Béo phì có thể giảm hiệu quả của vaccine

Các nhà khoa học cho biết vaccine bệnh cúm, viêm gan B, uốn ván và bệnh dại có thể kém hiệu quả hơn ở người lớn béo phì so với dân số nói chung, khiến họ dễ bị nhiễm trùng và ốm đau hơn. Các nhà nghiên cứu béo phì cũng nhận định có rất ít lý do để tin rằng vaccine COVID-19 sắp tới đây sẽ khác biệt.

Hơn 107 triệu người Mỹ trưởng thành bị béo phì và khả năng trở lại an toàn để làm việc, chăm sóc gia đình và tiếp tục cuộc sống hàng ngày có thể bị hạn chế nếu vaccine vẫn không có khả năng tăng cường miễn dịch cho họ. 

Tháng 3/2020, vẫn còn trong giai đoạn đầu của đại dịch toàn cầu, một nghiên cứu ít được chú ý từ Trung Quốc cho thấy những bệnh nhân bị nhiễm COVID-19 béo có nhiều khả năng tử vong hơn những người gầy hơn - điều đó cho thấy một tương lai nguy hiểm đang chờ đợi Mỹ, nơi có dân số béo phì đông nhất trên thế giới.

Béo phì trở thành yếu tố khiến việc tiêm chủng chống nhiễm trùng cho người lớn trở nên khó khăn hơn.
Béo phì trở thành yếu tố khiến việc tiêm chủng chống nhiễm trùng cho người lớn trở nên khó khăn hơn.

Khi các đơn vị chăm sóc đặc biệt ở New York, New Jersey và những nơi khác chật kín bệnh nhân, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh liên bang Mỹ (CDC) cảnh báo người béo phì có chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 40 trở lên - được gọi là bệnh béo phì hoặc thừa cân khoảng 45,36 kg - nằm trong số những nhóm có nguy cơ bị nặng với COVID-19. Khoảng 9% người Mỹ trưởng thành nằm trong diện đó. 

Khi nhiều tuần trôi qua và bức tranh rõ ràng hơn về những người đang nhập viện được chú ý, các quan chức y tế liên bang đã mở rộng cảnh báo đối với những người có chỉ số BMI từ 30 trở lên. Điều đó đã mở rộng đáng kể hàng ngũ những người được coi là dễ bị tổn thương bởi các trường hợp nhiễm trùng nặng nhất, lên 42,4% người Mỹ trưởng thành.

Béo phì từ lâu đã được biết đến là một yếu tố nguy cơ đáng kể dẫn đến tử vong do bệnh tim mạch và ung thư. Nhưng các nhà khoa học trong lĩnh vực chuyển hóa miễn dịch phát hiện béo phì cũng cản trở phản ứng miễn dịch của cơ thể, khiến những người này có nguy cơ dễ bị nhiễm các mầm bệnh như cúm và virus mới. 

Trong trường hợp bệnh cúm, béo phì trở thành yếu tố khiến việc tiêm chủng chống nhiễm trùng cho người lớn trở nên khó khăn hơn. Câu hỏi đặt ra là liệu điều đó có đúng với COVID-19 hay không?

Một hệ miễn dịch khỏe mạnh sẽ "bật và tắt" chứng viêm khi cần thiết, kích thích các tế bào bạch cầu giải phóng protein chống lại nhiễm trùng. Vaccine khai thác phản ứng viêm đó. Nhưng xét nghiệm máu cho thấy những người béo phì và những người có các yếu tố nguy cơ chuyển hóa liên quan như huyết áp cao và lượng đường trong máu tăng cao gặp phải tình trạng viêm nhẹ mãn tính; tình trạng viêm vẫn tiếp tục "bật". 

Mô mỡ - hay mỡ - ở bụng, gan và các cơ quan khác chứa các tế bào chuyên biệt gửi ra các phân tử, như hormone leptin, mà các nhà khoa học nghi ngờ gây ra tình trạng viêm mãn tính này. Trong khi các cơ chế sinh học chính xác vẫn đang được nghiên cứu, tình trạng viêm mãn tính dường như cản trở phản ứng miễn dịch với vaccine, điều đó khiến những người béo phì vẫn mắc các bệnh có thể phòng ngừa ngay cả sau khi tiêm chủng.

Bằng chứng cho thấy những người béo phì có phản ứng chậm với các loại vaccine thông thường được quan sát lần đầu tiên vào năm 1985 khi các nhân viên bệnh viện béo phì được tiêm vaccine viêm gan B cho thấy khả năng bảo vệ giảm đáng kể vào 11 tháng sau đó - điều này không được quan sát thấy ở những nhân viên không béo phì. 

Phát hiện này được nhân rộng trong một nghiên cứu tiếp theo sử dụng kim dài hơn để đảm bảo vaccine được tiêm vào cơ chứ không phải mỡ. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra các vấn đề tương tự với vaccine viêm gan A, và các nghiên cứu khác cũng phát hiện sự suy giảm đáng kể khả năng bảo vệ kháng thể với vaccine uốn ván và bệnh dại ở những người béo phì. 

Thuốc chủng ngừa cũng được biết là ít hiệu quả hơn ở người lớn tuổi, đó là lý do tại sao những người 65 tuổi trở lên nhận được thuốc chủng ngừa cúm hàng năm có chứa nhiều kháng nguyên virus cúm hơn để giúp tăng cường phản ứng miễn dịch.

Năm 2017, nhóm nhà khoa học Đại học Bắc Carolina - Chapel Hill cung cấp manh mối quan trọng về những hạn chế của vaccine cúm. Trong một bài báo đăng trên Tạp chí Quốc tế về Béo phì (IJO), các nhà nghiên cứu lần đầu tiên chỉ ra rằng những người trưởng thành béo phì được tiêm chủng có nguy cơ mắc bệnh cúm hoặc bệnh giống cúm cao gấp đôi so với những người trưởng thành có cân nặng khỏe mạnh. 

Thật kỳ lạ, nghiên cứu cho thấy những người trưởng thành mắc bệnh béo phì tạo ra một mức kháng thể bảo vệ đối với vaccine cúm, nhưng họ vẫn phản ứng kém.

Chad Petit, nhà virus học của Đại học Alabama đang nghiên cứu về COVID-19 ở những bệnh nhân béo phì, cho biết: "Đó là điều bí ẩn. Một giả thuyết là béo phì có thể gây rối loạn điều hòa trao đổi chất của tế bào T, tế bào bạch cầu quan trọng đối với phản ứng miễn dịch. Nhưng điều đó không phải là không thể vượt qua. Chúng tôi có thể thiết kế vaccine tốt hơn có thể khắc phục sự khác biệt này".

Trong lịch sử, những người có chỉ số BMI cao thường bị loại khỏi các thử nghiệm thuốc vì họ thường mắc các bệnh mãn tính liên quan có thể che giấu kết quả. Tiến sĩ Larry Corey, thuộc Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Fred Hutchinson, người đang giám sát các thử nghiệm giai đoạn III do Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) tài trợ, cho biết các thử nghiệm lâm sàng đang được tiến hành để kiểm tra tính an toàn và hiệu quả của vaccine COVID-19 không loại trừ chỉ số BMI. 

Corey cho biết mặc dù các điều phối viên thử nghiệm không đặc biệt tập trung vào việc béo phì như một biến chứng tiềm ẩn, chỉ số BMI của những người tham gia sẽ được ghi lại và đánh giá kết quả.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.