Chuyện làng quê, chuyện thành thị

Cái cần mất đã mất

Dư luận râm ran từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5-2018 về tấm bản đồ gốc quy hoạch 1/5.000 của Thủ Thiêm "bỗng dưng biến mất". 

Chưa bao giờ có nhiều chuyện dồn dập đến vậy diễn ra trong đời sống ở quãng thời gian này. Gần như bất cứ ngày nào cũng có thông tin nóng, thông tin gây chú ý trong dư luận.

Từ chuyện con bò ăn cỏ phải đóng phí, con vịt chạy đồng ăn lúa mót phải đóng phí cho đến chuyện đất công, chuyện lạm quyền bán công sản cho doanh nghiệp, chuyện thất lạc bản đồ quy hoạch 1/5.000 – cơ sở quan trọng nhất để tiến hành quy hoạch..

Việc biến mất bản đồ quy hoạch là điều vô cùng nghiêm trọng bởi nó là cơ sở xác định tranh chấp đất đai sau quy hoạch, các yếu tố thỏa thuận đền bù và thu hồi đất lẫn quyền lợi người dân và trách nhiệm của chính quyền.

Tôi nghĩ ngoài chuyện bản đồ, vẫn có những việc tuy mất mà còn...

Việc mất bản đồ quy hoạch gốc được Ủy ban nhân dân TP. HCM họp báo công khai ngày 2-5-2018. Ngay sau đó, sáng ngày 3-5-2018, ông Nguyễn Hồng Điệp - Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương thuộc Thanh tra Chính phủ phát ngôn bản đồ quy hoạch Thủ Thiêm "làm gì có mà tìm!". 

Chiều ngày 3-5-2018, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Quang Hùng công bố có bản đồ quy hoạch năm 1996 và cả bản đồ điều chỉnh 2005. Trên mạng xã hội, một nhóm dân oan Thủ Thiêm tuyên bố họ có bản đồ gốc và tất cả các văn bản của khu vực Thủ Thiêm qua từng thời kỳ liên quan đến việc quy hoạch.

Minh họa: Lê Phương.
Minh họa: Lê Phương.

Những thông tin "chọi nhau chan chát" trong nội bộ chính quyền và giữa chính quyền với nhân dân là một điều kỳ lạ. Một điều kỳ lạ mang ý nghĩa xấu: Khiến người dân nghi ngờ tính trung thực của chính quyền và khiến hình ảnh công quyền trở nên thiếu tính minh bạch khi nói xuôi, lúc nói ngược. Nhưng dù là có bản đồ quy hoạch gốc 1/5.000 hay không thì có một điều không thể phủ nhận là trách nhiệm của UBND TP HCM và các cơ quan hữu quan là rất lớn. 

Nếu có, dân dư sức chỉ ra việc thay đổi quy hoạch chung hay việc lấy đất dân ngoài quy hoạch gốc. Nếu không có, cơ sở gì để thu hồi đất của người dân?

Xin kể một câu chuyện khác, tôi từng dành 6 tháng để về khu vực Quận 2, Quận 9, Thủ Đức (TP HCM) để tìm hiểu về những mâu thuẫn đất đai ở đây. Người dân đã khóc khi chỉ cho tôi những chung cư, biệt thự nằm trên đất ngày xưa của họ. 

Người dân khóc khi chỉ cho tôi những vết sẹo do phản đối cưỡng chế, do những trận đòn giang hồ dằn mặt để họ không đi khiếu nại, khiếu kiện. Người dân khóc khi trong bữa cơm kể về việc họ đi làm thuê, làm xe ôm, ôsin,... khi tôi hỏi về việc họ mưu sinh thế nào sau khi mất đất v.v...

Đó là một hiện thực không chỉ ở Thủ Thiêm!

