Biển Đỏ khởi sắc khi Houthi thu hẹp mục tiêu

Sau nhiều tháng bị đình trệ vì các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV, tuyến hàng hải qua Biển Đỏ đang dần phục hồi. Theo chỉ huy chiến dịch hải quân EU Aspides, lưu lượng tàu qua eo Bab al-Mandab đã tăng 60% so với thời điểm thấp nhất giữa năm 2024, nhờ lực lượng Houthi tuyên bố chỉ tấn công tàu liên quan đến Israel.

Tín hiệu cải thiện an ninh hàng hải

Sau nhiều tháng gián đoạn vì chuỗi tấn công tên lửa và UAV của lực lượng Houthi, Phó Đô đốc Vasileios Gryparis - Chỉ huy sứ mệnh EU Aspides cho biết, lưu lượng tàu qua eo Bab al Mandab đã tăng gấp gần 1,6 lần tương đương mức tăng 60%. Bước hồi phục này phản ánh một chuỗi chuyển biến quốc tế đầy tính chiến lược.

ðô d%3fc vasileios gryparis t%3fi tr%3f s%3f chi%3fn d%3fch h%3fi quân eu 'aspides' %3f larissa, hy l%3fp..jpg -0
Đô đốc Vasileios Gryparis tại trụ sở chiến dịch hải quân EU Aspides ở Larissa, Hy Lạp.

Trước đó, kể từ tháng 11/2023, Houthi đã tiến hành hơn 100 vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại và quân sự tại Biển Đỏ, gây thiệt hại nhân mạng và vật chất, khiến các tập đoàn vận tải hàng đầu thế giới như Maersk, CMA CGM, Hapag Lloyd phải chuyển hướng các hành trình vòng qua mũi Hảo Vọng, thêm khoảng 10 -14 ngày và tăng chi phí hàng triệu USD mỗi hành trình. EU ước tính lượng hàng hóa qua Biển Đỏ chiếm 12% tổng thương mại toàn cầu, do đó sự giảm sút đột ngột đã tạo ra áp lực nghiêm trọng lên chuỗi cung ứng quốc tế.

Bước ngoặt tích cực xuất hiện khi Houthi tuyên bố chỉ tấn công các tàu “liên quan đến Israel” (có sở hữu, vận tải hoặc cập bến tại Israel), khiến tàu không thuộc diện này có “hơn 99% khả năng an toàn”. Đồng thời, một thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ giữa Houthi và Mỹ vào tháng 5/2025, cùng với chiến dịch quân sự từ EU - Mỹ - Anh mang tên Operation Prosperity Guardian (Chiến dịch Người Bảo vệ Thịnh vượng) đã đẩy lùi áp lực lên tuyến Biển Đỏ.

Tuy nhiên, trong khi số lượng tàu tăng lên là dấu hiệu khả quan, vẫn tồn tại “rủi ro an ninh chưa được loại bỏ hoàn toàn”. Phó đô đốc Gryparis nhấn mạnh rằng EU Aspides “không thể đảm bảo 100% an toàn cho tàu thương mại”. Một số hãng vẫn ngại di chuyển nhanh khi chỉ có đủ tàu hộ tống cho một phần nhỏ lượng tàu qua eo Bab al-Mandab, dẫn đến hiện tượng “một số con tàu phải chờ đến một tuần mới được hộ tống”.

Theo giới chuyên gia, việc tàu thương mại dần quay trở lại hành lang Bab al Mandab không chỉ làm giảm áp lực lên Suez và chuỗi cung ứng châu Âu, như cảng Barcelona và Las Palmas tăng lần lượt 9% và 13% vào 2024, do kết quả của việc bồi đắp từ tuyến này mà còn là phép thử cho hiệu quả của các sứ mệnh đa phương trong khu vực. Đây là tín hiệu cho thấy “mạng lưới phòng thủ đa quốc gia” đang dần khôi phục môi trường vận tải biển, dù vẫn chưa chạm đến trạng thái ổn định cao nhất.

Sứ mệnh EU Aspides

Được chính thức triển khai vào ngày 19/2/2024 theo khuôn khổ CSDP EU và Hội đồng Âu châu, sứ mệnh EUNAVFOR Aspides đặt mục tiêu bảo vệ tự do hàng hải tại eo Bab al Mandab, các vùng lân cận như Biển Đỏ, vịnh Aden, eo Hormuz và vịnh Oman. Với trụ sở đặt tại Larissa, Hy Lạp, do Đại tá Gryparis chỉ huy, Aspides là chiến dịch “thuần túy phòng thủ” để giám sát, hộ tống tàu, bảo vệ trước các cuộc tấn công đa miền.

