Béo phì có thể giảm hiệu quả của vaccine

Các nhà khoa học cho biết vaccine bệnh cúm, viêm gan B, uốn ván và bệnh dại có thể kém hiệu quả hơn ở người lớn béo phì so với dân số nói chung, khiến họ dễ bị nhiễm trùng và ốm đau hơn. Các nhà nghiên cứu béo phì cũng nhận định có rất ít lý do để tin rằng vaccine COVID-19 sắp tới đây sẽ khác biệt.

Hơn 107 triệu người Mỹ trưởng thành bị béo phì và khả năng trở lại an toàn để làm việc, chăm sóc gia đình và tiếp tục cuộc sống hàng ngày có thể bị hạn chế nếu vaccine vẫn không có khả năng tăng cường miễn dịch cho họ. 

Tháng 3/2020, vẫn còn trong giai đoạn đầu của đại dịch toàn cầu, một nghiên cứu ít được chú ý từ Trung Quốc cho thấy những bệnh nhân bị nhiễm COVID-19 béo có nhiều khả năng tử vong hơn những người gầy hơn - điều đó cho thấy một tương lai nguy hiểm đang chờ đợi Mỹ, nơi có dân số béo phì đông nhất trên thế giới.

Béo phì trở thành yếu tố khiến việc tiêm chủng chống nhiễm trùng cho người lớn trở nên khó khăn hơn.
Béo phì trở thành yếu tố khiến việc tiêm chủng chống nhiễm trùng cho người lớn trở nên khó khăn hơn.

Khi các đơn vị chăm sóc đặc biệt ở New York, New Jersey và những nơi khác chật kín bệnh nhân, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh liên bang Mỹ (CDC) cảnh báo người béo phì có chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 40 trở lên - được gọi là bệnh béo phì hoặc thừa cân khoảng 45,36 kg - nằm trong số những nhóm có nguy cơ bị nặng với COVID-19. Khoảng 9% người Mỹ trưởng thành nằm trong diện đó. 

Khi nhiều tuần trôi qua và bức tranh rõ ràng hơn về những người đang nhập viện được chú ý, các quan chức y tế liên bang đã mở rộng cảnh báo đối với những người có chỉ số BMI từ 30 trở lên. Điều đó đã mở rộng đáng kể hàng ngũ những người được coi là dễ bị tổn thương bởi các trường hợp nhiễm trùng nặng nhất, lên 42,4% người Mỹ trưởng thành.

Béo phì từ lâu đã được biết đến là một yếu tố nguy cơ đáng kể dẫn đến tử vong do bệnh tim mạch và ung thư. Nhưng các nhà khoa học trong lĩnh vực chuyển hóa miễn dịch phát hiện béo phì cũng cản trở phản ứng miễn dịch của cơ thể, khiến những người này có nguy cơ dễ bị nhiễm các mầm bệnh như cúm và virus mới. 

Trong trường hợp bệnh cúm, béo phì trở thành yếu tố khiến việc tiêm chủng chống nhiễm trùng cho người lớn trở nên khó khăn hơn. Câu hỏi đặt ra là liệu điều đó có đúng với COVID-19 hay không?

Một hệ miễn dịch khỏe mạnh sẽ "bật và tắt" chứng viêm khi cần thiết, kích thích các tế bào bạch cầu giải phóng protein chống lại nhiễm trùng. Vaccine khai thác phản ứng viêm đó. Nhưng xét nghiệm máu cho thấy những người béo phì và những người có các yếu tố nguy cơ chuyển hóa liên quan như huyết áp cao và lượng đường trong máu tăng cao gặp phải tình trạng viêm nhẹ mãn tính; tình trạng viêm vẫn tiếp tục "bật". 

Mô mỡ - hay mỡ - ở bụng, gan và các cơ quan khác chứa các tế bào chuyên biệt gửi ra các phân tử, như hormone leptin, mà các nhà khoa học nghi ngờ gây ra tình trạng viêm mãn tính này. Trong khi các cơ chế sinh học chính xác vẫn đang được nghiên cứu, tình trạng viêm mãn tính dường như cản trở phản ứng miễn dịch với vaccine, điều đó khiến những người béo phì vẫn mắc các bệnh có thể phòng ngừa ngay cả sau khi tiêm chủng.

Bằng chứng cho thấy những người béo phì có phản ứng chậm với các loại vaccine thông thường được quan sát lần đầu tiên vào năm 1985 khi các nhân viên bệnh viện béo phì được tiêm vaccine viêm gan B cho thấy khả năng bảo vệ giảm đáng kể vào 11 tháng sau đó - điều này không được quan sát thấy ở những nhân viên không béo phì. 

Phát hiện này được nhân rộng trong một nghiên cứu tiếp theo sử dụng kim dài hơn để đảm bảo vaccine được tiêm vào cơ chứ không phải mỡ. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra các vấn đề tương tự với vaccine viêm gan A, và các nghiên cứu khác cũng phát hiện sự suy giảm đáng kể khả năng bảo vệ kháng thể với vaccine uốn ván và bệnh dại ở những người béo phì. 

Thuốc chủng ngừa cũng được biết là ít hiệu quả hơn ở người lớn tuổi, đó là lý do tại sao những người 65 tuổi trở lên nhận được thuốc chủng ngừa cúm hàng năm có chứa nhiều kháng nguyên virus cúm hơn để giúp tăng cường phản ứng miễn dịch.

Năm 2017, nhóm nhà khoa học Đại học Bắc Carolina - Chapel Hill cung cấp manh mối quan trọng về những hạn chế của vaccine cúm. Trong một bài báo đăng trên Tạp chí Quốc tế về Béo phì (IJO), các nhà nghiên cứu lần đầu tiên chỉ ra rằng những người trưởng thành béo phì được tiêm chủng có nguy cơ mắc bệnh cúm hoặc bệnh giống cúm cao gấp đôi so với những người trưởng thành có cân nặng khỏe mạnh. 

Thật kỳ lạ, nghiên cứu cho thấy những người trưởng thành mắc bệnh béo phì tạo ra một mức kháng thể bảo vệ đối với vaccine cúm, nhưng họ vẫn phản ứng kém.

Chad Petit, nhà virus học của Đại học Alabama đang nghiên cứu về COVID-19 ở những bệnh nhân béo phì, cho biết: "Đó là điều bí ẩn. Một giả thuyết là béo phì có thể gây rối loạn điều hòa trao đổi chất của tế bào T, tế bào bạch cầu quan trọng đối với phản ứng miễn dịch. Nhưng điều đó không phải là không thể vượt qua. Chúng tôi có thể thiết kế vaccine tốt hơn có thể khắc phục sự khác biệt này".

Trong lịch sử, những người có chỉ số BMI cao thường bị loại khỏi các thử nghiệm thuốc vì họ thường mắc các bệnh mãn tính liên quan có thể che giấu kết quả. Tiến sĩ Larry Corey, thuộc Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Fred Hutchinson, người đang giám sát các thử nghiệm giai đoạn III do Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) tài trợ, cho biết các thử nghiệm lâm sàng đang được tiến hành để kiểm tra tính an toàn và hiệu quả của vaccine COVID-19 không loại trừ chỉ số BMI. 

Corey cho biết mặc dù các điều phối viên thử nghiệm không đặc biệt tập trung vào việc béo phì như một biến chứng tiềm ẩn, chỉ số BMI của những người tham gia sẽ được ghi lại và đánh giá kết quả.

Duy Ân (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.