Cấy ghép hệ điều hành vào cơ thể người?

Những đột phá mới trong y học sẽ đem lại hy vọng biến giấc mơ của con người thành sự thật như việc "cải tiến" mắt người trở thành siêu thị lực, hoặc đem lại ánh sáng cho những người mắc các bệnh về võng mạc. 

Con người cũng sẽ không cần phải dùng đến thẻ từ, chìa khóa, hay thậm chí mật khẩu để truy cập vào các thiết bị nhận dạng cá nhân mà chỉ cần cấy một con chip nhỏ dưới da… Những công nghệ cấy ghép sinh học trong tương lai sẽ giúp cuộc sống con người trở nên khỏe mạnh, tiện nghi hơn.

Từ cấy ghép mô mắt giúp hồi phục thị lực…

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới, có hàng triệu người trên khắp thế giới bị khiếm thị toàn phần, cùng với những tiến bộ trong việc ghép võng mạc từ tế bào sản sinh từ tế bào gốc, một ngày nào đó sẽ khôi phục được thị lực cho hàng triệu bệnh nhân mắc các bệnh về võng mạc. 

Cuộc chạy đua của các nhà khoa học và sự lão hóa để tìm các cách mới nâng cao năng lực tự phục hồi của cơ thể từ tế bào gốc và cả các thiết bị sinh học được cấy ghép vào cơ thể người bệnh.

Phẫu thuật cấy ghép não giúp bệnh nhân bị bại liệt có thể giao tiếp bằng suy nghĩ.
Phẫu thuật cấy ghép não giúp bệnh nhân bị bại liệt có thể giao tiếp bằng suy nghĩ.

Cùng với các chứng bệnh về mắt khác, hai rối loạn võng mạc phổ biến nhất là thoái hóa điểm vàng và viêm võng mạc sắc tố. Ngoài việc cấy ghép những con mắt sinh học, các nhà nghiên cứu cũng đã sử dụng phương pháp cấy ghép những tế bào tiếp nhận ánh sáng vào võng mạc để giúp hồi phục thị lực. Trở ngại lớn nhất của phương pháp này là các tế bào cấy ghép không thực sự hòa hợp với võng mạc của người bệnh và do đó hạn chế khả năng phục hồi thị giác.

Một kết quả mới được công bố gần đây của các nhà khoa học Nhật Bản về ca cấy ghép thành công tế bào gốc đa năng giúp chữa chứng thoái hóa điểm vàng do tuổi già. 

Nhóm nghiên cứu đã lấy một tế bào da và sau đó biến đổi thành tế bào gốc đa năng. Tế bào gốc được các nhà khoa học Nhật Bản phát triển thành các biểu mô sắc tố võng mạc và nuôi cấy trong phòng thí nghiệm rồi tạo thành một tấm màng siêu mỏng, được cấy vào phía sau võng mạc của bệnh nhân. 

Mặc dù cuộc điều trị mới chỉ ở mức độ nghiên cứu ban đầu và còn rất gian nan để có thể trở thành liệu pháp điều trị rộng rãi cho người bệnh. Nhưng những tín hiệu tích cực mà nó mang lại rất khả quan.

Bên cạnh phương pháp sử dụng tế bào gốc, các nhà khoa học Italy mới đây đã công bố phương pháp cấy thiết bị có tác dụng chuyển đổi ánh sáng thành tín hiệu điện kích thích các nơ-ron võng mạc được cấy vào để thay thế võng mạc bị tổn thương. 

Thiết bị này được chế tạo từ một lớp polyme dẫn điện mỏng và phủ một lớp chất bán dẫn. Lớp polyme bán dẫn này hoạt động như một tế bào quang điện, hấp thụ các photon ánh sáng và kích thích các nơ-ron võng mạc và phủ kín các chỗ trống tạo ra do các tế bào nhận sáng bị hỏng. 