Và có một hiện thực khác mà Đảng và Chính phủ không thể không quan tâm: Đảng viên, cán bộ đang làm mất quá nhiều hồ sơ quan trọng. Biên bản sổ họp của UBND Phú Yên cũng được thông báo "mất" dù trong đó là trách nhiệm của những cá nhân, tập thể liên quan đến việc phá hơn 1.000ha rừng, trong đó có cả rừng đặc dụng, rừng đầu nguồn. 

Một vụ việc nghiêm trọng như vậy và có kết luận của Thanh tra Chính phủ nhưng đến nay vẫn không có ai trong cơ quan công quyền Phú Yên bị xử lý hình sự.

Còn nhớ hồ sơ của tội phạm tham nhũng Trịnh Xuân Thanh cũng từng biến mất. Trước đó nhiều quan chức liên quan cũng nói rằng "đúng quy trình" khi bổ nhiệm Trịnh Xuân Thanh qua các thời kỳ. 

Đến khi Trịnh Xuân Thanh bỏ trốn thì mới vỡ lẽ nhiều cán bộ đã đúng quy trình một quy trình không đúng. Hồ sơ của hot girl Quỳnh Anh ở Thanh Hóa được bổ nhiệm sai cũng lùm xùm để rồi một phó chủ tịch tỉnh bị kỷ luật vì nâng đỡ không trong sáng". 

Nay hot girl đã rời Việt Nam và có lẽ mọi chuyện đã được khép lại hẳn rồi. Cán bộ làm mất hồ sơ của "đại gia điếu cày" Lê Thanh Thản với các sai phạm về xây dựng thì Hà Nội chỉ kỷ luật cán bộ làm "mất" hồ sơ ở mức... khiển trách.

Mất hồ sơ Nhà nước là một việc vô cùng nghiêm trọng nhưng nhiều cán bộ phát ngôn như mất... một tờ giấy nháp. Có lẽ nào vì xưa nay kỷ luật chỉ là đóng cửa bảo nhau và nghiêm túc rút kinh nghiệm?  Mất hồ sơ cũng có thể mất luôn lòng tin nhân dân, mất luôn tính tôn nghiêm của Nhà nước và mất cả hình ảnh của Việt Nam ở địa phương lẫn trung ương.

Nhưng hồ sơ dù mất thì vẫn còn một điều còn đọng lại không thể phủ nhận: Thể chế còn qua nhiều lỗ hổng để những cán bộ vô trách nhiệm làm mất hình ảnh của chính thể. Nếu không cải cách thể chế quyết liệt thì mất và còn vẫn mang tính mâu thuẫn xã hội hướng đến những điều tồi tệ hơn... 

Chỉ sợ nhất một điều: Khi mâu thuẫn tích tụ đến độ nào đó, người dân sẽ mang suy nghĩ với năng lượng đầy tiêu cực đến độ không có điểm dừng đối với những người còn cố tình làm mất quyền lợi của dân.

Mai Quốc Ấn

Các tin khác

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Eo biển đóng và khe cửa mở hờ

Trong khi dư luận quốc tế còn đang cố gắng tìm lời giải cho việc Nhà Trắng tuyên bố tạm dừng chiến dịch quân sự "Dự án Tự do" nhằm hỗ trợ tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz - động thái bất ngờ kế tiếp, nhưng không còn làm mấy ai ngạc nhiên, trong chuỗi vô tận những diễn biến không thể lường trước từ Tổng thống Mỹ Donald Trump - thì dường như, qua một số thông tin bên lề được hé lộ, "chân tướng" của sự thực cũng đã lờ mờ hiện lên, sau lớp hỏa mù.

Nhịp sống Việt Nam

Nhịp sống Việt Nam

Những ngày gần đây, báo chí và mạng xã hội ở xứ Kim Chi cũng như Việt Nam vẫn dành sự quan tâm về chuyến thăm Việt Nam cuối tháng 4/2026 của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung. Đặc biệt, hình ảnh vợ chồng tổng thống thảnh thơi bách bộ phố cổ Hà Nội và thưởng thức món phở, cơm rang, kem... nhận được sự tán thưởng hào hứng của người dân cũng như cộng đồng mạng ở cả hai nước.

