Các cường quốc đua nhau quân sự hóa trên vũ trụ

Ban đầu vũ trụ chỉ dành riêng cho Mỹ và Liên Xô, nhưng giờ đây nó đã trở thành nơi mà ngày càng nhiều quốc gia và các hãng tư nhân có thể tiếp cận được.

Tư lệnh Không quân Mỹ Deborah Lee tại một sự kiện hồi tháng 9 đã phát biểu: "Chúng ta đang thay đổi văn hóa trong hoạt động vũ trụ bởi vì chúng ta cần phải hiểu được những gì sẽ xảy ra nếu một cuộc xung đột trên trái đất được mở rộng lên vũ trụ. Làm cách nào chúng ta bảo vệ được những tài sản của chúng ta?".

Kích động chạy đua vũ khí mới đầy nguy hiểm

Với những vệ tinh sát thủ, vũ khí laze gây mù, thiết bị phá sóng tinh vi, các cường quốc quân sự thế giới đang lặng lẽ chuẩn bị cho một cuộc chiến ngoài không gian - kích động một cuộc chạy đua vũ khí mới đầy nguy hiểm.

Một vụ nổ vệ tinh cũng có thể tạo ra những thảm họa.
Một vụ nổ vệ tinh cũng có thể tạo ra những thảm họa.

Năm 2006, Tổng thống Mỹ George Bush ký sắc lệnh cho phép Mỹ triển khai vũ khí trên vũ trụ bất chấp các hiệp ước ngăn cấm điều này. Chính quyền Mỹ cũng thể hiện rõ tham vọng về hệ thống phòng thủ tên lửa được đặt trên vũ trụ để có thể phá hủy các vệ tinh. Lầu Năm Góc đã phát triển các loại vũ khí có thể bắn hạ vệ tinh.

Giới chức quân sự Mỹ trong những năm gần đây đã lên tiếng cảnh báo về khả năng các vệ tinh của họ - nền móng cho sức mạnh quân sự của Mỹ - bị gây tổn hại.

Và Moscow với Bắc Kinh, Trung Quốc đang ra sức thể hiện các khả năng tấn công vũ trụ của mình, gây nên mối lo ngại sâu sắc cho các nhà chiến lược Mỹ.

 Năm 2015, hành vi đầy bí ẩn của một vệ tinh Nga đã gây ra những đồn đoán về khả năng Moscow  đang phát triển các vệ tinh tấn công có khả năng hoạt động và tiếp cận mục tiêu trong không gian. Không hề cảnh báo hay giải thích, vệ tinh này trong vài tháng tự mình di chuyển vào vị trí giữa hai vệ tinh Intelsat trong quỹ đạo địa tĩnh, tiến lại gần một vệ tinh Intelsat trong khoảng cách 10km trước khi lại di chuyển ra xa. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã mở rộng tham vọng đến vũ trụ sau khi phóng vệ tinh quân sự, nằm trong "lực lượng vũ trụ" vào năm ngoái.

Tướng Nga Vladimir Popovkin vừa cảnh báo nước này sẵn sàng triển khai các biện pháp đáp trả cần thiết nếu bất kỳ quốc gia nào đưa vũ khí lên vũ trụ. Mặc dù không đề cập đến quốc gia cụ thể nào, nhưng cảnh báo của Tư lệnh Popovkin nhằm ám chỉ kế hoạch đưa vũ khí lên không gian của Mỹ. "Chúng tôi không muốn khuấy động cuộc chiến tranh trên vũ trụ. Chúng tôi không muốn thống trị vũ trụ và không cho phép bất kỳ quốc gia nào khác thực hiện điều đó", tướng Popovkin nói.

Tổng thống Nga Vladimir Putin từng chỉ trích rằng kế hoạch đưa vũ khí lên không gian của Mỹ có thể châm ngòi cho cuộc chạy đua vũ trang mới. Khi Trung Quốc thử tên lửa chống vệ tinh vào tháng 1-2007, Tổng thống Putin cho rằng, đây là động thái nhằm đáp trả kế hoạch đưa vũ khí lên vũ trụ của Mỹ. Trung Quốc cũng đã thể hiện khả năng đưa các vệ tinh nhỏ, quỹ đạo thấp, có thể tác động tới một vệ tinh khác.

Teresa Hitchens, nhà nghiên cứu cấp cao thuộc Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và An ninh thuộc Đại học Maryland, cho biết năm 2013, Trung Quốc đã phóng 3 vệ tinh nhỏ vào quỹ đạo, trong đó một vệ tinh có cánh tay rô-bốt.

Theo tướng Popovkin, Nga và Trung Quốc đã soạn thảo tuyên bố quốc tế về việc không triển khai vũ khí trên vũ trụ và đã gửi nó đến Liên Hiệp Quốc (LHQ). Tuy nhiên, đến nay LHQ vẫn tỏ ra lúng túng xung quanh đề xuất cấm triển khai vũ khí lên vũ trụ của Nga và Trung Quốc.

