Đối sách Trung Đông dưới thời Donald Trump:

“Can thiệp vào nội bộ các nước khác không giải quyết được gì”

Nước Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama dường như đã mất nhiều ảnh hưởng tại vùng nóng Trung Đông. Hiện chưa biết cách làm sắp tới của chính quyền Tổng thống đắc cử D.Trump sẽ ra sao với vùng Trung Đông nhưng rõ ràng trong hai nhiệm kỳ của Tổng thống Obama, vai trò của Mỹ tại vùng nóng này đã giảm đi rõ rệt.

Ngày 23-11, Ai Cập ra tuyên bố sẵn sàng tham gia chống khủng bố cùng Nga. Một số nguồn tin Trung Đông cho biết, 3 chiến đấu cơ của quân đội Ai Cập đã bay tới Syria vào tuần qua và tham gia vào cuộc chiến chống khủng bố cùng Nga và quân đội Syria. Dù không giới chức nào xác nhận thông tin, nhưng vào tháng trước, một nhóm sĩ quan Ai Cập đã tới Syria. Tin bề ngoài thì nói nhóm sĩ quan này tới Syria để huấn luyện cùng... Nga nhưng người ta tin rằng, đây là nhóm kỹ thuật của Không quân Ai Cập đi tiền trạm để dọn đường cho chiến đấu cơ Ai Cập vào Syria.

Việc Ai Cập vào Syria, nếu được công bố chính thức, sẽ có thể khiến cục diện Trung Đông thêm... sôi động. Nga sẽ có thêm một đồng minh cực kỳ lợi hại, trong khi Arập Xêút sẽ như... ngồi trên đống lửa. Bởi việc Ai Cập theo Nga không chỉ là thất bại của riêng Arập Xêút - nước đã bỏ nhiều tiền để mua chuộc Ai Cập nhưng thất bại. Đó còn là thất bại của cả Mỹ (Mỹ của Obama chứ không phải của Trump), vì thiếu Ai Cập thì chiến lược Trung Đông của Mỹ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trong khi đó, Tổng thống El Sisi của Ai Cập ngày càng tỏ ra tự tin trong việc thiết lập mối liên kết với Nga, với Putin mà không cần phải bận tâm xem phương Tây nghĩ gì. Tất nhiên, đây là cuộc chơi của lợi ích. Nếu Ai Cập giúp Nga ở Syria thì ngược lại Nga hứa sẽ “hết mình” để giúp Ai Cập thắng tại láng giềng Libya.

Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi (trái) bắt tay với Tổng thống Nga Vladimir Putin trong chuyến thăm của ông Putin tới Ai Cập năm 2015. Ảnh: Fox News.
Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi (trái) bắt tay với Tổng thống Nga Vladimir Putin trong chuyến thăm của ông Putin tới Ai Cập năm 2015. Ảnh: Fox News.

Trong phát biểu mới nhất, ông El Sisi cũng tuyên bố ưu tiên của Ai Cập là hợp tác với các chính phủ Syria, Iraq, Libya,... để quét sạch các nhóm khủng bố hoặc thánh chiến (có màu sắc giống như nhóm Huynh đệ hồi giáo từng “gây thanh thế” ở Ai Cập). Tổng thống El Sisi cũng tuyên bố sẽ hỗ trợ bằng quân sự, chứ không chỉ là về chính trị. Xin mở ngoặc một chút, ông El Sisi mâu thuẫn với Obama nhưng lại tỏ ra khá... “hợp cạ” với Tổng thống đắc cử Trump của Mỹ. Ai Cập đang hy vọng chính phủ mới ở Mỹ sẽ sửa chữa được mối quan hệ 2 nước, mà vốn bị hủy hoại nhiều dưới thời ông Obama.