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Trung Đông, trong những đám hỏa mù

Giới quan sát quốc tế có lẽ đã quá quen với việc bình tĩnh chờ đợi thêm những dữ liệu đối chứng cần thiết, cho dù vừa thấy bảng tin tức của mình nhảy lên những điều có vẻ “nóng bỏng”, nhất là sau hàng tuần nối nhau, những tuyên bố trái chiều vẫn cứ tiếp tục vọng đến từ Trung Đông. Tuy vậy, khi không quá tập trung vào các điểm nóng chiến sự, có thể, những tia sáng mờ nhạt nào đó lại le lói hắt lên.

Giá trị của Hòa bình

Giá trị của Hòa bình

LTS: Những ngày cuối tháng Tư luôn đặc biệt đối với người Việt. Đó là dịp Tết Thống nhất, Tết Hòa bình. Năm nay, dịp Tết ấy đến ngay sau Giỗ tổ Hùng Vương, với lời nhắc của Bác Hồ vẫn mãi sáng ngời chân lý "Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước…".

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Nhiều “nút thắt” trong đối đầu Mỹ-Iran

Trung tuần tháng 4/2026, các kênh ngoại giao Mỹ - Iran được kích hoạt ở mức cao hiếm thấy, Pakistan trở thành đối tác trung gian then chốt. Truyền thông phương Tây và khu vực nhắc tới khả năng có thỏa thuận xoay quanh trao đổi hạn chế hạt nhân để lấy nới lỏng trừng phạt và tiếp cận tài sản bị phong tỏa.

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Kinh tế thế giới trở thành con tin của cuộc xung đột Iran

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng nổ từ cuối tháng 2/2026 đang khiến nền kinh tế toàn cầu trải qua cú sốc năng lượng lớn chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Giá dầu tăng vọt, lạm phát khiến cỗ máy kinh tế toàn cầu khựng lại. Những hệ lụy kéo theo sẽ còn tác động lâu dài đến cuộc sống của chúng ta. Một lần nữa, nền kinh tế toàn cầu lại trở thành con tin của các quyết sách chính trị.

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Hai vòng phong tỏa, một điểm nghẽn

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng Mỹ - Iran thông qua đàm phán trực tiếp đang rơi vào bế tắc khi hai bên theo đuổi logic hoàn toàn trái ngược: Washington muốn một thỏa thuận nhanh dưới sức ép tối đa, còn Tehran kiên trì chiến lược kéo dài để bảo toàn lợi ích cốt lõi. Sự lệch pha này khiến tiến trình ngoại giao đình trệ, đồng thời gia tăng rủi ro tại eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu.

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

"Tang đạo mãn điền, hoa mãn san"

Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc đã thành công rất tốt đẹp. Đó là một chuyến thăm dày đặc lịch hoạt động, tận dụng tối đa từng giờ để vun đắp, củng cố mối quan hệ sâu sắc giữa hai nước, đồng thời tìm hiểu thực tế, tham khảo các mô hình phát triển hiệu quả. Điều đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc chuyến thăm và trở lại Việt Nam bằng tàu hỏa như một thông điệp: quan hệ Việt Nam – Trung Quốc ngày càng hữu nghị, hợp tác, là sự kết nối liền mạch, là dòng chảy không thể đảo ngược, vì hòa bình và hạnh phúc, phồn vinh của nhân dân hai nước. Đó cũng là bức tranh thái bình, trù phú, an yên mà Bác Hồ kính yêu đã khắc họa 65 năm trước “Tang đạo mãn điền, hoa mãn san”...

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Nạn nhân tiềm tàng của xung đột Trung Đông

Trung tuần tháng 3/2026, các cuộc không kích của Israel nhằm vào những cơ sở năng lượng thượng nguồn tại mỏ khí South Pars, nơi chiếm 70% sản lượng khí đốt nội địa của Iran, đã mở ra một chương leo thang mới trong xung đột Trung Đông.

