Biển Đỏ khởi sắc khi Houthi thu hẹp mục tiêu

Sau nhiều tháng bị đình trệ vì các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV, tuyến hàng hải qua Biển Đỏ đang dần phục hồi. Theo chỉ huy chiến dịch hải quân EU Aspides, lưu lượng tàu qua eo Bab al-Mandab đã tăng 60% so với thời điểm thấp nhất giữa năm 2024, nhờ lực lượng Houthi tuyên bố chỉ tấn công tàu liên quan đến Israel.

Tín hiệu cải thiện an ninh hàng hải

Sau nhiều tháng gián đoạn vì chuỗi tấn công tên lửa và UAV của lực lượng Houthi, Phó Đô đốc Vasileios Gryparis - Chỉ huy sứ mệnh EU Aspides cho biết, lưu lượng tàu qua eo Bab al Mandab đã tăng gấp gần 1,6 lần tương đương mức tăng 60%. Bước hồi phục này phản ánh một chuỗi chuyển biến quốc tế đầy tính chiến lược.

ðô d%3fc vasileios gryparis t%3fi tr%3f s%3f chi%3fn d%3fch h%3fi quân eu 'aspides' %3f larissa, hy l%3fp..jpg -0
Đô đốc Vasileios Gryparis tại trụ sở chiến dịch hải quân EU Aspides ở Larissa, Hy Lạp.

Trước đó, kể từ tháng 11/2023, Houthi đã tiến hành hơn 100 vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại và quân sự tại Biển Đỏ, gây thiệt hại nhân mạng và vật chất, khiến các tập đoàn vận tải hàng đầu thế giới như Maersk, CMA CGM, Hapag Lloyd phải chuyển hướng các hành trình vòng qua mũi Hảo Vọng, thêm khoảng 10 -14 ngày và tăng chi phí hàng triệu USD mỗi hành trình. EU ước tính lượng hàng hóa qua Biển Đỏ chiếm 12% tổng thương mại toàn cầu, do đó sự giảm sút đột ngột đã tạo ra áp lực nghiêm trọng lên chuỗi cung ứng quốc tế.

Bước ngoặt tích cực xuất hiện khi Houthi tuyên bố chỉ tấn công các tàu “liên quan đến Israel” (có sở hữu, vận tải hoặc cập bến tại Israel), khiến tàu không thuộc diện này có “hơn 99% khả năng an toàn”. Đồng thời, một thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ giữa Houthi và Mỹ vào tháng 5/2025, cùng với chiến dịch quân sự từ EU - Mỹ - Anh mang tên Operation Prosperity Guardian (Chiến dịch Người Bảo vệ Thịnh vượng) đã đẩy lùi áp lực lên tuyến Biển Đỏ.

Tuy nhiên, trong khi số lượng tàu tăng lên là dấu hiệu khả quan, vẫn tồn tại “rủi ro an ninh chưa được loại bỏ hoàn toàn”. Phó đô đốc Gryparis nhấn mạnh rằng EU Aspides “không thể đảm bảo 100% an toàn cho tàu thương mại”. Một số hãng vẫn ngại di chuyển nhanh khi chỉ có đủ tàu hộ tống cho một phần nhỏ lượng tàu qua eo Bab al-Mandab, dẫn đến hiện tượng “một số con tàu phải chờ đến một tuần mới được hộ tống”.

Theo giới chuyên gia, việc tàu thương mại dần quay trở lại hành lang Bab al Mandab không chỉ làm giảm áp lực lên Suez và chuỗi cung ứng châu Âu, như cảng Barcelona và Las Palmas tăng lần lượt 9% và 13% vào 2024, do kết quả của việc bồi đắp từ tuyến này mà còn là phép thử cho hiệu quả của các sứ mệnh đa phương trong khu vực. Đây là tín hiệu cho thấy “mạng lưới phòng thủ đa quốc gia” đang dần khôi phục môi trường vận tải biển, dù vẫn chưa chạm đến trạng thái ổn định cao nhất.

Sứ mệnh EU Aspides

Được chính thức triển khai vào ngày 19/2/2024 theo khuôn khổ CSDP EU và Hội đồng Âu châu, sứ mệnh EUNAVFOR Aspides đặt mục tiêu bảo vệ tự do hàng hải tại eo Bab al Mandab, các vùng lân cận như Biển Đỏ, vịnh Aden, eo Hormuz và vịnh Oman. Với trụ sở đặt tại Larissa, Hy Lạp, do Đại tá Gryparis chỉ huy, Aspides là chiến dịch “thuần túy phòng thủ” để giám sát, hộ tống tàu, bảo vệ trước các cuộc tấn công đa miền.

