Bí ẩn thử nghiệm vũ khí hóa học của Mỹ tại hoang mạc Utah

“Sự cố cừu Dugway” là tên gọi dùng để chỉ một thảm kịch chết 6.000 con cừu trong những hoàn cảnh rất đáng ngờ đã xảy ra vào tháng 3 năm 1968.

Từ các dấu vết để lại tại hiện trường những con cừu nằm chết, các nhà điều tra cho rằng quân đội Mỹ đang cố gắng che đậy bằng chứng về các lần thử nghiệm và những kho cất giấu các loại vũ khí hóa học trị giá hàng triệu USD.

Buổi sáng của ngày 14 tháng 3 năm 1968, bắt đầu một ngày mới cũng như mọi ngày khác ngay miền nông thôn hẻo lánh, phủ đầy tuyết trắng xóa của Thung lũng Đầu Lâu ở tiểu bang Utah. Nhưng đối với cảnh sát trưởng Fay Gillette của Hạt Tooele thì “bi kịch đồ sát” của ngày hôm đó đã giữ vẹn nguyên trong tâm khảm của ông nhiều năm sau đó.

Toàn cảnh Dugway Proving Ground (DPG).
Toàn cảnh Dugway Proving Ground (DPG).

Còn đối với phần còn lại của Hoa Kỳ, thì “sự cố” ở Hạt Tooele là phát súng nổ ra một cuộc tranh luận ầm ĩ về việc sử dụng các loại vũ khí hóa học. Sau này khi trò chuyện với phóng viên điều tra, cảnh sát trưởng Fay Gillette rùng mình nhớ lại: “Tôi chưa từng nhìn thấy một cảnh tượng nào như thế cả. Nó hệt như cảnh tượng sau một vụ nổ bom. Những con cừu nằm chết la liệt. Chúng tạo thành một vệt trắng xóa trải dài”.

Phải chăng đám cừu chết vì ngộ độc thực vật? Hay chúng vô tình “chén” phải lá cây còn phải thuốc trừ sâu? Hay còn có một thủ phạm đã từng bị cảnh báo: Dugway Proving Ground (DPG), khu căn cứ thử nghiệm các loại vũ khí sinh, hóa học lớn nhất của quân đội Mỹ, nơi này nằm cách thành phố Salt Lake chỉ độ 80 dặm và cách hiện trường đám cừu xấu số đúng 27 dặm. Khi lũ cừu lăn đùng ra chết, phát ngôn viên của DPG đã lên tiếng phủ nhận đơn vị này không tiến hành bất kỳ thử nghiệm vũ khí nào vào những ngày trước khi xảy ra vụ “đồ sát”.

Nhưng vào ngày 21 tháng 3 năm 1968, Thượng nghị sỹ Mỹ-Frank Moss, một đảng viên Dân chủ đại diện cho tiểu bang Utah, đã cho công bố một báo cáo của Lầu Năm Góc có nội dung rằng: Vào ngày 13 tháng 3 năm 1968 – tức chỉ 1 ngày trước khi cảnh sát trưởng Fay Gilette tìm đến hiện trường đám cừu chết – một máy bay tốc độ cao đã rải khoảng 1.211 lít khí độc thần kinh VX trên khắp khu vực Dugway trong một đợt thử nghiệm vũ khí. Thứ chất hóa học không màu, không vị này chỉ cần một lượng không đầy 10 milligram cũng thừa sức giết người khi khiến họ nghẹt thở, tệ liệt các cơ hô hấp.

Sau “tấn bi kịch”, các bác sĩ thú y và giới chức y tế địa phương vẫn gồng mình điều tra sự cố. Họ đã khám phá ra rằng: chiếc máy bay chở theo khí độc VX đựng trong các thùng chứa và chúng đã bị rò rỉ, xì khí độc ra ngoài khi máy bay lên cao độ, khiến cho khí độc phun mạnh xuống khu thử nghiệm bên dưới. Những con cừu xui xẻo đã ăn phải cỏ phủ đầy chất hóa học.

