Bí kíp võ công hay giấc mộng giang hồ của nhà văn Kim Dung

Những ai yêu mến tiểu thuyết kiếm hiệp của Kim Dung đều không thể quên cách ông miêu tả những bí kíp võ công như "võ lâm chí bảo", miếng mồi vô cùng hấp dẫn, là mục tiêu tranh đoạt của giới võ lâm để thỏa mãn giấc mơ "bá chủ thiên hạ".

Nổi bật trong số bí kíp ấy là "Vũ Mục di thư" giấu trong Đồ Long đao và "Cửu âm chân kinh" giấu trong Ỷ Thiên kiếm. Thực hư những bí kíp ấy như thế nào?

"Vũ Mục di thư" hay “Nhạc gia quyền phố”?

Theo Kim Dung, trong các tác phẩm Xạ điêu anh hùng truyện, Tiếu ngạo giang hồ…, "Vũ Mục di thư" là bộ binh pháp kỳ thư của danh tướng Nhạc Phi đời Tống. Bí kíp này dạy đủ các phương pháp định mưu, xét việc, tấn công, phòng thủ, luyện quân, khiển tướng, lập trận, thế động-tĩnh-an-nguy, thuật dùng chính xuất kỳ…

Tượng Nhạc Phi - thủy tổ Nhạc gia quyền.
Tượng Nhạc Phi - thủy tổ Nhạc gia quyền.

Sau khi Nhạc Phi bị hãm hại, "Vũ Mục di thư" được giấu dưới thạch động Thủy Liêm ở phía đông Thúy Hàn Đường của kinh đô Lâm An. Kim chúa là Hoàn Nhan Hồng Liệt muốn đoạt sách này để tiêu diệt cả quân Tống và Mông Cổ nên nhờ cha con Âu Dương Phong cùng các cao thủ Bành Liên Hổ, Sa Thông Thiên đến thạch động nhưng không ngờ sách đã bị bang chủ Thiết Chưởng bang là Thượng Quan Kiếm Nam trộm về giấu trong thánh địa ở đỉnh Thiết Chưởng.

Tại đây, Quách Tĩnh cũng vì bảo vệ cuốn binh thư mà giao đấu với Âu Dương Phong và bị trọng thương. Về sau, Quách Tĩnh và Hoàng Dung tại Ngưu Gia Thôn tình cờ phát hiện họa đồ nơi giấu binh thư bèn lên đỉnh Thiết Chưởng lấy về được.

Nhờ bộ binh thư này mà Quách Tĩnh khi theo Thành Cát Tư Hãn tây chinh đã luyện quân theo bát trận trong sách là Thiên phúc, Địa tải, Phong dương, Vân thùy, Long phi, Hổ dực, Phụng tường và Xà bàn, tiêu diệt nước Hoa Thích Tử Mộ lập đại công. Về sau Quách Tĩnh bỏ Mông Cổ về với nhà Tống.

Khi thành Tương Dương bị phá, vợ chồng Quách Tĩnh quyết tử bèn giấu "Vũ Mục di thư" trong Đồ Long đao còn "Cửu âm chân kinh" và "Hàng long thập bát chưởng chưởng pháp tinh nghĩa" giấu trong Ỷ Thiên kiếm.

Sau Chu Chỉ Nhược tại đảo Linh Xà lấy được đao và kiếm chém vào nhau mà lấy được "Vũ Mục di thư", rồi Triệu Mẫn lại lấy được sách này truyền cho giáo chủ Minh giáo Trương Vô Kỵ. Trương Vô Kỵ không màng thế sự nên giao "Vũ Mục di thư" cho Từ Đạt là bộ tướng của Chu Nguyên Chương. Nhờ đó mà góp phần gom thiên hạ về một mối, lập nên triều Minh.

Nhưng trong các sách sử từ đời Tống về sau cũng như binh thư các đời đều không có ghi chép gì về "Vũ Mục di thư" cả, nên người ta có lý do để nói rằng bộ binh thư trên là thuần túy hư cấu của Kim Dung.