Trong sáu tháng đầu năm 2025, EU Aspides đã hộ tống 476 tàu, bắn hạ 18 UAV, vô hiệu hóa 2 tàu điều khiển từ xa (USV) và chặn 4 tên lửa đạn đạo. Đây là thành tích vượt trội, thể hiện khả năng ứng phó đa chiều giữa liên minh Hải quân EU và đồng minh quốc tế.

Song song với cải thiện mục tiêu hoạt động của Houthi, EU đã mở rộng phạm vi chiến dịch hải quân Aspides từ tháng 2/2025. Nhiệm vụ hiện nay bao gồm giám sát tàu chở dầu Nga nằm trong diện trừng phạt, ngăn chặn vận chuyển vũ khí trái phép và tăng cường chia sẻ thông tin tình báo qua các nền tảng như EU SatCen và INT SitCen.

Các quốc gia thành viên như Đức, Pháp, Ý đã điều động tàu hộ tống, cung cấp hậu cần và phối hợp với chiến dịch Operation Prosperity Guardian do Mỹ dẫn đầu. Nhằm duy trì năng lực hoạt động, Nghị viện EU đã phê duyệt gia hạn chiến dịch Aspides đến cuối tháng 2/2026, với ngân sách tham chiếu 17 triệu euro. Đồng thời, G7 và NATO tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ tự do hàng hải và tăng cường hỗ trợ chính sách - tài chính cho Aspides.

Dù vậy, số tàu chiến hoạt động thực tế luôn dao động ở mức “2-3 chiếc”, chưa đủ để đảm bảo vòng hộ tống liên tục, dẫn đến hiện tượng tàu thương mại phải “chờ đợi đến bảy ngày” để có tàu hộ tống, làm giảm tốc độ luân chuyển hàng hóa .

Tình trạng hiện tại cho thấy EU đang đối mặt với hai thách thức lớn. Trước hết là bài toán lực lượng, để duy trì hoạt động hộ tống liên tục và hiệu quả qua eo biển Bab al-Mandab EU cần tăng cường thêm ít nhất 10 tàu chiến.

Ngoài ra, chiến dịch Aspides phải xử lý yêu cầu phối hợp đa tầng trong bối cảnh an ninh hàng hải Trung Đông ngày càng phức tạp. Aspides không chỉ vận hành độc lập mà còn cần hợp tác chặt chẽ với các sứ mệnh quốc tế khác và các cơ chế giám sát của Liên hợp quốc. Việc chia sẻ thông tin tình báo, phối hợp hành động và thống nhất quy trình phản ứng sẽ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả bảo vệ tàu thương mại và tránh chồng chéo trong triển khai lực lượng.

Xét trên bình diện chiến lược, những kết quả bước đầu mà Aspides đạt được, cùng với sự hiện diện của các sứ mệnh song hành đang từng bước đặt nền móng cho việc xây dựng năng lực hành động ngoài khối của EU trong lĩnh vực an ninh biển.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu dài hạn là duy trì tự do hàng hải một cách liên tục, an toàn và bền vững, EU sẽ cần chuyển từ mục tiêu chính trị sang cam kết thực tế: từ cấp đủ ngân sách, bổ sung lực lượng, nâng cấp trang thiết bị đến mở rộng hợp tác an ninh trên phạm vi liên khu vực.

Trần Minh

Các tin khác

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Bài toán “làm mới” và thách thức từ những rạn nứt cũ

Ngày 7/8, ông Abelardo de la Espriella tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Colombia với cam kết “làm mới” đất nước, khôi phục trật tự và thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng, phía sau những lời hứa mạnh mẽ ấy là một Colombia đang bị chia rẽ sâu sắc, các nhóm vũ trang chuẩn bị cho khả năng đối đầu mới và gánh nặng ngân sách không dễ cắt giảm.

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Cần nhiều hơn một chiếc ô, trong thế giới ngày càng bất ổn

Việc Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan ký thỏa thuận phòng thủ chung, ngày 7/8, không chỉ tạo thêm một cơ chế hợp tác quân sự ở Trung Đông. Quan trọng hơn, thỏa thuận cho thấy các cường quốc khu vực đang tìm cách xây dựng thêm những tầng bảo đảm an ninh trong bối cảnh môi trường chiến lược ngày càng bất ổn.