Bước leo thang căng thẳng mới ở Tây bán cầu

Việc Nhà Trắng được cho là chỉ thị các lực lượng quân sự Mỹ tập trung gần như toàn bộ vào việc thực thi “lệnh cách ly” dầu mỏ Venezuela trong ít nhất hai tháng tới đánh dấu một bước leo thang đáng chú ý trong chính sách của Washington đối với Caracas. Động thái này không chỉ phản ánh sự điều chỉnh ưu tiên chiến lược của Mỹ tại Tây Bán Cầu, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về tác động đối với thị trường năng lượng, luật pháp quốc tế và cán cân địa chính trị toàn cầu.

Một quan chức Mỹ hôm 24/12 (giờ địa phương) tiết lộ với Reuters rằng Nhà Trắng đã chỉ đạo quân đội Mỹ tập trung gần như toàn bộ nguồn lực trong khu vực vào việc thực thi các biện pháp nhằm ngăn chặn hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela trong ít nhất hai tháng tới. Wall Street Journal cho biết, ít nhất 10 máy bay CV-22 Osprey liên quan đến các đơn vị tác chiến đặc biệt của Mỹ đã bay tới Caribe từ các căn cứ trên lục địa Mỹ.

Ngoài ra, một số máy bay vận tải C-17 cũng được cho là đã chở binh sĩ và trang thiết bị tới Puerto Rico hồi đầu tuần. Nếu được triển khai đầy đủ, đây sẽ là bước đi vượt ra ngoài khuôn khổ trừng phạt tài chính và thương mại vốn được Mỹ áp dụng từ nhiều năm qua với Venezuela. Dù Washington không chính thức sử dụng thuật ngữ “phong tỏa”, việc tăng cường giám sát, kiểm tra và ngăn chặn các chuyến hàng dầu mỏ có thể mang lại hiệu ứng tương tự về mặt kinh tế.

Bước leo thang căng thẳng mới ở Tây bán cầu -0
Tàu chở dầu Venezuela bị tịch thu xuất hiện gần bờ biển Galveston, bang Texas (Mỹ). Nguồn: Reuters.

Nguồn tin cho biết, trọng tâm của chiến dịch là các tuyến vận chuyển dầu thô và sản phẩm tinh chế rời Venezuela, đặc biệt là những chuyến hàng bị nghi ngờ sử dụng mạng lưới trung gian, “hạm đội tàu bóng tối” hoặc các công ty vỏ bọc để né trừng phạt. Trước đó, Mỹ hôm 23/12 cũng thông báo với Liên hợp quốc rằng nước này sẽ áp đặt và thực thi các biện pháp trừng phạt ở mức tối đa nhằm tước đi nguồn lực của Tổng thống Nicolás Maduro.

Ông Trump cáo buộc Venezuela đã tuồn ma túy vào Mỹ trong nhiều tháng qua và chính quyền của ông đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào các tàu xuất phát từ Nam Mỹ mà Washington cho là chở ma túy.

Theo Reuters, chính quyền Mỹ đã nhiều lần khẳng định các biện pháp nhằm vào ngành dầu mỏ Venezuela là để gây sức ép buộc chính quyền Tổng thống Nicolás Maduro thực hiện cải cách chính trị, tôn trọng các cam kết bầu cử và cải thiện tình hình nhân quyền. Washington cho rằng nguồn thu từ dầu mỏ là “huyết mạch tài chính” giúp Caracas duy trì bộ máy cầm quyền. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định động thái mới còn gắn với các tính toán rộng hơn.

Thứ nhất, Mỹ đang tìm cách tái khẳng định vai trò kiểm soát an ninh năng lượng tại Tây Bán Cầu trong bối cảnh cạnh tranh ảnh hưởng ngày càng gay gắt giữa các cường quốc. Thứ hai, việc siết chặt dòng chảy dầu mỏ Venezuela cũng được xem là thông điệp răn đe đối với các quốc gia và doanh nghiệp bị cáo buộc “lách” các cơ chế trừng phạt. Một quan chức Mỹ được Reuters dẫn lời cho rằng Washington không tìm kiếm đối đầu quân sự, song nhấn mạnh Mỹ có đầy đủ công cụ để bảo đảm các lệnh trừng phạt được thực thi một cách hiệu quả.

Ở chiều ngược lại, phía Venezuela nhiều lần bác bỏ tính hợp pháp của các biện pháp trừng phạt. Chính quyền Caracas cho rằng các biện pháp này đã góp phần làm trầm trọng thêm khủng hoảng kinh tế – xã hội, ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống người dân. Trong bối cảnh bị hạn chế tiếp cận thị trường phương Tây, Venezuela thời gian qua đã tìm cách đa dạng hóa đối tác, đẩy mạnh xuất khẩu sang châu Á thông qua các kênh trung gian.

