Bí ẩn địa lăng Tần Thủy Hoàng: Có dấu tích của người phương Tây

Tháng 3-1974, những người nông dân vùng Tây An, Thiểm Tây, Trung Quốc trong lúc đào xới trên cánh đồng của mình đã vô tình chạm phải đầu một bức tượng bằng sành mà họ tưởng rằng đó là pho tượng Phật.

Chỉ khi các nhà khảo cổ tìm đến nơi này, thì hàng ngàn pho tượng binh lính bằng đất nung mới được khai quật. Những bí ẩn và quy mô khảo cổ đã khiến cho địa lăng Tần Thủy Hoàng được coi là phát hiện khảo cổ vĩ đại nhất thế kỷ XX. Đã có rất nhiều giả thiết được đưa ra cho những bí ẩn trong địa lăng, đặc biệt là về đội quân đất nung được phát hiện.

Mới đây các nhà khảo cổ Trung Quốc cho rằng đã phát hiện DNA của người phương Tây ở khu vực địa lăng vào khoảng 259-210 trước Công nguyên. Điều này đã làm dấy lên nhiều tranh cãi và cho đến nay vẫn là điều bí ẩn bởi khu lăng mộ chính của Tần Thủy Hoàng vẫn còn bị niêm phong kín, chưa được khám phá. 

Tần Thủy Hoàng và ngôi mộ được xây dựng từ khi còn sống

Tần Thủy Hoàng tên thật là Doanh Chính, trở thành vị vua thứ 36 của nước Tần trong thời kỳ Chiến Quốc. Sau khi thống nhất Trung Quốc vào năm 221 trước Công nguyên, lập ra nhà Tần. Ông mất năm 210 vào tuổi 49 cùng vô số bí mật về cái chết của mình.

Đã có rất nhiều bộ phim mô tả về Tần Thủy Hoàng, từ vị danh tướng lỗi lạc cho đến vị vua tàn bạo, đốt sách và chôn sống các học giả. Thế nhưng có một sự thật không thể chối cãi là vào thời kỳ Tần Thủy Hoàng cai trị, đã có nhiều công trình vĩ đại được khởi công xây dựng như Vạn Lý Trường Thành, kênh đào Linh Cừ… và điển hình là khu địa lăng.

Địa lăng là một trong những dự án đầu tiên mà Tần Thủy Hoàng thực hiện khi lên ngôi. Theo các nhà nghiên cứu, địa lăng được khởi công năm 215 trước Công nguyên có tới hơn 700 nghìn người tham gia dưới sự chỉ huy của một vị tướng thân cận của Tần Thủy Hoàng là Mông Điềm.

Theo những ghi chép còn lại của nhà sử học Tư Mã Thiên, địa lăng chứa đầy châu báu; với bản đồ của một trăm con sông; sông Hoàng Hà, Dương Tử và biển Đông được lấp đầy bằng thủy ngân. Hệ thống máy móc điều khiển chúng sẽ khiến cho các dòng thủy ngân chảy suốt đêm ngày cùng với bầu trời là trần địa cung gắn vô số ngọc quý tạo nên cảnh tượng vô cùng kỳ vĩ.

Mỗi pho tượng là một biểu cảm gương mặt khác nhau.
Mỗi pho tượng là một biểu cảm gương mặt khác nhau.

Địa lăng được thắp sáng bởi những ngọn đuốc cháy bằng dầu nhân ngư, một loại cá có hình dạng giống người. Sau khi hoàn thành, những người thợ thủ công nấu chảy đồng để hàn kín các khu mộ, cùng với đó là rất nhiều cạm bẫy để ngăn ngừa những kẻ đào trộm.

Cũng theo sử sách ghi lại, sau khi xây dựng xong khu địa lăng, những người thợ thủ công và thợ xây dựng đều bị chôn sống trong các huyệt đạo và đường hầm để đảm bảo những bí mật không lộ ra ngoài. Phần đất phía trên địa lăng được trồng cây, cỏ để ngụy trang thành một ngọn đồi. Những điều được viết lại tỏ ra có cơ sở khi ở những khu vực đã được khai quật ngày nay, các nhà nghiên cứu đo thấy nồng độ thủy ngân cao hơn gấp nhiều lần thông thường.

