Biện pháp trừng phạt của phương Tây - con dao 2 lưỡi

Năm 2021 vừa qua được đánh dấu bởi một xu hướng đáng chú ý trong các chính sách trừng phạt của phương Tây. Mỹ vẫn là nước khởi xướng các biện pháp trừng phạt trên quy mô lớn nhất và có ảnh hưởng tiêu cực nhất đối với hoạt động thương mại. Các biện pháp trừng phạt của liên minh châu Âu cũng có sự thay đổi nhưng không có đột phá đáng chú ý.

Sự thay đổi chính quyền ở Mỹ sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 đã dẫn đến những điều chỉnh trong chính sách trừng phạt đối với Nga, Trung Quốc và Iran. Trong khi đó, Belarus có thể coi là “quốc gia mục tiêu” của năm 2021. Mức độ trừng phạt của Mỹ, EU, Anh, Canada và Thụy Sĩ đối với nước này đã tăng lên đáng kể. Trong khi đó, Trung Quốc là nước đã thể hiện quyết tâm đáp trả mạnh mẽ các biện pháp trừng phạt của phương Tây.

Đầu tiên, phải kể đến việc Tổng thống Mỹ Joe Biden lật ngược sắc lệnh của ông Trump về việc trừng phạt Tòa án Hình sự quốc tế. Ông Biden cũng làm điều tương tự ví các sắc lệnh gây tranh cãi của ông Trump đối với Trung Quốc. Đặc biệt, ông đã gỡ bỏ sắc lệnh cấm WeChat và TikTok ở Mỹ. Tương tự, Xiaomi của Trung Quốc cũng được ông Biden đưa ra khỏi danh sách các doanh nghiệp quân đội được nhà nước Trung Quốc hậu thuẫn.

Bộ Tư pháp Mỹ đã hủy bỏ vụ án hình sự đối với Giám đốc Tài chính Huawei, đổi lại, Trung Quốc đã trả tự do cho 2 công dân Canada bị giam giữ trước đó. Tuy nhiên, các chính sách được cho là kiềm chế Trung Quốc thì không thay đổi, chỉ có điều đã trở nên thận trọng và ít tai tiếng hơn. Mỹ cũng đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một loạt quan chức Trung Quốc nhưng không áp đặt các biện pháp trừng phạt chặt chẽ khác đối với các tổ chức tài chính.

Trong khi đó, EU và các đồng minh khác của Mỹ cũng áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với Trung Quốc. Brussels đã sử dụng cơ chế pháp lý mới về nhân quyền và điều này lập tức vấp phải phản ứng gay gắt từ phía Bắc Kinh.

Biện pháp trừng phạt của phương Tây - con dao 2 lưỡi -0
Khủng hoảng biên giới Ba Lan - Belarus khiến Minsk hứng chịu nhiều đòn trừng phạt của phương tây.

Về phần mình, Trung Quốc được cho là đã làm tốt việc phát triển cơ chế chống trừng phạt. Từ các cơ chế mới được sử dụng để đáp trả các nước phương Tây, Trung Quốc từng bước hình thành chính sách trừng phạt của mình theo hướng “gậy ông đập lưng ông”. Cùng với đó, Bắc Kinh còn sử dụng các biện pháp nhằm hạn chế khả năng tiếp cận của các nước phương Tây đối với thị trường Trung Quốc hoặc giảm thiểu mức độ quan hệ kinh tế thương mại. Litva là nước cảm nhận rõ chính sách này của Trung Quốc nhất.

Về vấn đề Iran, nhiều người kỳ vọng các cuộc đàm phán về thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ được khôi phục và ít nhất là các biện pháp trừng phạt sẽ được nới lỏng. Năm 2018, ông Trump đơn phương rút khỏi thỏa thuận này và hành động đó đã khiến ông bị các bên còn lại của thỏa thuận chỉ trích nặng nề. Tuy nhiên, đối với Mỹ, thỏa thuận hạt nhân Iran không phải là một hiệp ước quốc tế mà chỉ là một cam kết thực hiện. Sau năm 2018, chính quyền Mỹ đã gia tăng đáng kể các biện pháp trừng phạt đối với Iran, mở rộng danh sách các yêu cầu chính trị.

