Bí ẩn thử nghiệm vũ khí hóa học của Mỹ tại hoang mạc Utah

“Sự cố cừu Dugway” là tên gọi dùng để chỉ một thảm kịch chết 6.000 con cừu trong những hoàn cảnh rất đáng ngờ đã xảy ra vào tháng 3 năm 1968.

Từ các dấu vết để lại tại hiện trường những con cừu nằm chết, các nhà điều tra cho rằng quân đội Mỹ đang cố gắng che đậy bằng chứng về các lần thử nghiệm và những kho cất giấu các loại vũ khí hóa học trị giá hàng triệu USD.

Buổi sáng của ngày 14 tháng 3 năm 1968, bắt đầu một ngày mới cũng như mọi ngày khác ngay miền nông thôn hẻo lánh, phủ đầy tuyết trắng xóa của Thung lũng Đầu Lâu ở tiểu bang Utah. Nhưng đối với cảnh sát trưởng Fay Gillette của Hạt Tooele thì “bi kịch đồ sát” của ngày hôm đó đã giữ vẹn nguyên trong tâm khảm của ông nhiều năm sau đó.

Toàn cảnh Dugway Proving Ground (DPG).
Toàn cảnh Dugway Proving Ground (DPG).

Còn đối với phần còn lại của Hoa Kỳ, thì “sự cố” ở Hạt Tooele là phát súng nổ ra một cuộc tranh luận ầm ĩ về việc sử dụng các loại vũ khí hóa học. Sau này khi trò chuyện với phóng viên điều tra, cảnh sát trưởng Fay Gillette rùng mình nhớ lại: “Tôi chưa từng nhìn thấy một cảnh tượng nào như thế cả. Nó hệt như cảnh tượng sau một vụ nổ bom. Những con cừu nằm chết la liệt. Chúng tạo thành một vệt trắng xóa trải dài”.

Phải chăng đám cừu chết vì ngộ độc thực vật? Hay chúng vô tình “chén” phải lá cây còn phải thuốc trừ sâu? Hay còn có một thủ phạm đã từng bị cảnh báo: Dugway Proving Ground (DPG), khu căn cứ thử nghiệm các loại vũ khí sinh, hóa học lớn nhất của quân đội Mỹ, nơi này nằm cách thành phố Salt Lake chỉ độ 80 dặm và cách hiện trường đám cừu xấu số đúng 27 dặm. Khi lũ cừu lăn đùng ra chết, phát ngôn viên của DPG đã lên tiếng phủ nhận đơn vị này không tiến hành bất kỳ thử nghiệm vũ khí nào vào những ngày trước khi xảy ra vụ “đồ sát”.

Nhưng vào ngày 21 tháng 3 năm 1968, Thượng nghị sỹ Mỹ-Frank Moss, một đảng viên Dân chủ đại diện cho tiểu bang Utah, đã cho công bố một báo cáo của Lầu Năm Góc có nội dung rằng: Vào ngày 13 tháng 3 năm 1968 – tức chỉ 1 ngày trước khi cảnh sát trưởng Fay Gilette tìm đến hiện trường đám cừu chết – một máy bay tốc độ cao đã rải khoảng 1.211 lít khí độc thần kinh VX trên khắp khu vực Dugway trong một đợt thử nghiệm vũ khí. Thứ chất hóa học không màu, không vị này chỉ cần một lượng không đầy 10 milligram cũng thừa sức giết người khi khiến họ nghẹt thở, tệ liệt các cơ hô hấp.

Sau “tấn bi kịch”, các bác sĩ thú y và giới chức y tế địa phương vẫn gồng mình điều tra sự cố. Họ đã khám phá ra rằng: chiếc máy bay chở theo khí độc VX đựng trong các thùng chứa và chúng đã bị rò rỉ, xì khí độc ra ngoài khi máy bay lên cao độ, khiến cho khí độc phun mạnh xuống khu thử nghiệm bên dưới. Những con cừu xui xẻo đã ăn phải cỏ phủ đầy chất hóa học.

Và chúng đã lần lượt chết trong vòng 24 tiếng đồng hồ, số khác ngấm độc và phát ốm vài tuần trước khi hấp hối. Báo cáo của nhà điều tra Philip Boffey đăng trên tờ Science, viết: “Sau khi trúng độc, những con cừu hoa mắt, đầu chúng chúi xuống đất và đi nghiêng một bên, bước đi chệch choạc, khó kiểm soát. Đó chính xác là các dấu hiệu mà các nhà khoa học khẳng định rằng đích thị là do khí độc thần kinh VX gây ra”.