Theo chính sử, Nhạc Phi (1103-1142), tự là Bằng Cử, người ở Tương Châu, Hà Bắc, tinh thông binh pháp, giỏi võ nghệ. Ông là người trung can tiết liệt, dũng cảm chiến đấu chống quân Kim của tộc Nữ Chân, chỉ huy đánh 126 trận đều thắng cả, được xưng là "Thường Thắng tướng quân".

Kiếm pháp Nhạc gia.
Kiếm pháp Nhạc gia.

Nhưng về sau vì gian thần Tần Cối hãm hại, lại thêm vua Tống Cao Tông Triệu Cấu ươn hèn, đem lòng nghi kỵ, trong một ngày phát liên tiếp 12 đạo kim bài buộc Nhạc Phi phải rút quân, sau đó khép ông vào tội "Mạc tu hữu" (không cần chứng minh có tội), sát hại ông cùng với con trưởng Nhạc Vân. Đến năm Thuần Hy thứ 6 đời Tống Hiếu Tông (1169), án Nhạc Phi được rửa, năm Gia Định thứ 4 đời Tống Ninh Tông (1211), Nhạc Phi được truy phong là Ngạc Vương. Vì thế hậu nhân gọi ông là "Nhạc Vũ Mục" hay "Nhạc Vương".

Nhạc Phi tài kiêm văn võ, để lại "Vũ Mục di văn" hay "Nhạc Trung Vũ Vương văn tập" với những áng thơ, từ, được coi là "thiên cổ tuyệt xướng". Ông được thờ là thủy tổ của "Nhạc gia quyền", nhưng việc ông có viết một bộ binh thư nào không là vấn đề vẫn còn chưa ngã ngũ.

Theo "Nhạc thị tông phổ" và những nghiên cứu của nhà văn, nhà "Nhạc Phi học" nổi tiếng Châu Cù Nhai thì "Vũ Mục di thư" mà Kim Dung nói đến chính là bộ quyền phổ "Nhạc gia quyền phổ" dạy môn võ công do Nhạc Phi truyền lại đã 800 năm qua được lưu giữ ở Hoàng Mai, tỉnh Hồ Bắc.

Nhạc gia quyền là môn quyền pháp do Nhạc Phi sáng chế và truyền dạy trong đội xung kích chủ lực của quân Tống gọi là "Nhạc gia binh". Do xuất phát từ thực tế chiến trận đương thời, loại quyền này có đặc điểm là đòn đánh ngắn, hiểm, tính xung sát mạnh, hiệu quả chiến đấu rất cao.

Sau khi giết Nhạc Phi, Tần Cối ngầm ra lệnh truy sát con cháu nhà họ Nhạc, hai người con thứ tư, thứ năm là Nhạc Chấn và Nhạc Đình đổi thành họ Ngạc trốn về Nhiếp Gia Loan ở huyện Hoàng Mai, ngày đêm khổ luyện Nhạc gia quyền chờ ngày báo thù.

Hậu duệ của Trương Bảo - bộ tướng của Nhạc Phi cũng chạy về vùng Vũ Huyệt thề nguyền đời đời tập luyện Nhạc gia quyền. Đến năm Thiệu Hưng thứ 32 (1162), Tống Hiếu Tông xóa oan án của Nhạc Phi, cho con cháu họ Nhạc đời đời được hưởng ân sủng triều đình.

Vùng Hoàng Mai trở thành miền đất võ Nhạc gia quyền của Trung Quốc. Theo khảo sát trong "Hoàng Mai huyện chí" thì từ đời Tống đến năm Quang Tự đời Thanh, trong hơn 600 năm, tại Hoàng Mai có đến hơn 300 tiến sĩ võ, cử nhân võ. Các tiến sĩ võ nổi tiếng đời Minh, Thanh như Lý Cam Lai, Nhiêu Vũ Trung, Trương Tuấn Căn… đều thành danh từ Nhạc gia quyền. Hiện nay ở đây cũng có hơn 200 vị võ sư Nhạc gia quyền.