Qua theo dõi bằng phương pháp cắt lớp phát xạ để theo dõi hoạt động của não chuột trong các bài kiểm tra nhạy sáng, các nhà nghiên cứu đã ghi nhận sự gia tăng hoạt động của các vùng thị giác trên vỏ não. 

Bác sĩ nhãn khoa Grazia Pertile, Italy là một trong những nhà nghiên cứu hy vọng rằng những kết quả tích cực thu được từ nghiên cứu nói trên sẽ được thử nghiệm trên con người và có thể là một bước ngoặt mới trong việc điều trị các bệnh về võng mạc.

…đến cấy ghép chíp giúp cải thiện chức năng não

Não bộ con người là một cơ quan phức tạp và quan trọng bậc nhất trong cơ thể. Với 75% là nước và hơn 100 tỷ nơ-ron thần kinh và 1 tỷ khớp thần kinh giúp kết nối các nơ-ron thần kinh. Đây là cơ quan được coi là quyết định phản xạ, cách thức con người hành động và điều khiển mọi bộ phận cơ thể thực hiện những quyết định đó. 

Cùng với những tiến bộ về y học, đặc biệt là phương pháp cấy ghép các thiết bị vào não, giúp người bệnh có khả năng phục hồi lại một phần chức năng của não bộ.

Chíp sinh học sử dụng công nghệ nhận dạng bằng tần số sóng vô tuyến và giao tiếp khoảng cách gần được cấy ghép dưới da.
Chíp sinh học sử dụng công nghệ nhận dạng bằng tần số sóng vô tuyến và giao tiếp khoảng cách gần được cấy ghép dưới da.

Một kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí New England Journal of Medicine cho biết về một ca cấy ghép não giúp người bệnh mất khả năng đi lại và nói chuyện, có thể giao tiếp bằng suy nghĩ. Bệnh nhân được chẩn đoán mắc chứng xơ cứng teo cơ, phải sử dụng máy trợ thở và không thể đi lại hay nói chuyện. 

Nhà nghiên cứu Nick Ramsay, Hà Lan đã chế tạo một thiết bị được cấy ghép vào não của người bệnh với hai điện cực được đặt trên vùng vỏ não vận động, nơi kiểm soát chuyển động của con người. 

Các điện cực này được nối với một máy phát được kết nối với máy tính thông qua phần mềm hiển thị trước mặt người bệnh. Khi ô vuông di chuyển tới chữ cái mong muốn, người bệnh sẽ tưởng tượng tay mình bấm phím chữ, não bộ sẽ tạo ra các tín hiệu và truyền đến máy tính. 

Sau gần nửa năm luyện tập, bệnh nhân đã có thể sử dụng thiết bị này với độ chính xác lên tới 95%. Việc cấy thiết bị vào não cũng có thể giúp các bệnh nhân bị các chứng bệnh thương tổn về não như bại liệt, đột quỵ có thể phục hồi lại một số vận động của cơ thể. 

Theo BBC, sau khi được cấy thiết bị vào não, một bệnh nhân ở bang Ohio, Mỹ đã có thể cầm nắm đồ vật và thậm chí chơi một đoạn nhạc gắn với máy tính. Chíp cấy ghép đọc những sóng tín hiệu phát ra từ não bộ, sau đó máy tính giải mã và dùng tín hiệu điện kích thích cơ bắp trên người bệnh nhân.

Cùng với sự lão hóa, chứng suy giảm trí nhớ ở tuổi già là do sự thoái hóa của não bộ. Một nghiên cứu y học cho thấy có 3% số người ở độ tuổi 65-75 bị ảnh hưởng này, và ở độ tuổi 85 thì có tới 50% mắc chứng giảm trí nhớ. Căn bệnh này gây co rút não, đặc biệt là vùng trung tâm thông tin hippocampus, vùng não chịu trách nhiệm về trí nhớ. 

