Căng thẳng việc chuyển giao chính quyền tại Chad

Mới chỉ cách đây hơn một năm thôi, nhiều người còn nghĩ rằng ông Idriss Déby Itno sẽ giữ chức tổng thống Chad đến tận cuối đời. Ông đã ngồi trên “ghế nóng” từ năm 1990 và trải qua 4 cuộc đảo chính bất thành. Ngay cả khi quân nổi dậy FACT giành được một số chiến thắng ở miền bắc Chad, các nhà quan sát vẫn nhận định rằng Tổng thống Déby vẫn nắm chắc lợi thế trong cuộc nội chiến.

Ông Idriss Déby qua đời ngày 20-4-2021 vì trúng đạn. Tại thời điểm đó, ông Déby đang trực tiếp chỉ huy quân chính phủ xung phong tấn công làng Mele bị FACT chiếm đóng. Tổng thống đã được đưa về thủ đô N'Djamena để điều trị nhưng không thể qua khỏi vết thương.

canh.jpg -0
Cảnh tượng cảnh sát Chad xách súng, ngồi trên xe bán tải đi tuần không phải là hiếm

Nền chính trị Chad rơi vào khủng hoảng vì cái chết của ông Idriss Déby. Sau hơn 30 năm “cùng chung sống” dưới thời cố tổng thống, các phe phái chính trị bắt đầu xung đột với nhau. Sự rối ren chỉ tạm lắng sau khi quân đội Chad thành lập cái gọi là “Hội đồng quân sự chuyển tiếp” để tiếp quản đất nước. Quân đội làm việc này phần vì muốn ổn định lại để tập trung vào cuộc nội chiến, phần do muốn “níu kéo” quyền lực trong tay mình. Đứng đầu hội đồng chuyển tiếp là tướng Mahamat Idriss Déby Itno, con trai của cố tổng thống Idriss Déby. Ông Mahamat hứa là sau 18 tháng, hội đồng quân sự sẽ tổ chức bầu cử toàn dân và giao lại quyền lực cho chính phủ dân sự mới. Bản thân ông Mahamat sẽ không tự ứng cử trong cuộc bầu cử này.

20/10 vừa qua là ngày cuối cùng của thời hạn 18 tháng đó. Trong vòng nửa năm qua, hội đồng quân sự chuyển tiếp đã mở cuộc đối thoại giữa các bên, trong đó có cả đại diện của FACT và phong trào dân chủ Wakit Tama. Sau nhiều cuộc đàm phán, cuối cùng họ đã đi đến một quyết định mà không ai ngờ tới: đẩy lùi thời hạn tổ chức bầu cử thêm hai năm nữa, đồng thời bổ nhiệm tướng Mahamat Idriss Déby làm Tổng thống lâm thời và cho phép ông này ra tranh cử. Một nội các mới sẽ được thành lập dưới sự lãnh đạo của thủ tướng Saleh Kebzabo, chủ tịch đảng UNDR đối lập.

Quyết định trên đã ngay lập tức vấp phải sự phản đối mạnh mẽ. Không ít người cảm thấy thất vọng vì tuột mất cơ hội bầu ra đại diện cho mình sau hơn 30 năm sống dưới chế độ của ông Idriss Déby. Nhiều người khác vẫn còn nhớ về con trai cả của cố Tổng thống Déby và anh trai của tướng Mahatma, Brahim Déby Itno. Brahim khi chỉ mới 21 tuổi đã được tham gia công chuyện của chính phủ và thậm chí còn từng mắng chửi các quan chức nội các. Anh ta bị ám sát năm 2007 sau khi rời hộp đêm ở Paris. Có bằng chứng để tin vụ ám sát có sự tham dự của một số quan chức Chad từng bị Brahim nhục mạ. Việc một đứa con khác của ông Déby lên nắm quyền không khỏi khiến nhiều người lo lắng cho sự ổn định của chính phủ Chad.

Vào ngày 21-10 vừa qua, hàng trăm người biểu tình đã xuống đường ở các thành phố lớn tại Chad nhằm phản đối việc tấn phong tướng Mahamat Déby. Cuộc biểu tình nhanh chóng trở nên bạo lực khi người biểu tình đốt lốp xe và lật ngược ô tô làm hàng rào chặn đường. Theo tuyên cáo báo chí từ chính phủ, cảnh sát bạo động chỉ nổ súng sau khi trụ sở và các chi nhánh của đảng UNDR bị người biểu tình châm lửa đốt.

