Biến đá thành thức ăn phục vụ các nhà du hành vũ trụ

Một nghiên cứu mới được công bố trên Tạp chí Sinh học vũ trụ quốc tế đã đưa ra một ý tưởng tiên phong để đảm bảo an toàn thực phẩm cho các nhà du hành vũ trụ tham gia các sứ mệnh kéo dài trên không gian. Đó là các nhà du hành vũ trụ có thể khai thác carbon tìm thấy trong các tiểu hành tinh để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của mình thay vì chỉ dựa vào nguồn cung cấp thực phẩm khô hạn chế mà họ có thể mang theo.

Dự án “biến rác thành kho báu”

Các nhà du hành vũ trụ bắt đầu hành trình dài trong không gian sâu không thể đóng gói tất cả lượng calo mà họ cần dưới dạng thực phẩm đông khô. Họ cũng không thể trồng mọi thứ họ cần, vì công nghệ làm vườn trên tàu vũ trụ không đủ hoàn thiện để cung cấp cho họ đầy đủ các sản phẩm tươi. Với những hạn chế về dinh dưỡng đó, một nhóm kỹ sư cho rằng những nhà du hành vũ trụ tương lai nên thay đổi chế độ ăn uống của họ.

Và một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Sinh học vũ trụ quốc tế cho thấy, các nhà du hành vũ trụ có thể tìm đến các tiểu hành tinh để có những bữa ăn thỏa thích. Tức là họ có thể dùng đá để chế biến thành thực phẩm thông qua một quá trình hóa học và vật lý. Quá trình này sẽ giúp phá vỡ vật liệu của tiểu hành tinh và các thành phần hữu cơ thu được (hợp chất hydrocarbon) sau đó sẽ được vi khuẩn ăn. Sau khi vi khuẩn đầy, các nhà du hành vũ trụ có thể tiêu thụ bộ sưu tập vi khuẩn được gọi một cách hấp dẫn hơn là "khối sinh học".

anh 6-vutru.jpg -0
Một nhà du hành vũ trụ đang thưởng thức bữa ăn của mình.

Ý tưởng này bắt nguồn từ một dự án thực tế hơn, do Cơ quan Dự án nghiên cứu tiên tiến quốc phòng của Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ tài trợ. Một trong những chương trình của cơ quan này, ReSource, giao cho các nhà nghiên cứu nhiệm vụ thu gom rác thải do quân đội tạo ra và biến chúng thành thứ gì đó hữu ích. Nói cách khác, biến rác thành kho báu. Một nhóm làm việc tại ReSource đã nghiên cứu cách xử lý "bữa ăn sẵn", khẩu phần ăn quân đội có thể để được nhiều năm.

Giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce thuộc Đại học Western ở Ontario, người đang cộng tác trong dự án do các nhà nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Michigan dẫn đầu, cho biết: "Họ không muốn vứt chúng đi, họ không muốn đốt chúng, họ không muốn đóng gói chúng. Nhóm của tôi có thể biến những hộp đựng thực phẩm bằng nhựa đó thành thực phẩm”.

Giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce cho biết: “Bước đầu tiên trong quy trình đó là phân hủy nhựa bằng phương pháp nhiệt phân, về cơ bản chỉ là nấu ăn mà không cần oxy. Sự phân hủy đó tạo ra một chất rắn, một chất khí và một loại dầu. Sau đó, dầu được đưa vào lò phản ứng sinh học, nơi vi khuẩn ăn những gì chúng được cung cấp. Và cuối cùng, khi vi khuẩn ăn xong, chính chúng trở thành thức ăn. Sinh khối có các đặc tính dinh dưỡng tương tự như thực phẩm chúng ta ăn hàng ngày”.

Những nỗ lực đầu tiên của nhóm nghiên cứu trong việc tạo ra "một hỗn hợp màu thịt", theo lời giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce. Sau đó, họ tạo ra thứ gì đó giống sữa chua caramel hơn. Nhưng liệu sữa chua đó có thể ăn được hay không lại là một câu hỏi khác. Tiến sĩ Stephen Techtmann, một nhà vi sinh vật học của Đại học Công nghệ Michigan cho biết thêm: "Chúng tôi phải thực hiện tất cả các nghiên cứu an toàn nghiêm ngặt để đảm bảo rằng chúng không độc hại".

anh 3-vu tru.jpg -0
Hiện nay, các nhà du hành vũ trụ đang dùng thực phẩm khô, thực phẩm đóng gói.

