Các công ty Anh bán công nghệ do thám cho nhiều quốc gia

Đài BBC của Anh vừa tung ra một thông tin mang tính "bí mật" rằng tập đoàn công nghiệp quốc phòng lớn nhất của Anh là BAE Systems đã bí mật bán công nghệ do thám cho một số quốc gia ở khu vực Trung Đông và Bắc Phi để sử dụng cho mục đích do thám công dân các nước này.

Nhưng giới chuyên gia cho rằng không chỉ có BAE Systems, mà nhiều công ty công nghệ khác cũng tham gia việc mua bán này, với sự cấp phép của chính phủ Anh.

BBC ngày 14-6 dẫn nguồn tài liệu thu thập được tiết lộ rằng, BAE đã bán công nghệ do thám cho một số quốc gia khu vực Trung Đông, như Arập Xêút, Các tiểu vương quốc Arập thống nhất (UAE), Oman, Qatar, Algeria và Morocco. Việc mua bán được thực hiện thông qua một công ty của Đan Mạch mà BAE mua lại vào năm 2011, và đặt tên mới là BAE Systems Applied Intelligence.

Công nghệ Evident có thể can thiệp giao dịch viễn thông mã hóa, xác định được địa chỉ người dùng Internet và định vị người gọi điện thoại di động.
Công nghệ Evident có thể can thiệp giao dịch viễn thông mã hóa, xác định được địa chỉ người dùng Internet và định vị người gọi điện thoại di động.

Theo BBC, công nghệ mà BAE bán cho các quốc gia nêu trên có khả năng bẻ khóa xâm nhập được vào các giao tiếp đã được mã hóa, nhờ đó có thể do thám số lượng lớn email và điện thoại di động của người dân các nước. Loại công nghệ được mô tả có tên gọi là Evident, cho phép thu thập, lập danh mục và phân tích hàng triệu cuộc giao tiếp viễn thông của người dân.

Theo mô tả của những người từng làm việc cho hãng BAE, công nghệ này có thể can thiệp vào dòng giao tiếp trên Internet ở bất cứ đâu, bất cứ khi nào, thậm chí có thể can thiệp mạng Internet của cả một quốc gia để thu thập dữ liệu giao tiếp. Evident có thể ghi nhận và định vị được vị trí của từng cá nhân thực hiện cuộc gọi điện thoại di động nhờ vào dữ liệu phát ra từ chiếc điện thoại.

Những tiết lộ về việc BAE bán công nghệ do thám cho các quốc gia Trung Đông và Bắc Phi đã gây nên sự phản ứng gay gắt của các tổ chức vận động vì quyền con người. Bên cạnh đó, việc BAE bán công nghệ do thám phức tạp cho các quốc gia nêu trên còn khiến các quan chức Chính phủ Anh lo ngại rằng việc này có thể gây ra phản tác dụng và gây phương hại cho an ninh của chính nước Anh và các đồng minh của nước Anh.

Năm 2015, một quan chức Anh đã viết rằng, nếu nước Anh được yêu cầu chấp thuận việc xuất khẩu công nghệ Evident, nước Anh nên từ chối trên cơ sở điều đó có thể gây phương hại đến an ninh của nước Anh và các đồng minh của mình. Người ta lo ngại rằng công nghệ Evident có thể được sử dụng để giải mã và đọc các nội dung giao tiếp nhạy cảm của chính nước Anh.

Trong khi đó, Chính phủ Đan Mạch (nơi đóng trụ sở công ty trực tiếp bán phần mềm công nghệ Evident) cũng mau chóng đồng ý việc bán công nghệ Evident cho các quốc gia Trung Đông và Bắc Phi, bởi vì cơ quan tình báo nước này không phản đối, và các cố vấn an ninh của chính phủ cũng đồng ý.