Chính phủ Chad đã ra lệnh áp dụng thiết quân luật tại ba thành phố lớn nhất nước là NDjamena, Moundou và Koumra. Quân đội và các lực lượng hành pháp được phép sử dụng vũ khí nóng để trấn áp bất kỳ người nào có hành động phá hoại trật tự. Mặt khác chính phủ cũng ra yêu sách đòi giải tán phong trào Wakit Tama và buộc bảy đảng chính trị khác nhau tạm ngừng hoạt động trong ba tháng. Trong số bảy đảng phái có Đảng Xã hội không biên giới và Đảng Cải cách, hai lực lượng lớn đối lập với chính phủ.

Đổ máu mới đây đã diễn ra tại đám tang của nhà báo Narcisse Oredje. Anh bị trúng đạn khi đang tác nghiệp cho đài radio CEFOD tại NDjamena. Narcisse cũng là một nhà hoạt động vì nhân quyền và từng lên tiếng chỉ trích hội đồng quân sự chuyển giao. Đụng độ giữa cảnh sát và những người đưa tang nhà báo đã khiến hai nạn nhân tử vong và ba người bị thương nặng. Tổng thư ký UNESCO Audrey Azoulay sau đó đã lên tiếng phản đối bạo lực tại Chad và yêu cầu cộng đồng quốc tế mở cuộc điều tra về cái chết của nhà báo Narcisse Oredje.

Từ Liên minh Châu Phi đến Liên hợp quốc đều có những tuyên bố chỉ trích việc sử dụng vũ lực trấn áp người biểu tình của chính phủ lâm thời Chad. Vậy nhưng theo ngoại giao, nhà sử học Daniel Bessner thì: “Tiếng nói của Pháp và Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định những bước đi tiếp theo của chính phủ Chad. Đối với Pháp, Chad là “bản lề” cho họ duy trì ảnh hưởng của mình tại các nước thuộc địa Châu Phi cũ. Còn với Mỹ, Chad được coi như một trong những “đối trọng” với các quốc gia nhóm OPEC. Tổng thống Idriss Déby đã khôn khéo dùng vị trí địa lý, dầu mỏ và quân đội nước mình để biến Mỹ và Pháp thành đồng minh của ông. Chắc hẳn con trai ông ta sẽ không muốn đánh mất hai “người bạn”.

Cả Mỹ và Pháp đều đã lên tiếng phản đối hành động của NDjamena, đồng thời yêu cầu rút ngắn thời hạn chờ cuộc tổng tuyển cử mới.

Lê Công Vũ

Các tin khác

Phía ấy Chư Tao Yang

Phía ấy Chư Tao Yang

Trong sâu thẳm đại ngàn nơi Chư Tao Yang sừng sững, có người già sau lễ cầu mưa cô độc ngồi với một cuộc đối thoại không ngừng nghỉ của truyền thống đồng bào. Cuộc đối thoại lặng lẽ khi lão già làng đang đi dần về phía tuổi trời, gần như đơn độc.

Mạnh tay với xe điện độ, chế

Mạnh tay với xe điện độ, chế

Thời gian qua, lực lượng chức năng ghi nhận tình trạng độ chế xe đạp điện có xu hướng gia tăng, nhất là trong giới trẻ. Nhiều phương tiện bị thay đổi kết cấu ban đầu, tăng tốc độ, loại bỏ các yếu tố an toàn. Điều đáng nói, không ít doanh nghiệp trở thành lò độ chế tiếp tay cho tình trạng này, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

“Mỹ phẩm tả pí lù” gắn mác tiên dược

“Mỹ phẩm tả pí lù” gắn mác tiên dược

Bằng ngôn từ quảng cáo mỹ miều cùng dàn người mẫu AI, các loại kem trộn đến từ Châu âu, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc… với công dụng “trắng cấp tốc, siêu trắng”. Sự thật sau loại “tiên dược” làm đẹp ấy, là một mớ “tả pí lù” không nguồn gốc xuất xứ, giả nhãn mác và các thương hiệu nổi tiếng.

Bát nháo hội nhóm chứng khoán “chui”

Bát nháo hội nhóm chứng khoán “chui”

Thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Telegram, Zalo… xuất hiện dày đặc những hội nhóm tự xưng là “chuyên gia đầu tư”, “room VIP”, “tín hiệu nội bộ” với lời mời gọi hấp dẫn: lợi nhuận 10-30% mỗi tháng, “đánh đâu thắng đó”, có “đội lái” hỗ trợ kéo giá cổ phiếu. Tuy nhiên, đằng sau lớp vỏ hào nhoáng ấy là một kịch bản quen thuộc: lôi kéo nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia để rồi trở thành nạn nhân của chiêu trò “lùa gà” của các “chuyên gia tự phong”.