Đối với Nga, đầu năm 2021, chính quyền ông Biden đã phát động một cuộc tấn công trừng phạt liên quan đến vụ Navalny và một báo cáo khác về can thiệp bầu cử năm 2020. Các biện pháp trừng phạt lên đến đỉnh điểm vào tháng 4-2021, khi ông Biden ký Sắc lệnh hành pháp số 14024, hệ thống hóa các yêu sách chống lại Nga và áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với lĩnh vực công nghệ của nước này.  Đồng thời, một số công ty của Nga liên quan đến an ninh mạng cũng đã bị phong tỏa. Tổng thống Biden cũng đã mở rộng lệnh cấm mua trái phiếu của Nga trên thị trường sơ cấp.

Hiện nay, lệnh cấm này vẫn được áp dụng đối với trái phiếu có mệnh giá bằng đồng ruble Nga. Ngoài ra, số lượng người Nga bị đưa vào danh sách trừng phạt của Bộ Thương mại Mỹ cũng được mở rộng. Những người này bị hạn chế xuất cảnh. Nga cũng đã đáp trả bằng cách trục xuất và cấm các cơ quan ngoại giao Mỹ thuê nhân viên Nga.

Năm 2021 cũng đánh dấu bằng các cuộc thảo luận về các biện pháp trừng phạt cứng rắn hơn đối với dự án Dòng chảy phương Bắc 2 của Nga, một dự án khiến quan hệ Mỹ - EU có những sứt mẻ nhất định. Việc thông qua Đạo luật bảo vệ an ninh năng lượng châu Âu (PEESA) không làm thay đổi tình hình. Hơn nữa, ông Biden phần nào đã tính đến mối lo ngại của các đồng minh châu Âu. Chính quyền ông Biden đã sử dụng các biện pháp trừng phạt đối với các pháp nhân và tàu thuyền của Nga liên quan đến dự án. Tuy nhiên, động thái trên không ngăn chặn được dự án này và đường ống cuối cùng đã được hoàn tất.

EU cũng đã sử dụng các biện pháp trừng phạt đối với Moscow. Đầu năm 2021 được đánh dấu bằng các biện pháp trừng phạt liên quan đến vụ Navalny và chuyến thăm Nga không thành công của Josep Borrel, Đại diện cấp cao phụ trách an ninh và chính sách đối ngoại châu Âu. Tuy nhiên, các biện pháp của EU chỉ giới hạn ở việc hạn chế các quan chức cấp cao chứ không gây thiệt hại cho nền kinh tế và thị trường.

Một loạt các biện pháp trừng phạt thực sự cũng đã được áp đặt đối với Belarus. Áp lực của phương Tây đối với Minsk đã bắt đầu vào năm 2020, sau cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ và các cuộc biểu tình công khai sau đó. Sau sự cố liên quan chuyến bay của Ryanair, các biện pháp trừng phạt đã tăng lên đáng kể. Các lệnh trừng phạt của Mỹ, EU, Canada, Anh và Thụy Sĩ đã nhắm vào một số quan chức Belarus, các doanh nhân gần gũi với chính quyền, các cơ chế nhà nước và các công ty có vai trò then chốt đối với ngành xuất khẩu của Belarus. Minsk phải đối mặt với các lệnh trừng phạt trong lĩnh vực tài chính, công nghiệp thuốc lá, lọc dầu và chế biến kali. Những biện pháp này ngày càng tăng lên như là hậu quả của cuộc khủng hoảng di cư ở biên giới Ba Lan - Belarus. Chỉ có điều, nó có giải quyết được tình hình hay không thì còn phải chờ xem đã.

Huy Thông (Tổng hợp)

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?