Đối sách Trung Đông dưới thời Donald Trump:

“Can thiệp vào nội bộ các nước khác không giải quyết được gì”

Nước Mỹ dưới thời Tổng thống Barack Obama dường như đã mất nhiều ảnh hưởng tại vùng nóng Trung Đông. Hiện chưa biết cách làm sắp tới của chính quyền Tổng thống đắc cử D.Trump sẽ ra sao với vùng Trung Đông nhưng rõ ràng trong hai nhiệm kỳ của Tổng thống Obama, vai trò của Mỹ tại vùng nóng này đã giảm đi rõ rệt.

Ngày 23-11, Ai Cập ra tuyên bố sẵn sàng tham gia chống khủng bố cùng Nga. Một số nguồn tin Trung Đông cho biết, 3 chiến đấu cơ của quân đội Ai Cập đã bay tới Syria vào tuần qua và tham gia vào cuộc chiến chống khủng bố cùng Nga và quân đội Syria. Dù không giới chức nào xác nhận thông tin, nhưng vào tháng trước, một nhóm sĩ quan Ai Cập đã tới Syria. Tin bề ngoài thì nói nhóm sĩ quan này tới Syria để huấn luyện cùng... Nga nhưng người ta tin rằng, đây là nhóm kỹ thuật của Không quân Ai Cập đi tiền trạm để dọn đường cho chiến đấu cơ Ai Cập vào Syria.

Việc Ai Cập vào Syria, nếu được công bố chính thức, sẽ có thể khiến cục diện Trung Đông thêm... sôi động. Nga sẽ có thêm một đồng minh cực kỳ lợi hại, trong khi Arập Xêút sẽ như... ngồi trên đống lửa. Bởi việc Ai Cập theo Nga không chỉ là thất bại của riêng Arập Xêút - nước đã bỏ nhiều tiền để mua chuộc Ai Cập nhưng thất bại. Đó còn là thất bại của cả Mỹ (Mỹ của Obama chứ không phải của Trump), vì thiếu Ai Cập thì chiến lược Trung Đông của Mỹ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trong khi đó, Tổng thống El Sisi của Ai Cập ngày càng tỏ ra tự tin trong việc thiết lập mối liên kết với Nga, với Putin mà không cần phải bận tâm xem phương Tây nghĩ gì. Tất nhiên, đây là cuộc chơi của lợi ích. Nếu Ai Cập giúp Nga ở Syria thì ngược lại Nga hứa sẽ “hết mình” để giúp Ai Cập thắng tại láng giềng Libya.

Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi (trái) bắt tay với Tổng thống Nga Vladimir Putin trong chuyến thăm của ông Putin tới Ai Cập năm 2015. Ảnh: Fox News.
Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi (trái) bắt tay với Tổng thống Nga Vladimir Putin trong chuyến thăm của ông Putin tới Ai Cập năm 2015. Ảnh: Fox News.

Trong phát biểu mới nhất, ông El Sisi cũng tuyên bố ưu tiên của Ai Cập là hợp tác với các chính phủ Syria, Iraq, Libya,... để quét sạch các nhóm khủng bố hoặc thánh chiến (có màu sắc giống như nhóm Huynh đệ hồi giáo từng “gây thanh thế” ở Ai Cập). Tổng thống El Sisi cũng tuyên bố sẽ hỗ trợ bằng quân sự, chứ không chỉ là về chính trị. Xin mở ngoặc một chút, ông El Sisi mâu thuẫn với Obama nhưng lại tỏ ra khá... “hợp cạ” với Tổng thống đắc cử Trump của Mỹ. Ai Cập đang hy vọng chính phủ mới ở Mỹ sẽ sửa chữa được mối quan hệ 2 nước, mà vốn bị hủy hoại nhiều dưới thời ông Obama.

Hồi đầu tháng 10 vừa qua đánh dấu đúng 1 năm Moscow can thiệp vào Syria trong khuôn khổ chiến lược phục hồi vị thế siêu cường của Liên Xô của thời Chiến tranh Lạnh, tái lập quân bình trong quan hệ quốc tế tại Trung Đông. Cho đến nay, quan hệ Mỹ - Nga tuy chưa đóng băng nhưng hoàn toàn lạnh nhạt như thời Chiến tranh Lạnh. Washington tuyên bố “mất hết kiên nhẫn” và “đình chỉ thương lượng” với chính quyền Moscow trên hồ sơ Syria.

Phía Nga, Tổng thống Putin ký sắc lệnh “đình chỉ” thỏa thuận về Plutonium được 2 nước ký kết vào năm 2010 trong khuôn khổ hiệp ước chống phổ biến vũ khí hạt nhân. Tại Syria hiện nay, không quân Nga tận lực yểm trợ cho Tổng thống Bachar al Assad trong lúc chính quyền Damacus tung toàn lực, cùng chiến binh phe Shia trong khu vực, từ Iran, Iraq cho đến Hezbollah - Liban cố gắng chiếm lại toàn bộ thủ đô kinh tế Aleppo.