Nhưng báo cáo chính xác nhất đã đến từ Trung tâm kiểm soát bệnh truyền nhiễm quốc gia Hoa Kỳ (NCDC) ở Atlanta, sau khi xét nghiệm nước và thức ăn trong khu vực cừu nhiễm độc cũng như xét nghiệm huyết và gan của những con cừu chết.

Các xét nghiệm của NCDC đã chứng minh rằng “các phản ứng đều giống hệt nhau, không còn hồ nghi gì nữa là chúng cùng do một loại hóa chất gây ra”. Mặc dù phạm vi tác động của sự cố là rất lớn, mang tầm vóc tiểu bang và quốc gia, song lại rất ít cư dân trong địa hạt nhận thức thực sự về mối hiểm họa này. Có một phần thực tế rằng quân đội là nhà tuyển dụng nhân sự lớn nhất tại tiểu bang Utah.

Mặc dù quân đội Mỹ chưa từng công bố một báo cáo gọi là đầy đủ, chi tiết, nhưng họ cũng trả số tiền bồi thường 376.685 USD cho ông chủ nông trại cừu Alvin Hatch, ông này than rằng có đến 90% đàn cừu của ông bị ảnh hưởng. Quân đội cũng cho ông Hatch mượn xe ủi để chôn đống xác cừu và bắt đầu xem xét lại quy trình an toàn ở Dugway.

Trước thời điểm 1969, các loại vũ khí hóa học bị cấm sử dụng theo hiệp định quốc tế. Sau Đại chiến tranh thế giới thứ I (ĐCTGI), hầu như các cường quốc đều sở hữu cho họ các vũ khí hạt nhân – kết quả là làm cho 1 triệu người bị thương và hơn 90.000 người chết – các quốc gia phương Tây cùng ký kết Nghị định thư Geneva năm 1925.

Nghị định thư này ngăn cấm sử dụng các loại vũ khí sinh, hóa, và trong một khoảng thời gian có vẻ như nhiều nước đã tuân theo nghị định này. Nhưng Hoa Kỳ chưa bao giờ ký tên vào Nghị định thư Geneva. Chỉ riêng trong các khoảng thời gian 1961 và 1969, quân đội Mỹ đã chi ra 2 tỷ USD để nâng cấp các kho vũ khí sinh, hóa của họ, theo công bố của sử gia khoa học Simone Müller trong cuốn sách của ông mang tựa đề “Nghiên cứu xã hội lịch sử”.

Nghị sỹ Richard McCarthy đã quyết định tìm hiểu nhiều hơn và quyết tâm bóc trần khu phức hợp vũ khí hóa học cho công luận Mỹ được biết. Bắt đầu vào tháng 5 năm 1969, ông McCarthy đã thúc giục việc tổ chức các buổi điều trần Quốc hội nhằm hé lộ tầm ảnh hưởng của chương trình vũ khí hóa học của Mỹ và phát hiện ra chương trình xử lý chúng bằng một mã viết tắt: CHASE. Đó là cách xử lý hóa chất độc hại của người Mỹ: chuyển chúng lên tàu và vất xuống biển, đào hố dưới đáy biển và chôn chúng.

Không đầy 1 năm sau sự cố Dugway, khoảng tháng 7 năm 1969, một sự cố rò rỉ hóa chất nhỏ đã được phát hiện đối với vũ khí khí độc thần kinh tại một căn cứ quân sự Mỹ ở đảo Okinawa (Nhật Bản).

Sự cố đã làm 24 người bị thương, không có ai chết. Báo chí và công luận nhanh chóng ngờ ngợ ra chi tiết liên quan giữa Okinawa và Utah. Báo cáo của tờ Science viết: “Lầu Năm Góc thừa nhận rằng, ngoài căn cứ Utah, còn có những địa điểm khác dùng để thử nghiệm ngoài trời các chất độc Tabun, Sarin, Soman, VX và khí mù tạc”. 

Nguyễn Thanh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

AI và mặt trận an ninh phi truyền thống

Nếu động cơ hơi nước thúc đẩy cách mạng công nghiệp, Internet mở ra kỷ nguyên kết nối toàn cầu thì trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình nền văn minh số của thế kỷ XXI. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích to lớn, công nghệ này cũng bị các tổ chức tội phạm, mạng lưới lừa đảo và các nhóm cực đoan lợi dụng để gia tăng quy mô, mức độ tinh vi của các cuộc tấn công mạng, gian lận tài chính hay thậm chí là khủng bố.

Cuộc chiến của niềm tin

Cuộc chiến của niềm tin

Có những thứ vũ khí không phát ra tiếng nổ. Nó không để lại hố bom, không làm rung cửa kính, cũng không hiện lên trên bản đồ quân sự. Nhưng, nó âm thầm đi vào điện thoại, bảng tin, nhóm chat, những cuộc tranh luận gia đình và cả lá phiếu của cử tri. Tin giả, trong hình hài mới của thời trí tuệ nhân tạo (AI), đang trở thành một thứ vũ khí như thế.

