Những người lính ngược dòng thác lũ

Giữa dòng thác lũ

Chúng tôi trở lại xã Mường Than, tỉnh Lai Châu sau 10 ngày xảy ra trận lũ quét kinh hoàng sáng ngày 17/7, khung cảnh vẫn tan hoang. Cơn cuồng nộ của thiên nhiên làm 6 người chết, 2 người mất tích, 9 người bị thương, hàng chục ngôi nhà bị san phẳng, hàng trăm ha lúa, hoa màu, thủy sản bị vùi lấp, thiệt hại về vật chất ước tính hơn 120 tỷ đồng. Từng là vựa lúa lớn nhất tỉnh Lai Châu nhưng nơi đây không còn màu xanh của lúa và ngô mà chìm trong bùn đất, đá hộc và những thân cây gãy đổ. Trên cánh đồng từng trù phú, những tảng đá khổng lồ nằm ngổn ngang, những thân cây cổ thụ bị quật đổ rồi mắc chồng lên nhau giữa lòng suối. Có những nền nhà chỉ còn lại chiếc cối đá. Khung cảnh tan hoang ấy khiến bất cứ ai có mặt cũng không khỏi nhói lòng…

Khoảng 8 giờ 30 phút sáng 17/7, điện thoại trực chiến Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH - Công an tỉnh Lai Châu réo vang. Tin báo dồn dập gửi về: nhiều tuyến đường bị sạt lở, nước lũ dâng cao, nhiều người mắc kẹt ở các khu vực ven suối… Tiếng còi báo động réo từng hồi dài, cán bộ chiến sĩ nhận lệnh khẩn cấp lên đường cứu dân. Đoàn công tác gồm 30 cán bộ chiến sĩ lên 1 xe tải chở quân và 2 xe đặc chủng do Thiếu tá Đinh Văn Tường - Phó trưởng phòng - chỉ huy lập tức lên đường. Đang bắt đầu vào mùa mưa, những cơn mưa rừng vẫn ào ào như trút nước. Từ thành phố Lai Châu vào Mường Than hơn 80 km đường đèo, nhưng đoàn xe chỉ đi được đến điểm cách hiện trường gần 5km thì buộc phải dừng lại vì đất đá vùi lấp hoàn toàn mặt đường.

Không ai chần chừ, toàn bộ thiết bị được đưa xuống xe. Dây cứu nạn, áo phao, cáng cùng các dụng cụ chuyên dụng nặng gần 30 kg được khoác lên vai mỗi cán bộ chiến sĩ, và cuộc hành quân tiếp tục bằng đôi chân. Con đường chưa đầy 5 km hôm ấy trở thành thử thách thực sự. Có đoạn bùn ngập đến quá đầu gối, nhiều chỗ cả tổ công tác phải bám vào rễ cây, men theo taluy vừa sạt để vượt qua. Mưa vẫn nặng hạt, đá vẫn tiếp tục lăn từ sườn núi xuống khiến đoàn nhiều lần phải dừng lại quan sát rồi mới tiếp tục di chuyển. Thiếu tá Đinh Văn Tường là người từng nhiều lần chỉ huy cứu hộ trong mưa bão, vẫn không giấu được sự bàng hoàng trước sức tàn phá của trận lũ. Anh nhớ lại: "Điều khiến chúng tôi sốt ruột nhất không phải quãng đường khó đi, mà là không biết phía trước còn bao nhiêu người đang chờ được cứu. Mỗi phút chậm lại đều có thể phải trả giá bằng tính mạng của người dân".