Biến đổi hợp chất trong đá thành thực phẩm

Giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce đã thảo luận về công trình nghiên cứu về nhựa này với những người bạn chuyên nghiên cứu không gian và được họ cho biết, các tiểu hành tinh (đá) không khác nhiều so với nhựa, ít nhất là theo quan điểm rằng cả hai đều chứa rất nhiều carbon. “Được thôi, hãy nghiêm túc xem xét vấn đề này và tìm ra chính xác lượng carbon có trong đó và liệu nó có ở đúng dạng hay không, và liệu chúng ta có thể chuyển đổi nó thành thức ăn hay không”, giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce nói. Và những câu trả lời đó lại phụ thuộc vào việc liệu vi khuẩn có thực sự ăn đá hay không - công việc mà  tiến sĩ Annemiek Waajen của Đại học Tự do Amsterdam đã nghiên cứu khi cho vi khuẩn ăn vật liệu thiên thạch - những mảnh đá vũ trụ rơi xuống Trái đất.

Theo nghiên cứu của tiến sĩ Annemiek Waajen được công bố trên các tạp chí Astrobiology và Scientific Reports, vi khuẩn đã tiêu thụ carbon của các vật liệu thiên thạch. Tiến sĩ Annemiek Waajen cho biết, thiên thạch có thể đã giúp Trái đất thủa sơ khai trở thành nơi có thể sinh sống và ảnh hưởng đến quá trình tiến hóa ban đầu của sự sống. “Các sinh vật đơn bào ban đầu có rất nhiều đá vũ trụ xung quanh. Rất nhiều vật liệu thiên thạch đã rơi xuống bề mặt vào cùng thời điểm sự sống bắt đầu”, tiến sĩ Annemiek Waajen cho biết. Cho nên, từ những nghiên cứu về vi khuẩn ăn thiên thạch và vi khuẩn nhựa có thể ăn được, giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce nhận định, ý tưởng rằng các tiểu hành tinh có thể trở thành thực phẩm là hợp lý. Xét cho cùng, quá trình sinh hóa thực tế phải gần giống với nhựa. Vì vậy, ông và đội ngũ nghiên cứu của mình đã tính toán xem một tiểu hành tinh có thể sản xuất ra bao nhiêu thực phẩm.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng tiểu hành tinh Bennu để thử nghiệm việc sản xuất thực phẩm từ đá vũ trụ. Nhiệm vụ OSIRIS-REx của NASA đã trở lại Trái đất vào năm ngoái với một hộp chứa đầy vật liệu từ tiểu hành tinh này. Theo NASA, tổng khối lượng của Bennu là khoảng 85,5 triệu tấn. “Dựa trên kích thước và hàm lượng carbon của nó, tiểu hành tinh Bennu phù hợp với khoảng thời gian đẹp để có thể tạo ra một món ăn ngon", giáo sư, tiến sĩ Joshua Pearce  cho biết.

Giả sử tình huống xấu nhất, trong đó quá trình chuyển đổi vật liệu không hiệu quả, nhóm đã tính toán rằng, nếu bị vi khuẩn phân hủy, các hợp chất trên Bennu có thể nuôi sống một nhà du hàng vũ trụ trong khoảng 600 năm. Nếu quá trình chuyển đổi lý tưởng hơn, nhà du hành vũ trụ đó có thể ăn trong 17.000 năm. Thực tế hơn, để nuôi sống một nhà du hành vũ trụ trong một năm, người ta sẽ cần từ 5.500 đến 175.000 tấn tiểu hành tinh.

anh 4 vu tru.jpg -0
Các nhà nghiên cứu đã sử dụng tiểu hành tinh Bennu để thử nghiệm việc sản xuất thực phẩm từ đá vũ trụ.

Tương lai của thực phẩm vũ trụ

Trước đây, trong số những nỗ lực nhằm tạo ra thực phẩm trong không gian, đã có rất nhiều nghiên cứu về canh tác trên không gian. Tuy nhiên, kỹ thuật đó cũng đặt ra những thách thức riêng, chủ yếu là thiếu các nguồn tài nguyên đầy đủ như nước, oxy… Ngoài ra, đối với các sứ mệnh ngắn hạn do NASA hoặc SpaceX thực hiện, một kế hoạch canh tác quy mô lớn không phải là điều cần thiết ngay lập tức.

