Cạm bẫy lừa đảo bủa vây tân sinh viên

Kịch bản tinh vi

Kịch bản lừa đảo sinh viên diễn ra trong thời gian gần đây đều có những nội dung là sử dụng văn bản giả danh tổ chức giáo dục, cơ quan nhà nước hoặc thiết lập các trang website, tài khoản mạng xã hội giả mạo để mời gọi sinh viên đăng ký tham gia, yêu cầu người tham gia nộp hồ sơ và đóng các khoản phí nhằm đánh cắp thông tin, từ đó chiếm đoạt tiền.

Đầu tháng 8/2025, ngay khi vừa có kết quả kỳ thì tốt nghiệp THPT xong, L.M.D (18 tuổi, ngụ tỉnh Bình Dương cũ) nhận được cuộc gọi từ trường Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh thông báo D. là một trong 10 sinh viên xuất sắc được nhà trường chọn đi giao lưu sinh viên quốc tế tại Cộng hòa liên bang Đức. Để hoàn thiện hồ sơ, nhà trường yêu cầu sinh viên phải có bảng sao kê tài khoản nhằm chứng minh tài chính tối thiểu từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng.

D. thông báo tin vui và được gia đình chuyển vào tài khoản tổng cộng 650.000.000 triệu đồng. Theo hướng dẫn của nhà trường, đây là số tiền dùng để chứng minh tài chính, sinh viên hoàn toàn không phải tốn một đồng nào vì đã được nhận học bổng toàn phần cho chuyến đi giao lưu quốc tế. Sau khi có đủ số dư trong tài khoản, D. được hướng dẫn làm các thủ tục sao kê để bổ sung vào hồ sơ. Hoàn thành xong mọi thủ tục, D. chờ mãi không thấy nhà trường gọi đi tập huấn cho chuyến giao lưu nước ngoài. D. đã gọi điện lại cho nhà trường để hỏi thì bàng hoàng phát hiện Trường Đại học Quốc gia không có chương trình nào dành cho tân sinh viên đi nước ngoài giao lưu. Những cuộc gọi xưng người của nhà trường là giả mạo. D. vội vàng kiểm tra lại tài khoản thì số dư trống rỗng. D. sợ hãi không dám thông báo cho gia đình và bỏ nhà đi. Gia đình biết sự việc đã tìm kiếm D. khắp nơi, cuối cùng phát hiện cậu đang ở một nhà trọ ở tỉnh Lâm Đồng trong tình trạng hoang mang, hoảng loạn.  

Cùng là nạn nhân của “chuyến đi giao lưu quốc tế”, T.M.T (19 tuổi, ngụ Tây Ninh) cũng nhận được cuộc gọi thông báo từ nhà trường, được học bổng toàn phần cho chuyến đi thực tế học tập tại Đức. Nhà trường yêu cầu sinh viên có số dư tài khoản từ 500.000.000 triệu trở lên mới đủ điều kiện tham gia. Gia đình gom góp khắp nơi được 150.000.000 đồng, số còn lại ba mẹ T. quyết định đi thế chấp nhà đất tại ngân hàng. Tuy nhiên, hồ sơ vay vốn của gia đình T. gặp một số trục trặc pháp lý nên phải chờ lâu. T. thật thà kể về hoàn cảnh gia đình và được “nhà trường” hướng dẫn cách xử lý.

Theo đó, số tiền 150.000.000 đồng trong tài khoản T. sẽ làm thủ tục sao kê trước, sau khi có đủ thì làm tiếp đợt sau. Trong thời gian chờ đợi, nhà trường liên tục gọi hỏi về số tiền còn lại, còn dọa nếu không đủ số dư sẽ mất lượt đi giao lưu quốc tế. Gia đình T. cảm thấy có vấn đề gì đó đã liên hệ tới nhà trường. Sau khi trình bày, họ choáng váng nhận ra con trai mình đã bị lừa.