Gần trưa ngày 17/7, tổ công tác mới tới đầu bản Chít - địa điểm trọng điểm tàn phá của trận lũ quét. Một số người dân từ trong bản hớt hải chạy ngược ra đón. Một người đàn ông lấm lem bùn đất, trên người chỉ còn sót lại duy nhất cái quần cộc, lẩy bẩy chỉ tay về phía con suối đang gầm réo: "Các anh ơi, còn người ở giữa kia...". Qua những thân cây đổ ngổn ngang, trước mắt lực lượng cứu nạn là một doi đất nhỏ mới hình thành sau trận lũ. Trên doi đất ấy, hơn 10 người dân đang co cụm giữa mưa, có cụ già kiệt sức, có phụ nữ ôm con nhỏ, có người liên tục vẫy chiếc áo mưa sáng màu phát tín hiệu cầu cứu.

Khoảng cách từ bờ sang chỉ hơn 20 mét, nhưng giữa hai bờ là dòng nước đỏ đục cuộn xiết. Cây rừng, rác rưởi, thậm chí là cả đá tảng từ thượng nguồn vẫn ồng ộc lao xuống. Không ai dám chờ nước rút, bởi chẳng ai biết những con người ấy còn có thể cầm cự được bao lâu. Sau vài phút quan sát địa hình và hướng dòng chảy, Thiếu tá Đinh Văn Tường quyết định triển khai phương án cứu người bằng dây vượt suối. Đó cũng là thời khắc cuộc chạy đua với dòng nước dữ chính thức bắt đầu…

Sau lưng người lính là một sinh mạng

Không có nhiều thời gian để cân nhắc. Thiếu tá Đinh Văn Tường nhanh chóng đánh giá hướng dòng chảy, lựa chọn điểm neo an toàn rồi triển khai đội hình cứu nạn. Người chuẩn bị dây, người mang áo phao, người sẵn sàng đón nạn nhân ở bờ bên này. Mọi thao tác diễn ra rất nhanh nhưng tuyệt đối không nóng vội. Trong cứu nạn, chỉ một quyết định thiếu chính xác cũng có thể đặt cả người cứu và người được cứu vào tình thế nguy hiểm. Với sự hỗ trợ của người dân đang mắc kẹt, tuyến dây đầu tiên được thiết lập thành công, giờ là lúc vượt dòng lũ cứu dân. Mệnh lệnh của người chỉ huy vang lên dứt khoát: "Hạ sĩ Vàng Văn Tình chuẩn bị. Ưu tiên trẻ em, người già rồi đến phụ nữ".

Hạ sĩ Vàng Văn Tình là người con của núi rừng Tây Bắc, anh không xa lạ với những con suối mùa mưa. Anh cũng là người luôn đạt thành tích xuất sắc trong các đợt huấn luyện cứu nạn cứu hộ. Sau khi kiểm tra lại đai cứu hộ, siết chặt khóa an toàn, Hạ sĩ Tình bám theo sợi dây vừa được đồng đội căng qua dòng nước đục ngầu. Dòng lũ liên tục xô những hòn đá cuội va mạnh vào ống chân, những thân gỗ mắc kẹt bất ngờ xoay ngang theo con nước, nhiều lúc ép nghiêng cả người anh. Trên bờ, đồng đội căng mình ghì chặt sợi dây cứu nạn đến bật máu hai bàn tay, giữ cho người đồng đội không bị dòng nước cuốn phăng.

Đặt chân lên doi đất giữa dòng, ánh mắt Vàng Văn Tình dừng lại ở một bé gái nhỏ đang nép chặt sau lưng mẹ. Khuôn mặt em lấm lem bùn đất, đôi môi tím tái vì lạnh. Đó là cô bé Lò Thị Yến Thêm, vừa tròn mười tuổi. Người mẹ không nói được nhiều. Chị chỉ ôm chặt con rồi nhìn người chiến sĩ bằng ánh mắt vừa hy vọng, vừa lo sợ. Tình cúi xuống, nhẹ nhàng cõng cháu bé lên lưng, cẩn thận buộc dây an toàn. Anh kiểm tra một lần, rồi kiểm tra lại lần nữa rồi ra hiệu cho đồng đội. Người mẹ khẽ nói trong nước mắt: "Cháu sợ nước lắm các anh ạ...". "Con ôm chặt vào chú nhé” - Hạ sĩ Tình ân cần dặn dò. Cô bé không khóc, chỉ lặng lẽ vòng hai cánh tay qua cổ người chiến sĩ rồi áp mặt vào chiếc mũ bảo hộ nhưng ngực run lên từng hồi.