Hồi đầu tháng 10 vừa qua đánh dấu đúng 1 năm Moscow can thiệp vào Syria trong khuôn khổ chiến lược phục hồi vị thế siêu cường của Liên Xô của thời Chiến tranh Lạnh, tái lập quân bình trong quan hệ quốc tế tại Trung Đông. Cho đến nay, quan hệ Mỹ - Nga tuy chưa đóng băng nhưng hoàn toàn lạnh nhạt như thời Chiến tranh Lạnh. Washington tuyên bố “mất hết kiên nhẫn” và “đình chỉ thương lượng” với chính quyền Moscow trên hồ sơ Syria.

Phía Nga, Tổng thống Putin ký sắc lệnh “đình chỉ” thỏa thuận về Plutonium được 2 nước ký kết vào năm 2010 trong khuôn khổ hiệp ước chống phổ biến vũ khí hạt nhân. Tại Syria hiện nay, không quân Nga tận lực yểm trợ cho Tổng thống Bachar al Assad trong lúc chính quyền Damacus tung toàn lực, cùng chiến binh phe Shia trong khu vực, từ Iran, Iraq cho đến Hezbollah - Liban cố gắng chiếm lại toàn bộ thủ đô kinh tế Aleppo.

Tổng kết thành quả 1 năm can thiệp của Nga, cựu tướng Dominique Trinquant, chuyên gia khủng hoảng của Pháp nhận định: “Kết quả tích cực cho nước Nga, trong phạm vi người Nga có thể đối thoại ngang hàng với Mỹ. Trên trường quốc tế, Nga lấy lại được vị trí chiến lược bị đánh mất từ nhiều năm trước. Đối với tình hình Syria, sự can thiệp của Nga đã cứu cho chính quyền Assad không bị sụp đổ.

Ngược lại, về quân sự, trận Aleppo là trận đánh cực kỳ quan trọng đối với chính quyền Damascus. Tổng thống Bachar al Assad đã phục hồi vị thế vững chắc để đàm phán với phe đối lập. Tuy nhiên, vì đã quá mạnh, chính quyền Damascus sẽ không cần hòa đàm. Những gì họ đang làm tại Aleppo, tập trung sức mạnh quân sự tiêu diệt đối lập cho thấy họ không muốn thương lượng”.

Tổng thống Syria Bachar al-Assad khẳng định rằng ông Donald Trump sẽ là một “đồng minh tự nhiên” nếu ông nhất quyết chống khủng bố.
Tổng thống Syria Bachar al-Assad khẳng định rằng ông Donald Trump sẽ là một “đồng minh tự nhiên” nếu ông nhất quyết chống khủng bố.

Trong một cuộc phỏng vấn được phát trên đài truyền hình Bồ Đào Nha RTP tối 15-11-2016, Tổng thống Syria Bachar al-Assad đã khẳng định rằng tổng thống đắc cử của Mỹ Donald Trump sẽ là một “đồng minh tự nhiên” nếu ông nhất quyết chống khủng bố. Đây là phản ứng đầu tiên của lãnh đạo Syria kể từ khi ứng cử viên Cộng hòa giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ ngày 8-11.

Tuyên bố này của ông Assad được đưa ra vào lúc cả thế giới đang chờ xem chính sách tương lai của Mỹ về khủng hoảng Syria sẽ như thế nào một khi ông Trump chính thức nhậm chức tổng thống. Nhưng những gì mà tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ nói cho đến nay về tình hình Syria khiến người ta phải đặt câu hỏi: Trump có bắt tay với Assad?

Trong bài trả lời phỏng vấn đăng trên tờ The Wall Street Journal ngày 12-11, nhà tỷ phú Mỹ đã đề ra chủ trương là nên tập trung nhiều hơn vào việc chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xung (IS). Ông Trump cho rằng, nếu cứ tìm cách thay thế Bachar al-Assad, “rồi chúng ta cũng sẽ đánh luôn cả nước Nga, đồng minh của chế độ Damascus”.

Trước đó, trên tờ New York Times vào tháng 7-2016, ông Trump cũng đã tuyên bố rằng IS là mối đe dọa lớn hơn chính quyền Damascus. Lúc đó, ứng cử viên Cộng hòa đã nhấn mạnh đến lập trường của ông là không muốn Mỹ can thiệp vào Syria, vì ông cho rằng “đã 50 năm rồi Hoa Kỳ can thiệp vào chuyện nội bộ nước khác, nhưng chỉ toàn gây ra các vấn đề, chứ không giải quyết được gì”.