Trong sáu tháng đầu năm 2025, EU Aspides đã hộ tống 476 tàu, bắn hạ 18 UAV, vô hiệu hóa 2 tàu điều khiển từ xa (USV) và chặn 4 tên lửa đạn đạo. Đây là thành tích vượt trội, thể hiện khả năng ứng phó đa chiều giữa liên minh Hải quân EU và đồng minh quốc tế.

Song song với cải thiện mục tiêu hoạt động của Houthi, EU đã mở rộng phạm vi chiến dịch hải quân Aspides từ tháng 2/2025. Nhiệm vụ hiện nay bao gồm giám sát tàu chở dầu Nga nằm trong diện trừng phạt, ngăn chặn vận chuyển vũ khí trái phép và tăng cường chia sẻ thông tin tình báo qua các nền tảng như EU SatCen và INT SitCen.

Các quốc gia thành viên như Đức, Pháp, Ý đã điều động tàu hộ tống, cung cấp hậu cần và phối hợp với chiến dịch Operation Prosperity Guardian do Mỹ dẫn đầu. Nhằm duy trì năng lực hoạt động, Nghị viện EU đã phê duyệt gia hạn chiến dịch Aspides đến cuối tháng 2/2026, với ngân sách tham chiếu 17 triệu euro. Đồng thời, G7 và NATO tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ tự do hàng hải và tăng cường hỗ trợ chính sách - tài chính cho Aspides.

Dù vậy, số tàu chiến hoạt động thực tế luôn dao động ở mức “2-3 chiếc”, chưa đủ để đảm bảo vòng hộ tống liên tục, dẫn đến hiện tượng tàu thương mại phải “chờ đợi đến bảy ngày” để có tàu hộ tống, làm giảm tốc độ luân chuyển hàng hóa .

Tình trạng hiện tại cho thấy EU đang đối mặt với hai thách thức lớn. Trước hết là bài toán lực lượng, để duy trì hoạt động hộ tống liên tục và hiệu quả qua eo biển Bab al-Mandab EU cần tăng cường thêm ít nhất 10 tàu chiến.

Ngoài ra, chiến dịch Aspides phải xử lý yêu cầu phối hợp đa tầng trong bối cảnh an ninh hàng hải Trung Đông ngày càng phức tạp. Aspides không chỉ vận hành độc lập mà còn cần hợp tác chặt chẽ với các sứ mệnh quốc tế khác và các cơ chế giám sát của Liên hợp quốc. Việc chia sẻ thông tin tình báo, phối hợp hành động và thống nhất quy trình phản ứng sẽ đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả bảo vệ tàu thương mại và tránh chồng chéo trong triển khai lực lượng.

Xét trên bình diện chiến lược, những kết quả bước đầu mà Aspides đạt được, cùng với sự hiện diện của các sứ mệnh song hành đang từng bước đặt nền móng cho việc xây dựng năng lực hành động ngoài khối của EU trong lĩnh vực an ninh biển.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu dài hạn là duy trì tự do hàng hải một cách liên tục, an toàn và bền vững, EU sẽ cần chuyển từ mục tiêu chính trị sang cam kết thực tế: từ cấp đủ ngân sách, bổ sung lực lượng, nâng cấp trang thiết bị đến mở rộng hợp tác an ninh trên phạm vi liên khu vực.

Trần Minh

Các tin khác

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Ứng viên cực hữu giành chiến thắng

Vòng 2 cuộc bầu cử Tổng thống Colombia diễn ra vào ngày 21/6 cho kết quả ứng viên cực hữu Abelardo de la Espriella đã giành chiến thắng sít sao trước ứng viên cánh tả, tiếp nối làn sóng cực hữu thân Mỹ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump giành quyền lãnh đạo tại khu vực được cho là “sân sau” của Mỹ.

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

“Nút thắt” Lebanon trong đàm phán Mỹ-Iran

Cuộc đàm phán tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran đang diễn ra trong thời hạn 60 ngày do hai bên ấn định tại bản ghi nhớ ngừng bắn ký kết hồi tuần trước. Tuy nhiên, việc Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu ở Lebanon và không chịu rút quân đang gây khó khăn rất lớn cho đàm phán.

