Biến đá thành thức ăn phục vụ các nhà du hành vũ trụ

Một nghiên cứu mới được công bố trên Tạp chí Sinh học vũ trụ quốc tế đã đưa ra một ý tưởng tiên phong để đảm bảo an toàn thực phẩm cho các nhà du hành vũ trụ tham gia các sứ mệnh kéo dài trên không gian. Đó là các nhà du hành vũ trụ có thể khai thác carbon tìm thấy trong các tiểu hành tinh để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của mình thay vì chỉ dựa vào nguồn cung cấp thực phẩm khô hạn chế mà họ có thể mang theo.

Dự án “biến rác thành kho báu”

Các nhà du hành vũ trụ bắt đầu hành trình dài trong không gian sâu không thể đóng gói tất cả lượng calo mà họ cần dưới dạng thực phẩm đông khô. Họ cũng không thể trồng mọi thứ họ cần, vì công nghệ làm vườn trên tàu vũ trụ không đủ hoàn thiện để cung cấp cho họ đầy đủ các sản phẩm tươi. Với những hạn chế về dinh dưỡng đó, một nhóm kỹ sư cho rằng những nhà du hành vũ trụ tương lai nên thay đổi chế độ ăn uống của họ.

Và một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Sinh học vũ trụ quốc tế cho thấy, các nhà du hành vũ trụ có thể tìm đến các tiểu hành tinh để có những bữa ăn thỏa thích. Tức là họ có thể dùng đá để chế biến thành thực phẩm thông qua một quá trình hóa học và vật lý. Quá trình này sẽ giúp phá vỡ vật liệu của tiểu hành tinh và các thành phần hữu cơ thu được (hợp chất hydrocarbon) sau đó sẽ được vi khuẩn ăn. Sau khi vi khuẩn đầy, các nhà du hành vũ trụ có thể tiêu thụ bộ sưu tập vi khuẩn được gọi một cách hấp dẫn hơn là "khối sinh học".

anh 6-vutru.jpg -0
Một nhà du hành vũ trụ đang thưởng thức bữa ăn của mình.

Ý tưởng này bắt nguồn từ một dự án thực tế hơn, do Cơ quan Dự án nghiên cứu tiên tiến quốc phòng của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ tài trợ. Một trong những chương trình của cơ quan này, ReSource, giao cho các nhà nghiên cứu nhiệm vụ thu gom rác thải do quân đội tạo ra và biến chúng thành thứ gì đó hữu ích. Nói cách khác, biến rác thành kho báu. Một nhóm làm việc tại ReSource đã nghiên cứu cách xử lý "bữa ăn sẵn", khẩu phần ăn quân đội có thể để được nhiều năm.

Giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce thuộc Đại học Western ở Ontario, người đang cộng tác trong dự án do các nhà nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Michigan dẫn đầu, cho biết: "Họ không muốn vứt chúng đi, họ không muốn đốt chúng, họ không muốn đóng gói chúng. Nhóm của tôi có thể biến những hộp đựng thực phẩm bằng nhựa đó thành thực phẩm”.

Giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce cho biết: “Bước đầu tiên trong quy trình đó là phân hủy nhựa bằng phương pháp nhiệt phân, về cơ bản chỉ là nấu ăn mà không cần oxy. Sự phân hủy đó tạo ra một chất rắn, một chất khí và một loại dầu. Sau đó, dầu được đưa vào lò phản ứng sinh học, nơi vi khuẩn ăn những gì chúng được cung cấp. Và cuối cùng, khi vi khuẩn ăn xong, chính chúng trở thành thức ăn. Sinh khối có các đặc tính dinh dưỡng tương tự như thực phẩm chúng ta ăn hàng ngày”.

Những nỗ lực đầu tiên của nhóm nghiên cứu trong việc tạo ra "một hỗn hợp màu thịt", theo lời giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce. Sau đó, họ tạo ra thứ gì đó giống sữa chua caramel hơn. Nhưng liệu sữa chua đó có thể ăn được hay không lại là một câu hỏi khác. Tiến sĩ Stephen Techtmann, một nhà vi sinh vật học của Đại học Công nghệ Michigan cho biết thêm: "Chúng tôi phải thực hiện tất cả các nghiên cứu an toàn nghiêm ngặt để đảm bảo rằng chúng không độc hại".

anh 3-vu tru.jpg -0
Hiện nay, các nhà du hành vũ trụ đang dùng thực phẩm khô, thực phẩm đóng gói.