Một số quốc gia và doanh nghiệp nhập khẩu dầu mỏ Venezuela cho rằng việc Mỹ tăng cường siết ngành này có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng, đồng thời tạo ra rủi ro pháp lý và chi phí vận tải cao hơn. Từ góc độ các nước thứ ba, đặc biệt là các nền kinh tế đang phát triển phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng giá rẻ, việc siết chặt dầu mỏ Venezuela làm dấy lên lo ngại về tính ổn định và khả năng dự báo của thị trường.

Được biết, Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh lớn nhất thế giới, song sản lượng hiện chỉ ở mức khiêm tốn so với tiềm năng do thiếu đầu tư, công nghệ và tác động của trừng phạt. Theo các số liệu công khai của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC), sản lượng dầu Venezuela trong những năm gần đây dao động quanh mức dưới 1 triệu thùng/ngày. Dù quy mô này không đủ để làm rung chuyển thị trường toàn cầu, các chuyên gia cảnh báo rằng trong bối cảnh nguồn cung thế giới vốn chịu nhiều áp lực từ xung đột địa chính trị và chính sách cắt giảm sản lượng, bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể khuếch đại biến động giá.

Một số nhà phân tích cho rằng việc Mỹ tăng cường thực thi lệnh hạn chế có thể đẩy hoạt động buôn bán dầu mỏ “ngoài luồng” gia tăng, khiến thị trường trở nên kém minh bạch hơn – điều mà chính Washington từng nhiều lần bày tỏ quan ngại. Một điểm gây tranh luận khác trong giới phân tích chính trị thế giới là ranh giới giữa thực thi trừng phạt và phong tỏa theo luật pháp quốc tế. Trong khi Mỹ khẳng định các biện pháp của mình dựa trên luật quốc gia và không nhằm cản trở tự do hàng hải, nhiều chuyên gia luật quốc tế cho rằng việc sử dụng lực lượng quân sự để ngăn chặn vận chuyển thương mại của một quốc gia khác có thể tạo ra tiền lệ nhạy cảm.

Việc Mỹ được cho là tập trung quân sự để thực thi lệnh cách ly dầu mỏ Venezuela phản ánh xu hướng sử dụng ngày càng nhiều các công cụ siết kinh tế – an ninh đan xen trong chính sách đối ngoại. Trong ngắn hạn, động thái này có thể gia tăng áp lực tài chính đối với Caracas và gửi đi thông điệp răn đe rõ ràng. Tuy nhiên, về dài hạn, hiệu quả của biện pháp này vẫn là dấu hỏi, khi Venezuela đã quen với môi trường trừng phạt và thị trường năng lượng toàn cầu ngày càng đa cực. Quan trọng hơn, cách tiếp cận này đặt ra những thách thức đối với luật pháp quốc tế, ổn định thị trường và quan hệ giữa các quốc gia. Một số quốc gia, trong đó có Nga và Brazil, kêu gọi Mỹ cùng các nước trong khu vực kiềm chế, nhằm tránh làm gia tăng căng thẳng và những hệ lụy khó lường.

Kim Khánh

Các tin khác

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

Sau hơn bốn năm xung đột, Ukraine cho biết đã thu giữ hàng trăm mẫu khí tài của Nga trên chiến trường. Việc Kiev mới đây công bố nền tảng TrophyLab, cho phép các đối tác tiếp cận thông tin kỹ thuật về những mẫu vũ khí này, lập tức thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát quốc tế.

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Bảng xếp hạng kỳ lân toàn cầu năm 2026 của Viện nghiên cứu Hurun (Trung Quốc) cho thấy, AI đã trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời hé lộ sự dịch chuyển đáng chú ý trong cuộc đua công nghệ giữa các quốc gia.

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Hai trận động đất kinh hoàng liên tiếp với cường độ 7,2 và 7,5 độ richter đã tấn công thủ đô Caracas của Venezuela và các khu vực lân cận hôm 24/6. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), đây là cơn địa chấn mạnh nhất tại quốc gia Nam Mỹ này kể từ năm 1900, để lại cảnh tượng tàn phá nặng nề và đẩy hàng chục nghìn người vào cảnh màn trời chiếu đất.

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng "vòm nhiệt" kết hợp với biến đổi khí hậu khiến châu Âu, khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, phải đối mặt với những đợt sóng nhiệt ngày càng dữ dội, thậm chí trở thành "bình thường mới" trong mùa Hè.

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra “khá suôn sẻ”, thì thực tế trên bàn đàm phán và tại các mặt trận lại vẽ nên một bức tranh khác. Những mâu thuẫn về diễn giải thỏa thuận, cùng áp lực chính trị nội bộ tại Washington, đang đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi của một thỏa thuận hòa bình vừa mới chớm nở.