Do đó, trước khi các nhà du hành vũ trụ bắt đầu ăn vi khuẩn đá vũ trụ, các nhà nghiên cứu sẽ phải thực hiện một loại thử nghiệm độc tính tương tự như trong quá trình sản xuất nhựa. Tiến sĩ Annemiek Waajen giải thích, thức ăn từ tiểu hành tinh có ý nghĩa về mặt sinh hóa, nhưng nó sẽ vẫn là một ý tưởng kỳ lạ trong một thời gian. Các nhà khoa học sẽ phải xây dựng khả năng khai thác tiểu hành tinh và một nhà máy thực phẩm vi khuẩn khổng lồ... trong không gian. Ngoài ra, các tiểu hành tinh không phải là bản sao hóa học của nhau. Việc thay đổi từ tiểu hành tinh này sang tiểu hành tinh khác cũng có thể là một thách thức.

Nhìn từ góc độ rộng hơn, các nhà khoa học tin rằng, nghiên cứu này có thể mang lại những tiến bộ cho phép các sứ mệnh không gian ít phụ thuộc hơn vào việc sử dụng các nguồn tài nguyên từ Trái đất. Một trong những lợi ích rõ ràng của quy trình như vậy là nó loại bỏ nhu cầu đóng gói thực phẩm cho các nhà du hàng vũ trụ trong các sứ mệnh không gian. Đây sẽ là một lợi ích lớn khi nói đến chi phí và không gian trong các sứ mệnh này. Nó cũng sẽ cung cấp cho các nhà du hành vũ trụ khả năng di chuyển xa hơn mà không cần lo lắng về một nguồn tài nguyên quan trọng như thực phẩm. Và trong khi việc khai thác các tiểu hành tinh trong không gian có thể làm thay đổi cách thức lập kế hoạch và thực hiện các sứ mệnh không gian, vẫn còn rất nhiều nghiên cứu cần được thực hiện trong lĩnh vực này trước khi các công ty vũ trụ có thể áp dụng chúng.

Sông Thương

Các tin khác

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không trong thời đại mới

Trinh thám trên không đã và đang là một trong các nhân tố chủ đạo trong chiến tranh hiện đại. Sự xuất hiện dày đặc của nhiều mẫu máy bay không người lái (UAV) phục vụ công tác tình báo, theo dõi và do thám (ISR) trên chiến trường lại càng khẳng định vai trò của trinh thám trên không.

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Mặt Trăng đang trở thành chiến trường quyền lực mới

Sau hơn nửa thế kỷ, con người sắp in dấu chân trở lại Mặt Trăng. Tuy nhiên, “lục địa thứ 8” giờ đây đang chật chội hơn trước rất nhiều. Đấy không chỉ là cuộc đối đầu song phương giữa Mỹ và Liên Xô như thời Chiến tranh lạnh, mà đã trở thành một sân chơi đa cực với sự tham gia quyết liệt của nhiều quốc gia và cả những liên minh.

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Khi AI vừa là mũi giáo vừa là tấm khiên?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần thoát ly khỏi vai trò công cụ hỗ trợ để trở thành tác nhân cốt lõi làm thay đổi diện mạo an ninh mạng toàn cầu. Từ khả năng tìm kiếm lỗ hổng bảo mật với tốc độ ánh sáng của các mô hình ngôn ngữ lớn đến những "tác nhân AI" tự vận hành cuộc tấn công, trí tuệ nhân tạo đang mang đến những thách thức chưa từng có trong lĩnh vực này.

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Kinh tế thế giới trước ngã rẽ khủng hoảng đa chiều?

Diễn ra từ ngày 13 tới ngày 18/4, Hội nghị Mùa xuân do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) đồng tổ chức thu hút sự tham gia của hơn 190 bộ trưởng tài chính, thống đốc ngân hàng trung ương, cùng hàng nghìn đại diện các tổ chức quốc tế, học giả và doanh nghiệp. Những cuộc thảo luận của giới tài chính toàn cầu ở Washington lần này đã khép lại với những cảm giác ảm đạm, song hành với sự đồng thuận thay đổi rõ rệt trong nhận thức chung: Cộng đồng tài chính quốc tế đã và đang buộc phải chuyển sang chế độ quản lý khủng hoảng, trong khi guồng máy kinh tế thế giới đối mặt với sự rạn nứt cấu trúc sâu sắc, thay vì chỉ là một đợt suy thoái mang tính chu kỳ.

