Các công ty Anh bán công nghệ do thám cho nhiều quốc gia

Đài BBC của Anh vừa tung ra một thông tin mang tính "bí mật" rằng tập đoàn công nghiệp quốc phòng lớn nhất của Anh là BAE Systems đã bí mật bán công nghệ do thám cho một số quốc gia ở khu vực Trung Đông và Bắc Phi để sử dụng cho mục đích do thám công dân các nước này.

Nhưng giới chuyên gia cho rằng không chỉ có BAE Systems, mà nhiều công ty công nghệ khác cũng tham gia việc mua bán này, với sự cấp phép của chính phủ Anh.

BBC ngày 14-6 dẫn nguồn tài liệu thu thập được tiết lộ rằng, BAE đã bán công nghệ do thám cho một số quốc gia khu vực Trung Đông, như Arập Xêút, Các tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE), Oman, Qatar, Algeria và Morocco. Việc mua bán được thực hiện thông qua một công ty của Đan Mạch mà BAE mua lại vào năm 2011, và đặt tên mới là BAE Systems Applied Intelligence.

Công nghệ Evident có thể can thiệp giao dịch viễn thông mã hóa, xác định được địa chỉ người dùng Internet và định vị người gọi điện thoại di động.
Công nghệ Evident có thể can thiệp giao dịch viễn thông mã hóa, xác định được địa chỉ người dùng Internet và định vị người gọi điện thoại di động.

Theo BBC, công nghệ mà BAE bán cho các quốc gia nêu trên có khả năng bẻ khóa xâm nhập được vào các giao tiếp đã được mã hóa, nhờ đó có thể do thám số lượng lớn email và điện thoại di động của người dân các nước. Loại công nghệ được mô tả có tên gọi là Evident, cho phép thu thập, lập danh mục và phân tích hàng triệu cuộc giao tiếp viễn thông của người dân.

Theo mô tả của những người từng làm việc cho hãng BAE, công nghệ này có thể can thiệp vào dòng giao tiếp trên Internet ở bất cứ đâu, bất cứ khi nào, thậm chí có thể can thiệp mạng Internet của cả một quốc gia để thu thập dữ liệu giao tiếp. Evident có thể ghi nhận và định vị được vị trí của từng cá nhân thực hiện cuộc gọi điện thoại di động nhờ vào dữ liệu phát ra từ chiếc điện thoại.

Những tiết lộ về việc BAE bán công nghệ do thám cho các quốc gia Trung Đông và Bắc Phi đã gây nên sự phản ứng gay gắt của các tổ chức vận động vì quyền con người. Bên cạnh đó, việc BAE bán công nghệ do thám phức tạp cho các quốc gia nêu trên còn khiến các quan chức Chính phủ Anh lo ngại rằng việc này có thể gây ra phản tác dụng và gây phương hại cho an ninh của chính nước Anh và các đồng minh của nước Anh.

Năm 2015, một quan chức Anh đã viết rằng, nếu nước Anh được yêu cầu chấp thuận việc xuất khẩu công nghệ Evident, nước Anh nên từ chối trên cơ sở điều đó có thể gây phương hại đến an ninh của nước Anh và các đồng minh của mình. Người ta lo ngại rằng công nghệ Evident có thể được sử dụng để giải mã và đọc các nội dung giao tiếp nhạy cảm của chính nước Anh.

Trong khi đó, Chính phủ Đan Mạch (nơi đóng trụ sở công ty trực tiếp bán phần mềm công nghệ Evident) cũng mau chóng đồng ý việc bán công nghệ Evident cho các quốc gia Trung Đông và Bắc Phi, bởi vì cơ quan tình báo nước này không phản đối, và các cố vấn an ninh của chính phủ cũng đồng ý.