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Hai năm sau chiến thắng lịch sử, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phải rút lui do không còn nhận được sự tín nhiệm trong nội bộ đảng. Người được đánh giá là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí kế nhiệm là Andy Burnham, chính trị gia đang nổi lên như hy vọng mới của Công đảng.

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy Washington đang chuyển trọng tâm từ hồ sơ hạt nhân sang việc kiểm soát các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực. Điều này đồng nghĩa tương lai của tiến trình hòa bình Mỹ-Iran không chỉ phụ thuộc vào các cuộc thương lượng ở Thụy Sĩ mà còn gắn chặt với diễn biến thực địa tại Lebanon.

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Căng thẳng tại Bolivia lên đỉnh điểm trong cuối tuần này khi Tổng thống Rodrigo Paz chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, cho phép các lực lượng an ninh và quân đội tiến hành giải tỏa các chướng ngại vật của người biểu tình – những rào chắn đã làm tê liệt nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này trong suốt 50 ngày qua và cướp đi sinh mạng của ít nhất 14 người.

Mỹ và Iran hoãn đàm phán tại Thụy Sĩ. Ảnh minh họa Reuters.

“Bước đệm” cho thỏa thuận Mỹ - Iran hay chỉ là khoảng lặng tạm thời?

Một bước ngoặt quan trọng vừa diễn ra tại Trung Đông khi Israel và lực lượng Hezbollah đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Động thái này diễn ra vào thời điểm hết sức nhạy cảm, ngay sau những đợt giao tranh ác liệt đe dọa trực tiếp đến cơ hội đạt được hiệp định hòa bình toàn diện giữa Mỹ và Iran.

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Tháng trước, Mỹ thông báo với các đồng minh rằng họ quyết định thu hẹp nguồn lực quân sự sẵn có dành cho NATO. Và hôm 18/6, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ khẳng định Washington không nói giỡn, tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc rà soát thực sự kéo dài sáu tháng, bao gồm cả tham vấn Quốc hội.

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad, mở đường chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía sau bước đột phá ngoại giao này vẫn còn hàng loạt vấn đề gai góc, từ cơ chế kiểm soát chương trình hạt nhân Iran, tương lai của Hormuz cho đến việc nới lỏng trừng phạt và bảo đảm Israel - Hezbollah tuân thủ ngừng bắn.

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Báo cáo mới nhất của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho thấy khoảng 2,4 triệu người tị nạn trên thế giới sẽ cần được tái định cư trong năm 2027, nhưng nhu cầu này ngày càng khó khăn do chính sách siết chặt của các quốc gia.

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Tổng thống Trump ngày 16/6 khẳng định, eo biển Hormuz sẽ được mở lại hoàn toàn vào ngày 19/6 sau khi xác nhận về một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm bảy nền kinh tế phát triển nhất thế giới (G7), nhiều đồng minh châu Âu lại tỏ ra thận trọng trước triển vọng đó.

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Giới chức Mỹ và Iran mới đây chính thức xác nhận đã đạt được một khuôn khổ thỏa thuận nhằm chấm dứt tình trạng chiến tranh. Thỏa thuận sơ bộ này không chỉ làm lóe lên hy vọng chấm dứt cho các hành động quân sự và các lệnh phong tỏa căng thẳng trong suốt nhiều tháng qua, mà còn lập tức tạo ra một cú hích đối với thị trường toàn cầu trong ngày 15/6.

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Việc các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đồng ý khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Ukraine là bước tiến đáng kể của Kiev trong nỗ lực gia nhập EU. Tuy nhiên, đây được dự báo là một quá trình kéo dài và đòi hỏi Ukraine có nhiều cải cách lớn.

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 (giờ địa phương) tuyên bố Washington và Tehran có thể sẽ ký kết một thỏa thuận hòa bình ngay trong cuối tuần này, qua đó mở cửa trở lại tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz. Dù Iran tỏ ra thận trọng, tuyên bố của Tổng thống Mỹ đã có những tác động nhất định đến thị trường toàn cầu.

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Những đợt không kích liên tiếp của Mỹ nhằm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Iran trong hai ngày qua cho thấy Washington đang theo đuổi một chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả đơn thuần. Theo nhiều nhà phân tích, bên cạnh mục tiêu gây sức ép buộc Tehran điều chỉnh lập trường, Mỹ còn muốn làm suy yếu khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ răn đe chiến lược của Iran.

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Diễn đàn tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba tại Hà Nội đã chính thức khép lại sau hai ngày làm việc hiệu quả. Chia sẻ với phóng viên Báo CAND, các đại biểu quốc tế đều gửi lời chúc mừng tới Việt Nam tổ chức thành công sự kiện, khẳng định vai trò cầu nối chiến lược của nước chủ nhà trong thúc đẩy đối thoại, dự báo các xu hướng mới và định hình những giải pháp chung vì tương lai khu vực.