Hậu quả thảm khốc cho nhân loại

Theo Lầu Năm Góc và nhiều chuyên gia Mỹ, rõ ràng Washington cần đẩy mạnh các nỗ lực quân sự trong không gian, và không để hệ thống thông tin liên lạc của mình trở thành gót chân Asin của lực lượng quân đội. Tướng John Hyten, chỉ huy Bộ Tư lệnh Vũ trụ của Lực lượng Không quân Mỹ, hồi tháng 9 nói với các nghị sĩ: "Bộ Quốc phòng đã tích cực hành động để tăng cường phản ứng trước những động thái mà chúng ta thấy từ phía Trung Quốc và Nga. Tôi cho rằng chúng ta cần phải tiến nhanh hơn nữa trong các hành động phản ứng".

Vệ tinh quân sự Nga được phóng lên vũ trụ năm ngoái.
Vệ tinh quân sự Nga được phóng lên vũ trụ năm ngoái.

Tuy nhiên, các chuyên gia khác cho rằng Mỹ nên tỏ ra kiềm chế, và nhấn mạnh rằng Lầu Năm Góc có thể đã sở hữu một số vũ khí tấn công mà Trung Quốc và Nga đang hy vọng có được. Teresa Hitchens nói: "Tôi cho rằng một số nhân vật trong cộng đồng an ninh quốc gia Mỹ đang thổi phồng về việc họ chưa bao giờ cảm thấy yên tâm khi Mỹ đang mất đi vai trò cường quốc chi phối trên vũ trụ".

Nhà nghiên cứu Hitchens cho rằng, Nga và Trung Quốc đang nhanh chóng đuổi kịp bước tiến của Mỹ. Bà nói: "Nó dẫn đến cuộc chạy đua vũ trang trên vũ trụ, nơi mọi người bắt đầu phát triển mọi thứ vì mục tiêu thực tế".

Chiến tranh không gian có thể sẽ mang lại hậu quả thảm khốc cho nhân loại, khi một vệ tinh phát nổ sẽ tạo ra một loạt mảnh vỡ mà có thể hủy hoại các vệ tinh khác trong dây chuyền phản ứng. Bà Hitchens nói: "Chúng ta đang ở vị thế vô cùng nguy hiểm hiện nay: nếu chúng ta thực sự rơi vào cuộc chiến có sử dụng vũ khí hủy diệt vệ tinh, thì chúng ta sẽ hủy hoại môi trường vũ trụ đến mức độ chúng ta sẽ khó có thể đạt được những lợi ích như những gì các vệ tinh mang lại cho xã hội".

Sau năm 2004, Mỹ đã có được trạm phá sóng di động mà có thể ngăn chặn việc truyền thông tin qua vệ tinh ngay từ mặt đất. Mỹ mới đây đã chế tạo được 4 vệ tinh có thể được phóng vào quỹ đạo và theo dõi hoặc giám sát các vật thể khác trong không gian.  Nhà nghiên cứu Elbridge Colby đến từ Trung tâm An ninh Mỹ hối thúc Washington bảo vệ “tài sản” trong không gian. "Trong khi nhân loại ngày càng có thể vận hành máy móc ổn định hơn trong không gian, thực tế là khu vực này sẽ ngày càng bị quân sự hóa".

Hoa Kỳ nên phát triển vũ khí hiệu quả nhưng hạn chế về khả năng công phá, để tránh tạo nên các mảnh vỡ trong không gian. Giữa tháng 10, NASA đã hé lộ loại phi thuyền không gian hoạt động trong quỹ đạo Trái đất hơn 500 ngày qua mà không ai biết. Những người ủng hộ thuyết âm mưu thì cho rằng, đây có thể là vũ khí không gian để xâm chiếm hoặc phá hủy vệ tinh của nước khác.

Mỹ nhận siêu kính thiên văn, sẵn sàng chiến tranh?

Kính viễn vọng này có thể phủ tầm quan sát lên một diện tích gấp hai lần nước Mỹ trong vài giây và quét được toàn bộ dải quỹ đạo địa tĩnh trong phạm vi quan sát, tương đương ¼ bầu trời. Kính thiên văn STT được Công ty Nghiên cứu dự án quốc phòng cấp cao ở Australia nghiên cứu chế tạo và chuyển giao cho Không quân Mỹ mới đây. Thiết bị mới này sẽ được đặt ở căn cứ quân sự White Sands Missile Range tại bang New Mexico.

Một phần của siêu kính thiên văn SST.
Một phần của siêu kính thiên văn SST.

Kính thiên văn do thám vũ trụ tân tiến nhất hiện nay có khả năng dò tìm những vật thể trong vũ trụ kích thước nhỏ bằng quả bóng tennis. Sở hữu kính thiên văn này sẽ là lợi thế lớn trong giám sát vũ trụ và tăng thêm năng lực quân sự cho nước Mỹ.