Ông Trump cũng đã ngầm nêu lên khả năng Mỹ ngưng trợ giúp vũ khí cho các nhóm vũ trang thuộc phe đối lập ôn hòa, hiện vừa chiến đấu chống chế độ Assad, vừa đương đầu với lực lượng thánh chiến Hồi giáo.

Đặc phái viên của Liên Hiệp Quốc về Syria Staffan de Mistura, trên đài BBC ngày 15-11 đã cho rằng lập trường của ông Trump, qua những phát biểu nói trên, là “hợp lý”, tức là cứ tập trung đánh IS trước đã, rồi sau đó với Nga tìm ra một giải pháp thương lượng cho khủng hoảng Syria.

Như vậy là chiến thắng của ông Trump trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ có thể dẫn đến những thay đổi trong chính sách của Mỹ về Syria, theo hướng tìm một giải pháp với chính quyền Assad để chống khủng bố Hồi giáo. Giới phân tích cho rằng sắp tới ông Trump có thể thỏa thuận với Nga để yên vấn đề ở Trung Âu và Trung Đông, từ đó dồn toàn lực đối phó với Trung Quốc.

Tuy nhiên, một số chuyên gia ở Mỹ bày tỏ bi quan rằng việc ông Trump lên làm tổng thống có thể dẫn đến một sự thay đổi cực đoan chính sách đối ngoại của Mỹ. Điều này có thể gây ra hai hậu quả. Thứ nhất Nga hoặc Trung Quốc có triển vọng mở rộng ảnh hưởng của họ trên thế giới và thứ hai các đồng minh của Mỹ sẽ phải tìm cách để càng ít phụ thuộc vào Hoa Kỳ càng tốt.

Với những nước giàu có như Ðức hoặc Nhật, việc canh tân các lực luợng quân sự còn có thể làm được tuy rằng tốn kém. Nhưng đối với những nước nghèo hơn họ sẽ phải chạy để tìm một nơi bảo vệ. Và nếu chuyện đó xảy ra, trật tự quốc tế vốn đã kéo dài được 70 năm nay có thể bị đảo lộn, theo chiều hướng tốt hay xấu thì chưa rõ.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Sức ép chiến trường và cơ hội ngoại giao

Cuộc xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, đang chứng kiến những chuyển dịch mang tính bước ngoặt khi thế bế tắc quân sự thúc đẩy các cường quốc tái khởi động kênh ngoại giao cấp cao. 4 năm giao tranh khốc liệt đã tiêu hao nguồn lực khổng lồ của cả hai bên trực tiếp tham chiến lẫn các quốc gia bảo trợ.

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Hoàn thiện chính sách, hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng

Đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với 6/10 tội danh trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) không chỉ thể hiện chính sách hình sự nhân đạo mà còn hướng tới phân hóa trách nhiệm hình sự, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm. Mục tiêu cuối cùng là giảm tội phạm, bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, hiệu quả, xây dựng xã hội an toàn hơn.

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Dòng chảy ma túy từ Nam Mỹ: Càng truy quét, càng biến hóa

Các chiến dịch truy quét ma túy ngày càng quyết liệt đang buộc những đường dây buôn lậu ở Nam Mỹ thay đổi phương thức hoạt động. Từ những con tàu chở hàng đến mạng lưới sông ngòi Amazon, các tuyến vận chuyển liên tục được mở rộng và cocaine vẫn tràn vào Bắc Mỹ, châu Âu với giá ngày càng rẻ.

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Nhà Bolsonaro trở lại gần hơn với quyền lực

Chỉ còn một tuần trước vòng bỏ phiếu thứ hai, ngày 25/10, Thượng nghị sĩ cánh hữu Flavio Bolsonaro vẫn nhỉnh hơn Tổng thống Lula da Silva trong các cuộc thăm dò. Từ kết quả bất ngờ ở vòng 1 đến cuộc khủng hoảng của Tòa án Tối cao, nhiều yếu tố đang đưa gia tộc Bolsonaro trở lại gần quyền lực.