“Em có biết về chương trình giao lưu sinh viên quốc tế. Chương trình này được Chính phủ Đức tài trợ 100% bao gồm: vé máy bay, phí sinh hoạt, phí tham quan trong suốt thời gian học nên khi nghe cuộc gọi xưng là nhân viên của trường thì em tin ngay. Không ngờ kẻ xấu mạo danh nhà trường để lừa đảo”, T. thẫn thờ kể lại.

Một cán bộ trường Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh khẳng định những cuộc gọi mà các tân sinh viên nhận được từ giảng viên hay cán bộ nhà trường đều là giả mạo. Còn các văn bản thông báo về chương trình du học, trao học bổng gửi qua email cho sinh viên đều giả. Nếu tỉnh táo và sáng suốt có thể nhận ra văn bản giả sử dụng logo lộn xộn, đầy lỗi chính tả, sai thể thức. Trong khi văn bản lại mang danh nghĩa một trường đại học cụ thể nhưng người ký tên là lãnh đạo Bộ GD-ĐT... những dấu hiệu sơ đẳng này nạn nhân không nhận ra nên đã sập bẫy.

Không chỉ lừa đảo tân sinh viên gói học bổng “giao lưu quốc tế”, ổ nhóm tội phạm còn giăng bẫy khắp nơi trên mạng xã hội. Trước đó, vào đầu tháng 5/2025, T.H.P (20 tuổi, sinh viên năm nhất trường Đại học Ngoại ngữ TP Hồ Chí Minh) tham gia vào nhóm “săn học bổng” và nhận được một thông báo qua email về việc trúng tuyển học bổng trị giá hơn 1 tỷ đồng du học Thụy Sĩ. P. về báo với gia đình, phụ huynh nghi ngờ thì được con gái đưa điện thoại cho nói chuyện với nhân viên xưng là “phòng phòng tài vụ” của nhà trường. Tin tưởng con, gia đình P. đã chuyển tổng cộng 1,1 tỉ đồng vào sổ chứng minh tài chính của trường và 24 giờ sau sẽ hoàn tiền.

Chờ đợi 2 ngày không thấy tiền trả về tài khoản, phụ huynh của P. đã đến trường thì biết nhiều sinh viên khác cũng nhận được email tương tự và đây là trò lừa đảo. Khi sự việc vỡ lở, P. cho biết từng nhận email đính kèm “lệnh bắt” có đóng dấu của Bộ Công an, với cáo buộc liên quan đến đường dây lừa đảo. Các đối tượng gọi đến đe dọa khiến P. rất hoảng loạn, phải làm theo kịch bản của chúng.

Tương tự, sinh viên H.V.M (Trường Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) sau khi nhận được thông báo trúng tuyển chương trình du học miễn phí tại Nhật, M. gọi điện xin ba mẹ chuyển vào tài khoản của mình để chứng minh tài chính. Để củng cố lòng tin, đối tượng lừa đảo mạo danh cán bộ nhà trường gọi điện xác nhận thông tin với phụ huynh. Tin tưởng, gia đình M. đã chuyển tổng cộng 120 triệu đồng. Tất cả số tiền đó đã bốc hơi ngay khi nạn nhân tiến hành các thủ tục sao kê tài khoản trên đường link mà đối tượng hướng dẫn.

Hàng loạt trường đại học phát cảnh báo

Không chỉ lừa đảo đánh vào tâm lý, đối tượng còn dựng sẵn kịch bản tinh vi. Tổ chức lừa đảo săn tìm tin tức trên các trang thông tin của nhà trường, len lỏi vào hội nhóm, câu lạc bộ sinh viên, nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng và lý lịch cơ bản mỗi trường hợp để ra tay lừa đảo một cách chuyên nghiệp. Trong tất cả  các trường hợp, nạn nhân đều tin tưởng tuyệt đối vào nội dung giả mạo.