Với quy mô ước tính là 18.000m2, địa cung như một kim tự tháp bằng đất có ba tầng, bên trên là nền đất đắp nổi cao 76m, xung quanh được bao bọc hai lớp tường thành với khu vực bên ngoài rộng 2km2. Hai lớp thành này quây lấy một khu vực các cung tẩm, lâu các, chùa chiền v.v… Ở dưới mặt đất là khu địa cung hình chữ nhật có tường cao 27m, dày 4m, có cửa vào bốn phía bao bọc.

Bên trong lăng mộ được mô phỏng theo kiến trúc kinh đô Hàm Dương nhà Tần. Theo thiết kế, ba tầng của địa cung bao gồm trên cùng là ngoại cung, rồi tới nội cung và dưới cùng là tẩm cung. Các nhà nghiên cứu đã tiến hành nhiều cuộc khảo cổ và phát hiện 300 đường hầm bồi táng và hàng vạn cổ vật quan trọng phía trên lớp đất bao bọc bên trên địa cung.

Tới năm 1974, phần hầm mộ được khai quật đầu tiên là đường hầm được đặt tên Binh mã dũng số 1. Ước tính có tới 8 nghìn pho tượng đất nung được tìm thấy. Những nhà nghiên cứu cho rằng đây là những quan văn, quan võ, binh lính, ngựa của những người thân cận và trung thành với Tần Thủy Hoàng. Năm 1984, cuộc khai quật tiếp theo đã tìm thấy đường hầm Binh mã dũng số 2. Đường hầm này chứa đựng các trận thế kỵ binh và các cung thủ trong tư thế bắn được tạo hình phong phú và mang tính nghệ thuật cao.

Một chiếc nỏ gần như nguyên vẹn và...
Một chiếc nỏ gần như nguyên vẹn và...

Đã có rất nhiều khó khăn mà các nhà khảo cổ gặp phải như việc phải di chuyển một lượng đất đá khổng lồ, với tình trạng mực nước ngầm rất cao. Chưa kể đến lớp thủy ngân bao bọc lăng mộ có nồng độ rất cao, thì việc bảo quản các hiện vật được tìm thấy cũng là vấn đề phải được tính toán. Các bức tượng binh mã được tìm thấy thời gian đầu đều có lớp sơn phủ với màu sắc riêng biệt, nhưng sau một thời gian đều bị phai và xỉn đi.

Hiện nay các nhà nghiên cứu đang áp dụng phương pháp "đông khô", tức là đưa những hiện vật vào hầm lạnh tới -40oC để tạo thành một lớp băng mỏng bảo vệ chúng khỏi hiện tượng phong hóa, hoặc vi khuẩn phá hoại trước khi đưa vào bảo quản lâu dài. Toàn bộ khu khảo cổ phải được bao bọc bởi khu nhà bảo quản khổng lồ khiến cho cuộc khám phá những bí ẩn địa cung trở nên tốn kém và khó khăn.

Đội quân đất nung được người phương Tây giúp đỡ chế tác?

Đội quân đất nung, hay còn gọi là tượng binh mã dũng Tần Thủy Hoàng được coi là một trong những bí mật lớn nhất của địa lăng. Những pho tượng binh mã dũng được nặn từ đất sét, sau đó nung với nhiệt độ thấp. Các pho tượng được phết một lớp sơn bên ngoài để bảo quản và tăng độ bền.

Điều đặc biệt là tất cả các pho tượng đều khác nhau ở biểu cảm khuôn mặt, kích cỡ và màu sơn… tất cả đều sống động như đội quân thật. Họ được chôn theo đội hình trong các chiến hào bao bằng gạch, những lớp sơn màu đỏ tươi, xanh lam, hồng và vàng được sơn lên các pho tượng đã bị bạc màu theo thời gian.

