơ thể. Nhưng không một phương pháp nào sửa chữa được tủy sống bị tổn thương. Kỹ thuật mới ở Ba Lan giúp tái kết nối não bộ với phần chi dưới qua tủy sống giúp cơ thể kiểm soát vận động.

Thử nghiệm sắp tới ở Ba Lan sẽ chứng minh các tế bào của bệnh nhân có thể được sử dụng để phục hồi tủy sống bị tổn thương. Ở ca phẫu thuật đầu tiên, nhóm bác sĩ sẽ bóc tách một trong những hành khứu giác nằm phía trên khoang mũi dưới đáy não. Hành khứu giác chứa đựng các tế bào đặc biệt gọi là tế bào mũi OEC giúp các sợi thần kinh trong cơ quan khứu giác liên tục phục hồi.

Trong ca phẫu thuật thứ 2, các tế bào OEC của bệnh nhân được tiêm vào bên trên và bên dưới vết thương để tạo “cầu nối” bắc qua kẽ hở nơi tủy sống.

Nhóm bác sĩ Ba Lan tin rằng các OEC giúp cho bó sợi thần kinh tái sinh và từ đó chữa được tổn thương nơi tủy sống. Một nhóm chuyên gia sinh lý học thần kinh đến từ Đại học Hoàng gia London (UCL) sẽ trực tiếp giám sát cuộc nghiên cứu ở Ba Lan.

Giáo sư sinh lý học Anh Peter Ellaway lưu ý rằng, cho dù thử nghiệm có thành công thì phương pháp này phải cần thêm vài năm nữa để hoàn thiện chứ chưa thể ngay lập tức điều trị cho bệnh nhân liệt. Thử nghiệm chữa trị ở Ba Lan cho mỗi bệnh nhân có giá 250.000 bảng Anh và được tài trợ bởi tổ chức từ thiện Anh – Nicholls Spinal Injury Foundation (NSIF). Tổ chức do David Nicholls thành lập sau khi đứa con trai 18 tuổi của ông tên là Daniel bị liệt từ cổ trở xuống sau một tai nạn khi bơi lội.

NSIF và tổ chức từ thiện hỗ trợ nghiên cứu y khoa Anh UK Stem Cell Foundation (UKSCF) ủng hộ dự án nghiên cứu của Giáo sư Geoff Raisman, Chủ tịch khoa phục hồi thần kinh ở UCL và người tiên phong sử dụng các OEC để sửa chữa tủy sống bị tổn hại.

Tuy nhiên, Giáo sư nhận định: “Tiến bộ của Darek Fidyka cho thấy sức mạnh kỳ diệu của cơ cấu tái tổ chức kết nối thần kinh của não bộm nhưng tất cả đều tùy thuộc vào nỗ lực của bệnh nhân. Nó giống như một đứa trẻ đang tập bước đi. Chúng ta không thể dạy phải bước đi như thế nào mà tiến trình xảy đến từ bên trong cơ thể”.

Di An (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.