Bệnh sởi và mối đe dọa của phong trào chống tiêm chủng

Sự gia tăng các ca mắc sởi được thúc đẩy một phần bởi phong trào chống vaccine đang diễn ra trên toàn thế giới. Những bậc phụ huynh không cho con mình đi tiêm chủng đầy đủ vì nghi ngờ vaccine MMR (phòng sởi, quai bị, rubella) gây ra bệnh tự kỷ, mặc dù thông tin này đã bị bác bỏ.

Theo WHO, bệnh sởi đang gia tăng ở 98 quốc gia trên toàn cầu, số ca mắc sởi trên toàn cầu đã tăng 30% kể từ năm 2016, với sự bùng phát kéo dài từ các vùng của Bắc Mỹ đến Đông Nam Á. Bệnh này rất dễ lây lan cho trẻ nhỏ nên đây là đối tượng dễ bị tổn thương nhất với căn bệnh này, cũng như người lớn nhưng có hệ miễn dịch yếu.

Dịch sởi bùng phát ở nhiều nơi trên thế giới đang khiến các cơ quan y tế đau đầu và nêu rõ những nguy cơ của phong trào chống vaccine. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) còn cho rằng sự do dự không tiêm vaccine cho trẻ là mối đe dọa hàng đầu vào năm 2019, do đó hiện một số quốc gia đang hành động để thắt chặt việc tiêm chủng cho trẻ.

Một gia đình ở Madagascar có con tử vong vì bệnh sởi.

Một gia đình ở Madagascar có con tử vong vì bệnh sởi.

Trong tháng 1-2019, Washington đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp khi số ca mắc sởi tiếp tục gia tăng và thậm chí bắt đầu lan sang các khu vực lân cận khác. Theo quan sát của cơ quan chức năng, những đứa trẻ bị bệnh sởi là do cha mẹ đã chọn không cho con họ tiêm phòng. Dịch sởi lần này cũng khiến các nhà làm luật tại Mỹ soạn một bộ luật mới, bắt buộc tất cả trẻ sơ sinh phải được tiêm chủng đầy đủ.

Ở Châu Mỹ, tám tiểu bang của Hoa Kỳ đã phải hứng chịu những đợt bùng phát lớn trong những năm gần đây, bao gồm New York, từ đầu năm 2019 đến nay có hơn 275 trường hợp mắc bệnh sởi, còn tại Washington có hơn bảy mươi trường hợp mắc bệnh sởi. Ở Venezuela có một ổ dịch đã khiến các nước láng giềng đau đầu để ngăn chặn căn bệnh này, vào tháng 6 - 2017, có gần 6.500 trường hợp ở Venezuela bị bệnh sởi và đã có ít nhất 76 người đã chết; ở Brazil có hơn 10.000 trường hợp bị sởi và 12 trường hợp tử vong.

Nhiều người cho rằng, vấn đề cốt lõi mà bệnh sởi bắt đầu lây lan nhanh chóng là những người mà luật pháp địa phương cho phép cha mẹ từ chối tiêm chủng cho con cái của họ. Theo WHO, các chiến dịch tiêm chủng đã giúp giảm 80% số ca tử vong do bệnh sởi trên toàn thế giới từ năm 2000 đến năm 2017. Đến nay, chỉ có 85% trẻ sơ sinh trên thế giới nhận được liều điều trị đầu tiên, và thậm chí có ít hơn số trên nhận được liều thứ hai. Điều này cũng chưa đủ so với tỷ lệ tiêm chủng mà WHO cho là cần thiết để ngăn chặn dịch bệnh bùng phát phải đạt 95%.

Nếu phong trào chống vaccine tiếp tục tăng lên, có thể có nhiều ổ dịch ở những nơi như Hoa Kỳ, nơi bệnh sởi đã được coi là không xảy ra trong gần hai thập kỷ qua.

Chỉ có hơn 1/3 trẻ em trên hòn đảo rất ít trẻ em Madagascar ở châu Phi được tiêm vaccine bảo vệ.
Chỉ có hơn 1/3 trẻ em trên hòn đảo rất ít trẻ em Madagascar ở châu Phi được tiêm vaccine bảo vệ.

Năm 2018 số bệnh nhân sởi ở châu Âu tăng kỷ lục, cao nhất trong vòng 10 năm. Trong hơn 82.000 ca bệnh được ghi nhận, 72 người đã tử vong, gần gấp đôi năm 2017. Tại Pháp, Đức, Ý và Vương quốc Anh đều báo cáo dịch sởi lan rộng. 

Năm ngoái, Vương quốc Anh ghi nhận hơn 900 trường hợp mắc sởi, chủ yếu ở trẻ em và thanh thiếu niên chưa được tiêm phòng. Con số này ở Pháp còn cao hơn nhiều, 2.913 ca. Còn tại Ukraine, nơi tỷ lệ tiêm chủng vaccine sởi đã giảm mạnh xuống mức thấp nhất thế giới, nên năm 2018 đã xảy ra một đợt dịch sởi tăng vọt, hơn 53.218  người đã bị nhiễm bệnh sởi.