Thực ra, việc mua bán công nghệ do thám của BAE có lẽ bắt đầu từ trước khi BAE mua lại công ty Đan Mạch. BBC tiết lộ, quốc gia Bắc Phi đầu tiên mua công nghệ do thám Evident là Tunisia dưới sự lãnh đạo của Tổng thống độc tài Zine al-Abidine Ben Ali. BAE đã cử hẳn 2 chuyên gia sang Tunisia để hỗ trợ vận hành hệ thống do thám Evident.

Nhiều người chống đối ông Ben Ali đã bị cầm tù và tra tấn trước khi ông ta bị lật đổ trong làn sóng nổi dậy Mùa xuân Arập năm 2011. Một trong hai chuyên gia của BAE kể với BBC rằng, anh ta được giao nhiệm vụ giám sát những người Tunisia sử dụng Internet thông qua một hệ thống do thám Evident cài đặt dưới tầng hầm một trong những căn nhà của ông Ben Ali.

Anh chuyên gia này mô tả, anh ta chỉ cần đọc tên một người nào đó, phần mềm Evident sẽ ngay lập tức hiện ra tất cả các trang web, blog, mạng xã hội mà người đó đã và đang truy cập vào. Theo BBC, chuyên gia thứ hai của BAE tham gia vào một đơn vị tình báo, làm việc sát bên cạnh ông Ben Ali, với nhiệm vụ thu thập và truy xuất thông tin, dữ liệu về những người chống đối mà ông Ben Ali cần biết.

Theo tạp chí Mother Board, ngoài BAE còn có nhiều công ty công nghệ an ninh, quốc phòng khác cũng bán công nghệ do thám cho các quốc gia Trung Đông và Bắc Phi. Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ là những cái tên được Mother Board bổ sung vào danh sách khách hàng của các công ty Anh quốc. Từ năm 2015, bên cạnh BAE còn có thêm các công ty công nghệ an ninh, tình báo như Pro-Solve International, ComsTrac, CellXion, Cobham và Domo Tactical Communications (DTC) cũng được cấp phép để xuất khẩu các trang thiết bị an ninh và công nghệ tình báo.

Trong số các công nghệ do thám được xuất khẩu, ngoài Evident của BAE như đã nêu ở phần trên, còn có một loại công nghệ thu bắt sóng IMSI, thường gọi là công nghệ Stingray dùng để do thám điện thoại di động. Stingray hoạt động theo phương thức giả dạng làm cột thu phát sóng điện thoại di động để nhử các thiết bị viễn thông gần đó kết nối với nó.

Theo các chuyên gia, Stingray là loại công nghệ tình báo gây tranh cãi nhiều nhất nhưng cũng đang được nhiều nước ưa chuộng nhất, bởi nó nằm trong "vùng xám" của pháp luật quốc gia cũng như quốc tế. Do tầm phủ sóng của loại công nghệ này rất rộng và không có giới hạn hữu hình nên việc sử dụng nó đang tạo ra các vấn đề về đạo đức và xâm phạm quyền riêng tư.

Những tiết lộ về các thương vụ mua bán công nghệ do thám cho thấy một thực tế rằng tình báo mạng không còn là "độc quyền" của Mỹ, Nga hay các cường quốc Á, Âu nữa mà từ vài năm qua đã trở thành một công cụ mới của các quốc gia Arập trong khu vực Trung Đông và Bắc Phi. Đã có nhiều trường hợp các nhà báo và những kẻ chống đối ở Thổ Nhĩ Kỳ bị bắt giam do chính phủ sử dụng công nghệ do thám truy tìm đến tận chỗ ở.

Cũng có trường hợp vô tình bị các tin tặc đột nhập máy tính rồi bày ra chuyện này chuyện nọ làm cho nạn nhân bị chính quyền theo dõi bắt giam. Tháng 5-2017, đơn vị chiến tranh mạng của Iran tuyên bố phát hiện các tin tặc Arập Xêút đứng sau loạt tấn công mạng nhằm vào các website của Chính phủ Iran, gây ra sự cố tạm dừng hoạt động.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.