Tổng kết thành quả 1 năm can thiệp của Nga, cựu tướng Dominique Trinquant, chuyên gia khủng hoảng của Pháp nhận định: “Kết quả tích cực cho nước Nga, trong phạm vi người Nga có thể đối thoại ngang hàng với Mỹ. Trên trường quốc tế, Nga lấy lại được vị trí chiến lược bị đánh mất từ nhiều năm trước. Đối với tình hình Syria, sự can thiệp của Nga đã cứu cho chính quyền Assad không bị sụp đổ.

Ngược lại, về quân sự, trận Aleppo là trận đánh cực kỳ quan trọng đối với chính quyền Damascus. Tổng thống Bachar al Assad đã phục hồi vị thế vững chắc để đàm phán với phe đối lập. Tuy nhiên, vì đã quá mạnh, chính quyền Damascus sẽ không cần hòa đàm. Những gì họ đang làm tại Aleppo, tập trung sức mạnh quân sự tiêu diệt đối lập cho thấy họ không muốn thương lượng”.

Tổng thống Syria Bachar al-Assad khẳng định rằng ông Donald Trump sẽ là một “đồng minh tự nhiên” nếu ông nhất quyết chống khủng bố.
Tổng thống Syria Bachar al-Assad khẳng định rằng ông Donald Trump sẽ là một “đồng minh tự nhiên” nếu ông nhất quyết chống khủng bố.

Trong một cuộc phỏng vấn được phát trên đài truyền hình Bồ Đào Nha RTP tối 15-11-2016, Tổng thống Syria Bachar al-Assad đã khẳng định rằng tổng thống đắc cử của Mỹ Donald Trump sẽ là một “đồng minh tự nhiên” nếu ông nhất quyết chống khủng bố. Đây là phản ứng đầu tiên của lãnh đạo Syria kể từ khi ứng cử viên Cộng hòa giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ ngày 8-11.

Tuyên bố này của ông Assad được đưa ra vào lúc cả thế giới đang chờ xem chính sách tương lai của Mỹ về khủng hoảng Syria sẽ như thế nào một khi ông Trump chính thức nhậm chức tổng thống. Nhưng những gì mà tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ nói cho đến nay về tình hình Syria khiến người ta phải đặt câu hỏi: Trump có bắt tay với Assad?

Trong bài trả lời phỏng vấn đăng trên tờ The Wall Street Journal ngày 12-11, nhà tỷ phú Mỹ đã đề ra chủ trương là nên tập trung nhiều hơn vào việc chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xung (IS). Ông Trump cho rằng, nếu cứ tìm cách thay thế Bachar al-Assad, “rồi chúng ta cũng sẽ đánh luôn cả nước Nga, đồng minh của chế độ Damascus”.

Trước đó, trên tờ New York Times vào tháng 7-2016, ông Trump cũng đã tuyên bố rằng IS là mối đe dọa lớn hơn chính quyền Damascus. Lúc đó, ứng cử viên Cộng hòa đã nhấn mạnh đến lập trường của ông là không muốn Mỹ can thiệp vào Syria, vì ông cho rằng “đã 50 năm rồi Hoa Kỳ can thiệp vào chuyện nội bộ nước khác, nhưng chỉ toàn gây ra các vấn đề, chứ không giải quyết được gì”.

Ông Trump cũng đã ngầm nêu lên khả năng Mỹ ngưng trợ giúp vũ khí cho các nhóm vũ trang thuộc phe đối lập ôn hòa, hiện vừa chiến đấu chống chế độ Assad, vừa đương đầu với lực lượng thánh chiến Hồi giáo.

Đặc phái viên của Liên Hiệp Quốc về Syria Staffan de Mistura, trên đài BBC ngày 15-11 đã cho rằng lập trường của ông Trump, qua những phát biểu nói trên, là “hợp lý”, tức là cứ tập trung đánh IS trước đã, rồi sau đó với Nga tìm ra một giải pháp thương lượng cho khủng hoảng Syria.

Như vậy là chiến thắng của ông Trump trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ có thể dẫn đến những thay đổi trong chính sách của Mỹ về Syria, theo hướng tìm một giải pháp với chính quyền Assad để chống khủng bố Hồi giáo. Giới phân tích cho rằng sắp tới ông Trump có thể thỏa thuận với Nga để yên vấn đề ở Trung Âu và Trung Đông, từ đó dồn toàn lực đối phó với Trung Quốc.

Tuy nhiên, một số chuyên gia ở Mỹ bày tỏ bi quan rằng việc ông Trump lên làm tổng thống có thể dẫn đến một sự thay đổi cực đoan chính sách đối ngoại của Mỹ. Điều này có thể gây ra hai hậu quả. Thứ nhất Nga hoặc Trung Quốc có triển vọng mở rộng ảnh hưởng của họ trên thế giới và thứ hai các đồng minh của Mỹ sẽ phải tìm cách để càng ít phụ thuộc vào Hoa Kỳ càng tốt.

Với những nước giàu có như Ðức hoặc Nhật, việc canh tân các lực luợng quân sự còn có thể làm được tuy rằng tốn kém. Nhưng đối với những nước nghèo hơn họ sẽ phải chạy để tìm một nơi bảo vệ. Và nếu chuyện đó xảy ra, trật tự quốc tế vốn đã kéo dài được 70 năm nay có thể bị đảo lộn, theo chiều hướng tốt hay xấu thì chưa rõ.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?