Quyền pháp Nhạc gia.
Quyền pháp Nhạc gia.

Hậu duệ của Nhạc Phi hiện đã truyền đến đời thứ 31, phân bố tại nhiều tỉnh thành. Truyền nhân Nhạc gia quyền nổi tiếng nhất hiện nay ở Hoàng Mai là võ sư Nhạc Tiến, hậu duệ đời thứ 27 của Nhạc Phi.

Ông từ nhỏ đã được chân truyền võ công, năm 1986 tại Đại hội võ thuật dân gian toàn Trung Quốc, Nhạc Tiến sử dụng Nhạc gia quyền trấn áp quần hùng, vinh dự đoạt huy chương vàng. Năm 1987, Nhạc Tiến đã hiến tặng bản thảo cổ "Nhạc gia quyền phổ" từ năm Hàm Phong, đời Thanh cho Nhà nước Trung Quốc và được tặng thưởng 300 nhân dân tệ.

"Nhạc gia quyền phổ" dạy về quyền và binh khí. Ngoài 10 bài quyền chính và thương, đao, kiếm, côn, còn có các phần quyền luận, thuật vận khí, thuật điểm huyệt, giải huyệt, cứu thương, trật đả… nội dung rất phong phú, tính thực dụng cao.

Ai viết “Cửu âm chân kinh”?

Trong "Xạ điêu anh hùng truyện" (bản mới sửa), Kim Dung mượn lời Châu Bá Thông nói rằng bí kíp Cửu âm chân kinh là do cao nhân Hoàng Thường viết, biến võ học Phật gia thành võ học Đạo gia. Theo đó, hoàng đế Tống Huy Tông hạ chiếu tập hợp tất cả di thư của Đạo gia trong thiên hạ để khắc in thành bộ "Vạn Thọ Đạo Tạng", tổng cộng có 5481 quyển.

Hoàng Thường là văn quan phụ trách trông coi việc khắc in, vì sợ khắc lầm chữ sẽ bị tội khi quân nên ông dồn hết tâm lực để đối chiếu cẩn thận từng câu từng chữ. Không ngờ, dần dần  Hoàng Thường trở nên tinh thông Đạo học, ngộ ra được tầng sâu của võ công. Ông theo đó tu luyện cả nội công, ngoại công, trở thành cao thủ.

Về sau Huy Tông phái Hoàng Thường đem binh đi tiêu diệt Ma giáo (Minh giáo), Hoàng Thường đánh chết mấy vị pháp vương, sứ giả nhưng thân mang trọng thương phải trốn về vùng Bất Mao, cha mẹ vợ con đều bị giết sạch.

Ở nơi hoang sơn, Hoàng Thường nhớ lại những chiêu thức võ công của các địch thủ để tìm cách phá giải. Khi đã triệt ngộ muốn hạ sơn báo thù thì đã hơn 40 năm, kẻ thù xưa đã qua đời hết. Hoàng Thường bèn đem những công phu thượng thừa viết thành bộ "Cửu âm chân kinh". Tại "Hoa Sơn luận kiếm", trong "võ lâm ngũ bá", "Trung thần thông" Vương Trùng Dương chiến thắng, được giữ bí kíp này, trước khi chết trao cho Châu Bá Thông.

Đệ tử của Hoàng Dược Sư là Mai Siêu Phong và Trần Huyền Phong học được phần sau của "Cửu âm chân kinh", do không hiểu Đạo học nên luyện thành các độc môn "Cửu âm Bạch cốt trảo" và "Thôi tâm chưởng" gây sóng gió trên giang hồ.

Về sau Châu Bá Thông truyền "Cửu âm chân kinh" cho Quách Tĩnh. Hoàng Dung khi biết thành Tương Dương không thể giữ nổi với quân Mông, bèn đem "Võ Mục di thư" được giấu trong Đồ Long đao, còn "Cửu âm chân kinh" và "Hàng long thập bát chưởng chưởng pháp tinh nghĩa" giấu trong Ỷ Thiên kiếm.