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Đưa vũ khí ra khỏi bản làng bằng sức mạnh lòng dân

Công tác vận động, thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, vi phạm pháp luật. Từ thực tế đó, Công an tỉnh Nghệ An triển khai nhiều cách làm sáng tạo, linh hoạt, bám sát thực tiễn từng địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của Nhân dân. Qua đó, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn có thể xảy ra, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và bình yên ngay từ cơ sở.

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

EU tìm cách tái cân bằng thương mại với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại gần 360 tỷ euro mỗi năm buộc Liên minh châu Âu (EU) phải điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc. Thỏa thuận sơ bộ tại Bắc Kinh mở hướng tháo gỡ, nhưng chưa giải quyết bất đồng về tiếp cận thị trường, trợ cấp và sức cạnh tranh công nghiệp.

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Ông Macron và tham vọng “cực quyền lực thứ ba”

Không rời xa Mỹ, dè dặt với Trung Quốc, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron muốn châu Âu trở thành một cực quyền lực có khả năng tự quyết. Nhưng để “con đường thứ ba” vượt khỏi diễn đàn ngoại giao, châu Âu phải giải quyết bài toán khó hơn - biến ý chí chính trị thành sức mạnh thực tế.

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Cú lừa tiền tỷ từ những viên “thiên thạch triệu đô”

Dù đã được lực lượng Công an liên tục cảnh báo, song thời gian qua, chiêu trò lừa đảo mua bán “thiên thạch” với những siêu tính năng kỳ quái vẫn khiến không ít người sập bẫy. Từ những vật liệu rẻ tiền như than chì, nhựa đường, hạt xốp hay những viên đá thông thường, các đối tượng lừa đảo đã dùng thủ thuật đánh tráo tinh vi kết hợp với chiêu bài tâm linh để lừa đảo nạn nhân, chiếm đoạt số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm tỷ đồng...

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Trung Đông và cuộc đua giành lại thị phần dầu mỏ

Sau những gián đoạn nghiêm trọng của dòng chảy năng lượng, các nhà sản xuất Vùng Vịnh đang tìm cách trở lại thị trường châu Á. Nhưng, phục hồi xuất khẩu mới chỉ là bước đầu: cạnh tranh giá bán, chi phí vận tải và khác biệt về lợi ích đang quyết định liệu sự trở lại ấy có thể chuyển thành vị thế bền vững.

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Góp thêm “mồi lửa” cho vùng Sừng châu Phi

Thỏa thuận Pretoria từng chấm dứt cuộc chiến đẫm máu tại Tigray (Ethiopia) năm 2022, đứng trước nguy cơ sụp đổ, khi các lực lượng vũ trang tại đây tái giao tranh với quân đội chính quyền trung ương. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc Ethiopia trở lại vòng xoáy xung đột, mà còn ở khả năng kéo theo những tác động rộng hơn tới vùng Sừng châu Phi.

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Vững từ cơ sở, chắc từ lòng dân

Tại tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc, từ khu dân cư, xã phường đến từng cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục..., sự bình yên không tự nhiên mà có. Đó là kết quả của một quá trình kiên trì xây dựng ý thức chấp hành pháp luật, phát huy sức mạnh nhân dân, chủ động phòng ngừa và xử lý từ sớm, từ xa nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Qua 5 năm thực hiện Thông tư 124 của Bộ Công an (2021-2026), Cà Mau đưa tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” trở thành nội dung gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; xây dựng phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, góp phần củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận lòng dân ngay từ cơ sở.

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Fatima Ezzahra El Mansouri, người phụ nữ đi vào lịch sử Morocco

Từ nữ thị trưởng đầu tiên của Marrakesh đến người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Chính phủ Morocco, Fatima Ezzahra El Mansouri đã đi qua một hành trình vươn lên bền bỉ trên chính trường suốt gần 2 thập niên. Nhưng, phía sau dấu mốc lịch sử ấy là những bài toán không đơn giản đang chờ bà giải trong nhiệm kỳ mới.