Ở rất xa cuộc chiến

Ở rất xa cuộc chiến

Thời điểm hiện tại, chiến dịch quân sự tại Trung Đông là ưu tiên hàng đầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Song, có lẽ, chuyện ông liên tục cập nhật các diễn biến và ý tưởng của mình về cuộc chiến ấy và làm xôn xao các nền tảng mạng xã hội cũng không thể đẩy lùi được một thời hạn đầy thách thức: Tháng 11/2026, cuộc bầu cử Quốc hội giữa kỳ sẽ diễn ra.

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Khủng hoảng an ninh lương thực đang chực chờ

Sự hỗn loạn trong đại dương thông tin chiến sự đang khiến bất kỳ một nhà phân tích quốc tế nào cũng không thể đưa ra những dự báo chắc chắn về kết cục của cuộc xung đột quân sự ở Trung Đông. Tuy nhiên, những hệ lụy ghê gớm của nó thì ngược lại, hoàn toàn có thể dễ dàng nhận diện.

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Lợi ích quốc gia - dân tộc trên hết

Trong những ngày này, tâm trí của người dân cả nước và cả Việt kiều ở nước ngoài đều hướng về phòng họp lớn Diên Hồng, nơi đang diễn ra kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Ứng xử với xưa cũ

Ứng xử với xưa cũ

LTS: Những gì cổ hủ, lạc hậu ắt là xưa cũ. Nhưng có phải những gì xưa cũ cũng đều cổ hủ, lạc hậu hết hay không? Ứng xử với xưa cũ thế nào để đảm bảo vẫn giữ tốc độ tăng trưởng tiến bộ và vừa không “đánh rơi” đi mất phần tinh thần?

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Lựa chọn hiền tài và kiến tạo phát triển

Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vừa khai mạc tại Thủ đô Hà Nội với nhiều nội dung quan trọng, đặc biệt là việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của quốc gia cũng như định hình chương trình, nội dung hoạt động của toàn khóa, đặt nền móng cho sự phát triển của đất nước trong 5 năm tới.

World Cup 2026 trước biến số Iran

World Cup 2026 trước biến số Iran

Xung đột leo thang giữa Mỹ - Israel và Iran đang đẩy World Cup 2026 vào tình thế đặc biệt khi khả năng Iran không thể tham dự trở thành kịch bản hiện hữu. FIFA đang phải đối mặt với bài toán phức tạp chưa từng có liên quan đến pháp lý, thay thế suất dự giải và đảm bảo an ninh - điều từng xuất hiện trong lịch sử nhưng chưa bao giờ ở quy mô của một kỳ World Cup hiện đại.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Trước biến động thời cuộc

Trước biến động thời cuộc

LTS: Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo; những diễn biến bất thường về địa chính trị; các quyết định áp đặt thuế quan gây shock; giá cả nhiên liệu thay đổi đột biến dẫn tới biến động mạnh ở các thị trường v.v... và vv… Thế giới đang tiếp tục theo cách đó và tạo ra những vòng xoáy chóng mặt. Trước các biến động thời cuộc như thế, một cá nhân con người, một công ty, một ngành, thậm chí cả một quốc gia, cần phải đối diện chúng theo cách nào?

Lời hứa không thành hiện thực

Lời hứa không thành hiện thực

Ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng với cam kết không mở thêm chiến tranh, không đẩy nước Mỹ vào những cuộc can dự quân sự tốn kém ở bên ngoài. Nhưng, chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cuối tháng 2/2026 đã khiến chính lời hứa đó trở thành điểm dễ bị phản công nhất về chính trị.

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Thảm kịch mới, và những đường nét cũ

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

Ươm mầm xanh cho tương lai

Ươm mầm xanh cho tương lai

Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...