Cánh tay nối dài của lực lượng Công an ở cơ sở

Hiệu quả rõ rệt

Chúng tôi về xã Hương Sơn, Lạng Giang, Bắc Giang - một trong những nơi phong trào toàn dân bảo vệ ANTT hiệu quả ở tỉnh Bắc Giang vào một ngày đầu hạ năm 2023. Đây là địa bàn giáp ranh tỉnh Lạng Sơn và huyện Lục Nam, Bắc Giang nên các đối tượng phạm tội lưu động thường lợi dụng địa hình phức tạp, rộng, dân cư thưa thớt để ẩn náu, móc nối hoạt động. Nổi lên là các vụ tàng trữ, mua bán, sử dụng ma túy, trộm cắp tài sản, đánh bạc, cố ý gây thương tích.

Để giữ cuộc sống bình yên cho nhân dân, xã Hương Sơn tập trung xây dựng, duy trì và nhân rộng các mô hình, tổ chức quần chúng làm nhiệm vụ bảo đảm ANTT. Trong số đó, mô hình “Tổ tuần tra nhân dân” phát huy hiệu quả rõ nét, được người dân địa phương ủng hộ. Triển khai đầu tiên ở thôn Càn do những năm trước có nhiều đối tượng nghiện ma túy, trộm cắp tài sản hoạt động, anh Cao Văn Tuấn, tổ trưởng tổ tuần tra nhân dân nói: “Có thời điểm những khu vực vắng người qua lại ở thôn la liệt bơm kim tiêm do đối tượng nghiện ma túy vứt lại, nhiều gia đình bị mất trộm nông sản, gia cầm, có một số vụ thanh niên gây gổ đánh nhau dẫn đến thương tích. Trước tình trạng đó, một số người dân tâm huyết đề xuất với xã, thôn và công an xã thành lập tổ tuần tra nhân dân. Năm 2021, tổ ra mắt với 11 thành viên là những người có sức khỏe tốt, trách nhiệm, sẵn sàng tham gia bảo vệ ANTT”.

Đều đặn hằng ngày, dưới sự hướng dẫn của công an xã, tổ hoạt động tích cực, nhất là thời điểm ban đêm, các đối tượng vì thế không còn dám lộng hành như trước. Tổ tuần tra nhân dân cũng đã phát hiện, ngăn chặn được nhiều vụ vi phạm pháp luật. Điển hình như vụ tổ phát hiện các nhóm thanh niên đi xe máy mang theo dao kiếm để đánh nhau nên đã báo cáo nhanh cho công an xã và tổ tuần tra nhân dân ở các thôn khác. Khi thấy công an xã và các tổ tuần tra xuất hiện ở địa bàn, đối tượng vội vàng vứt bỏ hung khí tháo chạy; trong thôn có hai gia đình xích mích vì mâu thuẫn thanh toán tiền công nợ, tình hình trở nên căng thẳng, có thể dẫn đến xô xát. Công an cơ sở và tổ tuần tra nhân dân nắm thông tin kịp thời đến hòa giải, thuyết phục hai bên giải quyết dứt điểm.

Thiếu tá Nguyễn Văn Sáu, Trưởng Công an xã Hương Sơn cho biết, hiện trên địa bàn xã đã xây dựng và duy trì hoạt động ổn định của hơn 40 mô hình quần chúng làm nhiệm vụ bảo đảm ANTT; 21 tổ hòa giải, 21 tổ tuần tra nhân dân ở 100% thôn. Công an xã và các bộ phận chức năng thường xuyên tập huấn nghiệp vụ, kỹ năng phổ biến giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý, trang bị tài liệu cho các thành viên mô hình. Huy động các nguồn lực trang bị công cụ, trang phục... cho các mô hình này. Do đó, hiệu quả hoạt động thấy rõ, giải quyết kịp thời các vụ việc ngay từ khi phát sinh, giữ vững ANTT, tăng cường đoàn kết trong nội bộ nhân dân.

Tham gia vào tổ tuần tra nhân dân nhiều năm qua, anh Cao Văn Tuấn, tổ trưởng tổ tuần tra nhân dân thôn Càn cho biết, “anh em chúng tôi chính là lực lượng bảo vệ ANTT ở cơ sở nhưng lâu nay làm trên tinh thần tự nguyện, theo quy định của địa phương. Chúng tôi biết Bộ Công an đang xây dựng Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở - để quy định hoạt động của các lực lượng như chúng tôi trong luật, chúng tôi rất hi vọng luật này sẽ sớm được thông qua để anh em chúng tôi được Nhà nước công nhận, có chế độ chính sách rõ ràng”.