Chuyện chưa kể về "giữ lá chắn xanh" với ma túy ở vùng cao

Chuyện chưa kể về "giữ lá chắn xanh" với ma túy ở vùng cao

Từ sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền cơ sở đến ý thức tự giác ngày càng nâng cao của người dân, “lá chắn” phòng, chống ma túy ở Kim Đồng (Cao Bằng) đang được gia cố vững chắc từng ngày. Không chỉ đẩy lùi hiểm họa tệ nạn, địa phương còn từng bước xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, hướng tới sự bình yên bền vững, minh chứng rõ nét khi Kim Đồng trở thành một trong 14 xã không ma túy của Cao Bằng năm 2025.

Hành trình “giữ người ở lại với cuộc đời”

Hành trình “giữ người ở lại với cuộc đời”

Sau hơn một năm tiếp nhận và vận hành, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Cao Bằng không chỉ là nơi điều trị mà đang trở thành nơi khơi dậy ý chí, thay đổi nhận thức và mở ra cơ hội làm lại cuộc đời cho hàng trăm học viên. Trong kỷ luật và tình người, những phận đời từng lầm lỡ đang từng ngày bước ra khỏi bóng tối.

Góp sức người “xây” tri thức vùng biên

Góp sức người “xây” tri thức vùng biên

Khát vọng cho vùng biên có những ngôi trường liên cấp, cho giáo dục vùng cao tiến kịp với đồng bằng, cho những học trò đồng bào tiếp cận với tri thức. Những điều đó khiến màu áo xanh bạc thêm trong nắng gió biên thùy.

Đừng tự biến mình thành tội phạm sau những chầu say xỉn

Đừng tự biến mình thành tội phạm sau những chầu say xỉn

Cuộc sống hàng ngày có hàng trăm lý do để người ta rủ nhau đi uống rượu, bia.... Tuy nhiên, trên thực tế có nhiều người thường xuyên sử dụng quá mức, người nghiện thì sử dụng thay nước dẫn đến tình trạng tổn thương thần kinh, không kiểm soát được bản thân nên thường chấp những chuyện nhỏ nhặt rồi gây gổ, đánh nhau, thậm chí có những trường hợp còn tấn công, gây án mạng thương tâm cho bạn nhậu.

Những đứa trẻ “lạc đường”

Những đứa trẻ “lạc đường”

Dù lực lượng chức năng đã xử lý quyết liệt và sau một thời gian tạm lắng thì gần đây, tại một số tỉnh, thành ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên, khi màn đêm buông xuống, một số nhóm thanh thiếu niên (trong đó có nhiều đối tượng dưới 16 tuổi) tụ tập rồi chạy xe tốc độ cao, lạng lách, đánh võng, đua xe trái phép...

Chọi bò - nét văn hóa đặc sắc của người Mông

Chọi bò - nét văn hóa đặc sắc của người Mông

Chọi bò hay “Bò chận” là lễ hội văn hóa của người Mông đã có từ rất lâu.  Người Mông thường tổ chức lễ hội được xem là biểu trưng sức mạnh của dân tộc vào dịp tết đến xuân về, cũng có thể là các dịp lễ lớn trong năm như ngày quốc khánh 2/9 hay dịp giải phóng đất nước 30/4…

Gặp lại những người bảo vệ kho vàng Ngày Giải phóng

Gặp lại những người bảo vệ kho vàng Ngày Giải phóng

34 người lính trong Đoàn C282Q là những thanh niên ưu tú, được tuyển chọn từ nhiều vùng quê, được huấn luyện bài bản, nghiêm ngặt để thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt không ai biết trước. Ngày Giải phóng, nhiệm vụ bí mật chính là tiếp quản hầm vàng, kho tiền, cảng hàng hóa. Công việc không có bom rơi, đạn nổ nhưng không kém phần cam go, khốc liệt. Đó là cuộc chiến đấu vượt lên chính mình, chiến thắng sự cám dỗ vật chất, giữ vững phẩm giá của người lính Cụ Hồ.

