Bí ẩn hiện tượng không biết đau

Một chứng bệnh rối loạn di truyền hiếm gặp khiến cho một người không còn cảm giác với sự đau đớn thân thể được các nhà khoa học phát hiện và gọi là "hội chứng vô cảm bẩm sinh với đau đớn kết hợp bệnh lý kênh ion" (CIP). Khoảng 1 trong 1 triệu người trên toàn thế giới sinh ra mà không có cảm giác đau dẫn đến hậu quả là tự gây thương tích cho bản thân từ lúc nhỏ và có thể dẫn đến cái chết sớm.

Sau khi nghiên cứu hội chứng CIP ở 11 gia đình bị mắc phải ở châu Âu và châu Á, các nhà khoa học xác định được hiện tượng đột biến nơi một gene gọi là PRDM 12 dẫn đến tình trạng mọi chức năng cảm giác với sự đau đớn không hoạt động ngay từ lúc mới sinh ra.

Cô gái tên là Ashlyn Blocker - hiện đang sống với cha mẹ là Tara và John ở thị trấn Patterson bang Georgia miền Nam nước Mỹ -  hoàn toàn không có cảm giác đau đớn và là một trong số nhỏ những người được chẩn đoán mắc phải CIP.

Ashlyn Blocker.
Ashlyn Blocker.

Ashlyn không hề có cảm giác gì khi cầm nắm những món đồ nóng, khi bị côn trùng cắn hay khi da thịt bị những vết cắt. Thậm chí, Ashlyn có thể đưa tay vào nước sôi mà vẫn không thấy đau đớn gì. Bà Tara, Ashlyn cho biết: "Vợ chồng tôi chưa hề nghe nói đến căn bệnh kỳ quặc này. Thật không thể tin được và quá đáng sợ". Năm 2012, người mẹ này nói với phóng viên tờ New York Times rằng bệnh tình của Ashlyn chỉ được xác định sau khi trải qua một loạt xét nghiệm gene.

Các xét nghiệm cho biết Ashlyn kế thừa từ cha mẹ 2 bản sao khiếm khuyết của gene SCN9A liên quan đến hoạt động truyền dẫn các xung thần kinh nơi các tế bào thần kinh (neuron) cảm giác trước sự đau đớn. CIP cực kỳ hiếm gặp và cho đến nay y văn thế giới chỉ có 20 trường hợp. Trong đó, nhiều trường hợp chủ yếu do đột biến các gene, bao gồm gene SCN9A, liên quan đến hoạt động truyền các tín hiệu điện nơi dây thần kinh.

Tuy nhiên, gene PRDM 12 đóng vai trò chủ chốt trong việc biến đổi một protein gọi là chromatin (sợi nhiễm sắc) hoạt động như công tắc có nhiệm vụ tắt hay mở các gene khác trên nhiễm sắc thể. Do chromatin đóng vai trò hết sức đặc biệt trong sự hình thành các tế bào thần kinh cho nên phát hiện của các nhà khoa học giải thích được tại sao các neuron nhạy cảm với sự đau đớn không tạo thành đúng nơi các bệnh nhân CIP.

Tiến sĩ Felicia Axelrod.
Tiến sĩ Felicia Axelrod.

Giáo sư Geoffrey Woods ở Viện Nghiên cứu Y khoa Đại học Cambridge giải thích: "Cảm giác trước sự đau đớn là cơ chế trọng yếu giúp con người sinh tồn. Nếu hiểu được các cơ chế đằng sau cảm giác đau, chúng ta có thể kiểm soát và làm giảm sự đau đớn không cần thiết".

Những em bé chào đời mắc phải CIP thường tự gây tổn thương cho bản thân một cách vô ý thức - như cắn lưỡi hay bàn tay. Khi lớn lên, những người này phải hết sức cẩn trọng trước những đồ vật nóng để tránh bị bỏng. Mặc dù, bệnh nhân đôi khi có thể phân biệt được bằng mắt giữa hai trạng thái nóng và lạnh, song họ không hề có cảm giác đau khi tiếp xúc với nhiệt.

Trở lại trường hợp của Ashlyn Blocker, cha mẹ cô chỉ biết mình mắc chứng bệnh kỳ lạ khi đưa cô bé đến bác sĩ chữa mắt lúc 8 tháng tuổi. Bác sĩ nhỏ thuốc vào mắt Ashlyn song  cô bé vẫn không hề có biểu hiện đau rát gì. Sau đó, một bác sĩ chuyên khoa di truyền học cho tiến hành xét nghiệm mới phát hiện bệnh của Ashlyn Blocker. Kết quả tiết lộ Ashlyn thừa kế 2 bản sao gen đột biến SCN9A từ cha và mẹ.

Cha mẹ của Ashlyn Blocker không thể biết trước được những gì sẽ xảy đến cho con gái họ. Từ khi mọc răng, Ashlyn gặp phải những chuyện khiến cha mẹ hết sức lo ngại. Cô bé cắn môi đến chảy máu trong khi ngủ, cắn lưỡi khi ăn và dùng răng làm rách cả da ngón tay. Những bức ảnh gia đình cho thấy rõ vô số thương tích mà Ashlyn tự gây ra cho bản thân.

Bố của Ashlyn tâm sự: "Tôi nhận thấy chúng tôi không thể nào chấm dứt được mọi sự nguy hiểm xảy đến cho con bé. Ashlyn cần một cuộc sống bình thường, không bị áp đặt bởi các giới hạn". Khi đến nhà trẻ, một y tá trường học được sắp xếp để theo dõi chặt chẽ mọi hành động của Ashlyn nhằm phòng ngừa nguy hiểm. Cha mẹ Ashlyn càng lo lắng hơn khi nghe nói đến trường hợp một bệnh nhi CIP bị viêm ruột thừa nhưng không được phát hiện đến khi ruột vỡ ra...

Tiến sĩ Felicia Axelrod, giáo sư Khoa Bệnh nhi và Thần kinh học Trường Y Đại học New York (Mỹ), nói rằng: "Có mọi loại tế bào thần kinh khác nhau giúp chúng ta cảm nhận được mọi cảm giác khác nhau. Chúng ta có thể mất thính giác nhưng còn khả năng xúc giác. Nhưng, với CIP thì hoàn toàn bất lực". Bởi vì, CIP ngăn chặn mọi cảm giác đau đớn, nóng hay lạnh truyền đến não bộ.

Các chuyên gia như tiến sĩ Axelrod không biết chính xác hiện nay có bao nhiêu người trên thế giới mắc phải CIP. Hiện nay, Nhật Bản có một hiệp hội dành cho các bệnh nhân CIP duy nhất trên thế giới, với tổng cộng 67 thành viên.

An An (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.