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

“Thần đèn AI” và nỗ lực tìm luật chơi chung cho toàn cầu

Trong tuần lễ cấp cao của Đại hội đồng Liên hợp quốc, ý tưởng lập một thiết chế quốc tế giám sát trí tuệ nhân tạo (AI) liên tục được nhắc đến, từ tuyên bố của nhóm nước do Phần Lan và Na Uy khởi xướng đến bài phát biểu của Singapore. Tất cả đều nhấn mạnh, quản trị AI đang trở thành một vấn đề cấp thiết của hợp tác và an ninh quốc tế.

Tiếp bước con đường vinh quang

Tiếp bước con đường vinh quang

40 năm ngày tựu trường là một dấu mốc đầy kỷ niệm đối với các học viên khóa D18 Học viện An ninh nhân dân. Một khóa học với hơn 200 người từ khắp mọi miền tổ quốc đã về dưới mái trường này, với một ý chí mãnh liệt và niềm tin vào con đường mình đã chọn, đó là trở thành người chiến sĩ Công an nhân dân.

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

“Gần dân nhất” bằng những việc làm thiết thực

Trong đợt mưa lũ vừa qua, tại các xã biên giới miền Tây xứ Nghệ, hình ảnh cán bộ, chiến sĩ CAND dầm mình giữa suối làm cầu dân sinh hay căng dây kéo thuyền lúc nửa đêm, băng qua lũ dữ đưa người dân đi cấp cứu kịp thời đã trở thành biểu tượng cốt lõi của tinh thần “vì nhân dân phục vụ”. Những việc làm đó đã hiện thực hóa nội dung “Gần dân nhất” trong phong trào thi đua “Ba nhất” của lực lượng CAND.

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ông Jean-Luc Melenchon, ứng viên đang lên trên đường đua bầu cử Tổng thống Pháp

Ở tuổi 75, sau 3 lần tranh cử tổng thống bất thành, ông Jean-Luc Melenchon bất ngờ trở thành đối thủ có khả năng thách thức bà Marine Le Pen ở vòng 2 bầu cử năm 2027. Một cuộc thăm dò cuối tháng 9 cho thấy ứng cử viên cánh tả này đang có nền tảng ủng hộ đáng kể, đặc biệt trong giới trẻ, dù khoảng cách giữa điều đó với việc giành được đa số cử tri vẫn còn rất xa.

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đẩy mạnh “triệt cung, xóa cầu”

Đánh cả đường dây, bắt đối tượng cầm đầu, truy xét tận cùng nguồn tài chính, tài sản do phạm tội mà có, không bỏ lọt tội phạm là những chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của lãnh đạo Bộ Công an nhằm siết chặt “gọng kìm” tấn công tội phạm về ma túy với phương châm “triệt cung, xóa cầu”.

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Sudan và “lời nguyền” nơi những mỏ vàng

Tại Sudan, cơn sốt vàng đang để lại một cái giá ngày càng lớn. Những bãi thải hóa chất làm suy kiệt đất canh tác, nguồn nước và sức khỏe cộng đồng, trong khi hoạt động khai thác thủ công thiếu kiểm soát tiếp tục cung cấp sinh kế cho hàng nghìn người và là nguồn thu quan trọng cho các bên tham chiến.

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Những ảnh hưởng khi AI tác động cuộc chơi

Còn hơn một tháng trước ngày 27/10, cuộc bầu cử Israel diễn ra trong một bản đồ chính trị chưa có câu trả lời rõ ràng về bên nào đủ sức tập hợp 61 ghế để thành lập chính phủ. Trong thế giằng co đó, AI đang nhanh chóng trở thành công cụ mới của chiến dịch tranh cử, trong khi hàng chục nghìn người Israel ở nước ngoài tìm cách trở về để bỏ phiếu.