"Chúng ta rất ít có cơ hội được chứng kiến một vũ khí quân sự tối tân đến vậy", thiếu tướng Không quân Nina Armagno tuyên bố trong lễ chuyển giao.  Bà Nina là Giám đốc Trung tâm điều hành vũ trụ không quân (DARPA) trụ sở ở bang Colorado chuyên nghiên cứu, phân tích, dự đoán các kế sách không gian chiến lược. Theo DARPA, kính thiên văn SST là đột phá trong thiết kế kính viễn vọng với phần mềm xử lý ảnh tân tiến, cho phép phát hiện vật thể nhanh hơn trước nhiều lần. Kính thiên văn STT cho phép quan sát cùng lúc 10.000 vật thể nhỏ bằng quả bóng tennis.

"Từ quan điểm quân sự, kính thiên văn STT là khắc tinh với vệ tinh vũ trụ", Nina nói. "Đó là lí do vì sao mà kính thiên văn này đặc biệt quan trọng với Trạm chỉ huy vũ trụ không quân". Giám đốc Nina nhấn mạnh các mối nguy trên thế giới đã thay đổi: "Giờ đây môi trường tác chiến không chỉ là đất liền, trên biển hay trên không. Chúng ta cần phải chuẩn bị cho những cuộc xung đột ngoài vũ trụ".

"Nhiều quốc gia trên thế giới đã nhận ra ưu thế của Mỹ và nỗ lực tìm cách đáp trả sức mạnh của kính thiên văn này", bà Nina nói. "Vào năm 2025, Nga và Trung Quốc có thể gây họa cho mỗi vệ tinh nước Mỹ phóng lên quỹ đạo. Nếu Mỹ và đồng minh muốn ngăn chặn đối phương xâm hại lợi ích, chúng ta phải có vũ khí của riêng mình".

Bà Nina cho biết, để chuẩn bị cho cuộc chiến trong không gian và giảm nguy cơ xung đột trên vũ trụ, "nước Mỹ phải thấy trước các hoạt động khiêu khích để có kế hoạch đáp trả phù hợp". Theo bà Nina, điểm quan trọng nhất là phải hiểu được chuyện gì đang xảy ra trên vũ trụ, mục đích là gì, vật thể nào đang tồn tại và chúng sẽ nhắm vào đâu. Tất cả sẽ được thực hiện tốt nhờ sự hỗ trợ của kính thiên văn SST.

Nga sẽ có máy bay ném bom tấn công từ...  vũ trụ

Máy bay này sẽ được cất cánh lần đầu tiên vào năm 2018 và sẽ được sản xuất hàng loạt vào năm 2021. Máy bay ném bom Tu-160M2 sẽ được trang bị động cơ NK-32 cải tiến vào cuối năm 2016, qua đó cho phép nó đạt độ cao tối đa hơn 18.200m và hoạt động ở tầng bình lưu trái đất.

Một nguồn tin thuộc ngành công nghiệp Nga cho biết: “Động cơ NK-32 phiên bản mới không chỉ đơn thuần là một động cơ phản lực máy bay thông thường, nó cũng là một loại động cơ tên lửa. Nhờ đó Tu-160M2 có thể đạt độ cao mà không có một hệ thống phòng không nào có thể bắn tới”.

Chỉ huy Không quân Nga Viktor Bondarev cho biết, Bộ Quốc phòng Nga có kế hoạch mua về khoảng 50 máy bay Tu-160M2. Nga cũng đang nghiên cứu chế tạo thêm một loại máy bay ném bom thế hệ mới mang tên PAK-DA, tuy nhiên quá trình phát triển đang gặp một số vấn đề.

Ông Dmitry Litovkin, chuyên gia phân tích quân sự Nga nói rằng: “Bộ Tham mưu Không quân Nga đang cần một máy bay ném bom thay thế cho PAK-DA. Sẽ có nhiều oanh tạc cơ bị ngừng sử dụng trong tương lai và việc chuẩn bị một phương án thay thế là cần thiết”.

Một nguồn tin cho biết, dự án trên có thể sẽ là chương trình phát triển quân sự đắt tiền nhất của Nga trong thập niên 2020. Chi phí của nó sẽ ngang với dự án chế tạo tàu ngầm hạt nhân lớp Borei, tức là vào khoảng 5 đến 7 tỉ USD. Các chuyên gia quân sự cho biết, Tu-160M2 sẽ không chỉ đơn thuần là một oanh tạc cơ thông thường.

“Máy bay này có thể sử dụng các loại tên lửa thường cũng như tên lửa hạt nhân, bao gồm các loại tên lửa tầm xa Kh-101 và Kh-555”, ông Pyotr Dainekin, cựu chỉ huy Không quân Nga cho biết. “Ngoài ra, Tu-160 có thể mang theo nhiều loại bom khác nhau, tối đa là khoảng 40 tấn”. Ông Dainekin nhận định, máy bay Tu-160M2 có thể tấn công các mục tiêu đã định từ khoảng cách rất xa, ngoài tầm bắn của các hệ thống phòng không của đối phương.

Văn Nguyễn-K.L. (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.