Sự sụt giảm thảm khốc trên toàn quốc trong phạm vi tiêm chủng khiến cho số trẻ em ở Ukraine ngày càng dễ mắc các bệnh nguy hiểm, những bệnh này có thể phòng ngừa được nếu tiêm chủng đầy đủ.

Còn ở Lục địa đen thì Madagascar, một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới đang ở giữa một trong những đợt bùng phát bệnh sởi tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ, vì cơ sở hạ tầng y tế yếu và chi phí mua vaccine tương đối cao đang khiến việc tiêm vaccine nằm ngoài tầm với của nhiều người dân. 

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 14-2 cho biết, ít nhất 922 trẻ em và thanh niên Madagascar tử vong do bệnh sởi kể từ tháng 10 năm ngoái tới nay. Tuy nhiên, đây có thể mới là con số chưa đầy đủ bởi tổng số ca nhiễm bệnh hiện tại ở quốc đảo này đã là 66.000 người.

Vào năm 2018, một chiến dịch tiêm chủng hàng loạt ở Pakistan đã làm chấm dứt một đợt dịch bùng phát, khi số ca mắc bệnh tăng vọt lên hơn 30 ngàn người. 

Còn ở Philippines, đầu năm 2019, các quan chức y tế tuyên bố một ổ dịch ở Manila đã gây nên sự hoảng loạn đối với người dân; đến cuối tháng 2-2019, dịch bệnh đã lan sang một số vùng khác của đất nước này, làm trên 8.400 trường hợp mắc sởi phải nhập viện và 200 người tử vong, tỷ lệ nhiễm sởi ở thủ đô Manila đã tăng hơn 1.000% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Trong vòng 6 tuần đầu năm nay, Nhật Bản cũng báo cáo 167 người nhiễm sởi - tỷ lệ cao nhất trong hơn một thập kỷ trở lại đây.

Ngày 15-02-2019, trực tiếp Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cũng đã trực tiếp cảnh báo người dân về sự nguy hiểm của bệnh sởi và thúc giục các cha mẹ đưa trẻ đi tiêm phòng sởi cho trẻ.

Theo các nhà khoa học, việc dịch sởi bùng phát tại một số nước hiện nay là do tỷ lệ tiêm vaccine phòng sởi không đạt yêu cầu tại nhiều nước và sẽ để lại hậu quả lớn cho sức khỏe người dân cũng như tăng chi phí điều trị so với việc chỉ phải tiêm vaccine sởi thông thường. 

Theo Tổ chức Y tế thế giới, việc không tiêm phòng vaccine sởi, các cuộc xung đột, đói nghèo là nguyên nhân chính làm tăng tới gần gấp đôi số trường hợp mắc sởi trên phạm vi toàn cầu trong năm 2018 (so với năm 2017).

Nguyễn Cảnh

Các tin khác

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Cảm biến lượng tử truy tìm tín hiệu vô tuyến

Giữa môi trường tác chiến điện từ ngày càng phức tạp, nơi hàng trăm nguồn phát tín hiệu có thể xuất hiện đồng thời trên chiến trường, quân đội Mỹ đang tìm kiếm những công cụ mới để nâng cao năng lực nhận thức tình huống. Trong nỗ lực đó, các nhà khoa học thuộc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân Mỹ (ARL) vừa trình diễn một cảm biến lượng tử thế hệ mới có khả năng xác định hướng của trường điện từ tần số vô tuyến trong không gian ba chiều.

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

UAV cải tiến có thể tự “săn mồi” trong vùng gây nhiễu

Chiến trường tương lai có thể không còn được quyết định bởi số lượng UAV, mà bởi khả năng chúng tiếp tục chiến đấu khi bị "làm mù" và "cắt đứt liên lạc". Một công bố mới từ Trung Quốc về thuật toán AI HG-STR đang thu hút sự chú ý của giới quân sự khi tuyên bố giúp bầy UAV tự phối hợp truy tìm mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp.

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Bóng đen sau cánh cửa 37 quốc gia

Tháng 2/2026, khi Palo Alto Networks công bố báo cáo về một chiến dịch gián điệp mạng quy mô toàn cầu, Pete Renals, Giám đốc Chương trình An ninh quốc gia của Unit 42, đã dùng một so sánh rất nặng. Ông nói với Recorded Future News rằng đây có thể là vụ xâm phạm hạ tầng chính phủ toàn cầu nghiêm trọng nhất do một nhóm được nhà nước hậu thuẫn thực hiện kể từ SolarWinds. So sánh ấy không ồn ào. Nhưng ai từng theo dõi SolarWinds năm 2020 đều hiểu nó nặng đến mức nào.

