Biochip bắt chước võng mạc của con người

Một nhóm nhà khoa học tạo ra một con chip sinh học có thể tái tạo võng mạc, mang lại những tiến bộ trong cấy ghép y tế, nghiên cứu tế bào thần kinh và trí tuệ nhân tạo (AI). Chất bán dẫn hữu cơ, linh hoạt này có những ứng dụng tiềm năng trong điều trị rối loạn thần kinh và nâng cao hiệu quả tính toán.

Một nhóm nhà nghiên cứu quốc tế, do giáo sư Đức Francesca Santoro dẫn đầu, đã phát triển một con chip sinh học mô phỏng võng mạc của con người. Sự đổi mới này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn trong lĩnh vực điện tử sinh học nhằm sửa chữa các rối loạn chức năng của cơ thể và não.

Biochip bắt chước võng mạc của con người -0
Chip sinh học có thể tái tạo võng mạc, mang lại những tiến bộ trong cấy ghép y tế, nghiên cứu tế bào thần kinh và trí tuệ nhân tạo (AI).

Việc tạo ra con chip này là thành quả hợp tác giữa nhóm chuyên gia từ trung tâm nghiên cứu Đức Forschungszentrum Jlich (FZJ), Đại học RWTH Aachen, Istituto Italiano di Tecnologia và Đại học Naples (Italy). Sự kết hợp giữa con người và máy móc là hình ảnh thu nhỏ của một câu chuyện khoa học viễn tưởng.

Trong đời thực, những bước đầu tiên hướng tới những người máy như vậy đã được thực hiện từ lâu: con người có máy tạo nhịp tim để điều trị chứng rối loạn nhịp tim hoặc cấy ghép ốc tai điện tử cải thiện thính giác và cấy ghép võng mạc giúp những người gần như mù có thể nhìn thấy ít nhất một chút. Một con chip mới giúp cấy ghép võng mạc kết hợp tốt hơn với cơ thể con người trong tương lai. Nó dựa trên các polyme dẫn điện và phân tử nhạy cảm với ánh sáng được sử dụng để mô phỏng võng mạc, hoàn chỉnh với các con đường thị giác. Nó được phát triển bởi nhóm nghiên cứu của Francesca Santoro tại Viện Điện tử sinh học (IBI-3) của Jlich phối hợp với Đại học RWTH Aachen (Đức), Istituto Italiano di Tecnologia ở Genoa và Đại học Naples.

Santoro, Giáo sư về Giao diện Điện tử Thần kinh tại Đại học RWTH Aachen và cũng là nhà nghiên cứu thỉnh giảng tại Istituto Italiano di Tecnologia, giải thích: “Chất bán dẫn hữu cơ của chúng tôi nhận biết được lượng ánh sáng chiếu vào nó. Một cái gì đó tương tự xảy ra trong mắt chúng ta. Lượng ánh sáng chiếu vào các cơ quan cảm quang riêng lẻ cuối cùng sẽ tạo ra hình ảnh trong não”.

Chip đa năng

Điều đặc biệt ở chất bán dẫn mới là bao gồm hoàn toàn các thành phần hữu cơ không độc hại, linh hoạt và hoạt động với các ion - nghĩa là với nguyên tử hoặc phân tử tích điện. Do đó, nó có thể được tích hợp vào hệ thống sinh học tốt hơn nhiều so với thành phần bán dẫn thông thường làm bằng silicon, vốn cứng và chỉ hoạt động với các điện tử. Santoro nhấn mạnh: “Tế bào cơ thể chúng ta đặc biệt sử dụng ion để kiểm soát những quá trình nhất định và trao đổi thông tin. Tuy nhiên, cho đến nay, sự phát triển này mới chỉ là bằng chứng về khái niệm. Chúng tôi có thể chứng minh rằng các đặc tính điển hình của võng mạc có thể được mô phỏng bằng vật liệu này và sau đó được tổng hợp và mô tả”.