Và chúng đã lần lượt chết trong vòng 24 tiếng đồng hồ, số khác ngấm độc và phát ốm vài tuần trước khi hấp hối. Báo cáo của nhà điều tra Philip Boffey đăng trên tờ Science, viết: “Sau khi trúng độc, những con cừu hoa mắt, đầu chúng chúi xuống đất và đi nghiêng một bên, bước đi chệch choạc, khó kiểm soát. Đó chính xác là các dấu hiệu mà các nhà khoa học khẳng định rằng đích thị là do khí độc thần kinh VX gây ra”.

Nhưng báo cáo chính xác nhất đã đến từ Trung tâm kiểm soát bệnh truyền nhiễm quốc gia Hoa Kỳ (NCDC) ở Atlanta, sau khi xét nghiệm nước và thức ăn trong khu vực cừu nhiễm độc cũng như xét nghiệm huyết và gan của những con cừu chết.

Các xét nghiệm của NCDC đã chứng minh rằng “các phản ứng đều giống hệt nhau, không còn hồ nghi gì nữa là chúng cùng do một loại hóa chất gây ra”. Mặc dù phạm vi tác động của sự cố là rất lớn, mang tầm vóc tiểu bang và quốc gia, song lại rất ít cư dân trong địa hạt nhận thức thực sự về mối hiểm họa này. Có một phần thực tế rằng quân đội là nhà tuyển dụng nhân sự lớn nhất tại tiểu bang Utah.

Mặc dù quân đội Mỹ chưa từng công bố một báo cáo gọi là đầy đủ, chi tiết, nhưng họ cũng trả số tiền bồi thường 376.685 USD cho ông chủ nông trại cừu Alvin Hatch, ông này than rằng có đến 90% đàn cừu của ông bị ảnh hưởng. Quân đội cũng cho ông Hatch mượn xe ủi để chôn đống xác cừu và bắt đầu xem xét lại quy trình an toàn ở Dugway.

Trước thời điểm 1969, các loại vũ khí hóa học bị cấm sử dụng theo hiệp định quốc tế. Sau Đại chiến tranh thế giới thứ I (ĐCTGI), hầu như các cường quốc đều sở hữu cho họ các vũ khí hạt nhân – kết quả là làm cho 1 triệu người bị thương và hơn 90.000 người chết – các quốc gia phương Tây cùng ký kết Nghị định thư Geneva năm 1925.

Nghị định thư này ngăn cấm sử dụng các loại vũ khí sinh, hóa, và trong một khoảng thời gian có vẻ như nhiều nước đã tuân theo nghị định này. Nhưng Hoa Kỳ chưa bao giờ ký tên vào Nghị định thư Geneva. Chỉ riêng trong các khoảng thời gian 1961 và 1969, quân đội Mỹ đã chi ra 2 tỷ USD để nâng cấp các kho vũ khí sinh, hóa của họ, theo công bố của sử gia khoa học Simone Müller trong cuốn sách của ông mang tựa đề “Nghiên cứu xã hội lịch sử”.

Nghị sỹ Richard McCarthy đã quyết định tìm hiểu nhiều hơn và quyết tâm bóc trần khu phức hợp vũ khí hóa học cho công luận Mỹ được biết. Bắt đầu vào tháng 5 năm 1969, ông McCarthy đã thúc giục việc tổ chức các buổi điều trần Quốc hội nhằm hé lộ tầm ảnh hưởng của chương trình vũ khí hóa học của Mỹ và phát hiện ra chương trình xử lý chúng bằng một mã viết tắt: CHASE. Đó là cách xử lý hóa chất độc hại của người Mỹ: chuyển chúng lên tàu và vất xuống biển, đào hố dưới đáy biển và chôn chúng.

Không đầy 1 năm sau sự cố Dugway, khoảng tháng 7 năm 1969, một sự cố rò rỉ hóa chất nhỏ đã được phát hiện đối với vũ khí khí độc thần kinh tại một căn cứ quân sự Mỹ ở đảo Okinawa (Nhật Bản).

Sự cố đã làm 24 người bị thương, không có ai chết. Báo chí và công luận nhanh chóng ngờ ngợ ra chi tiết liên quan giữa Okinawa và Utah. Báo cáo của tờ Science viết: “Lầu Năm Góc thừa nhận rằng, ngoài căn cứ Utah, còn có những địa điểm khác dùng để thử nghiệm ngoài trời các chất độc Tabun, Sarin, Soman, VX và khí mù tạc”. 

Nguyễn Thanh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.