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức và tham vọng làm chủ “chiến trường thủy tinh”

Quân đội Đức đang đẩy nhanh lộ trình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng vệ tinh quy mô lớn nhằm biến chiến trường trở nên "trong suốt như thủy tinh". Với tư duy lấy dữ liệu làm trung tâm, họ kỳ vọng sẽ rút ngắn chu kỳ ra quyết định từ nhiều ngày xuống còn vài phút, tạo ra lợi thế áp đảo trước các đối thủ tiềm tàng thông qua khả năng quan sát vượt trội và phản ứng tốc độ cao.

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Chuyện “trong nguy có cơ” tại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, "yết hầu năng lượng" của thế giới, là nơi chứng kiến khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương 15 - 20% nguồn cung toàn cầu, được trung chuyển mỗi ngày. Kể từ cuối tháng 2/2026, khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát, trật tự quen thuộc nhanh chóng bị phá vỡ. Số lượng tàu qua lại eo biển giảm mạnh, từ khoảng 135 chuyến/ngày xuống chỉ còn trung bình khoảng 6 chuyến/ngày trong tháng 3/2026, thậm chí có thể còn thấp hơn. Thị trường năng lượng chịu một cú sốc nguồn cung rõ rệt, giá dầu Brent tăng mạnh, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng và kéo theo áp lực lạm phát lan rộng.

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Giải mã những vũ khí lần đầu thực chiến trong xung đột tại Iran

Từ hệ thống đánh chặn bằng tia laser Iron Beam, tên lửa PrSM, phi đội drone tự hành Lucas cho tới tên lửa siêu vượt âm Fattah-2, cuộc xung đột tại Iran đã trở thành nơi trình làng hàng loạt vũ khí thế hệ mới. Các khí tài này tham gia rất hiệu quả vào các kịch bản tác chiến cường độ cao, tạo ra những khác biệt rõ rệt trên chiến trường.

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Trái đất “cựa mình”, AI sẽ lên tiếng

Những vết nứt nhỏ trên bậc thềm, những thân cây nghiêng bất thường hay lớp tuyết lặng lẽ tích tụ trên sườn núi - tất cả từng là dấu hiệu khó nhận biết của thảm họa. Nhưng giờ đây, khi Trái Đất chuyển động, trí tuệ nhân tạo đang giúp con người nhìn thấy những điều tưởng như vô hình, mở ra cơ hội cứu sống hàng nghìn sinh mạng mỗi năm.

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Tiền lệ pháp lý định hình lại kỷ nguyên mạng xã hội

Một phán quyết mang tính bước ngoặt tại Mỹ đã lần đầu tiên buộc hai ông lớn ngành công nghệ là Meta và Google phải chịu trách nhiệm không phải vì những gì người dùng đăng tải, mà vì chính cách các nền tảng này được thiết kế để cuốn người trẻ vào những vòng lặp vô tận của màn hình điện thoại. Được ví như "khoảnh khắc thuốc lá" của thế kỷ 21, phán quyết này mở ra làn sóng kiện tụng và siết chặt pháp lý để kiểm soát cách thức các nền tảng số được thiết kế và vận hành.

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Khi cỗ máy tự quyết định, ai sẽ là người chịu trách nhiệm?

Vào năm 1942, khi thế giới còn đang chìm trong khói lửa của Chiến tranh thế giới thứ hai, nhà văn khoa học viễn tưởng Isaac Asimov đã thai nghén một ý tưởng đầy tính nhân văn: "Ba định luật Robot". Đó là bộ quy tắc được "cài đặt" trong bộ não của robot để đảm bảo chúng không làm hại con người. Hơn 80 năm sau, thế giới đã bước vào một kỷ nguyên mà những cỗ máy biết tự "suy nghĩ" và "hành động" không còn là nhân vật trong tiểu thuyết. Câu hỏi được đặt ra lúc này là liệu chúng ta có cần một bộ luật tương tự để bảo vệ chính chúng ta khỏi những cỗ máy?

Chiếc kính thiên lý

Chiếc kính thiên lý

Kính thiên lý (kính viễn vọng) được đưa vào Việt Nam sớm nhất qua các giáo sĩ phương Tây và thương nhân trong thời các chúa Nguyễn (thế kỷ XVII - XVIII). Sử sách cho biết, các chúa Nguyễn đã mua loại kính này để phục vụ quân đội và làm phần thưởng cho các tướng lĩnh.

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Cuốn lịch và quyền lực của triều đình

Thời phong kiến, phạm vi quyền lực triều đình không chỉ được thể hiện qua việc sử dụng niên hiệu, tước phong, tên và cấp địa phương được ban cho, mà còn thể hiện trong việc áp dụng bộ lịch của triều đại ấy.