Ỷ Thiên kiếm được truyền cho chưởng môn Nga My là Quách Tương, rồi Diệt Tuyệt sư thái và cuối cùng vào tay Chu Chỉ Nhược. Sau Chu Chỉ Nhược bị Huyền Minh nhị lão đả thương, Triệu Mẫn lấy được binh thư và bí kíp võ công trong đao và kiếm. Cuối cùng, Cửu âm chân kinh về tay Giáo chủ Minh giáo Trương Vô Kỵ…

Hoàng Thường trong lịch sử

Theo "Tống sử", Hoàng Thường (khoảng 1043-1130) tự là Miễn Trọng, tên khác là Đạo Phu, hiệu Diễn Sơn, người Diên Bình (nay là Nam Bình, Phúc Kiến). Đậu tiến sĩ đệ nhất năm Nguyên Phong thứ 5 đời Tống Thần Tông (1072), làm quan đến chức Đoan Minh điện Đại học sĩ, Lễ bộ Thượng thư.

Hoàng Thường - tác giả của "Cửu âm chân kinh".
Hoàng Thường - tác giả của "Cửu âm chân kinh".

Ông ham thích đạo thuật, tự hiệu là "Tử Huyền Ông", được vua Tống Huy Tông ủy thác phụ trách việc khắc in bộ "Chính Hòa Vạn Thọ Đạo Tạng" - bộ đại thành của Đạo giáo Trung Hoa.

Việc khắc in này kéo dài trong 8 năm (1111-1118). Hoàng Thường sau khi qua đời được truy tặng hàm Thái phó. Hoàng Thường giỏi về thi, từ, "thơ văn tiêu sái, ngôn từ diễm lệ, như xuân thủy bích ngọc, khiến người ta mê say, thưởng thức không biết chán". Các trước tác nổi tiếng có Diễn Sơn từ, Diễn Sơn tiên sinh văn tập; tác phẩm tiêu biểu có Vĩnh ngộ lạc, Mãi hoa thanh…

Như vậy, từ “Tống sử" nếu tính theo Kim Dung thì Hoàng Thường khi được vua ủy thác trông coi khắc in "Vạn Thọ Đạo Tạng" cũng đã khoảng 70 tuổi, ngộ võ công là khoảng 80 tuổi, lại thêm hơn 40 năm nữa nghiên cứu võ học để viết thành "Cửu âm chân kinh"? Nhưng tiểu thuyết là tiểu thuyết, còn lịch sử là lịch sử.

Ngày 20-4-2010, tại núi Oa Hình, thôn Hoàng Phường, xã Hứa Phường, huyện Sùng Nhân, tỉnh Giang Tây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện một ngôi cổ mộ. Căn cứ vào việc phục dựng bia mộ đã hư hoại cùng các cổ vật thu nhặt, chủ nhân ngôi mộ được xác định chính là Hoàng Thường - nhà chính trị, triết học, văn học nổi tiếng đời Tống.

Ông Dương Dược Hùng, chủ nhiệm Văn phòng điều tra - tìm kiếm văn vật lần thứ 3 huyện Sùng Nhân, tỉnh Giang Tây, người trực tiếp khảo sát khu mộ Hoàng Thường, cho rằng: Căn cứ vào những tư liệu, sử liệu, ông khẳng định bộ "Cửu âm chân kinh" là có thật và tác giả chính là Hoàng Thường.

Hoàng Thường ở đời Bắc Tống, trong giai đoạn chống quân Kim, Liêu, vì thế việc luyện tập võ nghệ là rất phổ biến. Hoàng Thường là quan chức cao cấp trong triều, từng phụ trách khắc in bộ "Đạo Tạng, lại có cơ hội tiếp xúc nhiều với các tướng lĩnh, nhân sĩ có võ công cao cường. Như vậy, việc tập hợp các chiêu thức võ công tâm đắc biên soạn thành bí kíp là điều dễ hiểu.

Hàn Phong

Các tin khác

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.