Những pho tượng binh mã dũng được đặt trong 3 hầm mộ riêng biệt. Đã có hơn 8 nghìn pho tượng được tìm thấy, chủ yếu là lính bộ binh, cung thủ, các tướng lĩnh trong các tư thế, họ đều cầm vũ khí như cung, kích, giáo, gươm… là những vũ khí ở thời đó. Ngoài ra còn có những bức tượng xe ngựa được chạm khắc tinh xảo và kích cỡ như thật.

....con thiên nga bằng đồng tìm thấy ở lăng mộ Tần Thủy Hoàng.
....con thiên nga bằng đồng tìm thấy ở lăng mộ Tần Thủy Hoàng.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, hầm mộ thứ nhất chứa hơn 6 nghìn bức tượng binh mã dũng nằm ở phía tây của địa lăng là đội quân chủ lực của Tần Thủy Hoàng. Hầm mộ thứ hai có khoảng 1.400 tượng kỵ binh và bộ binh đi kèm. Hầm mộ thứ ba là đội chỉ huy các cấp và xe tứ mã.  

Một nghiên cứu mới đây được công bố của các nhà khảo cổ Tân Cương, Trung Quốc cho rằng những bức tượng đất nung được tìm thấy tại địa cung có thể được người phương Tây giúp chế tạo.

Theo nghiên cứu này, những vết tích DNA của người phương Tây đã được tìm thấy tại khu vực khảo cổ gần địa lăng của Tần Thủy Hoàng có niên đại khoảng 259-210 trước Công nguyên. Những bức tượng đất nung có phong cách Hy Lạp cổ đại và vào thời kỳ này, ở Trung Quốc chưa có truyền thống chế tác tượng có kích thước bằng người thật như vậy.

Tiến sĩ Li Xiuzhen, nhà khảo cổ học tại khu khảo cổ địa lăng cho rằng đã tìm thấy những bằng chứng ban đầu về mối quan hệ giữa người Trung Hoa và phương Tây ở thời kỳ trước cả khi Con đường tơ lụa được hình thành.

Chủ tịch Bảo tàng Mỹ thuật châu Á, Đại học Vienna, Giáo sư Lukas Nickel cho rằng những bức tượng ở khu vực địa lăng chịu sự ảnh hưởng từ phong cách tượng Hy Lạp ở Trung Á sau thời kỳ Alexander Đại đế. Đã hơn 40 năm kể từ khi phát hiện, lý do vì sao Tần Thủy Hoàng chôn kèm trong lăng mộ của mình cả một đội quân đất nung đông đảo như vậy vẫn còn là bí ẩn…

Hoàng Ngọc

Các tin khác

Tên lửa đẩy tái sử dụng ngày càng nhanh - nhiều - rẻ hơn

Tên lửa đẩy tái sử dụng ngày càng nhanh - nhiều - rẻ hơn

Ngày 10/7, Trung Quốc lần đầu tiên thu hồi thành công tầng đẩy của tên lửa Trường Chinh 10B bằng hệ thống lưới trên biển. Chỉ một ngày sau, Nhật Bản cũng thử nghiệm thành công một mẫu tên lửa tái sử dụng loại nhỏ. Hai sự kiện diễn ra liên tiếp trong vòng 24 giờ và có quy mô khác nhau, nhưng cùng cho thấy một xu hướng mới đang định hình công nghiệp không gian toàn cầu.

Cánh cửa mở vào thế giới tâm linh thời cổ xưa ở châu Âu?

Cánh cửa mở vào thế giới tâm linh thời cổ xưa ở châu Âu?

Những bộ hài cốt không đầu nằm lặng lẽ dưới đáy con hào bao quanh một khu định cư hơn 7.000 năm tuổi ở Slovakia đang mang đến những manh mối hiếm hoi về cách các cộng đồng nông nghiệp đầu tiên ở châu Âu nhìn nhận cái chết, tổ tiên và mối liên hệ giữa người sống với người đã khuất.