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Đằng sau nghề thương thuyết ransomware

Mối họa từ phần mềm độc hại chuyên dùng để tống tiền (ransomware) ngày càng trở nên cấp bách. Công ty Nghiên cứu an ninh mạng Cybersecurity Ventures (Mỹ) thống kê được giá trị thiệt hại mà các doanh nghiệp, tổ chức trên toàn cầu phải chịu vì ransomware đã lên tới 57 tỷ USD trong năm 2025. Ransomware nở rộ cũng kéo ngành an ninh mạng phát triển theo, trong đó nổi bật là lĩnh vực thương thuyết. "Nghề" thương thuyết với tin tặc đang trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới an ninh mạng toàn cầu.

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Làn sóng tội phạm mạng thứ năm: Khi AI trở thành “mạch máu” của thế giới ngầm

Trong vài năm gần đây, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã thúc đẩy một bước chuyển biến chưa từng có trong lịch sử tội phạm mạng: từ công cụ hỗ trợ đến cơ sở hạ tầng cốt lõi của các chiến dịch tấn công quy mô toàn cầu. Quá trình này không chỉ khiến các hệ thống an ninh đối mặt với mức độ tinh vi mới, mà còn đặt ra những thách thức chính sách, pháp luật và thực thi mà chưa một thời đại số nào từng chứng kiến.

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Bùng nổ xung đột Pakistan - Afghanistan: Ngọn lửa mâu thuẫn chưa tắt hai bên đường Durand

Những cuộc bắn phá ác liệt dọc biên giới Pakistan - Afghanistan những ngày gần đây không phải là một biến cố bất ngờ, mà là sự bùng phát mới của một mâu thuẫn kéo dài hơn một thế kỷ. Từ đường Durand lịch sử, vấn đề sắc tộc Pashtun bị chia cắt, cho tới sự trỗi dậy của các nhóm vũ trang xuyên biên giới sau khi Taliban trở lại nắm quyền năm 2021, nhiều lớp xung đột chồng chéo lên nhau, biến khu vực thành một trong những điểm nóng nguy hiểm nhất của Nam Á.

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Tuyển bổ quan lại thực thi pháp luật thời xưa

Ngay từ đầu triều Hậu Lê, Vua Lê Thái Tông đã nói với quần thần rằng: "Phép trị nước lấy hình pháp gọn nhẹ làm gốc. Các quan xét xử phải giữ phép công bằng, không được nhận đút lót mà làm sai, để có người bị oan uổng. Các vụ kiện lớn thì mới cho tâu thẳng lên".

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Cơn sốt AI và cuộc thanh lọc cần thiết

Sau hơn 3 năm hưng phấn tột độ kể từ cơn địa chấn ChatGPT thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư khắp thế giới, cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) đã bắt đầu lắng xuống. Với một cái nhìn thực tế hơn, giới chuyên môn đã đặt ra một câu hỏi mới: Liệu cơn sốt AI có phải là một bong bóng sắp nổ, hay đây thực sự là nền tảng cho một kỷ nguyên tăng trưởng mới?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Phục dựng di tích điện Kính Thiên?

Cuối tháng 12/2025, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phối hợp với Viện Khảo cổ học công bố kết quả sơ bộ khai quật khảo cổ khu vực nền điện Kính Thiên năm 2025. Kết quả này cho thấy nhiều thông tin giá trị, bổ khuyết cho nhiều kiến giải trước đây. Nhưng câu hỏi đặt ra là chúng ta đã thực sự đủ cơ sở tư liệu khoa học để góp phần nghiên cứu phục dựng di tích điện Kính Thiên? Câu chuyện này sẽ cần thời gian dài mới có thể trả lời một cách thỏa đáng.

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa trong pháp luật thời xưa

Ngựa là loài vật gần gũi trong cuộc sống người Việt từ lâu, không chỉ dùng để kéo xe mà còn là phương tiện nghi lễ, giao thông và đánh trận, do đó, nó cũng được xuất hiện khá nhiều trong hình luật thời xưa.

Tản mạn Thần Bạch Mã

Tản mạn Thần Bạch Mã

Thần Bạch Mã là vị thần hiện được thờ cúng tại đền Bạch Mã ở phố Hàng Buồm, Hà Nội. Từ thời Lý, đó là ngôi đền trấn phía Đông, tương ứng với đền Quán Thánh trấn phía Bắc, đền Kim Liên trấn phía Nam và đền Voi Phục trấn phía Tây thành Thăng Long.