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU sẽ gia nhập “mặt trận” chip AI

EU dự kiến tham gia sáng kiến chip AI do Mỹ khởi xướng, đánh dấu bước dịch chuyển đáng chú ý trong nỗ lực của phương Tây nhằm kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ chiến lược và kiềm chế tham vọng công nghệ của Trung Quốc.

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Gián rít Madagascar - trinh sát toàn năng trong tương lai?

Công nghệ điện tử - tự động hóa và trí tuệ nhân tạo phát triển, nhiều sản phẩm viễn tưởng bước ra khỏi phim ảnh để vào đời thực. Tiên phong có gián rít Madagascar “côn trùng người máy” đầu tiên của các nhà khoa học Đức.

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Số phận của chiếc MQ1-Predator

Nhiệm vụ chính của máy bay không người lái MQ-1 Predator là ngăn chặn và tiến hành trinh sát vũ trang chống lại mục tiêu quan trọng, dễ bị phá hủy. Khi không thực hiện nhiệm vụ chính, MQ-1 sẽ cung cấp hoạt động trinh sát, giám sát và xác định mục tiêu để hỗ trợ chỉ huy Lực lượng Liên hợp.

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Thế giới không thể lơ là trước cuộc chiến chống Ebola

Một “con bệnh” từ những cánh rừng châu Phi lại trỗi dậy, gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự mong manh của an ninh y tế toàn cầu. Virus Ebola, với tỷ lệ tử vong cao và khả năng gieo rắc nỗi kinh hoàng đang bùng phát trở lại. Một cuộc chiến mới với ngành y tế thế giới lại bắt đầu.

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Nhân tố con người trong kỷ nguyên AI quân sự

Xu hướng đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào lĩnh vực quân sự ngày càng tăng, nhưng cơ chế quản lý vẫn chưa rõ ràng. Dù mang lại nhiều lợi ích cho ngành tình báo và hậu cần, việc quá phóng đại năng lực AI dễ đẩy cao căng thẳng toàn cầu và gây ra những sai sót hệ thống. Trước thực trạng đó, bà Jacquelyn Schneider, Giám đốc Sáng kiến Mô phỏng Chiến tranh và Khủng hoảng tại Viện Hoover (Đại học Stanford), nhận định rằng kiểm soát an toàn từ khâu phát triển và nâng cao tư duy phản biện cho quân nhân là giải pháp cốt lõi.

Khi AI bước vào chiến trường

Khi AI bước vào chiến trường

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Những bí mật không thể xóa trong dữ liệu ADN

Ngày 23/3/2025, công ty xét nghiệm gen 23andMe nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chương 11 tại Tòa Phá sản Mỹ khu vực Đông Missouri. Trong vòng 24 giờ, lượng truy cập vào trang web của công ty tăng 526%. Không phải vì khách hàng muốn đọc thông báo phá sản, mà vì hàng triệu người đổ xô vào trang hỗ trợ với một mục đích duy nhất: xóa dữ liệu ADN của mình trước khi chúng bị chuyển giao trong một thương vụ phá sản. Nhưng câu hỏi mà không ai trong số họ có thể trả lời được là: liệu xóa có còn kịp không?

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Bộ xương giả và 41 năm tự đánh lừa của khoa học Anh

Suốt 41 năm, giới khoa học và công chúng đã đặt niềm tin vào một “sự thật” mang tên “Người Piltdown”. Vụ lừa đảo kinh điển này không chỉ phơi bày sự xảo quyệt của một cá nhân, mà còn là lời cảnh báo sâu sắc về những điểm mù của tri thức khi bị dẫn dắt bởi thiên kiến xác nhận và lòng tự tôn dân tộc thái quá.

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Bom không nổ hủy diệt hệ thống điện

Lực lượng Nga tại các khu vực tạm chiếm thuộc vùng Donetsk tuyên bố rằng, lực lượng Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) trang bị bom graphite (than chì) trong các cuộc tấn công ban đêm. Điều này làm dấy lên nhiều câu hỏi về loại vũ khí này, lý do tại sao chúng có thể hiệu quả, và loại máy bay không người lái nào của Ukraine có khả năng mang loại vũ khí này?

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Vũ khí “Made in Japan” mở đường tiến ra thị trường toàn cầu

Sau nhiều thập kỷ tự ràng buộc bởi các chính sách hạn chế nghiêm ngặt, Nhật Bản đã chính thức dỡ bỏ rào cản xuất khẩu vũ khí sát thương. Bước ngoặt này mở ra vận hội mới cho ngành công nghiệp quốc phòng Nhật Bản và đưa các sản phẩm "Made in Japan" vào thị trường vũ khí toàn cầu - một thị trường mà Tokyo chưa từng thực sự đặt chân vào kể từ sau Thế chiến II.

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.