Mới đây công ty Kernel, Mỹ đã nghiên cứu phát triển thiết bị chíp cấy vào não bộ có tác dụng nâng cao trí thông minh. Con chíp với kích thước siêu nhỏ được cấy vào não bộ có chức năng ghi chép và mô phỏng nhiều nơ-ron thần kinh, qua đó tìm hiểu sâu hơn về quá trình ghi nhớ ở vùng trung tâm thông tin. 

Bryan Johnson, người sáng lập công ty Kernel cho rằng có thể khôi phục ký ức thông qua mô phỏng cách thức hoạt động của vùng trung tâm thông tin não bộ qua kích thích điện. Nếu có thể mô phỏng chức năng tự nhiên của bộ não, con người sẽ có khả năng học hỏi nhanh hơn và có khả năng lựa chọn hay loại bỏ phần ký ức bất kỳ.

Và cài đặt hệ điều hành vào cơ thể

Một bằng sáng chế được công bố tiết lộ tham vọng của hãng Google về việc tạo ra một thiết bị có thể được cấy ghép vào nhãn cầu của người sử dụng. Bằng việc phát triển nghiên cứu vật liệu polymer có tính linh hoạt cao, thiết bị này sẽ hoàn toàn phù hợp với phần nhãn cầu mắt của con người. 

Cấy ghép thiết bị vào nhãn cầu mắt sẽ giúp người sử dụng tập trung hơn vào các thông tin được hiển thị và kết nối dễ dàng với các thiết bị khác.
Cấy ghép thiết bị vào nhãn cầu mắt sẽ giúp người sử dụng tập trung hơn vào các thông tin được hiển thị và kết nối dễ dàng với các thiết bị khác.

Phẫu thuật cấy ghép vào nhãn cầu mắt được thực hiện bằng cách tiêm một chất lỏng đặc biệt kèm theo các thiết bị xuyên thủng giác mạc vào bên trong lớp dịch thủy tinh. Google hy vọng việc cấy ghép thiết bị trực tiếp vào nhãn cầu mắt sẽ giúp người sử dụng tập trung hơn vào các thông tin được hiển thị và có thể kết nối thông minh với các thiết bị khác.

Nhiều phỏng đoán cho rằng các thiết bị này sẽ chạy trên nền tảng hệ điều hành Android như các thiết bị khác của Google nhằm tăng tính tương thích. Một thứ gọi là "ăng-ten thu hoạch" sẽ thu thập năng lượng để cung cấp cho thiết bị cấy ghép. Rất có thể trong tương lai ranh giới giữa người và máy móc sẽ được xóa nhòa nhờ công nghệ tưởng chừng như viễn tưởng này.

Những ứng dụng trong đời sống hàng ngày cũng được các nhà nghiên cứu quan tâm. Các thiết bị cấy ghép dưới da cũng được coi là có tiềm năng lớn bởi những lợi ích mà nó mang lại cho cuộc sống. 

Công ty Dangerous Things, Mỹ đã đưa thiết bị cấy ghép dưới da sử dụng công nghệ nhận dạng bằng tần số sóng vô tuyến RFID và công nghệ giao tiếp khoảng cách gần Near Field Communications (NFC) để giúp người sử dụng có thể giao tiếp với các thiết bị nhận dạng cá nhân mà không cần phải chìa khóa, hay mật khẩu… 

Thiết bị cấy ghép được chế tạo từ sắt ferit từ có điện trở suất và độ bền cao, bọc trong một ăngten đồng và ngoài cùng là một lớp kính có tính tương thích sinh học. Thiết bị này hoạt động một cách thụ động dưới da và kích hoạt khi ở gần thiết bị đọc dữ liệu. 

Thiết bị đọc dữ liệu nhận thông tin từ chíp gắn trên người dùng và sẽ đưa ra quyết định mở cửa, kích hoạt điện thoại, máy tính. Tiềm năng ứng dụng của thiết bị này là rất lớn nhưng nó cũng khiến người dùng lo ngại nếu các "tin tặc sinh học" có thể hack được các thông tin mã hóa của người sử dụng.

Hoàng Ngọc

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.