Các chiêu thức lừa đảo hiện đang tiếp diễn khó lường nhằm vào tân sinh viên trong năm học mới. Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) vừa phát hiện đối tượng lừa đảo gửi thông báo giả mạo về việc “trúng học bổng” trong khuôn khổ Chương trình liên kết Cử nhân Kỹ thuật Quốc tế. Sinh viên bị yêu cầu đóng lệ phí xét duyệt để nhận học bổng. Những ngày đầu tháng 8/2025, chiêu thức trên tiếp tục được nâng cấp. Kẻ mạo danh giả danh nhà trường thông báo đến thí sinh chưa trúng tuyển đại học rằng họ đã “trúng tuyển học bổng Thế hệ trẻ Việt Nam và University of Technology UTS”. Thông báo lần này được thiết kế chuyên nghiệp hơn, bổ sung nhiều chi tiết về quyền lợi và điều kiện kèm theo. Thậm chí, đối tượng còn sử dụng thông tin cá nhân của thí sinh (tên tuổi, số CCCD) và gửi thư bằng email có tên miền tương tự nhà trường để gia tăng mức độ tin cậy.

Trường Đại học Bách khoa khẳng định toàn bộ quy trình xét và cấp học bổng chính thức đều được thực hiện qua hệ thống quản lý, thông báo công khai trên các kênh chính thống của trường. Nhà trường không gửi thông báo riêng lẻ đến từng cá nhân, càng không thu bất kỳ khoản phí nào liên quan đến xét duyệt học bổng.

Trước tình trạng lừa đảo bủa vây sinh viên, hàng loạt trường đại học tại TP Hồ Chí Minh liên tiếp phát cảnh báo đến sinh viên, phụ huynh và các đối tác. Trong đó, Trường Đại học Tài chính - Marketing phát đi thông báo khuyến cáo sinh viên, phụ huynh và đối tác cần cảnh giác trước việc xuất hiện nhiều đối tượng giả danh nhà trường để thực hiện hành vi lừa đảo.

Theo phản ánh của Trường Đại học Tài chính - Marketing, các đối tượng mạo danh nhà trường để tuyển dụng nhân sự cho hệ thống các đơn vị có trụ sở tại TP Hồ Chí Minh. Kẻ xấu liên hệ với ứng viên qua điện thoại và thông báo mời phỏng vấn. Tiếp đến, chúng mời ứng viên tham gia các hội nhóm và tham gia vào các dự án đóng tiền sinh lời nhằm chiếm đoạt tài sản. Bằng các chiêu thức trên, nhiều sinh viên đã bị lừa hàng trăm triệu đồng.

Cùng với đó, các đối tượng lừa đảo còn gửi thông báo giả mạo nhà trường về việc “Trúng tuyển học bổng trao đổi sinh viên thế hệ trẻ Việt Nam và Đại học Bristol” cho nhiều thí sinh vừa tốt nghiệp THPT và đang đợi kết quả xét tuyển đại học năm 2025. Trường Đại học Tài chính - Marketing khẳng định không thu bất kỳ khoản phí nào trong quá trình tuyển dụng nhân sự và không yêu cầu đóng phí để nhận học bổng. Tất cả các thông tin về học bổng, tuyển dụng chỉ được đăng tải qua website và các kênh thông tin chính thức của nhà trường.

Tương tự, Trường Đại học Sư phạm TP Hồ Chí Minh cũng vừa phát đi thông báo về chiêu thức giả danh nhân viên Phòng Công tác chính trị và học sinh, sinh viên. Kẻ lừa đảo liên hệ với sinh viên qua điện thoại, mạng xã hội... yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, chuyển tiền hoặc tham gia các hoạt động không rõ nguồn gốc.

Trước tình trạng này, nhà trường khuyến nghị sinh viên đề cao cảnh giác, tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP cho bất kỳ ai qua điện thoại hay mạng xã hội. Không chuyển tiền khi chưa xác minh rõ thông tin từ các kênh chính thức của nhà trường. Khi nhận được cuộc gọi, tin nhắn khả nghi, sinh viên liên hệ ngay Phòng Công tác chính trị và học sinh, sinh viên qua số điện thoại hoặc email chính thức để xác minh.