Biến đổi hợp chất trong đá thành thực phẩm

Giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce đã thảo luận về công trình nghiên cứu về nhựa này với những người bạn chuyên nghiên cứu không gian và được họ cho biết, các tiểu hành tinh (đá) không khác nhiều so với nhựa, ít nhất là theo quan điểm rằng cả hai đều chứa rất nhiều carbon. “Được thôi, hãy nghiêm túc xem xét vấn đề này và tìm ra chính xác lượng carbon có trong đó và liệu nó có ở đúng dạng hay không, và liệu chúng ta có thể chuyển đổi nó thành thức ăn hay không”, giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce nói. Và những câu trả lời đó lại phụ thuộc vào việc liệu vi khuẩn có thực sự ăn đá hay không - công việc mà  tiến sĩ Annemiek Waajen của Đại học Tự do Amsterdam đã nghiên cứu khi cho vi khuẩn ăn vật liệu thiên thạch - những mảnh đá vũ trụ rơi xuống Trái đất.

Theo nghiên cứu của tiến sĩ Annemiek Waajen được công bố trên các tạp chí Astrobiology và Scientific Reports, vi khuẩn đã tiêu thụ carbon của các vật liệu thiên thạch. Tiến sĩ Annemiek Waajen cho biết, thiên thạch có thể đã giúp Trái đất thủa sơ khai trở thành nơi có thể sinh sống và ảnh hưởng đến quá trình tiến hóa ban đầu của sự sống. “Các sinh vật đơn bào ban đầu có rất nhiều đá vũ trụ xung quanh. Rất nhiều vật liệu thiên thạch đã rơi xuống bề mặt vào cùng thời điểm sự sống bắt đầu”, tiến sĩ Annemiek Waajen cho biết. Cho nên, từ những nghiên cứu về vi khuẩn ăn thiên thạch và vi khuẩn nhựa có thể ăn được, giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce nhận định, ý tưởng rằng các tiểu hành tinh có thể trở thành thực phẩm là hợp lý. Xét cho cùng, quá trình sinh hóa thực tế phải gần giống với nhựa. Vì vậy, ông và đội ngũ nghiên cứu của mình đã tính toán xem một tiểu hành tinh có thể sản xuất ra bao nhiêu thực phẩm.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng tiểu hành tinh Bennu để thử nghiệm việc sản xuất thực phẩm từ đá vũ trụ. Nhiệm vụ OSIRIS-REx của NASA đã trở lại Trái đất vào năm ngoái với một hộp chứa đầy vật liệu từ tiểu hành tinh này. Theo NASA, tổng khối lượng của Bennu là khoảng 85,5 triệu tấn. “Dựa trên kích thước và hàm lượng carbon của nó, tiểu hành tinh Bennu phù hợp với khoảng thời gian đẹp để có thể tạo ra một món ăn ngon", giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce  cho biết.

Giả sử tình huống xấu nhất, trong đó quá trình chuyển đổi vật liệu không hiệu quả, nhóm đã tính toán rằng, nếu bị vi khuẩn phân hủy, các hợp chất trên Bennu có thể nuôi sống một nhà du hàng vũ trụ trong khoảng 600 năm. Nếu quá trình chuyển đổi lý tưởng hơn, nhà du hành vũ trụ đó có thể ăn trong 17.000 năm. Thực tế hơn, để nuôi sống một nhà du hành vũ trụ trong một năm, người ta sẽ cần từ 5.500 đến 175.000 tấn tiểu hành tinh.

anh 4 vu tru.jpg -0
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng tiểu hành tinh Bennu để thử nghiệm việc sản xuất thực phẩm từ đá vũ trụ.

Tương lai của thực phẩm vũ trụ

Trước đây, trong số những nỗ lực nhằm tạo ra thực phẩm trong không gian, đã có rất nhiều nghiên cứu về canh tác trên không gian. Tuy nhiên, kỹ thuật đó cũng đặt ra những thách thức riêng, chủ yếu là thiếu các nguồn tài nguyên đầy đủ như nước, oxy… Ngoài ra, đối với các sứ mệnh ngắn hạn do NASA hoặc SpaceX thực hiện, một kế hoạch canh tác quy mô lớn không phải là điều cần thiết ngay lập tức.