Ở huyện Bến Lức, Long An, các chốt dân phòng bảo đảm ANTT tại các khu công nghiệp đã khẳng định vai trò quan trọng trong công tác bảo đảm ANTT. Qua tuần tra, kiểm soát, lực lượng dân phòng ở các chốt phát hiện nhiều vụ việc mâu thuẫn, gây mất ANTT, vi phạm trật tự, an toàn xã hội trong và ngoài khu công nghiệp. Qua đó, kịp thời báo cáo và phối hợp lực lượng Công an có biện pháp phòng ngừa, đấu tranh, xử lý. Trong đó, riêng chốt dân phòng bảo đảm ANTT khu công nghiệp Thuận Đạo đã phát hiện hàng trăm vụ việc liên quan đến ANTT trong, ngoài khu công nghiệp; giải quyết và ngăn chặn thành công gần 40 vụ mâu thuẫn, đánh nhau trong công nhân; giải tán gần 500 trường hợp tụ tập buôn bán hàng rong trước cổng khu công nghiệp; tuần tra ban đêm bắt 10 đối tượng trộm cắp tài sản; phát hiện 8 đối tượng sử dụng trái phép chất ma túy; giải tán kịp thời gần 200 nhóm thanh, thiếu niên, công nhân tụ tập đêm khuya uống rượu, bia, có biểu hiện đua xe, gây mất ANTT trên các tuyến đường, khu vực công cộng trong khu công nghiệp; giải tán 40 nhóm thanh niên tụ tập chuẩn bị đánh nhau; bắt 4 đối tượng trộm cắp xe môtô...

Tại thành phố Thanh Hóa, hơn 30 ban bảo vệ dân phố đã phối hợp hiệu quả với công an chính quy thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; tuyên truyền, vận động nhân dân xây dựng địa bàn cơ sở vững mạnh; phòng, chống, khắc phục sự cố thiên tai, phòng cháy, chữa cháy, tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ, bảo vệ môi trường và hoạt động phòng thủ dân sự khác. Điển hình như ban bảo vệ dân phố phường Quảng Thịnh đã vận động nhân dân tham gia cảm hóa, giáo dục, giúp đỡ và quản lý 30 người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương; vận động, thuyết phục người thân các đối tượng đang trốn thi hành án, đối tượng phạm tội đang lẩn trốn ra đầu thú. Khi có vụ việc phức tạp về ANTT xảy ra trên địa bàn, lực lượng bảo vệ dân phố luôn có mặt kịp thời và báo ngay cho công an phường; đồng thời bảo vệ hiện trường, tham gia sơ cứu người bị nạn, tham gia bắt, giữ người phạm tội, tham gia chữa cháy, cứu tài sản và thực hiện các công việc khác theo sự phân công, hướng dẫn của UBND phường và công an phường.

Anh Nguyễn Huy Sang, trưởng ban bảo vệ dân phố phường Quảng Thịnh cho biết, dù vất vả đêm hôm “vác tù và hàng tổng” nhưng anh em trong tổ dân phố luôn tự hào là “cánh tay nối dài” của cấp ủy, chính quyền và công an trong tuyên truyền, vận động nhân dân, tham gia giải quyết các vụ việc phức tạp về ANTT xảy ra ngay từ cơ sở, đồng thời bày tỏ mong muốn Quốc hội sớm thông qua Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở để anh em có chỗ đứng pháp lý trong hệ thống luật pháp Việt Nam.

Còn ở phường Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội - địa bàn có nhiều điểm kinh doanh In[1]ternet, quán tẩm quất và massage, nhà nghỉ, thuê trọ nên nhiệm vụ của các tổ dân phố còn kiêm thêm nhắc nhở tiệm kinh doanh Internet, yêu cầu không được mở cửa quá giờ quy định, nhắc nhở chủ cơ sở kinh doanh có điều kiện chấp hành các quy định của pháp luật, tuyên truyền cảnh giác với phương thức, thủ đoạn của tội phạm; chủ động phòng ngừa, phát hiện tố giác hành vi vi phạm cho cơ quan chức năng để kịp thời xác minh, điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật, phối hợp với cảnh sát khu vực kiểm tra các cơ sở kinh doanh có điều kiện, xử lý các trường hợp khách thuê trọ không khai báo tạm trú; phát hiện những cơ sở kinh doanh chưa được cấp giấy phép kinh doanh vẫn hoạt động...