Nhóm nhà nghiên cứu đang nghĩ đến một ứng dụng khả thi khác: con chip này cũng có thể hoạt động như một khớp thần kinh nhân tạo khi chiếu xạ ánh sáng làm thay đổi độ dẫn điện của polyme được sử dụng trong thời gian ngắn và dài hạn. Các khớp thần kinh thực sự hoạt động theo cách tương tự: bằng cách truyền tín hiệu điện, chúng thay đổi kích thước và hiệu quả, chẳng hạn, đây là cơ sở cho khả năng học tập và ghi nhớ của não chúng ta. Santoro đang hướng tới tương lai: “Trong loạt thí nghiệm trong tương lai, chúng tôi muốn ghép các thành phần với tế bào sinh học và kết nối nhiều tế bào riêng lẻ lại với nhau”.

Hiểu về tế bào thần kinh

Ngoài võng mạc nhân tạo, nhóm của Santoro đang phát triển những phương pháp tiếp cận khác cho chip điện tử sinh học có thể tương tác theo cách tương tự với cơ thể con người - đặc biệt là tế bào của hệ thần kinh. “Một mặt, chúng tôi đang cố gắng tái tạo cấu trúc ba chiều của tế bào thần kinh và mặt khác, chúng tôi cũng đang cố gắng tái tạo các chức năng của chúng, chẳng hạn như xử lý và lưu trữ thông tin”. Các polyme sinh học mà họ sử dụng trong võng mạc nhân tạo đã được chứng minh là nguyên liệu ban đầu phù hợp cho việc này.

Santoro giải thích: “Chúng tôi có thể sử dụng chúng để tái tạo cấu trúc phân nhánh của tế bào thần kinh con người với nhiều nhánh nhánh của chúng. Bạn có thể tưởng tượng nó hơi giống một cái cây. Điều này rất quan trọng vì tế bào thực thích các cấu trúc ba chiều phân nhánh như vậy hơn là làm nhẵn các bề mặt và do đó thiết lập các tiếp xúc chặt chẽ với các cấu trúc nhân tạo”. Thứ nhất, các chip sinh học khác nhau được sử dụng để nghiên cứu tế bào thần kinh thực sự - ví dụ như trao đổi thông tin trong tế bào.

Thứ hai, nhóm của Santoro hy vọng một ngày nào đó họ sẽ có thể sử dụng các thành phần của mình để can thiệp tích cực vào quá trình giao tiếp của tế bào nhằm kích hoạt một số hiệu ứng nhất định. Ví dụ, Santoro đang nghĩ đến việc sửa chữa những lỗi trong quá trình xử lý và truyền thông tin xảy ra trong bệnh thoái hóa thần kinh như bệnh Parkinson hoặc Alzheimer hoặc cơ quan hỗ trợ không còn hoạt động bình thường. Ngoài ra, những bộ phận như vậy cũng có thể đóng vai trò là bề mặt tiếp xúc giữa các chi hoặc khớp nhân tạo.

Công nghệ máy tính cũng có thể được hưởng lợi. Do đặc tính của chúng, con chip được định sẵn sẽ đóng vai trò là phần cứng cho mạng lưới thần kinh nhân tạo. Cho đến nay, chương trình trí tuệ nhân tạo (AI) vẫn đang làm việc với các bộ xử lý cổ điển không thể điều chỉnh cấu trúc của chúng. Chúng chỉ đơn thuần bắt chước nguyên tắc hoạt động tự học của việc thay đổi mạng lưới thần kinh bằng phần mềm phức tạp. Điều này rất kém hiệu quả. Santoro cho biết tế bào thần kinh nhân tạo có thể khắc phục sự thiếu hụt trước đây: “Chúng sẽ cho phép công nghệ máy tính bắt chước cách thức hoạt động của não ở mọi cấp độ”.

Duy Minh

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.