Điểm cực hạn của đội tàu sân bay Mỹ

Điểm cực hạn của đội tàu sân bay Mỹ

Trên đại dương bao la, những chiếc tàu sân bay khổng lồ từ lâu đã là hiện thân cho sức mạnh quân sự Mỹ. Không chỉ là vũ khí, chúng vừa là công cụ ngoại giao, vừa là đòn bẩy răn đe trong ván cờ chiến lược toàn cầu. Nhưng lực lượng hải quân hùng mạnh nhất thế giới cũng đang kiệt sức vì tham vọng khổng lồ của Washington khiến những con tàu và thủy thủ đoàn của họ bị đẩy tới giới hạn nguy hiểm.

Nguy cơ sụp đổ khí hậu và bài toán sinh tồn của nền văn minh

Nguy cơ sụp đổ khí hậu và bài toán sinh tồn của nền văn minh

Đợt tăng nhiệt kỷ lục vào tháng 5/2026 không chỉ là một cột mốc số liệu đơn thuần, đó là hồi chuông cảnh báo về sự sụp đổ của hệ thống điều hòa tự nhiên đã bảo vệ nhân loại suốt 12.000 năm qua. Khi các điểm đảo chiều khí hậu đang bị kích hoạt với tốc độ không thể kiểm soát, cái giá phải trả giờ đây chính là sự sinh tồn của nền văn minh.

Khi cỏ tự nhiên được "trồng bằng công nghệ"

Khi cỏ tự nhiên được "trồng bằng công nghệ"

Thay vì phụ thuộc vào ánh nắng mặt trời hay thổ nhưỡng tự nhiên tại chỗ, toàn bộ hệ thống thảm nhung phục vụ World Cup 2026 tại 11 sân bóng ở Mỹ đều được kiến tạo, vận chuyển, lắp đặt và duy trì bằng những giải pháp kỹ thuật sinh học và cơ khí tối tân nhất trong lịch sử thể thao thế giới. Những ghi nhận thực tế từ các kỹ sư tại hiện trường đã hé lộ nhiều bí mật kinh ngạc về quy trình chuẩn bị mặt sân khắt khe chưa từng có này.

Mật mã thiêng nơi đội tuyển Argentina đóng quân tại World Cup 2026

Mật mã thiêng nơi đội tuyển Argentina đóng quân tại World Cup 2026

Giữa cái nóng hầm hập vùng Trung Tây nước Mỹ, đội tuyển Argentina thiết lập đại bản doanh tại Kansas City chuẩn bị bảo vệ ngai vàng World Cup 2026. Bất chấp thời tiết khắc nghiệt và gợi ý đổi địa điểm từ FIFA, Lionel Messi cùng đồng đội vẫn kiên định bám trụ tại đây. Đây không đơn thuần là quyết định hậu cần kỹ thuật, mà là sự tính toán kỹ lưỡng nhằm tìm kiếm không gian bình yên, kết nối văn hóa quê hương và tiếp nhận báu vật tinh thần vô giá truyền lại từ lịch sử chính trị, thể thao vĩ đại dân tộc Nam Mỹ.

Cận cảnh bên trong máy tính lượng tử Hanyuan-2. Ảnh: Quantum Computing Report

Dấu mốc mới trong cuộc đua lượng tử toàn cầu

Khi công ty CAS Cold Atom Technology của Trung Quốc công bố Hanyuan-2, hệ thống máy tính lượng tử lõi kép đầu tiên, cuộc đua toàn cầu dường như đã bước sang một giai đoạn mới. Từ Washington tới Bắc Kinh, từ Paris tới London, các chính phủ và tập đoàn công nghệ đang đổ hàng tỷ USD vào lĩnh vực sẽ định hình thế hệ điện toán tiếp theo của thế giới.

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Mục tiêu “netzero” và lực cản từ khủng hoảng năng lượng

Các cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), chính sách “xanh” với những mục tiêu quyết đoán cùng các tuyên bố mạnh mẽ của chính giới, làn sóng đầu tư vào năng lượng tái tạo cùng áp lực cắt giảm khí thải carbon khiến than đá, loại nhiên liệu từng là động lực cho các cuộc cách mạng công nghiệp dường như đang dần bị đẩy ra bên lề.