Phát động cao điểm thi đua 70 ngày đêm lập thành tích xuất sắc chào mừng kỉ niệm 70 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát kinh tế

Những người gác cửa vùng kinh tế Đông bắc

Suốt hơn 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ 14 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên đến đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an tỉnh Quảng Ninh đã lặng lẽ giữ vững trận tuyến bảo vệ nền kinh tế, đấu tranh với tham nhũng, buôn lậu, hàng giả và tội phạm kinh tế, góp phần giữ gìn kỷ cương pháp luật, môi trường đầu tư và sự bình yên của nhân dân đất mỏ.

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Kỳ I: Pháo đài “Mắt cáo” và “Tam giác vàng” hợp phì

Trong thế giới lượng tử, luật chơi của các điệp viên truyền thống hoàn toàn bị phá sản. Hãy tưởng tượng một bức thư mật được viết bằng các hạt ánh sáng. Chỉ cần một cái nhìn lén lút của mật thám, bức thư sẽ ngay lập tức tự hủy và phát tín hiệu báo động về trung tâm đầu não. Đó không phải là phép thuật, đó là Phân phối khóa lượng tử (QKD) - thứ đang giúp Bắc Kinh xây dựng một hệ thống thông tin liên lạc quốc phòng mà không một siêu máy tính nào của phương Tây có thể giải mã.

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Lần theo những “mắt xích tử thần”

Ma túy đá hay các chất ảo giác, muốn đưa vào cơ thể, người nghiện ngập luôn cần đến những “dụng cụ trung gian” - đó là những chiếc nỏ thủy tinh uốn lượn, những chiếc bình khò tinh vi. Lâu nay, dư luận thường chỉ chú ý đến các đường dây mua bán ma túy mà ít ai biết rằng, phía sau dòng chảy đen tối đó là một thị trường ngầm cung cấp “đồ chơi” cho việc sử dụng ma túy vô cùng béo bở. Những kẻ núp bóng sản xuất, cung cấp các vật dụng này đang trở thành nguồn tiếp tay cho làn sóng tội phạm ma túy biến tướng.

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

UAV Ukraine đã xuyên thủng phòng không của Moscow như thế nào?

Hàng trăm UAV Ukraine tấn công Moscow đã khiến hệ thống phòng không Nga rơi vào tình thế quá tải. Đằng sau đó là một hệ sinh thái UAV tấn công tầm xa đang được Kiev phát triển, với chi phí thấp hơn tên lửa hành trình nhưng đủ sức buộc Moscow phải phân tán, tiêu hao và liên tục điều chỉnh năng lực phòng thủ.

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Công nghệ “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện giấc mơ làm cha

Đi khám phát hiện không có tinh trùng (vô tinh) người đàn ông bật khóc ngay khi bước ra cửa phòng khám. Anh nghĩ rằng cuộc đời mình không thể có con được nữa. Thất vọng, hoang mang khiến anh sợ làm lỡ duyên của vợ. Trước đây, y học đã nghiên cứu và tìm ra phương pháp nuôi cấy tinh tử thành tinh trùng, mang lại hy vọng có con cho những người đàn ông vô tinh. Nhưng hiện nay, nhờ sự tiến bộ của y học, công nghệ đã “biến” những ông bố “vô tinh” thực hiện được giấc mơ làm cha bằng mổ vi phẫu tinh hoàn tìm tinh trùng.

Đại tá Ngô Thuận Lăng, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh chia sẻ về vụ án.

Điều gì đẩy người trẻ vào vòng lao lý?

Những cuộc gọi, những buổi tư vấn trong vụ án "hợp đồng kỳ nghỉ" không chỉ khiến hàng nghìn người mất tiền mà còn đẩy nhiều nhân viên telesale ngoài 20 tuổi vướng vào vòng lao lý. Đằng sau những bản án là áp lực kiếm tiền, sự thiếu định hướng và những ranh giới pháp lý, đạo đức bị xóa nhòa, khiến không ít người trẻ trở thành mắt xích trong các đường dây lừa đảo.

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Chợ tương tác ảo và hệ lụy khôn lường

Phía sau những tài khoản viral (mức độ nổi tiếng) tạo sóng gây bão trên mạng xã hội, là đội quân đếm like, câu view thời vụ. Ít ai ngờ, chợ like “ảo” và view “ma” này đã tiếp tay cho những chiêu trò lừa đảo tinh vi của tội phạm trên không gian mạng...

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.