Phía sau lời xin lỗi

Cảm xúc và hành động

Ngày 15-3-2016, đại diện chính quyền địa phương đã chính thức xin lỗi và hỗ trợ nữ du khách Ai Cập Alaa Mohammad Abdu Ali Aldoh bị cướp, ngồi khóc nức nở ở trung tâm quận 1, TP HCM. 

Có rất nhiều lời xin lỗi được đưa ra từ lãnh đạo các bộ ngành, địa phương. Song hành với lời xin lỗi, còn có cả nhận khuyết điểm, nhận trách nhiệm…

Nhưng rồi hành trình từ xin lỗi, nhận khuyết điểm, nhận trách nhiệm cho đến sửa đổi, có giải pháp để hướng đến sự hoàn thiện, sự phát triển là còn thăm thẳm xa.

Sau hơn hai năm, cướp ở TP HCM vẫn tồn tại và chẳng có lời xin lỗi nào được đưa ra nữa...

Hình ảnh người phụ nữ Ai Cập ngồi khóc thất thần và lo sợ vì bị cướp sẽ gây tổn hại cho hình ảnh quốc gia nên lời xin lỗi được đưa ra là cần thiết. Nhưng cảm giác bất an của nhân dân khi cướp vẫn còn, nạn nhân vẫn mất tài sản, tính mạng nạn nhân hay tính mạng các hiệp sĩ không chuyên bị tước đoạt thì sao? 

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

“Trong có ấm, ngoài mới êm” là một câu thành ngữ đã quá cũ nhưng không ai nhớ đến độ chính xác của nó. Việc bất an vì bọn cướp không bị xóa sổ hay hạn chế tối đa chỉ là một ví dụ nhỏ về “trong không ấm” và nguy cơ những du khách nước ngoài bị cướp hiển hiện “ngoài chẳng êm”.

Người dân đã đóng thuế, phí để vận hành Nhà nước và các công cụ pháp luật để được an toàn trong địa phương nói chung và cả nước nói riêng. Nhân dân đã lắng nghe lời xin lỗi (dù ít), nhưng cần hơn nữa là các thay đổi sau lời xin lỗi của chính quyền.

Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể vừa phát biểu xin lỗi trước Quốc hội về 17 dự án BOT sai vị trí. Nếu buộc phải mua lại, ngân sách từ thuế dân phải mất đi 21.000 tỉ đồng. 

Nếu vẫn giữ nguyên, nhân dân vẫn phải móc túi trả phí cho những dự án mà nhân dân không sai phạm. Lời xin lỗi ấy coi như không có giải pháp và cá nhân ông Nguyễn Văn Thể với mấy chục chữ ký cho BOT xuất hiện thời còn làm Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải coi như vô can với số thiệt hại khổng lồ ấy.

Thú thật là quan điểm cá nhân tôi cho rằng nói như ông thì một người bình thường, không cần trình độ cao, không cần bổ nhiệm đúng quy trình, chẳng cần cử nhân tiến sĩ hay giáo sư gì cũng có thể ngồi ghế thứ trưởng rồi lên bộ trưởng và xin lỗi nhân dân sau sai phạm thay vì từ chức, bị kỷ luật hay cao hơn kỷ luật.

Nhưng dù sao cũng phải ghi nhận ông Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải có nói chữ “xin lỗi” đúng từ ngữ. Có những lời nói của những lãnh đạo khác lại mang màu sắc của... đổ lỗi. Đó là phát ngôn của một Bí thư Tỉnh ủy trên báo chí: “Cơ chế làm dự án Sào Khê đội vốn từ 72 tỉ trở thành 2.595 tỉ.”

Có lẽ bà lẫn lộn giữa cơ chế với... bột nở chăng? Hay Bí thư Tỉnh ủy tỉnh này cho rằng một dự án đội vốn 36 lần để từ vài chục tỉ thành mấy nghìn tỉ thì chỉ nói đấy là lỗi cơ chế là xong chuyện? 

Ở tỉnh này, “chỉ có” chục dự án đội vốn đã lên tới tổng số tiền 12.000 tỉ đồng, cao hơn 10% bội chi ngân sách cả quốc gia có 63 tỉnh thành. Và cả chục dự án đội vốn ấy chứng minh việc “hỏa thiêu ngân sách” bằng cơ chế không phải là hiện tượng mà trở thành bản chất.

Bà là người đứng đầu tổ chức Đảng cấp tỉnh, vậy sao không cảnh báo cấp trên, răn đe cấp dưới về lỗ hổng cơ chế ấy?

Hai dự án đường sắt trên cao ở TP HCM đội vốn 52.000 tỉ đồng. Đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông đội vốn 399 triệu USD. Cả Hà Nội và TP HCM tốn cả vạn tỉ đồng  để chống ngập và chống kẹt xe nhưng “đâu vẫn hoàn đấy”. 

Đây là những dự án đội vốn tiêu biểu, chứ dự án đội vốn nghìn tỉ, trăm tỉ, chục tỉ là rất nhiều. Và chẳng có lời xin lỗi nào cả chứ đừng nói đến khắc phục khi đã “hóa vàng ngân sách”.

Tổng Bí thư đã và đang quyết liệt thực hiện công cuộc bài trừ cán bộ thoái hóa biến chất, tham nhũng, trục lợi cá nhân, vinh thân phì gia. 

Chính phủ đã đưa ra nhiều biện pháp siết chặt bội chi ngân sách, tinh gọn bộ máy. Đó là những biện pháp cần thiết nhưng chưa đủ. Cần mạnh tay loại bỏ những cán bộ xin lỗi cho qua, đổ lỗi do cơ chế sau khi đã gây thiệt hại cho dân cho nước.

Bởi nhân dân không thể nào cứ mãi chịu đựng sau mỗi lời xin lỗi thì mọi thứ lại vẫn như cũ hoặc tệ hơn trước khi xin lỗi. Cuối cùng, sau xin lỗi phải là hành động chứ không lẽ sau xin lỗi lại chuẩn bị cho một cảm xúc khác để xin lỗi tiếp lần sau. 

Còn giả sau xin lỗi mọi thứ vẫn như cũ thì phải xử lý chứ không thể cứ để nguyên như vậy. 

Mai Quốc Ấn

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...