Nhưng trước các cú sốc địa chính trị, khủng hoảng năng lượng khi nguồn cung gián đoạn, và đặc biệt là nhu cầu điện tăng vọt do tăng trưởng kinh tế cũng như sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), than đá một lần nữa được nhắc đến như giải pháp an ninh năng lượng. Liệu thế giới có thể thực sự rời bỏ than đá? Quá trình chuyển đổi xanh trên thực tế dường như mong manh hơn nhiều so với những tuyên bố chính trị?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Máy bay diệt drone triển vọng đến đâu?

Một trong những bước thay đổi lớn của chiến tranh trong vòng mười năm trở lại đây là sự lên ngôi của máy bay không người lái (UAV). Những chiếc máy bay cho vào vali được mà có thể đảm nhận nhiệm vụ trinh thám, tiêu diệt mục tiêu, v.v… không kém gì các loại khí tài đắt tiền. Nhờ UAV mà các lực lượng phiến quân có thể tham gia cuộc chiến trên không chứ không còn phải chịu cảnh hoàn toàn lép vế trước quân đội chính quy. Tất nhiên là việc sử dụng drone hàng loạt cũng kéo theo hoạt động phát triển vũ khí diệt drone. Nhưng sử dụng máy bay - cả loại có và không có người lái - để tiêu diệt UAV có là giải pháp hữu hiệu?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Mỹ ngầm đổi “luật chơi” trong cuộc chiến chống ma tuý?

Một cuộc chiến bí mật được cho là đang leo thang mạnh mẽ dọc theo biên giới Nam Mỹ. Theo CNN và hãng thông tấn Anadolu, ngày càng nhiều thông tin và nghi vấn cho rằng CIA đang tham gia sâu hơn vào các hoạt động nhằm vào mạng lưới băng đảng ma túy tại Mexico. Những thay đổi chiến lược trở nên rõ nét hơn khi chính quyền Mỹ nhìn nhận các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia này như những mối đe dọa an ninh có tính khủng bố, qua đó mở đường cho các hoạt động tình báo và bán quân sự tinh vi hơn trên lãnh thổ nước láng giềng.

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Lầu Năm Góc giải mật UFO: Bên trong kho hồ sơ mật bị phong kín 80 năm

Sau gần 80 năm trong các kho lưu trữ mật của quân đội Mỹ, hàng trăm hồ sơ về UFO (vật thể bay không xác định) vừa lần đầu được Lầu Năm Góc công khai trước thế giới. Không có “xác người ngoài hành tinh” hay bằng chứng về những cuộc đổ bộ từ vũ trụ, nhưng các đoạn phim hồng ngoại, ghi âm và lời kể của phi công đang mở ra cuộc tranh luận lớn nhất nhiều thập niên qua về những vật thể bí ẩn mà ngay cả Washington cũng chưa thể giải thích.

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

“Đốm lửa” chiến tranh đã rơi gần những lò phản ứng

Cuộc tấn công bằng drone vào nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE hôm 17/5 chỉ gây ra thiệt hại nhỏ. Nhưng dư chấn thì rất lớn, khi nó cho thấy ranh giới giữa một vụ tấn công “suýt trúng” với một thảm họa phóng xạ đang ngày càng mong manh, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị bủa vây Trung Đông như hiện nay.

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Thế giới đã sẵn sàng cho đại dịch tiếp theo?

Khi con tàu du lịch MV Hondius rời cảng Ushuaia, Argentina vào ngày 1/4/2026, không ai trên tàu có thể ngờ rằng họ sắp trở thành tâm điểm của một cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu. Sau bốn tuần, ba hành khách đã tử vong, nhiều người khác nguy kịch, cuộc truy vết phức tạp được tiến hành. Ổ dịch virus Hanta trên con tàu này không chỉ là một thảm kịch đơn lẻ, nó đã trở thành phép thử mới đối với khả năng chống chịu của hệ thống y tế toàn cầu trong bối cảnh chúng ta vẫn đang loay hoay tìm kiếm sự đồng thuận để đối phó với những đại dịch mới.

