Can thiệp giác quan người bệnh Alzheimer

Theo ước tính, có khoảng 5 triệu người ở Mỹ bị mắc bệnh Alzheimer, dạng phổ biến nhất của chứng mất trí, và con số này được dự đoán sẽ tăng gấp 2 lần vào năm 2050. Mọi cách phòng và chữa bệnh từ trước đến nay lại không mấy hiệu quả, song sau khi chúng ta hiểu được nhiều hơn về vùng mang nhiều khiếm khuyết nhất của não bộ, những liệu pháp tâm lý hành vi cũng từ đó ngày càng được chú trọng nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống và làm chậm sự phát triển của bệnh.

Viện dưỡng lão Kobernick-Anchin ở thị trấn Sarasota đã mang phương pháp điều trị can thiệp giác quan đến với người dân vùng tây nam Florida, Mỹ. Kobernick-Anchin được thành lập năm 1993 bởi Hội đồng Nhà ở Do Thái Sarasota Manatee với mục tiêu trở thành một khu nhà ở phi lợi nhuận dành cho người cao tuổi với nhiều tiện ích như những căn hộ riêng và khu vực chăm sóc trí nhớ.

Phòng đa giác quan mới của viện dưỡng lão Kobernick-Anchin.
Phòng đa giác quan mới của viện dưỡng lão Kobernick-Anchin.

Liệu pháp tâm lý Snoezelen (SNOO-zelen), được ghép từ hai từ mang nghĩa "thư giãn" và "khám phá" trong tiếng Hà Lan là phương pháp đưa môi trường tương tác giữa những trải nghiệm và hình thức giải trí sẽ giúp toàn bộ 5 giác quan cùng nhau hoạt động. Ở Hà Lan, liệu pháp này thường được dùng cho trẻ em mắc bệnh tự kỷ. Song, việc áp dụng liệu pháp tâm lý này với bệnh nhân lớn tuổi - đặc biệt là những người mắc chứng mất trí - đang bắt đầu được mở rộng từ châu Âu sang Mỹ.

Elyse Gordon, Giám đốc chương trình giải thích rằng mỗi cư dân ở Kobernick-Anchin sử dụng căn phòng thiết kế đặc biệt với sự theo dõi của chuyên gia trị liệu sẽ nhận được một "chế độ can thiệp giác quan" khác nhau tùy thuộc vào nhu cầu điều trị và yêu cầu cá nhân của mỗi người. Gordon cho biết: "Cảm giác của bạn khi ngồi trên tàu lượn siêu tốc hoàn toàn khác với cảm giác của tôi. Và đối với bạn, có thể mùi hương của hoa oải hương gây cảm giác khó chịu hoặc cũng có thể nhẹ nhàng, dễ chịu".

Khung cảnh thiên nhiên được chiếu lên tường trong phòng đa giác quan.
Khung cảnh thiên nhiên được chiếu lên tường trong phòng đa giác quan.

Một số người ưa thích mùi hương của gỗ cây tuyết tùng hơn hoa oải hương hoặc cảm thấy thoải mái khi ngồi trên một chiếc ghế dựa bập bênh nhịp nhàng hơn là một chiếc ghế nệm với gối mát xa. Họ cũng có thể cảm thấy tuyệt vời nhất với từng loại môi trường kích thích riêng biệt, như khi nằm trong một căn phòng tối với bầu trời đầy sao lấp lánh được chiếu lên trần cùng tiếng dế và chim chóc phát ra từ hệ thống âm thanh.

Cho đến nay, không thể xác định được có bao nhiêu viện dưỡng lão đã thiết lập những phòng đa giác quan như thế này tại Mỹ, tuy nhiên, một viện dưỡng lão cũng đang dần bổ sung liệu pháp này sau khi giao cho một trụ sở tại Southampton, Pennsylvania, Mỹ thực hiện nghiên cứu. Rochelle Robbins, nhà tâm lý học và chủ nhiệm Trường Nghệ thuật và Khoa học của Đại học Holy Family, đã giúp hướng dẫn việc thực hiện công trình nghiên cứu này dựa trên những đánh giá thường xuyên sau từng chu kỳ 90 ngày về nỗi lo âu và tâm trạng chán nản của cư dân trong viện dưỡng lão.

Những sợi cáp quang giúp tăng cường xúc giác và khả năng tiếp nhận cảm giác.
Những sợi cáp quang giúp tăng cường xúc giác và khả năng tiếp nhận cảm giác.

Qua đó, theo báo cáo của các nhà nghiên cứu trên tạp chí Long-Term Living, có khoảng 14 trên tổng số 15 vấn đề được chọn nghiên cứu cho thấy có sự cải thiện rõ rệt trong tâm trạng và khả năng tương tác xã hội của các bệnh nhân sau 3 tháng điều trị. Rochelle Robbins cho biết: "Hiện nay, không có nhiều những nghiên cứu nhằm giúp đỡ những bệnh nhân mắc chứng mất trí. Ở đây, chúng tôi không xét đến cách chữa trị chứng mất trí. Chúng tôi chỉ xem xét về chất lượng cuộc sống của người bệnh".

Robbins bị ấn tượng bởi cách những hình ảnh - chẳng hạn như cá biển nhiệt đới tìm cách vượt qua bức tường - có thể khơi dậy ký ức của những bệnh nhân có lối sống khép kín, ít khi trải lòng mình.

Những dụng cụ cầm trên tay nhằm kích thích xúc giác.
Những dụng cụ cầm trên tay nhằm kích thích xúc giác.

Robbins cho biết: "Mức độ chán nản đã giảm xuống và chúng tôi cảm thấy những bệnh nhân này có thể sử dụng thuốc ít hơn trước. Chúng tôi cũng đồng thời nhận ra liệu pháp này không phải dành cho tất cả mọi người. Vẫn có một số bệnh nhân từ chối bước vào căn phòng đó".

Gordon cho biết, những hình ảnh trong căn phòng có thể khơi dậy những ký ức vui vẻ, dễ chịu - chẳng hạn như những lần nghỉ mát tại bãi biển hay những ngày lễ - từ đó giúp những người lãnh đạm bắt đầu trở nên cởi mở hơn. Như ở trường hợp của người phụ nữ thường xuyên cảm thấy bị mất phương hướng, nay khả năng tập trung bắt đầu phục hồi sẽ giúp cô ấy tăng cường khả năng định hướng của mình.

Thục Miên (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.