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Thế giới phân mảnh và hợp tác chiến lược Nga - ASEAN

Từ năm 2018, quan hệ đối thoại Nga - ASEAN (Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á) đã đạt đến tầm chiến lược. Đối với Nga, phát triển hợp tác với ASEAN vẫn là trọng điểm trong việc mở rộng sang các thị trường đang phát triển nhanh chóng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. ASEAN bao gồm 11 quốc gia với dân số hơn 680 triệu và tổng GDP vượt quá 4 nghìn tỷ USD, đang là một trong những hiệp hội lớn nhất thế giới.

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Vì sao doanh nghiệp “ma” bán được “giấc mơ nghỉ dưỡng”?

Những cuộc điện thoại mời nhận quà tri ân, cơ hội đầu tư sinh lời, chương trình nâng cấp quyền lợi nghỉ dưỡng hay hỗ trợ chuyển nhượng hợp đồng tưởng chừng vô hại đã trở thành chiếc bẫy mất tiền. Đằng sau những văn phòng sang trọng, những bản hợp đồng được in ấn chuyên nghiệp và những lời hứa hẹn đầy hấp dẫn là cả một hệ thống doanh nghiệp được tổ chức bài bản nhằm dẫn dụ, thao túng tâm lý khách hàng để chiếm đoạt tài sản.

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Bạo lực bủa vây phụ nữ Afghanistan

Theo lời kể của những phụ nữ Afghanistan với nhật báo Shargh của Iran, Taliban đã siết chặt các quy định về trang phục đối với phụ nữ. Loại hijab thông thường che kín cơ thể và tóc hiện đã bị cấm; thay vào đó, phụ nữ chỉ được phép mặc trang phục burqa trùm kín cơ thể từ đầu đến chân, che cả khuôn mặt và chỉ để lại một lớp lưới nhỏ trước mắt để nhìn ra bên ngoài.

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Andy Burnham, lời giải mới của Công đảng Anh?

Chỉ vài ngày sau chiến thắng áp đảo tại Makerfield, ông Andy Burnham đang trở thành tâm điểm của chính trường Anh. Trong bối cảnh Thủ tướng Keir Starmer vừa tuyên bố từ chức sau nhiều tuần chịu sức ép từ nội bộ Công đảng, ngày càng nhiều tiếng nói xem ông Burnham là nhân vật có thể giúp đảng cầm quyền khôi phục niềm tin của cử tri và mở ra một giai đoạn ổn định mới cho nước Anh.

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Mỹ - Iran ngừng bắn, Trung Đông đã thực sự yên ổn?

Ngày 18/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt bút ký vào bản thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ với Iran sau hơn 100 ngày chiến tranh làm hàng nghìn người thiệt mạng và khiến nền kinh tế toàn cầu rơi vào khủng hoảng. Sau thỏa thuận, những gì sẽ triển khai thực hiện cũng quan trọng không kém, trong đó có việc Mỹ phải làm thế nào để kiềm chế được Israel.

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Điều chỉnh những hợp tác chiến lược

Hội nghị cấp cao ASEAN - Nga từ ngày 17 đến 19/6/2026 tại Kazan, Nga diễn ra vào thời điểm quan trọng đối với cả cấu trúc khu vực lẫn ngoại giao toàn cầu. Đánh dấu kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại và 8 năm quan hệ đối tác chiến lược, Hội nghị cấp cao lần này mang đến cơ hội có một không hai để điều chỉnh lại hợp tác giữa hai bên.

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Vấn đề nhập cư vẫn là gánh nặng chính trị của châu Âu

Những vụ bạo loạn liên quan đến người nhập cư tại Anh và Bắc Ireland một lần nữa cho thấy đây vẫn là chủ đề gây chia rẽ nhất tại châu Âu, bất chấp việc EU vừa triển khai Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới nhằm tìm lời giải triệt để cho bài toán gai góc này.

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Hòa đàm Mỹ - Iran: Áp lực từ những bể dầu cạn đáy

Sau hơn 100 ngày xung đột với những đợt leo thang rồi xuống thang liên tiếp, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận hòa bình, mở đường cho việc nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz. Phía sau các diễn biến ngoại giao dẫn đến kết quả đó, có một thực tế ít được nhắc đến nhưng là động lực quan trọng: kho dự trữ dầu của thế giới đang cạn với tốc độ chưa từng thấy.

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Phần Lan kích hoạt hệ thống bảo vệ cáp ngầm Baltic

Trong bối cảnh liên tiếp xảy ra sự cố hạ tầng dưới biển tại Baltic, Phần Lan thử nghiệm hệ thống cảm biến âm học nhằm phát hiện sớm nguy cơ đối với cáp ngầm, cho thấy xu hướng chuyển sang phòng ngừa chủ động trong bảo vệ hạ tầng số then chốt.