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Sau hơn 30 năm lại nói về chuyện quốc phục

Nói về quốc phục hay cao hơn là bàn tới câu chuyện quốc phục ở nước ta có lẽ rất khó ấn định được thời điểm chính xác, bởi mỗi giai đoạn lại bùng lên rồi xẹp xuống, hòa tan trong vô vàn sự kiện, hoạt động... Những ngày gần đây, thông qua một hoạt động mang tính lễ nghi cấp Nhà nước, vấn đề cần có một bộ quốc phục, lễ phục mang tính thành quy lại xôn xao dư luận, khiến nhiều nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa trăn trở, đặt câu hỏi: “Tại sao, đến hôm nay, chúng ta vẫn còn băn khoăn đi tìm quốc phục?”.

Cây giáo trên tay vua

Cây giáo trên tay vua

Giáo là món vũ khí “kinh điển” của thời cổ đại, vì nó dễ chế tạo, dễ huấn luyện và được sử dụng rất linh hoạt. Ngoài binh lính, có những vị vua nước Việt cũng từng cầm giáo làm vũ khí, và có vị còn... ra đi vì mũi giáo.

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo âm thầm tàn phá môi trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang âm thầm thúc đẩy sự mở rộng của nhiên liệu hóa thạch, giúp một số quốc gia gây ô nhiễm lớn nhất thế giới khoan và khai thác nhiều dầu khí hơn. Đã đến lúc cần xem xét lượng khí thải do AI tạo ra, vốn có thể vượt xa đáng kể so với tác động môi trường từ cơ sở hạ tầng của nó.

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

40 năm định hình ngành hạt nhân sau thảm kịch Chernobyl

Thảm họa Chernobyl không chỉ khép lại bằng những con số thương vong, mà còn mở ra một bước ngoặt lớn trong tư duy về an toàn và chính sách năng lượng toàn cầu. Từ cú sốc 1986, khái niệm "văn hóa an toàn hạt nhân" được đặt lên hàng đầu, kéo theo những thay đổi sâu rộng trong thiết kế, vận hành và giám sát các nhà máy điện nguyên tử. Ngày nay, khi nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng gia tăng, điện hạt nhân đang trở lại và đáng tin cậy hơn nhiều so với cách đây 4 thập kỷ.

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

“Đường vòng” cho nỗ lực từ bỏ nhiên liệu hóa thạch

Ngày 28/4/2026, Hội nghị quốc tế lần thứ nhất về Chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch đã diễn ra tại thành phố Santa Marta của Colombia, với sự tham dự của đại diện hơn 50 quốc gia. Bức tranh rối ren của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua cho thấy một thực tế phũ phàng là sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch đang trói buộc các quốc gia vào những biến động địa chính trị phức tạp, vốn nằm ngoài tầm kiểm soát. Trong bối cảnh đó, hội nghị tại Santa Marta đã được nhiều ý kiến ca tụng là sự kiện đánh dấu “bước khai tử” nhiên liệu hóa thạch.

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Vành đai gỉ sét và vành đai mặt trời: Cuộc chuyển đổi trong lòng nước Mỹ

Khi những người ủng hộ ông Trump trong cuộc đua trở lại Nhà Trắng hô vang khẩu hiệu “Đưa việc làm trở lại”, họ không chỉ nói về những bảng lương đã mất, mà còn về cả một bản sắc đang phai mờ. Thực tế, những nhà máy mới vẫn đang mọc lên trên đất Mỹ, chỉ có điều chúng không nằm ở những thị trấn công nghiệp xưa cũ mà chọn những vùng đất mới. Đây vừa là lựa chọn tất yếu, đồng thời là một nghịch lý của nền kinh tế - chính trị Mỹ hiện tại.