Thực ra, việc mua bán công nghệ do thám của BAE có lẽ bắt đầu từ trước khi BAE mua lại công ty Đan Mạch. BBC tiết lộ, quốc gia Bắc Phi đầu tiên mua công nghệ do thám Evident là Tunisia dưới sự lãnh đạo của Tổng thống độc tài Zine al-Abidine Ben Ali. BAE đã cử hẳn 2 chuyên gia sang Tunisia để hỗ trợ vận hành hệ thống do thám Evident.

Nhiều người chống đối ông Ben Ali đã bị cầm tù và tra tấn trước khi ông ta bị lật đổ trong làn sóng nổi dậy Mùa xuân Arập năm 2011. Một trong hai chuyên gia của BAE kể với BBC rằng, anh ta được giao nhiệm vụ giám sát những người Tunisia sử dụng Internet thông qua một hệ thống do thám Evident cài đặt dưới tầng hầm một trong những căn nhà của ông Ben Ali.

Anh chuyên gia này mô tả, anh ta chỉ cần đọc tên một người nào đó, phần mềm Evident sẽ ngay lập tức hiện ra tất cả các trang web, blog, mạng xã hội mà người đó đã và đang truy cập vào. Theo BBC, chuyên gia thứ hai của BAE tham gia vào một đơn vị tình báo, làm việc sát bên cạnh ông Ben Ali, với nhiệm vụ thu thập và truy xuất thông tin, dữ liệu về những người chống đối mà ông Ben Ali cần biết.

Theo tạp chí Mother Board, ngoài BAE còn có nhiều công ty công nghệ an ninh, quốc phòng khác cũng bán công nghệ do thám cho các quốc gia Trung Đông và Bắc Phi. Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ là những cái tên được Mother Board bổ sung vào danh sách khách hàng của các công ty Anh quốc. Từ năm 2015, bên cạnh BAE còn có thêm các công ty công nghệ an ninh, tình báo như Pro-Solve International, ComsTrac, CellXion, Cobham và Domo Tactical Communications (DTC) cũng được cấp phép để xuất khẩu các trang thiết bị an ninh và công nghệ tình báo.

Trong số các công nghệ do thám được xuất khẩu, ngoài Evident của BAE như đã nêu ở phần trên, còn có một loại công nghệ thu bắt sóng IMSI, thường gọi là công nghệ Stingray dùng để do thám điện thoại di động. Stingray hoạt động theo phương thức giả dạng làm cột thu phát sóng điện thoại di động để nhử các thiết bị viễn thông gần đó kết nối với nó.

Theo các chuyên gia, Stingray là loại công nghệ tình báo gây tranh cãi nhiều nhất nhưng cũng đang được nhiều nước ưa chuộng nhất, bởi nó nằm trong "vùng xám" của pháp luật quốc gia cũng như quốc tế. Do tầm phủ sóng của loại công nghệ này rất rộng và không có giới hạn hữu hình nên việc sử dụng nó đang tạo ra các vấn đề về đạo đức và xâm phạm quyền riêng tư.

Những tiết lộ về các thương vụ mua bán công nghệ do thám cho thấy một thực tế rằng tình báo mạng không còn là "độc quyền" của Mỹ, Nga hay các cường quốc Á, Âu nữa mà từ vài năm qua đã trở thành một công cụ mới của các quốc gia Arập trong khu vực Trung Đông và Bắc Phi. Đã có nhiều trường hợp các nhà báo và những kẻ chống đối ở Thổ Nhĩ Kỳ bị bắt giam do chính phủ sử dụng công nghệ do thám truy tìm đến tận chỗ ở.

Cũng có trường hợp vô tình bị các tin tặc đột nhập máy tính rồi bày ra chuyện này chuyện nọ làm cho nạn nhân bị chính quyền theo dõi bắt giam. Tháng 5-2017, đơn vị chiến tranh mạng của Iran tuyên bố phát hiện các tin tặc Arập Xêút đứng sau loạt tấn công mạng nhằm vào các website của Chính phủ Iran, gây ra sự cố tạm dừng hoạt động.

Nguyên Khang (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.