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Trung Đông: Không thể vừa đánh vừa đàm

Hơn 2 tháng sau khi Mỹ và Iran chính thức bước vào đàm phán tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài cho cuộc chiến, cho đến nay, hầu như mọi nỗ lực chưa mang lại kết quả khả quan nào, và các bên tiếp tục “vừa đánh vừa đàm” trên khắp các mặt trận.

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Châu Âu và vai trò hòa giải xung đột Nga - Ukraine

Bên trung gian hòa giải châu Âu có thể tháo gỡ bế tắc trong đàm phán giữa Nga và Ukraine, theo một số nhà phân tích, tuy nhiên thỏa thuận hòa bình bền vững khó có thể đạt được trừ khi 2 nước này cùng đi đến kết luận rằng chiến tranh tiếp diễn sẽ tốn kém hơn về mặt chiến lược và chính trị so với thỏa hiệp.

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Gáo nước lạnh với tham vọng của nước Đức

Thất bại chưa từng có của Berlin trong cuộc đua giành ghế Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây không phải một cú sẩy chân đơn thuần mà phản ánh uy tín đi xuống của Đức sau một giai đoạn theo đuổi chính sách đối ngoại cứng nhắc và cả sự phản kháng ngày càng mạnh mẽ từ phương Nam đối với trật tự thế giới do phương Tây định hình.

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Bóc gỡ đường dây tàn sát voọc bạc ở Phú Quốc

Một đường dây săn bắt, giết mổ, mua bán voọc bạc ở Phú Quốc vừa bị Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang chủ công, phối hợp cùng các đơn vị đấu tranh, triệt phá. Nhiều đối tượng bị bắt giữ và những lời khai ban đầu đã hé lộ quy mô, tính chất của nạn mua bán động vật hoang dã, quý hiếm trên mạng xã hội...

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động

Với tinh thần quyết liệt và quyết tâm chính trị cao, tập thể lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh điều tra Công an tỉnh Lạng Sơn đã biến phong trào thi đua “Ba nhất” thành động lực hành động. Qua đó, gặt hái những kết quả đặc biệt xuất sắc trên mặt trận đấu tranh phòng, chống tội phạm, bóc gỡ hàng loạt chuyên án lớn, giữ vững bình yên nơi địa đầu Tổ quốc.

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

NATO điều chỉnh thế trận răn đe hướng Đông

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục biến động, các tín hiệu chính sách gần đây từ Mỹ về khả năng mở rộng triển khai vũ khí hạt nhân tới một số quốc gia thành viên đang đưa Đông Âu trở thành trọng tâm trong cấu trúc răn đe của NATO.

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Cuộc khủng hoảng “tuổi xế chiều” ở đất nước Mặt trời mọc

Nhật Bản vừa công bố kết quả điều tra cho thấy dân số nước này đã giảm hơn 3 triệu người chỉ trong vòng 5 năm - mức sụt giảm lớn nhất kể từ khi bắt đầu thống kê cách đây hơn một thế kỷ. Những con số mới nhất cho thấy cuộc khủng hoảng nhân khẩu học được cảnh báo trong nhiều thập niên qua không còn là nguy cơ, mà đã trở thành hiện thực với xứ sở Mặt trời mọc.

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Triệt phá nhiều đường dây hàng lậu qua biên giới

Với đường biên giới dài, tiếp giáp nước bạn Campuchia, kết nối với mạng lưới giao thông thông suốt đến trung tâm kinh tế lớn của phía Nam là TP Hồ Chí Minh, nên Tây Ninh luôn được cánh đầu nậu chọn lựa làm địa bàn tuồn hàng lậu qua biên giới trước khi trung chuyển đến các địa phương khác tiêu thụ.

Khoe kết quả test ma túy: Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Tấm giấy chứng nhận hay liều thuốc trấn an dư luận?

Sau hàng loạt nghệ sĩ vướng vòng lao lý vì ma túy, hình ảnh giới giải trí Việt đang đối mặt với cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Trong bối cảnh đó, nhiều ca sĩ, diễn viên đã chủ động công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính để chứng minh bản thân “sạch”. Thế nhưng, liệu một tờ giấy xét nghiệm có đủ để bảo chứng cho sự trong sạch của một người nghệ sĩ hay không khi mà theo các chuyên gia, dấu vết ma túy trong cơ thể chỉ tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định?