Đáp ứng yêu cầu khách quan

Đại tá Trần Nguyên Quân, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và Cải cách hành chính, tư pháp, Bộ Công an cho biết, xây dựng Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở nhằm thể chế hóa quan điểm, chủ trương của Đảng về xây dựng củng cố, duy trì lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở; điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, chế độ, chính sách đối với lực lượng tham gia bảo vệ ANTT gắn với kiện toàn lực lượng, tinh gọn đầu mối, giảm chi ngân sách, tăng cường công tác bảo đảm ANTT ở cơ sở; điều chỉnh thay đổi về vị trí, chức năng của lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở sau khi được kiện toàn thành một lực lượng thống nhất. Kịp thời tạo cơ sở pháp lý để quy định cụ thể nhiệm vụ, bảo đảm điều kiện hoạt động của lực lượng Công an xã bán chuyên trách kết thúc nhiệm vụ được tiếp tục tham gia bảo vệ ANTT ở địa bàn cơ sở, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước đối với lực lượng đã được tuyển dụng, huấn luyện và cống hiến, bảo đảm phù hợp với Hiến pháp. Xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, có hiệu lực pháp lý cao quy định về nhiệm vụ, hoạt động, xây dựng lực lượng, bảo đảm điều kiện hoạt động của các lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở...

Nói về điều này, Trung tướng Nguyễn Minh Đức, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội cho biết, các lực lượng bảo vệ ANTT ở cơ sở đã có từ khi Cách mạng ra đời. Nếu không có Luật Lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở thì các lực lượng này vẫn được điều chỉnh bằng các luật khác. “Mọi người dân đều có quyền tham gia bảo vệ ANTT ở nơi mình sinh sống. Nếu không có luật thì vẫn có các nhóm tự quản, tổ săn bắt cướp... hoạt động. Quan trọng là cần hoàn chỉnh hệ thống pháp luật, “đặt họ vào đường ray” để vận hành hiệu quả hơn” - Trung tướng Nguyễn Minh Đức cho biết.

Trung tướng Nguyễn Hải Trung, Giám đốc Công an TP Hà Nội - người có kinh nghiệm trong việc huy động, sử dụng lực lượng ở cơ sở tham gia bảo vệ ANTT cho biết, lực lượng này hỗ trợ rất hiệu quả cho công an chính quy trong thực hiện nhiệm vụ ở địa phương. Trung tướng Nguyễn Hải Trung lấy ví dụ ở Hà Nội trong đợt phòng, chống dịch vừa qua và cho biết, các tổ dân phố, dân phòng đã ngày đêm cùng công an chính quy “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để phòng, chống dịch. “Như hiện nay, từ hỗ trợ phân luồng giao thông tại các trường học vào buổi sáng, hỗ trợ tiêm chó, mèo; phát hiện, hòa giải đánh, cãi nhau, đặc biệt là mâu thuẫn gia đình... đều do lực lượng ở cơ sở tham gia xử lý. Nếu không có họ, công an chính quy chúng tôi không thể làm hết việc được. Có nhiều nhiệm vụ không phải của công an nhưng khi chính quyền huy động đều phải tham gia nhưng chính nhờ có lực lượng này, công an cơ sở mới hoàn thành tốt được nhiệm vụ”.

Trung tướng Nguyễn Hải Trung cũng cho rằng, từ khi thành lập nước đến nay, các văn bản của Đảng ta đều xác định nhiệm vụ bảo đảm ANTT là của cả hệ thống chính trị. “Bảo vệ an ninh Tổ quốc là sự nghiệp của toàn dân thì phải có cơ chế, văn bản quy phạm pháp luật luật xứng tầm để điều chỉnh, làm sao huy động tối đa quần chúng nhân dân tham gia vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc” - Trung tướng Nguyễn Hải Trung nhấn mạnh, đồng thời lấy ví dụ về tỷ lệ 1 cán bộ công an/100 dân của Việt Nam so với Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc... là rất thấp, thấp hơn nhiều so với các nước. “Chính vì vậy, phải cần một lực lượng giúp đỡ, cùng lực lượng Công an bảo vệ ANTT ở cơ sở, nếu không có lực lượng này sẽ rất khó bảo đảm ANTT ở các địa bàn” - Trung tướng Nguyễn Hải Trung khẳng định, đồng thời cho biết, thực tế ở cơ sở rất cần lực lượng này; họ sẽ là nòng cốt trong xây dựng, phát động phong trào ở cơ sở, là cánh tay nối dài của công an chính quy.