Do đó, trước khi các nhà du hành vũ trụ bắt đầu ăn vi khuẩn đá vũ trụ, các nhà nghiên cứu sẽ phải thực hiện một loại thử nghiệm độc tính tương tự như trong quá trình sản xuất nhựa. Tiến sĩ Annemiek Waajen giải thích, thức ăn từ tiểu hành tinh có ý nghĩa về mặt sinh hóa, nhưng nó sẽ vẫn là một ý tưởng kỳ lạ trong một thời gian. Các nhà khoa học sẽ phải xây dựng khả năng khai thác tiểu hành tinh và một nhà máy thực phẩm vi khuẩn khổng lồ... trong không gian. Ngoài ra, các tiểu hành tinh không phải là bản sao hóa học của nhau. Việc thay đổi từ tiểu hành tinh này sang tiểu hành tinh khác cũng có thể là một thách thức.

Nhìn từ góc độ rộng hơn, các nhà khoa học tin rằng, nghiên cứu này có thể mang lại những tiến bộ cho phép các sứ mệnh không gian ít phụ thuộc hơn vào việc sử dụng các nguồn tài nguyên từ Trái đất. Một trong những lợi ích rõ ràng của quy trình như vậy là nó loại bỏ nhu cầu đóng gói thực phẩm cho các nhà du hàng vũ trụ trong các sứ mệnh không gian. Đây sẽ là một lợi ích lớn khi nói đến chi phí và không gian trong các sứ mệnh này. Nó cũng sẽ cung cấp cho các nhà du hành vũ trụ khả năng di chuyển xa hơn mà không cần lo lắng về một nguồn tài nguyên quan trọng như thực phẩm. Và trong khi việc khai thác các tiểu hành tinh trong không gian có thể làm thay đổi cách thức lập kế hoạch và thực hiện các sứ mệnh không gian, vẫn còn rất nhiều nghiên cứu cần được thực hiện trong lĩnh vực này trước khi các công ty vũ trụ có thể áp dụng chúng.

Sông Thương

Các tin khác

Cận cảnh bên trong máy tính lượng tử Hanyuan-2. Ảnh: Quantum Computing Report

Dấu mốc mới trong cuộc đua lượng tử toàn cầu

Khi công ty CAS Cold Atom Technology của Trung Quốc công bố Hanyuan-2, hệ thống máy tính lượng tử lõi kép đầu tiên, cuộc đua toàn cầu dường như đã bước sang một giai đoạn mới. Từ Washington tới Bắc Kinh, từ Paris tới London, các chính phủ và tập đoàn công nghệ đang đổ hàng tỷ USD vào lĩnh vực sẽ định hình thế hệ điện toán tiếp theo của thế giới.

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Các cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), chính sách “xanh” với những mục tiêu quyết đoán cùng các tuyên bố mạnh mẽ của chính giới, làn sóng đầu tư vào năng lượng tái tạo cùng áp lực cắt giảm khí thải carbon khiến than đá, loại nhiên liệu từng là động lực cho các cuộc cách mạng công nghiệp dường như đang dần bị đẩy ra bên lề.

Nhưng trước các cú sốc địa chính trị, khủng hoảng năng lượng khi nguồn cung gián đoạn, và đặc biệt là nhu cầu điện tăng vọt do tăng trưởng kinh tế cũng như sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), than đá một lần nữa được nhắc đến như giải pháp an ninh năng lượng. Liệu thế giới có thể thực sự rời bỏ than đá? Quá trình chuyển đổi xanh trên thực tế dường như mong manh hơn nhiều so với những tuyên bố chính trị?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Một trong những bước thay đổi lớn của chiến tranh trong vòng mười năm trở lại đây là sự lên ngôi của máy bay không người lái (UAV). Những chiếc máy bay cho vào vali được mà có thể đảm nhận nhiệm vụ trinh thám, tiêu diệt mục tiêu, v.v… không kém gì các loại khí tài đắt tiền. Nhờ UAV mà các lực lượng phiến quân có thể tham gia cuộc chiến trên không chứ không còn phải chịu cảnh hoàn toàn lép vế trước quân đội chính quy. Tất nhiên là việc sử dụng drone hàng loạt cũng kéo theo hoạt động phát triển vũ khí diệt drone. Nhưng sử dụng máy bay - cả loại có và không có người lái - để tiêu diệt UAV có là giải pháp hữu hiệu?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Một cuộc chiến bí mật được cho là đang leo thang mạnh mẽ dọc theo biên giới Nam Mỹ. Theo CNN và hãng thông tấn Anadolu, ngày càng nhiều thông tin và nghi vấn cho rằng CIA đang tham gia sâu hơn vào các hoạt động nhằm vào mạng lưới băng đảng ma túy tại Mexico. Những thay đổi chiến lược trở nên rõ nét hơn khi chính quyền Mỹ nhìn nhận các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia này như những mối đe dọa an ninh có tính khủng bố, qua đó mở đường cho các hoạt động tình báo và bán quân sự tinh vi hơn trên lãnh thổ nước láng giềng.