Nghe đài, làm báo trong “địa ngục” Côn Đảo

Nghe đài, làm báo trong “địa ngục” Côn Đảo

51 năm trôi qua, thế hệ những người tù Côn Đảo ngày ấy không còn nhiều nữa. Nhưng, năm nào cũng vậy, những người còn sống gặp nhau, kể lại góc khuất rất con người về tình bạn trong tù, vết sẹo còn chưa lành, bao lần tuyệt thực đến kiệt quệ. Điều đặc biệt, giữa bóng tối tù đày, trong xiềng xích, đói khát và khổ đau, người tù vẫn viết báo, nghe radio, truyền tin...

“Cơn sốt” trải nghiệm và những rủi ro tiềm ẩn

“Cơn sốt” trải nghiệm và những rủi ro tiềm ẩn

Trào lưu “đi để trải nghiệm” nở rộ, kéo theo nhiều tour trekking (đi bộ dã ngoại, leo núi dài ngày) tự phát trên mạng xã hội. Nhưng phía sau những chuyến đi được quảng cáo hấp dẫn ấy là không ít rủi ro, tai nạn và những bất cập trong cách tổ chức, quản lý.

Afganistan trên hành trình loại bỏ cây thuốc phiện

Afganistan trên hành trình loại bỏ cây thuốc phiện

Khi Taliban trở lại nắm quyền tại Kabul tháng 8/2021, ít ai hình dung rằng chính quyền từng bị phương Tây coi là “nhà nước ma túy” lại khởi đầu một trong những cuộc triệt phá cây thuốc phiện lớn nhất trong lịch sử. Nhưng đằng sau cuộc cách mạng đó là một cuộc khủng hoảng nhân đạo kèm theo những câu hỏi chưa có lời đáp về tính bền vững của công cuộc này.

Cặp vợ chồng trẻ “khởi nghiệp” sai hướng

Cặp vợ chồng trẻ “khởi nghiệp” sai hướng

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP Huế vừa ra quyết định khởi tố vụ án cho vay lãi nặng trên không gian mạng đối với Nguyễn Ngọc Tuấn (sinh năm 1991, trú tỉnh Ninh Bình) và vợ là Huỳnh Thị Thanh Trúc (sinh năm 2002, trú tại tỉnh Kiên Giang). Sau khi kết hôn, cặp vợ chồng này đến Huế lập nghiệp.

Vì sao “Bà trùm” đổ được hàng chục ngàn tấn chất thải ra môi trường?

Vì sao “Bà trùm” đổ được hàng chục ngàn tấn chất thải ra môi trường?

Dưới lớp vỏ bọc là những doanh nghiệp môi trường có đầy đủ giấy phép, “nữ quái” Lê Thị Thùy Trang đã thiết lập một mạng lưới khép kín để thu gom hàng chục nghìn tấn chất thải công nghiệp rồi âm thầm đổ thẳng ra môi trường. Những đồng tiền vàng chói lọi thu về từ việc “bán đứng” môi trường sống đã bị lực lượng Cảnh sát Môi trường và Cảnh sát Kinh tế phanh phui trong một chuyên án nghẹt thở.

Lững lờ Pô Kô

Lững lờ Pô Kô

Chảy ngược về phía tây và có những đoạn trở thành biên giới tự nhiên giữa hai quốc gia, con sông huyền thoại ở bắc Tây Nguyên vẫn lững lờ trôi mang phù sa tưới tắm đôi bờ, nảy nở sinh sôi những mạch ngầm hy vọng cho tương lai.

Sổ đỏ giả biến thành món hàng chợ đen

Sổ đỏ giả biến thành món hàng chợ đen

Sổ đỏ, chứng thư pháp lý quan trọng bậc nhất, đang bị làm giả và rao bán tràn lan trên mạng xã hội, biến thành công cụ cho các đường dây lừa đảo tinh vi, đe dọa trực tiếp đến tài sản và gây nên sự hoang mang cho người dân.

Chàng Trung úy đa tài, đam mê sống xanh

Chàng Trung úy đa tài, đam mê sống xanh

Không chỉ hoàn thành tốt công việc chuyên môn, trung úy Phạm Minh Hiếu còn say mê nghiên cứu khoa học và lan tỏa sống xanh bằng phương pháp ủ rác hữu cơ Bokashi.

“Cò mồi” lộng hành nhà ở xã hội

“Cò mồi” lộng hành nhà ở xã hội

Khi những trò lừa truyền thống hết tác dụng, hiện nay lực lượng “cò mồi” nhà ở xã hội lại tung ra hàng loạt chiêu bài mới như, “chủ đầu tư”, “người bên trong” hay “suất đặc biệt” để lôi kéo, dẫn dắt nộp hồ sơ, nhận cọc, chuyển tiền giữ chỗ…