Quãng đường trở lại bờ chỉ hơn hai chục mét nhưng với những người chứng kiến hôm ấy dường như dài vô tận. Mỗi bước chân của người lính đều phải giành giật với dòng nước đang cuộn xiết. Có lúc nước dâng ngang ngực, chỉ còn thấy chiếc mũ bảo hộ chập chờn giữa sóng đục. Trên bờ, tất cả nín thở dõi theo. Không ai nói với ai một lời. Mọi ánh mắt đều hướng về Hạ sĩ Vàng Văn Tình cõng đứa trẻ giữa dòng lũ dữ. Chỉ đến khi Hạ sĩ Tình bước được lên bờ an toàn, bé Yến Thêm mới òa khóc. Trung tá Nguyễn Quỳnh Nga vội chạy đến ôm em vào lòng, còn những người đứng quanh mới thở phào sau nhiều phút căng như thẳng tột độ.

Sau bé Thêm, từng cụ già, phụ nữ rồi những người còn lại lần lượt được đưa qua dòng nước dữ. Mười bốn người dân đều được đưa ra khỏi vùng nguy hiểm an toàn…

Dân còn chưa yên Công an chưa quên nhiệm vụ

Bức ảnh Hạ sĩ Vàng Văn Tình cõng bé Lò Thị Yến Thêm vượt dòng lũ nhanh chóng được chia sẻ trên nhiều phương tiện truyền thông. Nhiều người gọi đó là một trong những hình ảnh đẹp về người chiến sĩ Công an nhân dân trong mưa lũ. Còn với Tình, anh chỉ cười hiền và coi đó là nhiệm vụ bình thường của người lính cứu nạn, bởi ngay sau những lần đeo dây vượt lũ cùng đồng đội cứu 14 người dân hôm ấy, các anh lại lăn xả vào công việc tìm kiếm người mất tích, giúp dân khắc phục hậu quả thiên tai, dựng lại nhà cửa.

Trung tá Vũ Văn Hùng - Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Lai Châu cho biết: Sau cuộc giải cứu 14 người dân mắc kẹt giữa dòng lũ chỉ là một phần trong cuộc chiến nhiều ngày của cán bộ chiến sĩ của đơn vị. Từ ngày 17 đến 23/7/2026, đơn vị đã huy động 60 cán bộ, chiến sĩ, phối hợp các lực lượng cứu 19 người dân ra khỏi vùng nguy hiểm, tìm thấy 8 nạn nhân, đồng thời tiếp tục tìm kiếm 1 người còn mất tích. Bên cạnh đó, lực lượng Cảnh sát PCCC & CNCH còn tham gia di dời 9 hộ với 54 nhân khẩu khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở, bảo đảm an toàn cho 7 bản với 883 hộ, 4.668 nhân khẩu đang bị cô lập; hỗ trợ người dân dọn bùn đất, khơi thông đường sá, vận chuyển nhu yếu phẩm, góp phần sớm ổn định đời sống sau thiên tai…

Mường Than rồi đây sẽ xanh trở lại. Những thửa ruộng sẽ được cải tạo, những ngôi nhà bị lũ cuốn sẽ được dựng lên, dòng suối hung dữ rồi cũng sẽ trở về dáng vẻ hiền hòa vốn có…, nhưng có lẽ sẽ còn rất lâu nữa người dân bản Chít, người dân Mường Than mới quên được buổi sáng những người cán bộ chiến sĩ Công an đi ngược dòng nước lũ, đi vào giữa hiểm nguy để cứu sống và đưa họ trở về...