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Sau gần 80 năm trong các kho lưu trữ mật của quân đội Mỹ, hàng trăm hồ sơ về UFO (vật thể bay không xác định) vừa lần đầu được Lầu Năm Góc công khai trước thế giới. Không có “xác người ngoài hành tinh” hay bằng chứng về những cuộc đổ bộ từ vũ trụ, nhưng các đoạn phim hồng ngoại, ghi âm và lời kể của phi công đang mở ra cuộc tranh luận lớn nhất nhiều thập niên qua về những vật thể bí ẩn mà ngay cả Washington cũng chưa thể giải thích.

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

Cuộc tấn công bằng drone vào nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE hôm 17/5 chỉ gây ra thiệt hại nhỏ. Nhưng dư chấn thì rất lớn, khi nó cho thấy ranh giới giữa một vụ tấn công “suýt trúng” với một thảm họa phóng xạ đang ngày càng mong manh, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị bủa vây Trung Đông như hiện nay.

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Khi con tàu du lịch MV Hondius rời cảng Ushuaia, Argentina vào ngày 1/4/2026, không ai trên tàu có thể ngờ rằng họ sắp trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu. Sau bốn tuần, ba hành khách đã tử vong, nhiều người khác nguy kịch, cuộc truy vết phức tạp được tiến hành. Ổ dịch virus Hanta trên con tàu này không chỉ là một thảm kịch đơn lẻ, nó đã trở thành phép thử mới đối với khả năng chống chịu của hệ thống y tế toàn cầu trong bối cảnh chúng ta vẫn đang loay hoay tìm kiếm sự đồng thuận để đối phó với những đại dịch mới.

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Nói về quốc phục hay cao hơn là bàn tới câu chuyện quốc phục ở nước ta có lẽ rất khó ấn định được thời điểm chính xác, bởi mỗi giai đoạn lại bùng lên rồi xẹp xuống, hòa tan trong vô vàn sự kiện, hoạt động... Những ngày gần đây, thông qua một hoạt động mang tính lễ nghi cấp Nhà nước, vấn đề cần có một bộ quốc phục, lễ phục mang tính thành quy lại xôn xao dư luận, khiến nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa trăn trở, đặt câu hỏi: “Tại sao, đến hôm nay, chúng ta vẫn còn băn khoăn đi tìm quốc phục?”.

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa chính trị phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền kinh tế - chính trị Mỹ hiện tại.

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

UAV giá rẻ khiến chiến tranh khó lường hơn

Trong nhiều thế kỷ, ưu thế trên không là đặc quyền của các cường quốc quân sự. Máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi điều đó. Khi khả năng tiếp cận từ trên không không còn là đặc quyền của vài cường quốc nữa, nó đang khiến cho những cuộc xung đột trở nên “cân bằng” hơn nhưng cũng khó kiểm soát hơn.

Sắc cờ thời xưa

Sắc cờ thời xưa

Chúng ta thường nghe kể rằng thời Nguyễn ở nước ta, vua treo cờ vàng, nhưng ít người biết rằng vua còn có nhiều sắc cờ khác nữa.

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Doanh nghiệp bị phạt tù vì “nộp tô” cho khủng bố

Tòa án Pháp ra phán quyết phạt tù lãnh đạo một tập đoàn đa quốc gia vì hành vi tài trợ khủng bố trong bối cảnh xung đột tại Syria giai đoạn 2013 - 2014. Động thái này không chỉ phơi bày mức độ gắn kết giữa hoạt động kinh doanh và các mạng lưới cực đoan, mà còn phát đi cảnh báo rõ rệt về ranh giới pháp lý mà doanh nghiệp không thể vượt qua khi hiện diện tại các khu vực chiến sự.

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.